Document structure
View explanations
Referenced documents
Document Highlights
Return back Consolidated versions (01/05/2015 - 01/06/2017)
ფსიქიატრიული დახმარების შესახებ
საქართველო, როგორც დემოკრატიული სახელმწიფო, აღიარებს, რომ ფსიქიკური ჯანმრთელობა არის ადამიანის ჯანმრთელობის ფუნდამენტური ნაწილი და საზოგადოების კეთილდღეობის აუცილებელი პირობა, ხოლო ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირთა უფლებების დაცვა სახელმწიფოს მოვალეობაა, და ამ კანონით განსაზღვრავს ფსიქიატრიული დახმარების სამართლებრივ და ორგანიზაციულ საფუძვლებს.
ამ კანონის მიზანია:
ა) უზრუნველყოს ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირთათვის ფსიქიატრიული დახმარების ხელმისაწვდომობა და უწყვეტობა, აღნიშნულ პირთა უფლებების, თავისუფლებებისა და ღირსების დაცვა;
ბ) განსაზღვროს ფსიქიატრიის დარგის მუშაკთა უფლებები და მოვალეობანი.
მუხლი 2. კანონის რეგულირების სფერო
1. ეს კანონი განსაზღვრავს ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირთა ფსიქიატრიული დახმარების ფორმებს, მათ უფლებებს, აგრეთვე ფსიქიატრიის დარგის მუშაკთა საქმიანობის წესებსა და პირობებს.
2. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს მოქალაქეებზე, მოქალაქეობის არმქონე პირებსა და უცხო ქვეყნის მოქალაქეებზე, რომლებიც იმყოფებიან საქართველოს ტერიტორიაზე და საჭიროებენ ფსიქიატრიულ დახმარებას.
მუხლი 3. ფსიქიატრიული დახმარების სამართლებრივი საფუძვლები
ფსიქიატრიული დახმარების სამართლებრივი საფუძვლებია საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები და შეთანხმებები, ეს კანონი, აგრეთვე სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები.
მუხლი 4. კანონში გამოყენებული ტერმინები
ამ კანონის მიზნებისათვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ფსიქიკური აშლილობა – პირის ძირითადი ფსიქიკური ფუნქციების დარღვევა ან ქცევის აშლის გამომხატველ სიმპტომთა ჯგუფი, რომელიც იწვევს პიროვნულ დისფუნქციას, არღვევს გარემოსთან ადაპტაციის პროცესს; ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზი დგინდება საერთაშორისო სამედიცინო სტანდარტების მიხედვით;
ბ) პაციენტი – ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირი, რომელიც სარგებლობს ფსიქიატრიული დახმარებით;
ბ1) მხარდაჭერის მიმღები − პირი, რომელიც სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობით დადგენილი წესით ცნო მხარდაჭერის მიმღებად;
გ) ფსიქიატრიული დახმარება – ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლის მიზანია ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირის გამოკვლევა, მკურნალობა და დაავადების გამწვავების თავიდან აცილება, მისი სოციალური ადაპტაციისა და საზოგადოებაში რეინტეგრაციის ხელშეწყობა;
დ) ფსიქიატრიული დაწესებულება – შესაბამისი ლიცენზიის მქონე სამედიცინო დაწესებულება ან სამედიცინო დაწესებულების განყოფილება, რომლის საქმიანობის მიზანია პირისათვის ფსიქიატრიული დახმარების გაწევა;
ე) ფსიქიატრიის დარგის მუშაკი – ექიმი, ფსიქოლოგი, ექთანი, მომვლელი, სოციალური მუშაკი ან ნებისმიერი სხვა პირი, რომელსაც სპეციალური მომზადებისა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მინიჭებული კვალიფიკაციის საფუძველზე უფლება აქვს, დახმარება გაუწიოს ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირს;
ვ) გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღების უნარი – პირის შესაძლებლობა, შეაფასოს საკუთარი ფსიქიკური ჯანმრთელობა, სამედიცინო ჩარევის მიზანი და მკურნალობის მოსალოდნელი შედეგი;
ზ) პაციენტის კანონიერი წარმომადგენელი – მშობელი, თუ პაციენტის ასაკი არ აღემატება 16 წელს, პაციენტის მეურვე ან მზრუნველი;
თ) პაციენტის ნათესავი – პაციენტის მშობელი, შვილი, მეუღლე, და-ძმა, პაპა და ბებია, შვილიშვილი ან/და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული სხვა აღმავალი და დაღმავალი ხაზის ნათესავი, ან პაციენტთან მუდმივად მცხოვრები პირი;
ი) გამოსაკვლევი პირი – პირი, რომელსაც ფსიქიკური მდგომარეობის შეფასების მიზნით უტარდება გამოკვლევა;
კ) ინფორმირებული თანხმობა – პირის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობა ფსიქიატრიული დახმარების მიღებაზე, მისთვის დაავადებისა და სამედიცინო ჩარევის შესახებ სრული, ობიექტური, დროული და გასაგები ინფორმაციის მიწოდების შემდეგ;
ლ) ექიმ-ფსიქიატრთა კომისია – არანაკლებ ორი სპეციალისტისაგან შემდგარი კომისია, რომელიც გადაწყვეტილებას იღებს ამ კანონით დადგენილი წესით;
მ) ფსიქიატრიული დაწესებულების კლინიკური ხელმძღვანელი – ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციის წევრი, რომელიც ხელმძღვანელობს ფსიქიატრიული დახმარების პროცესს.
ნ) რისკის შეფასება – ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირის საკუთარი თავისთვის ან/და სხვა პირისთვის ზიანის, მუქარის ან/და ძალადობის შემცველი ქცევის რისკის წინასწარი შეფასება;
ო) იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობა – სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების სპეციალური სახე, რომელიც მოიცავს ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირის საკუთარი თავისთვის ან/და სხვა პირისთვის ზიანის, მუქარის ან/და ძალადობის შემცველი ქცევის რისკის შემცირების, რესოციალიზაციისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისკენ მიმართულ ღონისძიებათა სისტემას;
პ) რისკის შემცირების, რესოციალიზაციისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისკენ მიმართულ ღონისძიებათა სისტემა – სისტემა, რომელიც მოიცავს სამედიცინო და ფსიქოსოციალურ ინტერვენციებს;
ჟ) ფსიქიატრიული დაწესებულების სპეციალური კომისია – იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობისადმი დაქვემდებარებული პაციენტის ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასების მიზნით ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში მოქმედი კომისია, რომლის შემადგენლობა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მიერ დამტკიცებული დებულებით.
თავი II. პაციენტის უფლებები და დაცვის გარანტიები
მუხლი 5. პაციენტის ძირითადი უფლებები
1. პაციენტს უფლება აქვს:
ა) ისარგებლოს ჰუმანური მოპყრობით, რომელიც გამორიცხავს მისი ღირსების შემლახავ ყოველგვარ მოქმედებას;
ბ) ისარგებლოს შესაბამისი მკურნალობით აუცილებელი სამედიცინო ჩვენების მიხედვით, პირობების მინიმალური შეზღუდვით და იმ მეთოდებით, რომლებიც დაამტკიცა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, შეძლებისდაგვარად თავის საცხოვრებელ ადგილთან ახლოს;
გ) მიიღოს სრული, ობიექტური, დროული და გასაგები ინფორმაცია თავისი დაავადების და განზრახული ფსიქიატრიული დახმარების შესახებ; თუ პაციენტს არ აქვს გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღების უნარი, ინფორმაცია მიეწოდება პაციენტის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში – პაციენტის ნათესავს;
დ) გაეცნოს მის შესახებ არსებულ სამედიცინო დოკუმენტაციას; ექიმი განსაზღვრავს პაციენტისა და მესამე პირისათვის სამედიცინო დოკუმენტაციაში არსებული ინფორმაციის მიწოდების მოცულობასა და ფორმას;
ე) უარი თქვას მკურნალობის ჩატარებაზე; ეს უფლება იზღუდება ამ კანონის მე-16, მე-18 და 22 1 მუხლებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. თუ პაციენტის ასაკი 16 წელს არ აღემატება, მკურნალობის ჩატარების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების უფლება აქვს პაციენტის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში – პაციენტის ნათესავს (აუცილებელია გადაწყვეტილების მიღების პროცესში პაციენტის მონაწილეობა მისი ასაკისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით);
ვ) ისარგებლოს დამცველის მომსახურებით. ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია ვალდებულია უზრუნველყოს პაციენტის დამცველთან შეხვედრა მესამე პირის გარეშე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც პაციენტის ფსიქიკური მდგომარეობა არ იძლევა ამის შესაძლებლობას;
ზ) შეიტანოს საჩივარი და განცხადება სასამართლოსა და სხვა სახელმწიფო დაწესებულებებში;
თ) მონაწილეობა მიიღოს არჩევნებში;
თ1) მონაწილეობა მიიღოს კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებში, გარდა იმ კერძოსამართლებრივი ურთიერთობებისა, რომელთა მიმართაც მხარდაჭერის მიმღებ პაციენტს სასამართლომ მხარდაჭერა დაუწესა;
ი) მიიღოს შესაბამისი სამედიცინო დახმარება არაფსიქიატრიული პროფილის სამედიცინო დაწესებულებებში;
კ) ისარგებლოს სოციალური დაცვით საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;
ლ) ისარგებლოს სანატორიული და საკურორტო მომსახურებით;
მ) მიიღოს განათლება, გაიაროს პროფესიული მომზადება და გადამზადება;
ნ) ისარგებლოს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა უფლებებითა და თავისუფლებებით.
2. პაციენტის დამცველს ან/და კანონიერ წარმომადგენელს უფლება აქვს გაეცნოს პაციენტის შესახებ არსებულ ნებისმიერ სამედიცინო დოკუმენტაციას და მოითხოვოს მისი ასლები; სამედიცინო დოკუმენტაციის გაცნობის, აგრეთვე მისი ასლების მიღების შესახებ მოთხოვნა ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციას წარედგინება წერილობით.
მუხლი 6. პაციენტის უფლებების ნაწილობრივი შეზღუდვა
1. პაციენტისათვის ცალკეული პროფესიული საქმიანობის შეზღუდვა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამ პროფესიათა ჩამონათვალს ამტკიცებს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი შესაბამისი ბრძანებით.
2. აკრძალულია პაციენტის უფლებების შეზღუდვა მხოლოდ ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზის საფუძველზე. საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ნებისმიერი შეზღუდვა უნდა ემყარებოდეს პირის არა მხოლოდ ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზს, არამედ მის ფსიქიკურ მდგომარეობას და სოციალური ადაპტაციის ხარისხს.
3. ამ კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ლ“ და „მ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული პაციენტის უფლებების შეზღუდვა დასაშვებია ამავე კანონის მე-18 და 221 მუხლებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, თუ აღნიშნული უფლებების განხორციელება შეუძლებელია შესაბამისად არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების ან იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის ხასიათიდან გამომდინარე.
მუხლი 7. პაციენტის მხარდაჭერის მიმღებად ცნობა
1. პაციენტის მხარდაჭერის მიმღებად ცნობის უფლება აქვს მხოლოდ სასამართლოს.
2. ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია ვალდებულია მიმართოს სასამართლოს პაციენტის მხარდაჭერის მიმღებად ცნობის და მისთვის მხარდაჭერის დაწესების მოთხოვნით, თუ ექიმ-ფსიქიატრთა კომისია მიიჩნევს, რომ პაციენტს აქვს მყარი ფსიქიკური, გონებრივი/ინტელექტუალური დარღვევები, რომელთა სხვადასხვა დაბრკოლებასთან ურთიერთქმედებამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მის სრულ და ეფექტიან მონაწილეობას სხვებთან თანაბარ პირობებში.
3. პაციენტის მხარდაჭერის მიმღებად ცნობის შესახებ გადაწყვეტილებას სასამართლო იღებს საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
4. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციის მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობება პაციენტის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში – პაციენტის ნათესავს.
საქართველოს 2015 წლის 20 მარტის კანონი №3341 - ვებგვერდი, 31.03.2015წ.
თავი III. ფსიქიატრიული დახმარება
მუხლი 8. ფსიქიატრიული დახმარება
1. ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირს ფსიქიატრიული დახმარება გაეწევა აუცილებელი სამედიცინო ჩვენების მიხედვით, მისი თხოვნის ან/და ინფორმირებული თანხმობის საფუძველზე, გარდა ამ კანონის მე-16, მე-18 და 22 1 მუხლებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
2. 16 წლამდე პაციენტს ფსიქიატრიული დახმარება გაეწევა მისი კანონიერი წარმომადგენლის თხოვნის ან/და ინფორმირებული თანხმობის საფუძველზე (აუცილებელია გადაწყვეტილების მიღების პროცესში პაციენტის მონაწილეობა მისი ასაკისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით).
3. ექიმი-ფსიქიატრები, თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, დამოუკიდებლები არიან გადაწყვეტილების მიღებისას და ფსიქიატრიული დახმარების გაწევისას ხელმძღვანელობენ მხოლოდ აუცილებელი სამედიცინო ჩვენებითა და პროფესიული ეთიკით, მოქმედებენ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
4. პაციენტის გამოკვლევის, მკურნალობისა და ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაციის დროს გამოიყენება მხოლოდ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული მეთოდები.
მუხლი 9. გამოკვლევა და დიაგნოზის დადგენა
1. ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზი დგინდება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ დამტკიცებული სტანდარტების შესაბამისად. პირისათვის ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზის დადგენის უფლება აქვს შესაბამისი სერტიფიკატის მქონე ექიმს.
2. მხოლოდ სამსახურებრივი ან ოჯახური კონფლიქტი, შეუთავსებლობა საზოგადოებაში არსებულ მორალურ, რელიგიურ, კულტურულ ან პოლიტიკურ შეხედულებებთან არ შეიძლება გახდეს პირისათვის ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზის დადგენის საფუძველი.
3. წარსულში ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში მკურნალობის ფაქტი არ ჩაითვლება გადამწყვეტ ფაქტორად პირის ამჟამინდელი ფსიქიკური მდგომარეობის შეფასებისას.
4. ექიმი-ფსიქიატრი პაციენტის გამოკვლევისას ვალდებულია გაეცნოს მას და განუმარტოს გამოკვლევის მიზანი, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ასეთი მოქმედება გაამწვავებს პაციენტის მდგომარეობას. გადაწყვეტილება ინფორმაციის შეზღუდვის ან/და არმიწოდების შესახებ, აგრეთვე ასეთი გადაწყვეტილების დასაბუთება უნდა დაფიქსირდეს სამედიცინო დოკუმენტაციაში.
1. მკურნალობა ტარდება პაციენტის, ხოლო თუ მისი ასაკი 16 წელს არ აღემატება – პაციენტის კანონიერი წარმომადგენლის ინფორმირებული თანხმობის საფუძველზე, რომელიც დასტურდება სამედიცინო დოკუმენტაციაში შესაბამისად პაციენტის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის ხელმოწერით.
2. პაციენტის უარი მკურნალობის ჩატარებაზე ფიქსირდება სამედიცინო დოკუმენტაციაში.
3. აქტიური ბიოლოგიური მეთოდებით (შოკური, კრუნჩხვითი და სხვა) მკურნალობა დასაშვებია მხოლოდ სათანადო სამედიცინო ჩვენების არსებობისას, პაციენტის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის ინფორმირებული თანხმობით, მხოლოდ ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის გადაწყვეტილების საფუძველზე.
მუხლი 11. ფსიქიატრიული დახმარების ფინანსური უზრუნველყოფა
1. ფსიქიატრიული დახმარების დაფინანსების წყაროებია:
ა) სახელმწიფო დაფინანსება;
ბ) პაციენტის მიერ გაღებული ხარჯები;
გ) გრანტები ან სხვა შემოწირულებები;
დ) საქართველოს კანონმდებლობით ნებადართული სხვა შემოსავლები.
2. სახელმწიფო ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირთათვის ფსიქიატრიული დახმარების გაწევას უზრუნველყოფს პროგრამული და მიზნობრივ-პროგრამული დაფინანსების გზით.
თავი IV. პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევა
მუხლი 12. პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევის მიზანი და საფუძველი
1. პირველად ფსიქიატრიულ გამოკვლევად ითვლება პირის ექიმთან კონსულტაცია, როდესაც ამ უკანასკნელს არ გააჩნია ინფორმაცია ამ პირის ფსიქიკური მდგომარეობის შესახებ. პირველად ფსიქიატრიულ გამოკვლევას ატარებს შესაბამისი სერტიფიკატის მქონე ექიმი.
2. პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევის მიზანია, დადგინდეს:
ა) აქვს თუ არა პირს ფსიქიკური აშლილობა;
ბ) საჭიროებს თუ არა პირი ფსიქიატრიულ დახმარებას.
3. პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევის საფუძველია:
ა) გამოსაკვლევი პირის თხოვნა;
ბ) 16 წლამდე პირის კანონიერი წარმომადგენლის თხოვნა (აუცილებელია გამოსაკვლევი პირის მონაწილეობა ასაკისა და ფსიქიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით);
გ) კანონიერი წარმომადგენლის, ნათესავის ან ფსიქიატრიული დაწესებულების ექიმის წერილობითი მიმართვა გამოსაკვლევი პირის თანხმობით ანდა მისი თანხმობის გარეშე, თუ აღნიშნული პირის ქცევა მის ფსიქიკურ აშლილობაზე ეჭვის საფუძველს იძლევა, რითაც საფრთხე ექმნება მის და სხვათა სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.
მუხლი 13. პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევის პირობები
პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევა ტარდება ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში ან, გამონაკლის შემთხვევაში, ბინაზე; გამოკვლევა ტარდება ისეთ გარემოში, რომ დაცული იქნეს ექიმის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უსაფრთხოება.
თავი V. ფსიქიატრიული დახმარების ორგანიზაციული ფორმები
მუხლი 14. ამბულატორიული ფსიქიატრიული დახმარება
1. შესაბამისად ლიცენზირებული ამბულატორიული ფსიქიატრიული დაწესებულება ახორციელებს პაციენტის პირველად ფსიქიატრიულ გამოკვლევას, მკურნალობას და, აუცილებლობის შემთხვევაში, მასზე მეთვალყურეობას.
2. ამ კანონის 22 1 მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა, ამბულატორიული ფსიქიატრიული დაწესებულებისათვის მიმართვისას პაციენტს, ხოლო თუ პაციენტს არ აქვს გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღების უნარი ან მისი ასაკი 16 წელს არ აღემატება – პაციენტის კანონიერ წარმომადგენელს უფლება აქვს:
ა) საკუთარი სურვილით აირჩიოს ფსიქიატრიული დაწესებულება და ექიმი;
ბ) თავისი სურვილით, ნებისმიერ ეტაპზე შეწყვიტოს გამოკვლევა ან/და მკურნალობა.
3. არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების საჭიროების შემთხვევაში ამბულატორიული ფსიქიატრიული დაწესებულება იღებს შესაბამის ზომებს პაციენტის სტაციონარული მკურნალობისათვის ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში მოსათავსებლად. გადაწყვეტილების შესახებ მკურნალი ექიმი აცნობებს პაციენტს, მის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო ასეთის არარსებობის შემთხვევაში – ნათესავს; საჭიროების შემთხვევაში ამბულატორიული ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია დახმარებისათვის მიმართავს შესაბამის სამართალდამცავ ორგანოებს.
მუხლი 15. სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება
1. სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება ნებაყოფლობითია, გარდა ამ კანონის მე-16, მე-18 და 22 1 მუხლებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, და პაციენტს გაეწევა აუცილებელი სამედიცინო ჩვენების მიხედვით, შესაბამისი ნებართვის მქონე სტაციონარულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში (შემდგომ – სტაციონარი).
2. სტაციონარში მოთავსებულ პაციენტს უფლება აქვს:
ა) მიიღოს და გაგზავნოს წერილი, გზავნილი შემოწმების გარეშე;
ბ) სტაციონარის შინაგანაწესის თანახმად, ისარგებლოს ტელეფონით და სხვა საკომუნიკაციო საშუალებებით;
გ) მიიღოს მნახველი ამისათვის განსაზღვრულ დროს და ადგილზე მესამე პირის დასწრების გარეშე;
დ) ხანმოკლე ვადით დატოვოს სტაციონარი, სტაციონარიდან გაწერის გარეშე, მისი ფსიქიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით;
ე) შეიძინოს და იქონიოს პირველადი მოხმარების საგნები;
ვ) შეასრულოს რელიგიური რიტუალი, თუ იგი არ ლახავს სხვათა უფლებებს;
ზ) მიიღოს აუდიო-ვიზუალური ინფორმაცია;
თ) მონაწილეობა მიიღოს სტაციონარში გამართულ სპორტულ და კულტურულ ღონისძიებებში;
ი) ისარგებლოს ამ კანონის მე-5 მუხლით განსაზღვრული სხვა უფლებებით.
3. ექიმს უფლება აქვს, უკიდურესი აუცილებლობისას, უსაფრთხოების მიზნით შეზღუდოს პაციენტის ზემოთ აღნიშნული უფლებები, გარდა ამ კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ვ“, „ზ“, „ი“ და „კ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული უფლებებისა. ექიმის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ფიქსირდება სამედიცინო დოკუმენტაციაში.
4. სტაციონარში მყოფი პაციენტის შრომითი საქმიანობა ნებაყოფლობითია, აქვს მხოლოდ სამკურნალო-სარეაბილიტაციო დანიშნულება და მიმდინარეობს ექიმის რეკომენდაციითა და მეთვალყურეობით.
41. სტაციონარში მყოფ მხარდაჭერის მიმღებს ეზღუდება ამ კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლებით სარგებლობა.
5. აკრძალულია პაციენტის სტაციონარში დაყოვნება იმაზე მეტი ხნით, ვიდრე ეს საჭიროა მისი გამოკვლევისა და მკურნალობისათვის.
6. პაციენტის სტაციონარიდან გაწერისას სამედიცინო დოკუმენტაციის ამონაწერი იგზავნება ამბულატორიულ-ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით, რის შესახებაც ეცნობება პაციენტს და მის კანონიერ წარმომადგენელს.
7. სტაციონარში მყოფ მხარდაჭერის მიმღებთა შესახებ ინფორმაციას ფსიქიატრიული დაწესებულება უგზავნის საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს – სოციალური მომსახურების სააგენტოს.
მუხლი 16. პაციენტის ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდები
1. ექიმ-ფსიქიატრს უფლება აქვს, სტაციონარში მყოფი პაციენტის მიმართ გამოიყენოს ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდები, თუ არსებობს პაციენტის მიერ საკუთარი თავის ან გარშემომყოფთა დაზიანების რეალური საფრთხე და მისი თავიდან აცილება სხვაგვარად შეუძლებელია.
2. ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდებია პაციენტის სპეციალიზებულ პალატაში იზოლაცია ან/და ფიზიკური შებოჭვა.
3. ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდების გამოყენება წყდება ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული საფრთხის ამოწურვისთანავე.
4. აკრძალულია პაციენტის დასჯის ან დაშინების მიზნით ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდების ან მედიკამენტების გამოყენება.
5. პაციენტის მიმართ ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდების გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მკურნალი ექიმი ან სტაციონარის მორიგე ექიმი, რომლის დასაბუთებაც ფიქსირდება სამედიცინო დოკუმენტაციაში.
6. პაციენტს, რომლის მიმართაც გამოყენებული იქნა ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდი, მის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო ასეთის არარსებობის შემთხვევაში – ნათესავს უფლება აქვს სასამართლოში გაასაჩივროს ფიზიკური შეზღუდვის მეთოდის გამოყენების მიზანშეწონილობა.
მუხლი 17. ნებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება
1. პაციენტი ნებაყოფლობითი მკურნალობისათვის სტაციონარში თავსდება:
ა) პაციენტის თხოვნით ან/და ინფორმირებული თანხმობით;
ბ) 16 წლამდე პაციენტის კანონიერი წარმომადგენლის თხოვნითა და ინფორმირებული თანხმობით (გადაწყვეტილების მიღებისას აუცილებელია პაციენტის მონაწილეობა მისი ასაკისა და ფსიქიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით);
გ) (ამოღებულია - 20.03.2015, №3341).
2. ინფორმირებული თანხმობა სტაციონარში მოთავსებისა და მკურნალობის შესახებ დადასტურებული უნდა იქნეს სამედიცინო დოკუმენტაციაში პაციენტის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის ხელმოწერით.
3. სტაციონარში ნებაყოფლობითი მკურნალობისათვის მოთავსებული პაციენტის გაწერა ხდება:
ა) სამედიცინო ჩვენების ამოწურვისას ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის გადაწყვეტილებით;
ბ) პაციენტის მოთხოვნით მკურნალობის ნებისმიერ ეტაპზე;
გ) 16 წლამდე პაციენტისა – კანონიერი წარმომადგენლის მოთხოვნით, მკურნალობის ნებისმიერ ეტაპზე (აუცილებელია გადაწყვეტილების მიღების პროცესში პაციენტის მონაწილეობა მისი ასაკისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით).
4. თუ სტაციონარში ნებაყოფლობითი მკურნალობისას პაციენტი უარს აცხადებს მკურნალობის გაგრძელებაზე, მაგრამ მისი ფსიქიკური მდგომარეობა შეიცვალა და შეესაბამება არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების კრიტერიუმებს, პაციენტის მკურნალობა შეიძლება გაგრძელდეს მისი ან კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე, ამ კანონის მე-18 მუხლის შესაბამისად.
მუხლი 18. არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება
1. არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება ტარდება, როდესაც პირს ფსიქიკური აშლილობის გამო არ გააჩნია გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღების უნარი და მისთვის ფსიქიატრიული დახმარების გაწევა შეუძლებელია სტაციონარში მოთავსების გარეშე, აგრეთვე თუ:
ა) დახმარების დაყოვნება საფრთხეს შეუქმნის პაციენტის ან სხვის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას;
ბ) პაციენტმა საკუთარი მოქმედებით შეიძლება მიიღოს ან სხვას მიაყენოს მნიშვნელოვანი მატერიალური ზარალი.
2. არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების ჩვენების დროს არ არის აუცილებელი პაციენტის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის, ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში – ნათესავის თანხმობა.
3. არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების საჭიროებას განსაზღვრავს გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების ან შესაბამისი სერტიფიკატის მქონე ექიმი. შესაბამისი სამართალდამცავი ორგანოები ვალდებული არიან მოთხოვნის შემთხვევაში უზრუნველყონ პაციენტის სტაციონარში მოთავსება.
4. პაციენტის სტაციონარში არანებაყოფლობითი წინასწარი მოთავსება ხდება სტაციონარის მორიგე ექიმის გადაწყვეტილებით. პაციენტის სტაციონარში მოთავსება ითვლება არანებაყოფლობითი მკურნალობის დასაწყისად.
5. სტაციონარში მოთავსებიდან 48 საათში ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიამ უნდა შეისწავლოს პაციენტის ფსიქიკური მდგომარეობა და გადაწყვიტოს არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების მიზანშეწონილობის საკითხი. ექიმ-ფსიქიატრთა კომისია გადაწყვეტილებას იღებს ხმათა უმრავლესობით. ხმების გაყოფის შემთხვევაში გადაწყვეტილებას იღებს ფსიქიატრიული დაწესებულების კლინიკური ხელმძღვანელი, ხოლო მისი არყოფნისას – საამისოდ უფლებამოსილი პირი, რომელსაც წერილობით აქვს მინიჭებული ამგვარი უფლებამოსილება. განსხვავებული აზრის მქონე ექიმ-ფსიქიატრის მოსაზრება წერილობით დაერთვის კომისიის გადაწყვეტილებას.
6. თუ ექიმ-ფსიქიატრთა კომისია დაასკვნის, რომ არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება არ არის მიზანშეწონილი, პაციენტი დაუყოვნებლივ უნდა გაეწეროს სტაციონარიდან.
7. თუ ექიმ-ფსიქიტრთა კომისია დაასკვნის, რომ არსებობს ამ მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი კრიტერიუმები და არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება აუცილებელია, ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია მიმართავს სასამართლოს არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პაციენტის სტაციონარში მოთავსების შესახებ შესაბამისი ბრძანების გამოცემის მოთხოვნით პირის სტაციონარში მოთავსებიდან 48 საათში. კომისიის გადაწყვეტილების შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პაციენტს, მის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო ასეთის არარსებობისას – ნათესავს; უცხო ქვეყნის მოქალაქის შემთხვევაში ეცნობება შესაბამის დიპლომატიურ წარმომადგენლობას.
8. სასამართლო ვალდებულია ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციის შესაბამისი მიმართვის მიღებიდან 24 საათის ვადაში, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით განიხილოს იგი და მიიღოს გადაწყვეტილება პაციენტის არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების შესახებ. საკითხის განხილვაში პაციენტის მონაწილეობა აუცილებელია. სასამართლოში საკითხის განხილვისას პაციენტის ინტერესებს წარმოადგენს პაციენტის კანონიერი წარმომადგენელი, ხოლო ასეთის არარსებობისას – ნათესავი და ადვოკატი. თუ პაციენტს არ ჰყავს ადვოკატი, იგი მას სახაზინო წესით დაენიშნება.
9. სასამართლოს გადაწყვეტილებით პაციენტს არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება გაეწევა არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების კრიტერიუმების ამოწურვამდე, მაგრამ ეს ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 6 თვეს.“;10. ექიმ-ფსიქიატრთა კომისია ვალდებულია ყოველთვიურად განიხილოს პაციენტის არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების გაგრძელების მიზანშეწონილობის საკითხი.
11. თუ სასამართლო არ მიიღებს გადაწყვეტილებას არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების შესახებ (ან სტაციონარში უკვე მოთავსებული პაციენტის არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების ვადის გაგრძელების თაობაზე), პაციენტი დაუყოვნებლივ უნდა გაეწეროს სტაციონარიდან.
12. თუ ექიმ-ფსიქიატრთა კომისია საჭიროდ მიიჩნევს არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების 6 თვეზე მეტი ვადით გაგრძელებას, ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია პაციენტის არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების 6-თვიანი ვადის ამოწურვამდე 72 საათით ადრე მიმართავს სასამართლოს ამ ვადის გაგრძელების შესახებ. სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციის მიმართვიდან 72 საათში, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით. ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია უფლებამოსილია ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის დასკვნის საფუძველზე არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების ვადის გაგრძელების თხოვნით მიმართოს სასამართლოს შეუზღუდავად, ვიდრე არ ამოიწურება არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების კრიტერიუმები.
13. არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების კრიტერიუმების ამოწურვისას პაციენტი უნდა გაეწეროს სტაციონარიდან ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის გადაწყვეტილებით, რის შესახებაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს სასამართლოს; ამის შემდეგ მკურნალობის გაგრძელება ხდება ნებაყოფლობით და პაციენტის თანხმობით, რაც ფიქსირდება სამედიცინო დოკუმენტაციაში და დასტურდება მისი ხელმოწერით.
14. პაციენტს, მის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო ასეთის არარსებობისას – ნათესავს, აგრეთვე ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციას უფლება აქვს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით გაასაჩივროს მოსამართლის ბრძანება არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების შესახებ ან დადგენილება არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსებაზე უარის თაობაზე, აგრეთვე ბრძანება არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების ვადის გაგრძელების შესახებ ან დადგენილება – არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების ვადის გაგრძელებაზე უარის თაობაზე.
საქართველოს 2009 წლის 4 დეკემბრის კანონი №2269-სსმI, №45, 21.12.2009წ., მუხ.330
1. ამ კანონის მე-18 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, როდესაც არანებაყოფლობით სტაციონარულ ფსიქიატრიულ დახმარებას საჭიროებს პირი, რომლის ვინაობაც (სახელი, გვარი, ასაკი, მოქალაქეობა, საცხოვრებელი ადგილის მისამართი) დაუდგენელია (შემდგომში – არაიდენტიფიცირებული პაციენტი), ფსიქიატრიული დაწესებულება ვალდებულია გაუწიოს მას სათანადო დახმარება.
2. არაიდენტიფიცირებული პაციენტი სტაციონარში არანებაყოფლობით თავსდება სტაციონარის მორიგე ექიმის გადაწყვეტილებით. პაციენტის სტაციონარში მოთავსება ითვლება არანებაყოფლობითი მკურნალობის დასაწყისად.
3. ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია ვალდებულია არაიდენტიფიცირებული პაციენტის სტაციონარში მოთავსების შესახებ დაუყოვნებლივ შეატყობინოს პაციენტის აღმოჩენის ადგილის შესაბამისად პოლიციის ქალაქის (რაიონულ) განყოფილებას, რომელმაც ამ შეტყობინების მიღების შემდეგ პირის ვინაობის დასადგენად უნდა ჩაატაროს შესაბამისი ღონისძიებები. ამასთანავე, პოლიციის თანამშრომელი ადგენს ოქმს, რომელშიც აღიწერება პირის ყველა შესაძლო გარეგნული ნიშანი (სავარაუდო ასაკი, სქესი, სიმაღლე, თმის, თვალის ფერი, გარეგნობისა და იერის სხვა თავისებურებები), რომლებითაც შესაძლებელია ამ პირის იდენტიფიცირება (ოქმს უნდა დაერთოს ფოტოსურათი).
4. თუ ამ კანონის მე-18 მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისას სასამართლო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით გამოსცემს ბრძანებას არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების შესახებ, მაშინ არაიდენტიფიცირებულ პაციენტს ენიჭება საიდენტიფიკაციო ნომერი განხილული ადმინისტრაციული საქმის ნომრის მიხედვით და მოიხსენიება, როგორც „არაიდენტიფიცირებული პაციენტი №. . . . “, რაც ფიქსირდება მოსამართლის ბრძანებაში და ამის შემდეგ იგი ყველა დოკუმენტში აღნიშნული სახელწოდებით შეიტანება. ამასთანავე, ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციას უფლება აქვს მკურნალობის პროცესში პაციენტთან ურთიერთობის გაადვილების მიზნით, მიანიჭოს მას პირობითი სახელი, რომელიც არ უნდა იყოს პაციენტის პატივისა და ღირსების შემლახველი; პირობითი სახელი გამოიყენება პირადი ურთიერთობისას და არ შეიტანება სამედიცინო დოკუმენტაციაში.
5. სტაციონარში მოთავსების შემდეგ სასამართლო განხილვის ან/და მკურნალობის ნებისმიერ ეტაპზე, თუ პოლიცია დაადგენს არაიდენტიფიცირებული პაციენტის ვინაობას, მაშინ ამ პაციენტთან დაკავშირებულ ყველა დოკუმენტში ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად მინიჭებული სახელწოდება „არაიდენტიფიცირებული პაციენტი №. . . . “ შეიცვლება პაციენტის დადგენილი სახელით.
მუხლი 20. სპეციალიზებული ფსიქიატრიული დახმარება
1. სპეციალიზებული ფსიქიატრიული დახმარება ტარდება შესაბამისად ლიცენზირებულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში.
2. სპეციალიზებული ფსიქიატრიული დახმარება უტარდება ქრონიკული ფსიქიკური აშლილობის მქონე პაციენტებს, რომლებიც საჭიროებენ ზრუნვას და რომლებსაც უნდა ჩაუტარდეთ შემანარჩუნებელი თერაპია და სარეაბილიტაციო ღონისძიებები.
3. სპეციალიზებულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში პაციენტის მოთავსების საფუძველია ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის დასკვნა პაციენტის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის თხოვნით.
4. სპეციალიზებული ფსიქიატრიული დაწესებულებიდან პაციენტის გაწერა შესაძლებელია:
ა) პაციენტის თხოვნით, თუ მას აქვს დამოუკიდებლად ცხოვრების უნარი;
ბ) მისი კანონიერი წარმომადგენლის თხოვნით.
მუხლი 21. ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაცია
1. სარეაბილიტაციო ღონისძიებების განხორციელების მიზანია პაციენტის სოციალური და შრომითი კონტაქტების შენარჩუნება და იმ უნარ-ჩვევების გამომუშავება, რომლებიც განსაზღვრავს საზოგადოებაში მისი დამოუკიდებლად ცხოვრების შესაძლებლობას.
2. ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაციის მიზნით გამოიყენება მხოლოდ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ ნებადართული სამკურნალო-დიაგნოსტიკური და სარეაბილიტაციო მეთოდები.
3. ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაცია ნებაყოფლობითია და ტარდება შესაბამისად ლიცენზირებულ დაწესებულებაში.
4. პაციენტს უფლება აქვს საკუთარი სურვილით ნებისმიერ დროს შეწყვიტოს სარეაბილიტაციო ღონისძიებებში მონაწილეობა.
5. ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაციის პროცესში პაციენტისათვის არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების აუცილებლობის შემთხვევაში ექიმი-ფსიქიატრი მოქმედებს ამ კანონის მე-18 მუხლის შესაბამისად.
მუხლი 22. ბრალდებულისა და მსჯავრდებულისთვის ფსიქიატრიული დახმარების გაწევა
1. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პირის იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობა ხორციელდება ამ კანონის 22 1 მუხლით დადგენილი წესით.
2. თუ პენიტენციურ დაწესებულებაში მოთავსებულ მსჯავრდებულს, რომლის მიმართაც დასრულებულია სამართალწარმოება, აღენიშნება ფსიქიკური აშლილობის ნიშნები, პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაცია მიმართავს უფლებამოსილ საექსპერტო დაწესებულებას სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩატარებისათვის. თუ უფლებამოსილი საექსპერტო დაწესებულების დასკვნით დადასტურდება არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების გაწევის აუცილებლობა, პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაცია ვალდებულია უფლებამოსილი საექსპერტო დაწესებულების დასკვნის საფუძველზე მიმართოს სასამართლოს არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების გაწევის შესახებ. სასამართლო საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით იღებს გადაწყვეტილებას არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების გაწევის თაობაზე მსჯავრდებულის გამოჯანმრთელებამდე, რის შემდეგაც მსჯავრდებულის მიერ სასჯელის მოხდა გრძელდება საერთო წესით.
3. თუ პაციენტს არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება გაეწევა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და იგი გამოჯანმრთელდება მის მიერ მოსახდელი სასჯელის ვადის განმავლობაში, რაც დასტურდება ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის დასკვნით, ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაციამ აღნიშნულის შესახებ უნდა შეატყობინოს საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს, რომელიც ვალდებულია უზრუნველყოს მსჯავრდებულის დაუყოვნებლივ გადაყვანა შესაბამის პენიტენციურ დაწესებულებაში სასჯელის მოსახდელად. ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში ყოფნის დრო ითვლება სასჯელის საერთო ვადაში.
4. თუ პაციენტს არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარება გაეწევა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და იგი ვერ გამოჯანმრთელდება მის მიერ მოსახდელი სასჯელის ვადის განმავლობაში, სასჯელის ვადის გასვლის შემდეგ, არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების კრიტერიუმების არსებობისას, პირისთვის არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების გაწევის საკითხი წესრიგდება ამ კანონით დადგენილი წესით.
საქართველოს 2007 წლის 4 ივლისის კანონი №5208 - სსმ I, №28, 18.07.2007 წ., მუხ.293
საქართველოს 2009 წლის 4 დეკემბრის კანონი №2269-სსმI, №45, 21.12.2009წ., მუხ.330
საქართველოს 2010 წლის 21 ივლისის კანონი №3551-სსმI, №46, 04.08.2010წ., მუხ.283
საქართველოს 2010 წლის 24 სექტემბრის კანონი №3619-სსმI, №51, 29.09.2010წ., მუხ.332
მუხლი 221. იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობა
1. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში სისხლის სამართლის საქმის განმხილველი სასამართლო უფლებამოსილია პირის მიმართ გამოიყენოს იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობა, თუ არსებობს შემდეგი ორი საფუძველი:
ა) ფსიქიკური აშლილობის გამო პირს არ აქვს გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღების უნარი და მისთვის ფსიქიატრიული დახმარების გაწევა შეუძლებელია სტაციონარში მოთავსების გარეშე;
ბ) ფსიქიკური აშლილობის გამო არსებობს პირის საკუთარი თავისთვის ან/და სხვა პირისთვის ზიანის, მუქარის ან/და ძალადობის შემცველი ქცევის რისკი.
2. იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის ჩატარების მიზნით პირი სტაციონარში თავსდება სისხლის სამართლის საქმის განმხილველი სასამართლოს მიერ საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად გამოტანილი განჩინების საფუძველზე. პირი უნდა მოთავსდეს მხოლოდ იმ სტაციონარში, რომელშიც უზრუნველყოფილია სპეციალური დაცვა და დანერგილია რისკის შემცირების, რესოციალიზაციისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისკენ მიმართულ ღონისძიებათა სისტემა. რისკის შემცირების, რესოციალიზაციისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისკენ მიმართულ ღონისძიებათა სისტემა განისაზღვრება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანებით.
3. იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის ჩატარების მიზნით პირი სტაციონარში თავსდება ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული განჩინებით განსაზღვრული ვადით. ამ ვადის ათვლა იწყება პირის სტაციონარში მოთავსების მომენტიდან. პაციენტი შეიძლება განჩინებით განსაზღვრული ვადის ამოწურვამდე გაწერილ იქნეს სტაციონარიდან ამ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, თუ აღმოიფხვრა ამავე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლები.
4. ფსიქიატრიული დაწესებულების სპეციალური კომისია ვალდებულია პირის სტაციონარში მოთავსების შემდეგ წელიწადში ერთხელ შეაფასოს იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობისადმი დაქვემდებარებული პაციენტის მიმართ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობა. პაციენტის მკურნალი ექიმი უფლებამოსილია მიმართოს ფსიქიატრიული დაწესებულების სპეციალურ კომისიას ვადამდელი შეფასებისა და დასკვნის გამოტანისათვის, თუ პაციენტის ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობა ამის საფუძველს იძლევა.
5. თუ ფსიქიატრიული დაწესებულების სპეციალური კომისია მორიგი ან ვადამდელი შეფასების შედეგად გამოიტანს დასკვნას, რომ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლები აღმოიფხვრა, ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია ვალდებულია დაუყოვნებლივ გაწეროს პაციენტი სტაციონარიდან.
6. თუ ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული განჩინებით განსაზღვრული ვადის ამოწურვის მომენტისთვის აღმოფხვრილია ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლები და არ არსებობს ამ კანონის მე-18 მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული კრიტერიუმები, პაციენტი გაწერილი უნდა იქნეს სტაციონარიდან.
7. თუ ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული განჩინებით განსაზღვრული ვადის ამოწურვის მომენტისთვის არსებობს ამ კანონის მე-18 მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული კრიტერიუმები, ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია ვალდებულია მიმართოს სასამართლოს პაციენტისთვის ამ კანონის მე-18 მუხლით დადგენილი წესით არანებაყოფლობითი სტაციონარული ფსიქიატრიული დახმარების გაწევის მოთხოვნით, რის შემდეგაც პაციენტს გაეწევა ფსიქიატრიული დახმარება ამ კანონის მე-18 მუხლით დადგენილი წესით.
8. ამ მუხლის მე-3 და მე-5 პუნქტების შესაბამისად სტაციონარიდან გაწერის შემდეგ პირი ვალდებულია აღრიცხვაზე დადგეს თავისი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით უახლოეს ამბულატორიულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში.
სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტი სარგებლობს პაციენტის ძირითადი უფლებებითა და გარანტიებით, გარდა ფსიქიატრიული დახმარების სახის არჩევისა და მკურნალობაზე უარის თქმის უფლებებისა.
საქართველოს 2007 წლის 4 ივლისის კანონი №5208 - სსმ I, №28, 18.07.2007 წ., მუხ.293
თავი VI. სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზა
მუხლი 24. სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზა
1. სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩატარების უფლება აქვთ:
ა) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ შესაბამის ლიცენზირებულ დაწესებულებას;
ბ) სახელმწიფო სასამართლო-საექსპერტო დაწესებულებას.
2. აკრძალულია სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩატარება გამოძიების განმახორციელებელი ორგანოების ან მათ დაქვემდებარებაში არსებული დაწესებულების მიერ.
3. სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩატარებას უზრუნველყოფს და აფინანსებს ექსპერტიზის დამნიშვნელი ორგანო (პირი) ან სახელმწიფო – სახელმწიფო ან სხვა სახსრებიდან გამოყოფილი პროგრამული დაფინანსების ფარგლებში. პატიმრობაში მყოფი გამოსაკვლევი პირის გაყვანას/გადაყვანას და საექსპერტო დაწესებულებაში მის დაცვას ახორციელებს საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურში შემავალი შესაბამისი სამსახური.
საქართველოს 2008 წლის 1 ნოემბრის კანონი №480 - სსმ I, №30,07.11.2008 წ., მუხ.196
საქართველოს 2008 წლის 30 დეკემბრის კანონი №965 - სსმ I, №41, 30.12.2008 წ., მუხ.337
საქართველოს 2010 წლის 24 სექტემბრის კანონი №3619-სსმI, №51, 29.09.2010წ., მუხ.332
მუხლი 25. სასამართლო-ფსიქიატრიულ ექსპერტიზაზე მყოფი გამოსაკვლევი პირის დაცვის უფლება
გამოსაკვლევ პირს, რომელიც იმყოფება სტაციონარში, სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩატარების დროს შეუძლია ისარგებლოს ადვოკატის მომსახურებით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
თავი VII. სამედიცინო საიდუმლოების დაცვა
მუხლი 26. სამედიცინო საიდუმლოების დაცვა
1. პირი, რომელმაც სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას შეიტყო სხვა პირის ფსიქიკური აშლილობის შესახებ და განზრახ ან გაუფრთხილებლობით გამოიყენებს ამ ინფორმაციას აღნიშნული პირის ან მესამე პირის საზიანოდ, პასუხს აგებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. პირის ფსიქიკური მდგომარეობის შესახებ კონფიდენციალური ინფორმაცია ხელმისაწვდომია მისი მკურნალობისა და სამეცნიერო კვლევის პროცესში უშუალოდ ჩართული პირებისათვის.
3. ინფორმაციის გაცემა მესამე პირზე შესაძლებელია პაციენტის ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობით, ანდა სასამართლოს გადაწყვეტილებით.
4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა, კონფიდენციალობის დარღვევა ასევე შესაძლებელია, თუ საფრთხე ექმნება პაციენტის ან მესამე პირის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას. ამ შემთხვევაში გადაწყვეტილებას პაციენტის ფსიქიკური ჯანმრთელობის გამჟღავნების შესახებ იღებს ფსიქიატრიული დაწესებულების ადმინისტრაცია; ასეთი ინფორმაცია მიეწოდება მხოლოდ პაციენტის კანონიერ წარმომადგენელს, ხოლო მისი არარსებობისას – ნათესავს.
თავი VIII. ფსიქიატრიის დარგის მუშაკის უფლებები და სოციალური გარანტიები
მუხლი 27. ფსიქიატრიის დარგის მუშაკის უფლებები და სოციალური გარანტიები
1. ფსიქიატრიის დარგის მუშაკი სამუშაო გარემოს სპეციფიკის გათვალისწინებით სარგებლობს შემდეგი შეღავათებით:
ა) შემცირებული სამუშაო კვირა – 30 საათი;
ბ) გაზრდილი შვებულება – 42 სამუშაო დღე.
2. თუ ექიმ-ფსიქიატრის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას საფრთხე ემუქრება პაციენტის მხრიდან, მას უფლება აქვს უარი განაცხადოს პაციენტის გამოკვლევასა და მკურნალობაზე.
თავი IX. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებანი
მუხლი 28. გარდამავალი დებულებანი
2007 წლის 1 იანვრამდე საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა შეიმუშაოს და გამოსცეს შემდეგი ნორმატიული აქტები:
ა) „ფსიქიატრიულ სტაციონარში მოთავსების წესის დამტკიცების შესახებ“;
ბ) „ინსტრუქცია ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის შექმნისა და მუშაობის წესის შესახებ“;
გ) „პირველადი ფსიქიატრიული გამოკვლევის ჩატარებისა და დასკვნის გაცემის წესის შესახებ“;
ვ) (ამოღებულია - 12.10.2007, №5390);
კ) „ფსიქო-სოციალური რეაბილიტაციის სტანდარტების დამტკიცების შესახებ“.
საქართველოს 2007 წლის 12 ოქტომბრის კანონი №5390 - სსმ I, №34, 24.10.2007 წ., მუხ.359
მუხლი 281. იძულებით ფსიქიატრიულ მკურნალობასთან დაკავშირებით განსახორციელებელი ღონისძიებები
საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა 2014 წლის 1 ოქტომბრამდე უზრუნველყოს:
ა) რისკის შემცირების, რესოციალიზაციისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისკენ მიმართულ ღონისძიებათა ჩამონათვალის განსაზღვრა, რომლებიც აუცილებელია ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის განსახორციელებლად;
ბ) იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობისადმი დაქვემდებარებული პაციენტის ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასების მიზნით ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში მოქმედი სპეციალური კომისიის შემადგენლობისა და საქმიანობის წესის დამტკიცება;
გ) რისკის შეფასების სტანდარტების განსაზღვრა.
მუხლი 29. ძალადაკარგული ნორმატიული აქტი
ამ კანონის ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად იქნეს ცნობილი საქართველოს 1995 წლის 21 მარტის კანონი „ფსიქიატრიული დახმარების შესახებ“ (საქართველოს პარლამენტის უწყებები, 1994-1995, №№23–26, მუხ. 559).
1. ეს კანონი, გარდა 28-ე მუხლისა, ამოქმედდეს 2007 წლის 1 იანვრიდან.
2. ამ კანონის 28-ე მუხლი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი მ. სააკაშვილი
თბილისი,
2006 წლის 14 ივლისი.
№3451_რს
LAW OF GEORGIA
ON PSYCHIATRIC CARE
Georgia, as a democratic state, recognises that mental health is a fundamental aspect of human health and is an indispensable condition for the well-being of society, and that the protection of the rights of people with mental disorders is an obligation of the State, and by this Law determines the legal and organisational basis for psychiatric support.
Chapter 1 - General provisions
Article 1 - Objectives of the Law
The objectives of this Law are the following:
a) to ensure access to and the continuity of psychiatric care for people with mental disorders, and the protection of their rights, freedoms and dignity;
b) to determine the rights and obligations of persons working in the field of psychiatry.
Article 2 - Scope of the Law
1. This law determines the forms for providing psychiatric care for people with mental disorders, and the rights of such people, as well as the rules and conditions relating to the activities of persons working in the field of psychiatry.
2. This Law shall apply to citizens of Georgia, stateless persons and citizens of foreign countries who are in the territory of Georgia, who need psychiatric care.
Article 3 - Legal basis for psychiatric care
The legal bases for psychiatric care shall be the Constitution of Georgia, the treaties and international agreements of Georgia, this Law, and other legislative and subordinate statutory acts.
Article 4 - Terms used in the Law
For the purposes of this Law, the terms used herein shall have the following meanings:
a) mental disorder - a basic functional disorder of a person or a group of symptoms, manifesting as a behavioural disorder, which cause personal dysfunction and disturbance in the process of adaptation to the environment. A mental disorder shall be diagnosed in accordance with international medical standards;
b) patient - a person with amental disorder who is provided with psychiatric care;
b1) beneficiary of care - a person recognised by a court as a beneficiary of care in accordance with the rules provided for by the civil legislation of Georgia;
c) psychiatric care - a set of measures aiming at the examination and treatment of a person with a mental disorder and the prevention of exacebration, and the facilitation of social adaptation and community reintegration of a person with mental disorder;
d) psychiatric institution - a medical institution or a unit of a medical institution having an appropriate licence, which carries out activities aiming at providing psychiatric care to people;
e) persons working in the field of psychiatry - physicians, psychologists, nurses, caretakers, social workers or other persons who are entitled to provide psychiatric care to people with mental disorders, on the basis of qualifications granted in accordance with the rules established by the legislation of Georgia;
f) capacity to make a conscious decision - ability of a person to evaluate his/her own mental health, the goal of medical intervention and the expected result of medical treatment;
g) legal representative of a patient - a parent if the patient is under 16, or a patient's guardian or caretaker;
h) relative of a patient - a parent, child, spouse, sibling, grandparent, grandchild and/or other lineal ascendant and descendant, or a person permanently living with the patient;
i) person under examination - a person who is examined for the purposes of evaluating his/her mental condition;
j) informed consent – the consent of a person or his/her legal representative on receiving psychiatric care after the delivery of complete, objective, timely and comprehensible information about his/her disorder and medical intervention;
k) committee of psychiatrists - a committee composed of at least two specialists, which is making a decision in accordance with the rules provided for by this Law;
l) clinical head of a psychiatric institution - a member of the administration of a psychiatric institution who is leading the process of psychiatric support;
m) risk assessment - a preliminary assessment of the behaviour of a person with a mental disorder in relation to the risks of injury, threat and/or violence against to himself/herself and/or other persons;
n) compulsory psychiatric treatment - a special type of inpatient psychiatric support consisting of a system of measures ensuring the resocialisation and improvement of the psychiatric health of a person with a mental disorder and the mitigation of behaviour of a person with a mental disorder who risks injury, threat and/or violence to himself/herself and/or other persons;
o) system of measures ensuring risk mitigation, resocialisation and improvement of psychiatric health - a system comprising medical and psychosocial interventions;
p) special committee of a psychiatric institution - a committee operating in a psychiatric institution for the purposes of the evaluation of the psychiatric health of a patient subject to compulsory psychiatric treatment, whose composition and rules of operation are determined by an ordinance approved by the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Chapter II – Patient’s Rights and protection Guarantees
Article 5 - Patient's basic rights
1. Patients shall be entitled to:
a) receive humane treatment which shall exclude any degrading measures;
b) receive appropriate treatment deemed necessary by medical indication with minimal restriction of conditions, as near to his/her place of residence as possible, and using methods approved by the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia;
c) receive complete, objective, timely and comprehensible information about his/her disease and any proposed medical intervention; if a patient is incapable or is unable to make a conscious decision, the information shall be delivered to a legal representative of the patient, and in the absence of such, to a relative of the patient;
d) become familiar with his/her medical records; a physician shall determine the amount and form of the information included in medical records to be delivered to a third party;
e) reject medical treatment; this right is limited in the cases provided for in Articles 16, 18 and 221 of this Law. If a patient is under 16, a legal representative of the patient, or in the absence of such, a relative of the patient (the participation of the patient in the decision-making process shall be necessary taking into account the age and mental health condition of the patient) shall be entitled to make a decision about the provision of treatment;
f) enjoy the services of lawyer. A psychiatric institution shall arrange a meeting of a patient with a defence lawyer without the presence of a third party, except when this is not permitted because of the mental condition of the patient;
g) complain and appeal to a court and submit an application to other government agencies;
h) participate in elections;
h1) participate in private legal relations, except those private legal relations, in relation to which a beneficiary is receiving care that has been granted by the court;
i) receive appropriate medical assistance in a non-psychiatric medical institution;
j) enjoy social protection in accordance with the legislation of Georgia;
k) enjoy recreational and leisure services;
l) receive education, vocational training and retraining;
m) enjoy other rights and freedoms provided for by the legislation of Georgia.
2. A lawyer and/or a legal representative of a patient shall be entitled to examine any kind of medical records about the patient and ask for copies. Requests for the examination of medical records andfor the receipt of copies shall be submitted in writing to the administration of the psychiatric institution.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Decision №2/4/532,533 of the Constitutional Court of Georgia of 8 October 2014 - website, 28.10.2014.
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Article 6 - Partial restriction of patients' rights
1. The restriction of a patient's professional activities shall be determined in accordance with rules established by the legislation of Georgia. The list of these professions shall be approved by an order of the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia.
2. A patient's rights shall not be restricted only on the basis of a mental disorder. Any kind of restriction determined by the legislation of Georgia shall be based not only on the diagnosis of a mental disorder of a person but also on his/her mental condition and degree of social adaptation.
3. Restriction of a patients' rights as determined in Article 5(1)(k) and (l) of this Law shall be permitted in the cases provided for in Articles 18 and 221 of this Law if the implementation of the said rights is impossible either due to the nature of the involuntary inpatient psychiatric care or the compulsory psychiatric treatment.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Article 7 - Recognition of patients as beneficiaries of psychiatric care
1. Only a court is entitled to recognise patients as beneficiaries of psychiatric care.
2. The administration of a psychiatric institution shall apply to the court with a request to recognise a patient as a beneficiary of psychiatric care and to impose psychiatric care for the patient if a committee of psychiatrists considers that the patient has well founded psychiatric, mental/intellectual impairments which, in interaction with various barriers, may impede his/her full and efficient participation in social life on an equal basis with others.
3. A court shall make a decision on the recognition of a patient as beneficiary of psychiatric care in accordance with the rules provided for by the legislation of Georgia.
4. In the case provided for by paragraph 2 of this article, a legal representative of the patient, or in theabsence of such, a relative of the patient shall immediately be informed by the administration of a psychiatric institution of the fact that the institution had applied to the court.
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Chapter III - Psychiatric Care
Article 8 - Psychiatric care
1. A person with a mental disorder shall be provided with psychiatric care on the basis of a necessary medical indication, based on their own request and/or their informed consent, except in the cases provided for in Articles 16, 18 and 221 of this Law.
2. Patients under the age of 16 shall receive psychiatric care on the basis of the request and/or informed consent of their legal representatives (the participation of the patient in the decision-making process shall be necessary taking into account the age and mental health condition of the patient).
3. Within the scope of their competence, psychiatrists shall make decisions independently and shall be guided only by necessary medical indications and professional ethics when providing psychiatric care, and shall act in accordance with the legislation of Georgia.
4. Only methods determined by an order of the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia shall be used during the examination, treatment and psychosocial rehabilitation of patients.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Article 9 - Examination and diagnosis
1. A mental disorder shall be diagnosed in accordance with standards approved by the Ministry of Labour, Health and Social Affairs of Georgia. A person may be diagnosed with a mental disorder by a physician holding an appropriate certificate.
2. Merely professional or family conflicts, or discrepancies with moral, religious, cultural or political values prevalent in society, shall not form the basis of a diagnosis of mental disorder.
3. The fact of having treatment in a psychiatric institution in the past shall not be considered as a decisive factor when evaluating the current mental condition of a person.
4. When examining a patient, a psychiatrist shall introduce himself/herself to the patient and explain the purpose of the examination, except where such action might exacerbate the condition of the patient. A decision on the restriction and/or non-delivery of information, as well as the basis of such a decision, shall be indicated in the medical records.
Article 10 - Treatment
1. Treatment shall be provided on the basis of the consent of a patient, or if the patient is under 16, on the basis of the informed consent of the patient's legal representative, which shall be confirmed in the medical records by the signature of the patient or the patient's legal representative.
2. If a patient waives treatment, it shall be indicated in the medical records.
3. Treatment by active biological methods (shock therapy, convulsive therapy, etc.) shall be permitted only in the case of an appropriate medical indication, with the informed consent of the patient or his/her legal representative, and only on the basis of a decision of a commission of psychiatrists.
Decision №2/4/532,533 of the Constitutional Court of Georgia of 8 October 2014 - website, 28.10.2014.
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Article 11 - Financing psychiatric care
1. The sources of funding psychiatric care are the following:
a) state financing;
b) fees paid by the patient;
c) grants and other donations;
d) other income permitted by the legislation of Georgia.
2. The State shall provide psychiatric care of persons with mental disorders through financing programmes and financing targeted programmes.
Chapter IV - Primary psychiatric examination
Article 12 - Objectives and grounds of primary psychiatric examination
1. Primary psychiatric examination is the examination of a person by a physician when the physician has no information on the mental condition of the person. Primary psychiatric examination shall be performed by a physician holding an appropriate certificate.
2. The purpose of primary psychiatric examination is to determine whether a person:
a) has a mental disorder;
b) needs psychiatric care.
3. The basis of primary psychiatric examination is:
a) the request of the person to be examined;
b) the request of a legal representative of a person under 16 (the participation of the person to be examined shall be necessary taking into account his/her age and mental condition);
c) the written request of a legal representative, a relative or a physician of a psychiatric institution with or without the consent of the person to be examined if the behaviour of the said person gives rise to a reasonable belief that his/her mental disorder threatens his/her life and health and/or those of other persons.
Article 13 - Conditions of primary psychiatric examination
Primary psychiatric examination shall be performed in a psychiatric institution or, in exceptional cases, at home; the examination shall be performed in such an environment as to protect the life and health of the physician.
Chapter V - Organisational forms of psychiatric care
Article 14 - Outpatient psychiatric care
1. Appropriately licensed inpatient psychiatric institutions shall perform the primary psychiatric examination, and provide treatment for, and if necessary observation of, a patient.
2. Except for cases provided for by Article 221(8) of this Law, when applying to an outpatient psychiatric institution, a patient, or if the patient is unable to make a conscious decision or is under 16, his/her legal representative, shall be entitled to:
a) choose a psychiatric institution and a physician;
b) terminate the examination and/or treatment at any stage.
3. If involuntary inpatient psychiatric support is needed, an inpatient psychiatric facility shall take appropriate measures to place the patient in the psychiatric facility in order to provide inpatient treatment. The physician in charge shall inform the patient, his/her legal representative or, in the absence of such, the patient's relative, about the decision; the administration of the outpatient psychiatric institution, if necessary, shall apply to appropriate law enforcement bodies for help.
4. The rules of registration and deregistration of patients in outpatient psychiatric institutions, as well as the rules of observation of patients, shall be determined by an order of the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Article 15 - Inpatient psychiatric support
1. Inpatient psychiatric support shall be voluntary except in the cases provided for in Articles 16, 18 and 221 of this Law, and shall be provided to patients when necessary by medical indication in an inpatient psychiatric institution with an appropriate permit (hospital).
2. A patient placed in a hospital shall have the right to:
a) receive and send letters and parcels without checking;
b) use telephone and other means of communication in accordance with the internal regulations of the hospital;
c) receive visitors at a specified time and place without the presence of a third party;
d) leave hospital for a short period of time without deregistering from the hospital, taking into account his/her mental condition;
e) buy and keep articles of daily necessity;
f) perform religious rituals unless it violates the rights of others;
g) receive audio-visual information;
h) participate in sports and cultural events organised in the hospital;
i) enjoy other rights determined by Article 5 of this Law.
3. When extremely necessary, physicians shall be authorised to restrict the said rights of patients for security purposes, except the rights provided for by Article 5(1)(a), (f), (g), (i) and (j). A decision made by a physician shall be indicated in the medical records.
4. The labour activity of a hospitalised patient shall be voluntary and shall have only therapeutic and rehabilitative purposes and shall be carried out on the recommendation and with the observation of a physician.
41. A hospitalised beneficiary of support shall be restricted from exercising the right provided for in Article5(1)(h) of this Law.
5. Keeping patients in hospital longer than necessary for examination and treatment shall be prohibited.
6. Upon discharging a patient from hospital, an extract of the medical records shall be sent to an outpatient psychiatric institution according to the place of residence of the patient, and the patient and his/her legal representative shall be informed about it.
7. A psychiatric institution shall send information on hospitalised beneficiaries of support to the legal entity under public law called the Social Service Agency.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Decision №2/4/532,533 of the Constitutional Court of Georgia of 8 October 2014 - website, 28.10.2014.
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Article 16 - Methods of physical restriction of patients
1. A psychiatrist shall be authorised to use restriction methods against a hospitalised patient if there is a real danger that the patient will harm himself/herself or others and it cannot be otherwise avoided.
2. Methods of physical restriction are isolation in a specialised ward and/or the physical binding of a patient.
3. The use of methods of physical restriction shall be terminated immediately upon the elimination of the danger as determined in paragraph 1 of this article.
4. Using methods of physical restriction or giving medicines for the purposes of punishment or intimidation of patients shall be prohibited.
5. A decision on using physical restriction against a patient shall be made by the physician in charge or the physician on duty of a hospital, and their justifications shall be included in the medical records.
6. A patient against whom methods of physical restriction has been used, or his/her legal representative or, in the absence of such, the patient's relative, shall be entitled to appeal to court the expediency of using the method of physical restriction.
7. The rules and procedures for using methods of physical restriction shall be established by an instruction approved by an appropriate order of the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia.
Article 17 - Voluntary inpatient psychiatric care
1. A patient shall be hospitalised for voluntary treatment on the basis of:
a) a request and/or the informed consent of the patient;
b) a request and the informed consent of a legal representative of a patient under 16 (the participation of the patient in the decision-making shall be necessary taking into account his/her age and mental condition);
c) (deleted - 20.3.2015, No3341).
2. Informed consent to hospitalisation and treatment shall be confirmed by the signature of a patient or his/her legal representative, evidence of which shall be included in the medical records.
3. A patient hospitalised for voluntary treatment shall be discharged:
a) by the decision of a commission of psychiatrists if the treatment is no longer needed;
b) upon the request of the patient at any stage of treatment;
c) upon the request of a legal representative of a patient under 16 (the participation of the patient in the decision-making shall be necessary taking into account his/her age and mental state);
4. If a hospitalised patient receiving voluntary treatment refuses to continue the treatment but his/her mental condition has changed and meets the criteria for involuntary inpatient psychiatric care, the treatment of the patient may be continued without the consent of the patient or his/her representative, in accordance with Article 18 of this Law.
Decision №2/4/532,533 of the Constitutional Court of Georgia of 8 October 2014 - website, 28.10.2014.
Law of Georgia No 3341 of 20 March 2015 - website, 31.3.2015
Article 18 - Involuntary inpatient psychiatric care
1. Involuntary inpatient psychiatric care shall be provided when a person is unable to make a conscious decision due to a mental disorder and he/she cannot be provided with psychiatric care without hospitalisation, and where:
a) a delay in psychiatric care poses a danger to the life and/or health of the patient or other persons;
b) by his/her actions, the patient may cause significant material damage to himself/herself or to others.
2. When involuntary inpatient psychiatric care is indicated, the consent of a patient or his/her legal representative, or in the absence of such, the patient's relative, shall not be necessary.
3. The need for involuntary inpatient psychiatric care shall be defined by a physician of urgent medical aid or a physician holding an appropriate certificate. Appropriate law enforcement bodies are obliged to carry out the hospitalisation of a patient upon request.
4. The involuntary preliminary hospitalisation of a patient shall be carried out on the basis of a decision of the physician on duty. The hospitalisation of a patient shall be deemed the commencement of involuntary treatment.
5. Within 48 hours from hospitalisation, a commission of psychiatrists shall study the mental condition of the patient and make a decision on the advisability of involuntary inpatient psychiatric care. The commission of psychiatrists shall make the decision by a majority of votes. Where votes are equally divided, the decision shall be made by a clinical head of a psychiatric facility, or in his/her absence, by a duly authorised person who has been granted such powers in writing. The dissenting opinion of any psychiatrist shall be attached to the decision of the committee in written form.
6. If a committee of psychiatrists concludes that involuntary inpatient psychiatric care is unreasonable, the patient shall immediately be discharged from the hospital.
7. If a commission of psychiatrists concludes that the criteria defined in paragraph 1 of this article are present and involuntary inpatient psychiatric care is necessary, within 48 hours from the hospitalisation of a person, the administration of a psychiatric institution shall apply to court with a request to issue an appropriate order on the hospitalisation of the person for the purposes of involuntary inpatient psychiatric care. Information on the decision of the commission shall be immediately delivered to the person, his/her representative or, in the absence of such, the person’s relative; in the case of a foreign citizen, the information shall be delivered to an appropriate diplomatic mission.
8. A court is obliged to consider an appropriate request of the administration of a psychiatric institution within 24 hours from its receipt and to make a decision on involuntary inpatient psychiatric care, in accordance with the rules established by the Administrative Procedure Code of Georgia. The participation of a patient in the consideration of the case shall be necessary. The interests of the person in court shall be represented by his/her legal representative or, in the absence of such, by the person’s relative and a lawyer. If the person does not have a lawyer, the court shall appoint a lawyer for him/her.
9. According to the court decision, a patient shall receive involuntary inpatient psychiatric care as long as the criteria for involuntary inpatient psychiatric care exist, but this term shall not exceed six months.
10. A committee of psychiatrists shall review the continuation of involuntary inpatient psychiatric care of a patient on a monthly basis.
11. If the court does not make a decision on the hospitalisation of a person for the purposes of providing involuntary inpatient psychiatric care (or on extending the period of involuntary inpatient psychiatric care of an already hospitalised patient), the patient shall be immediately discharged from hospital.
12. If a committee of psychiatrists considers it necessary to extend the period of involuntary inpatient psychiatric care of a patient for more than six months, the administration of a psychiatric institution shall apply to court, 72 hours prior to the expiry of the 6-month period of involuntary inpatient psychiatric care, with a request to extend this period. The court shall make a decision, in accordance with the rules provided for by the Administrative Procedure Code of Georgia, within 72 hours of receipt of the request. The administration of the psychiatric institution shall be entitled to apply to court without limits with a request to extend the period of involuntary inpatient psychiatric care, on the basis of an opinion of a committee of psychiatrists, until the criteria for involuntary inpatient psychiatric care are no longer presented.
13. When the criteria for involuntary inpatient psychiatric care are no longer presented, a patient shall be discharged from hospital on the basis of a decision of a committee of psychiatrists and the court shall be immediately notified; thereafter, treatment shall be continued voluntarily and with the consent of the patient, which shall be indicated in the medical records and confirmed by the signature of the patient.
14. A patient, his/her legal representative or, in the absence of such, his/her relative, as well as the administration of a psychiatric institution, shall be entitled to appeal an order of a judge on the hospitalisation of a person for the purposes of involuntary inpatient psychiatric care or an ordinance on the refusal to hospitalise a person for the purposes of involuntary inpatient psychiatric care, or an order on the extension of the period of hospitalisation for the purposes of involuntary inpatient psychiatric care, or an ordinance on the refusal to extend the period of hospitalisation of a patient for the purposes of involuntary inpatient psychiatric care, in accordance with the rules established by the Administrative Procedure Code of Georgia.
Law of Georgia No 2269 of 21 July 2010 - LGH I, No45, 21.12.2009, Art. 330
Article 19 - Provision of involuntary inpatient psychiatric care to unidentified persons
1. In the cases provided for in Article 18 of this Law, when a person whose identity (name, surname, age, citizenship, address of place of residence) is unknown (an unidentified patient) and needs involuntary inpatient psychiatric care, a psychiatric institution may provide him/her with appropriate care.
2. An unidentified patient shall be involuntarily hospitalised on the basis of a decision of a physician on duty. The hospitalisation of the person shall be deemed the commencement of involuntary treatment.
3. The administration of a psychiatric institution shall immediately notify a city (district) police department in the area of the discovery of the patient after his/her hospitalisation, and the police shall take appropriate measures to identify the patient after the receipt of this notification. Forthwith, a police officer shall draw up a protocol describing the physical appearance of the patient (estimated age, gender, height, colour of hair and eyes, and other details of appearance and expression), which might enable identification (a photo shall be attached to the protocol).
4. If, based on the grounds provided for in Article 18 of this Law, a court issues an order in accordance with the rules established by the Administrative Procedure Code of Georgia on the hospitalisation of an unidentified person for the purposes of providing involuntary psychiatric care, the person shall be assigned an identification number according to the number of the discussed administrative case and shall be referred to as 'unidentified patient No' which shall be indicated in the order of the judge, and thereafter, the patient shall be identified with this name in all documents. Moreover, the administration of a psychiatric institution shall be authorised to give the patient a conventional name which shall not be degrading to his/her honour and dignity, in order to simplify contact during the process of treatment; the conventional name shall be used for personal contact and shall not be kept in medical records.
5. If, after hospitalisation, at any stage of court hearings and/or treatment, the police identifies the patient, the name 'unidentified patient No' given in accordance with paragraph 4 of this article shall be replaced by the identified name of the patient in all documents relating to him/her.
Article 20 - Specialised psychiatric care
1. Specialised psychiatric care shall be provided in a licensed psychiatric institution.
2. Specialised psychiatric care shall be provided to patients with chronic mental disorders who need care and who have to undergo maintenance therapy and a rehabilitation course.
3. A patient shall be placed in a specialised psychiatric institution on the basis of an opinion of a committee of psychiatrists upon the request of the patient or his/her legal representative.
4. A patient may be discharged from a specialised psychiatric institution:
a) upon the request of the patient if he/she is capable to live independently;
b) upon the request of his/her legal representative.
Article 21 - Psychosocial rehabilitation
1. The purpose of rehabilitation measures is to maintain the social and labour contacts of patients and to enable them to develop skills which facilitate his/her ability to live independently in society.
2. Only diagnostic, treatment and rehabilitation methods permitted by the Ministry of Labour, Health and Social Affairs of Georgia shall be used for the purposes of psychosocial rehabilitation.
3. Psychosocial rehabilitation shall be voluntary and shall be provided by a licensed institution.
4. Patients shall be entitled to voluntarily terminate participation in psychosocial rehabilitation at any time.
5. In the psychosocial rehabilitation process, a psychiatrist shall act in accordance with Article 18 of this Law if a patient needs involuntary inpatient psychiatric care.
Article 22 - Providing psychiatric support to accused and convicted persons
1. In the case provided for in Article 191 (part 2) of the Criminal Procedure Code of Georgia, the involuntary psychiatric treatment of a person shall be provided in accordance with the rules established by Article 221 of this Law.
2. The administration of a psychiatric institution shall apply to an authorised expert institution for forensic psychiatric expertise if a convicted person placed in a penitentiary institution shows signs of mental disorder and legal proceedings against him/her have already ended. If the opinion of the authorised expert institution confirms that involuntary psychiatric care is necessary, the administration of the penitentiary institution shall apply to a court for the provision of involuntary psychiatric care on the basis of the opinion of the authorised expert institution. The court shall make a decision in accordance with the rules provided for by the legislation of Georgia on the provision of involuntary psychiatric care before the recovery of a convicted person, after which the convicted person shall continue serving the sentence in accordance with general penal rules.
3. If a patient is provided with involuntary inpatient psychiatric care in the cases provided for by Article 191(3) and (4) of the Criminal Procedure Code of Georgia and he/she recovers within the term of the sentence to be served, which recovery is confirmed by an opinion of а committee of psychiatrists, the administration of the psychiatric institution shall notify the Ministry of Corrections and Legal Assistance of Georgia and the Ministry shall ensure the immediate escort of the convicted person to an appropriate penitentiary institution to serve out his/her sentence. The period of hospitalisation shall be included in the total term of the sentence.
4. If a patient is provided with involuntary inpatient psychiatric care in the cases provided for in Article 191(3) and (4) of the Criminal Procedure Code of Georgia and he/she does not recover within the term of the sentence to be served, such that the criteria for involuntary psychiatric care are still present, the issue of providing involuntary psychiatric care to the person after the completion of the term of the sentence shall be dealt with in accordance with the rules provided for by this Law.
Law of Georgia No 5208 of 4 July 2007 - LHG I, No 28, 18.7.2007, Art. 293
Law of Georgia No 2269 of 21 July 2010 - LGH I, No45, 21.12.2009, Art. 330
Law of Georgia No 3551 of 21 July 2010 - LGH I, No46, 4.8.2010, Art. 283
Law of Georgia No 3619 of 24 September 2010 - LGH I, No 51, 29.9.2010, Art. 332
Law of Georgia No 1783 of 13 December 2013 - website, 28.12.2013
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Law of Georgia No 3543 of 1 May 2015 - website, 18.5.2015
Article 221 - Compulsory psychiatric treatment
1. In the case provided for in Article 191(2) of the Criminal Procedure Code of Georgia, the court hearing criminal cases shall be authorised to use compulsory psychiatric treatment on the two following grounds:
a) a person is unable to make a conscious decision due to a mental disorder and the provision of psychiatric support is impossible unless he/she is hospitalised;
b) there is a risk that due to a mental disorder a person will behave in such a manner that may damage, threaten and/or harm himself/herself and/or other persons.
2. For the purposes of providing compulsory psychiatric treatment, a person shall be hospitalised by the court hearing criminal cases on the basis of a ruling made in accordance with Article 191(2) of the Criminal Procedure Code of Georgia. A person shall be placed only in a hospital where special security is provided and a system of measures ensuring risk mitigation, resocialisation and improvement of psychiatric health is implemented. A system of measures ensuring risk mitigation, resocialisation and improvement of psychiatric health shall be determined by an order of the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia.
3. A person shall be hospitalised for the purposes of providing compulsory psychiatric treatment for the period specified in the ruling indicated in paragraph 2 of this article. This period shall start from the moment of the hospitalisation of the person. The patient may be discharged from an inpatient facility before the end of this period in accordance with paragraph 5 of this article if the grounds provided for in the first paragraph of the same article no longer exist.
4. Once a year, a special committee of a psychiatric institution shall evaluate whether the grounds provided for in paragraph 1 of this article still exist in the case of a patient subject to compulsory psychiatric treatment. The physician in charge of the patient shall be authorised to apply to a special committee of a psychiatric institution to provide a premature evaluation and opinion if it is reasonable according to the mental health condition of the patient.
5. If, as a result of a regular or premature evaluation, a special committee of a psychiatric institution concludes that the grounds provided for in paragraph 1 of this article no longer exist, the administration of the psychiatric institution shall immediately discharge the patient from hospital.
6. If the grounds provided for by paragraph 1 of this article no longer exist at the moment of the expiry of the term specified in the ruling provided for by paragraph 2 of this article and the criteria defined in Article 18(1) of this Law are not presented, the patient shall be discharged from hospital.
7. If the criteria indicated in Article 18 of this Law exist at the moment of the expiry of the term specified in the ruling indicated in paragraph 2 of this article, the administration of a psychiatric institution shall apply to a court to request the provision for a patient of involuntary inpatient psychiatric care as defined by Article 18 of this Law, after which the patient shall be provided with psychiatric care in accordance with the rules established by Article 18 of this Law.
8. After discharge from hospital in accordance with paragraphs 3 and 4 of this article, a person shall be registered in the nearest outpatient psychiatric institution to his/her place of residence.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Article 23 - Rights of patients convicted of crimes who receive treatment on the basis of a court decision
Patients convicted of crimes who receive treatment on the basis of a court decision shall enjoy the basic rights and guarantees of patients except the rights to choose the type of psychiatric support and to waive treatment.
Law of Georgia No 5208 of 4 July 2007 - LHG I, No 28, 18.7.2007, Art. 293
Chapter VI - Forensic psychiatric expertise
Article 24 - Forensic psychiatric expertise
1. The following shall be authorised to conduct activities which require forensic psychiatric expertise:
a) appropriate institutions licensed by the Ministry of Labour, Health and Social Affairs of Georgia;
b) state expert forensic institutions.
2. Investigation bodies or their subordinate agencies shall be prohibited from conducting activities which require forensic psychiatric expertise.
3. Forensic psychiatric expertise shall be provided and financed by a body (person) appointing an expert or the State through state financed programmes or other sources. Detained persons to be examined shall be escorted to and guarded in an expert institution by an appropriate agency of the Ministry of Corrections and Legal Assistance of Georgia.
Law of Georgia No 480 of 1 November 2008 - LGH I, No30, 7.111.2008, Art. 196
Law of Georgia No 965 of 30 December 2008 - LHG I, No 41, 30.12.2008, Art. 337
Law of Georgia No 3619 of 24 September 2010 - LGH I, No 51, 29.9.2010, Art. 332
Law of Georgia No 1783 of 13 December 2013 - website, 28.12.2013
Law of Georgia No 3543 of 1 May 2015 - website, 18.5.2015
Article 25 - Right to guard a person to be examined during the provision forensic psychiatric expertise
A hospitalised person may enjoy the services of a lawyer during the provision of forensic psychiatric expertise in accordance with the rules provided for by the legislation of Georgia.
Chapter VII - Maintenance of medical confidentiality
Article 26 - Maintenance of medical confidentiality
1. A person who has learned about the mental disorder of another person during the performance of his/her official duties and who uses this information deliberately or by negligence against the said person or a third party, shall be liable in accordance with the legislation of Georgia.
2. Confidential information on the mental condition of a person shall be available for persons directly involved in the process of his/her treatment and scientific research.
3. The information may be disclosed to a third party with the consent of the patient or his/her legal representative, and/or by a court decision.
4. Except for the case provided for in paragraph 3 of this article, confidential information may also be disclosed if the life and/or health of a patient or a third party are threatened. In this case, a decision on the disclosure of information about the psychiatric health condition of a patient shall be made by the administration of a psychiatric institution; such information shall be delivered only to a legal representative of the patient, or, in the absence of such, to his/her relative.
Chapter VII - Rights and social guarantees of persons working in the field of psychiatry
Article 27 - Rights and social guarantees of persons working in the field of psychiatry
1. Taking into account the specific conditions of their working environment, the personnel working in the field of psychiatry shall enjoy the following benefits:
a) reduced working week - 30 hours;
b) increased leave - 42 working days.
2. If the life and/or health of a physician are threatened by a patient, he/she shall have the right to refuse to examine and/or treat the patient.
Chapter IX - Transitional and Final Provisions
Article 28 - Transitional provisions
Before 1 January 2007, the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia shall draw up and publish the following normative acts:
a) on the Approval of the Rule of Hospitalisation;
b) on the Instruction of Establishing and Operating the Commission of Psychiatrists;
c) on the Conduct of Primary Psychiatric Examination and the Issuance of Opinion;
d) on the Approval of the Application Form of the Administration of Psychiatric Institutions about the Placement of Persons in Inpatient Facilities for the Purposes of Providing Involuntary Psychiatric Care;
e) on the Approval of the Form for Applying to Court about the Placement of Persons in Inpatient Facilities for the Purposes of Providing Involuntary Psychiatric Care;
f) (Deleted - 12.10.2007, No5390);
g) on the Rule for Registering and Deregistering Patients in Outpatient Psychiatric Institutions, and Observing Patients;
h) on the Special Form of Exchanging Information Among Psychiatric Institutions and the Establishment of a Unified Information Bank;
i) on the Instruction on the Rules and Procedures for Using Methods of Physical Restriction Against Patients with Mental Disorders;
l) on the Approval of Psychosocial Rehabilitation Standards.
Law of Georgia No 5390 of 12 October - LHG I, No 41, 24.10.2007, Art. 359
Article 281 - Measures to be implemented regarding compulsory psychiatric treatment
Before 1 October 2014, the Minister of Labour, Health and Social Affairs of Georgia shall ensure that:
a) the list of measures ensuring risk mitigation, resocialisation and improvement of psychiatric health of patients receiving compulsory psychiatric treatment necessary for providing compulsory psychiatric treatment in a psychiatric institution is compiled;
b) the composition and the rules for the operation of a special commission of a psychiatric institution for the purposes of evaluating the mental health condition of patients subject to compulsory psychiatric treatment are approved;
c) risk assessment standards are defined.
Law of Georgia No 2530 of 26 July 2014 - website, 6.8.2014
Article 29 - Invalid normative act
Upon the entry into force of this Law, the Law of Georgia on Psychiatric Support of 21 March 1995 (Parliamentary Gazette of Georgia, 1994-1995, No23-26, Art.559) shall be declared void. 559.
Article 30 - Entry into force
1. This Law, except Article 28, shall enter into force from 1 January 2007.
2. Article 28 of this Law shall enter into force upon its promulgation.
President of Georgia M. Saakashvili
Tbilisi
14 July 2006
No 3451_რს
Document comments