Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Вернуться назад Консолидированная версия (17/12/2025 - 01/04/2026)
მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების შესახებ
ამ კანონის მიზანია საქართველოში მოქმედი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების საქმიანობის სამართლებრივი მოწესრიგება და მათი განვითარებისათვის ჯანსაღი გარემოს შექმნა.
მუხლი 2. კანონში გამოყენებულ ტერმინთა განმარტება
1. ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) მიკროლიზინგი – ლიზინგი, რომლის ღირებულება განისაზღვრება მიკროკრედიტის დადგენილი ზღვრით;
ბ) რეგისტრაცია – საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შექმნილი იურიდიული პირის ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია საქართველოს ეროვნულ ბანკში;
გ) (ამოღებულია);
დ) მნიშვნელოვანი წილი – პირის ან ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა/აქციონერთა ჯგუფის პირდაპირ ან არაპირდაპირ მფლობელობაში არსებული მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის განაღდებული კაპიტალის ან განცხადებული კაპიტალის ან/და ხმის უფლების მქონე წილის/აქციების 10%-ზე მეტი წილი ანდა პირის ან ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა/აქციონერთა ჯგუფის მიერ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაზე მნიშვნელოვანი გავლენის მოხდენის შესაძლებლობა, მიუხედავად კაპიტალში ან/და ხმის უფლების მქონე წილში/აქციებში წილის ოდენობისა;
ე) მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორი – სამეთვალყურეო საბჭოს, დირექტორატის წევრი, ან/და სხვა პირები, რომლებსაც პირდაპირ ან არაპირდაპირ აქვთ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის საქმიანობების დაგეგმვის, მართვის ან/და კონტროლის უფლებამოსილება და პასუხისმგებლობა. შესაბამისი პოზიციების ჩამონათვალს ამტკიცებს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის სამეთვალყურეო საბჭო;
ვ) ბენეფიციარი მესაკუთრე – პირი, რომელიც კანონის ან გარიგების საფუძველზე იღებს ფულად ან სხვა სარგებელს და რომელსაც ამ სარგებლის სხვა პირისთვის გადაცემის ვალდებულება არ აკისრია, ხოლო თუ ბენეფიციარი მესაკუთრე არის არასამეწარმეო (არაკომერციული) მიზნებისთვის შექმნილი იურიდიული პირი ან მესაკუთრე იურიდიულ პირს არ ჰყავს მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრე პირი – მისი მმართველი ორგანოს წევრი;
ზ) ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა/აქციონერთა ჯგუფი – ახლონათესაური კავშირის (პირველი რიგისა და მეორე რიგის მემკვიდრეები) მქონე პარტნიორთა/აქციონერთა ჯგუფი, ან პარტნიორები/აქციონერები, რომლებიც ერთმანეთთან, გარდა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისა, სხვა კომერციული ინტერესებითაც არიან დაკავშირებული;
თ) საზედამხედველო კაპიტალი – კაპიტალის სახეობა, რომელსაც მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ქმნის მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის საქმიანობის განხორციელებისათვის, მოსალოდნელი თუ მოულოდნელი ფინანსური დანაკარგების/ზარალის განეიტრალებისათვის და სხვადასხვა სახის რისკისაგან დასაცავად;
ი) განცხადებული კაპიტალი – მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის პარტნიორთა/აქციონერთა მიერ დათქმული და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის წესდებით გათვალისწინებული კაპიტალი;
კ) განაღდებული კაპიტალი – განცხადებული კაპიტალის ფაქტობრივად შევსებული ნაწილი;
ლ) დაკავშირებული პირი – მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორი, პარტნიორი/აქციონერი, მათთან ისეთი ნათესაური კავშირის მქონე პირი, რომელიც, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, პირველი ან მეორე რიგის კანონით მემკვიდრეა, ან მათთან საქმიანი ინტერესებით დაკავშირებული პირი.
2. ამ კანონში გამოყენებულ სხვა ტერმინებს აქვს საქართველოს საკანონმდებლო აქტებით დადგენილი მნიშვნელობა.
მუხლი 3. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია არის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ან სააქციო საზოგადოების სამართლებრივი ფორმით დაფუძნებული იურიდიული პირი, რომელიც მისი განაცხადის საფუძველზე რეგისტრირებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ და ახორციელებს ამ კანონით გათვალისწინებულ საქმიანობას საქართველოს ეროვნული ბანკის ზედამხედველობით.
2. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისათვის სავალდებულოა სამეთვალყურეო საბჭოს შექმნა, რომლის მიმართაც გამოყენებულ უნდა იქნეს სააქციო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს თაობაზე „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესები.
3. მხოლოდ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაა უფლებამოსილი, თავის საფირმო სახელწოდებაში „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული აღნიშვნის გარდა შეიტანოს ტერმინი „მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია“ ან მისი აბრევიატურა „მისო“.
4. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მიერ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების დარღვევის გამოვლენისას საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გამოიყენოს შესაბამისი სანქცია საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით.
მუხლი 4. მიკროსაფინანსო საქმიანობა
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია უფლებამოსილია განახორციელოს მხოლოდ შემდეგი საქმიანობა:
ა) იურიდიული და ფიზიკური პირებისათვის მიკროსესხების, მათ შორის, სამომხმარებლო, სალომბარდო, იპოთეკური, არაუზრუნველყოფილი, ჯგუფური და სხვა სესხების (კრედიტების) გაცემა; ამ მიზნით საკრედიტო საგადახდო ბარათის გამოშვება;
ბ) ინვესტირება სახელმწიფო და საჯარო ფასიან ქაღალდებში;
გ) ფულადი გზავნილების განხორციელება;
დ) სადაზღვევო აგენტის ფუნქციის შესრულება;
ე) მიკროდაკრედიტებასთან დაკავშირებული საკონსულტაციო მომსახურების გაწევა;
ვ) სესხების (კრედიტების) მიღება რეზიდენტი და არარეზიდენტი იურიდიული და ფიზიკური პირებისაგან;
ვ1) „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ჰ8“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული აგენტის ფუნქციის შესრულება;
ვ2) ამ პუნქტის „ა“–„ვ1“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საქმიანობის განსახორციელებლად ქონების იჯარით გაცემა;
ვ3) საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი წესით, შესაბამისი მოთხოვნების დაკმაყოფილების შემთხვევაში „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გადახდის ინიციირების მომსახურება ან/და ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურება;
ზ) იურიდიული პირების წილების ან აქციების ფლობა, რომელთა ჯამური ოდენობა ამ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის განთავსებული კაპიტალის 15%-ს არ უნდა აღემატებოდეს;
თ) საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა ფინანსური მომსახურებები და ოპერაციები: მიკროლიზინგი, ფაქტორინგი, დერივატივის დადება, ვალუტის გადაცვლა, თამასუქებისა და ობლიგაციების გამოშვება, რეალიზაცია და გამოსყიდვა, აგრეთვე ამ ფინანსურ მომსახურებებსა და ოპერაციებთან დაკავშირებული სხვა ოპერაციები;
ი) „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად სხვა პირის სასარგებლოდ ვირტუალური აქტივის მომსახურების გაწევა, კერძოდ, კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის ურთიერთგადაცვლა (მათ შორის, თვითმომსახურების კიოსკის მეშვეობით) ეროვნულ ან უცხოურ ვალუტაში, სხვა ვირტუალურ აქტივში ან ფინანსურ ინსტრუმენტში, გადაცემა ან/და კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის ან მისი გამოყენებისთვის საჭირო ინსტრუმენტის შენახვა, რაც ვირტუალურ აქტივზე კონტროლის საშუალებას იძლევა და ამ მომსახურების გაწევისთვის აუცილებელი დამხმარე საქმიანობა.
2. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია უფლებამოსილია განახორციელოს ამ კანონით გათვალისწინებული საქმიანობა მხოლოდ საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ მისი, როგორც მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის, რეგისტრაციის შემდეგ, რომლის წესსა და პირობებს განსაზღვრავს საქართველოს ეროვნული ბანკი.
21. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია უფლებამოსილია საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახურის მიერ განსაზღვრული წესით შეასრულოს ამ მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სადაზღვევო აგენტის ფუნქცია.
3. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას ეკრძალება დეპოზიტების მიღება როგორც ფიზიკური, ისე იურიდიული პირებისაგან.
4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას დაუდგინოს მომსახურების გაწევისას მომხმარებლისათვის აუცილებელი ინფორმაციის მიწოდების წესი.
5. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას წერილობითი მითითებებით დაუდგინოს დამატებითი მოთხოვნები ან/და შეზღუდვები კონკრეტული საქმიანობის განსახორციელებლად.
მუხლი 5. მიკროკრედიტის ცნება და ოდენობა
1. მიკროკრედიტი არის მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მიერ საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადიანობის, დაბრუნებადობის, ფასიანობისა და მიზნობრიობის პირობების შესაბამისად მსესხებელზე ან ურთიერთდაკავშირებულ მსესხებელთა ჯგუფზე გაცემული ფულადი თანხა.
2. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მიერ ერთ მსესხებელზე ან ურთიერთდაკავშირებულ მსესხებელთა ჯგუფზე გაცემული მიკროკრედიტის მაქსიმალური ჯამური ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 200 000 (ორასი ათას) ლარს.
3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას ნორმატიული აქტით განუსაზღვროს მიკროკრედიტის შესახებ დამატებითი მოთხოვნები.
მუხლი 6. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის კაპიტალი
1. პირის მიკროსაფინანსო ორგანიზაციად რეგისტრაციისათვის მისი განაღდებული კაპიტალის მინიმალური ოდენობა არ უნდა იყოს 1 000 000 (ერთ მილიონ) ლარზე ნაკლები. განაღდებული კაპიტალი მხოლოდ ფულადი ფორმით უნდა იყოს შევსებული.
2. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ვალდებულია საქმიანობის მთელი პერიოდის განმავლობაში არ შეამციროს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული განაღდებული კაპიტალის მინიმალური ოდენობა.
3. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის კაპიტალი მხოლოდ ფულადი ფორმით უნდა გაიზარდოს.
4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას სამართლებრივი აქტით განუსაზღვროს საზედამხედველო კაპიტალის ოდენობა და ფორმირების წესი.
მუხლი 7. შესაფერისობის კრიტერიუმები
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის დირექტორი (დირექტორთა საბჭოს წევრი) არ შეიძლება იმავდროულად იყოს რომელიმე კომერციული ბანკის, მიკრობანკის, არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულების – საკრედიტო კავშირის ან სხვა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის პარტნიორი (აქციონერი) ან სამეთვალყურეო საბჭოს ან/და დირექტორთა საბჭოს წევრი.
2. პირს ეკრძალება, იყოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორი, თუ:
ა) იგი მონაწილეობდა ოპერაციაში, რომელმაც ფინანსურ ინსტიტუტს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა, შელახა ფინანსური ინსტიტუტის დეპოზიტართა ან სხვა კრედიტორთა უფლებები ან ფინანსური ინსტიტუტის გადახდისუუნარობა ან გაკოტრება გამოიწვია;
ბ) იგი იყო ფინანსური ინსტიტუტის ადმინისტრატორი და მისი საქმიანობის შედეგად აღნიშნული ფინანსური ინსტიტუტი გადახდისუუნარო გახდა;
გ) მან არ შეასრულა ფინანსური ვალდებულება რომელიმე ფინანსური ინსტიტუტის მიმართ;
დ) იგი ნასამართლევია მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის, ტერორიზმის დაფინანსებისთვის ან/და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისთვის ან სხვა ეკონომიკური დანაშაულისთვის;
ე) მას არ აქვს სათანადო განათლება ან/და გამოცდილება.
3. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორს ეკრძალება მონაწილეობა იმ საკითხზე გადაწყვეტილების მიღებაში, რომლის მიმართაც მას პირადი ინტერესი აქვს.
4. პირს ეკრძალება, იყოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი ან ბენეფიციარი მესაკუთრე, თუ იგი ნასამართლევია მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისათვის, ტერორიზმის დაფინანსებისათვის ან/და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისათვის ან სხვა ეკონომიკური დანაშაულისათვის.
41. პირს ეკრძალება, იყოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორი, მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი ან ბენეფიციარი მესაკუთრე, თუ საქართველოს ეროვნულ ბანკს აქვს ინფორმაცია, რომ იგი ახორციელებს უკანონო საქმიანობას ან/და არაჯანსაღ ან/და საფრთხის შემცველ სამეწარმეო პრაქტიკას.
5. პირი, რომელიც აპირებს შეიძინოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მნიშვნელოვანი წილი იმ ოდენობით, რომ ამ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის კაპიტალში მისი ან მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის (ბენეფიციარი მესაკუთრეების) მონაწილეობა 10%-ს ან 50%-ს გადააჭარბებს, ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს განაცხადი და დოკუმენტაცია ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილ მოთხოვნასთან შესაბამისობის თაობაზე.
6. საქართველოს ეროვნული ბანკი განაცხადს განიხილავს მისი წარმოდგენიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში და დაინტერესებულ პირს შესაბამისი ოპერაციის განხორციელებაზე თანხმობას აძლევს ან დასაბუთებულ უარს ეუბნება.
7. განაცხადის წარმოდგენიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დაინტერესებული პირისათვის პასუხის გაუცემლობა ავტომატურად ნიშნავს შესაბამისი ოპერაციის განხორციელებაზე თანხმობის მიცემას.
8. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მნიშვნელოვანი წილის შეძენის თაობაზე გარიგება ბათილია, თუ დაინტერესებულმა პირმა საქართველოს ეროვნულ ბანკს განაცხადი არ წარუდგინა ან საქართველოს ეროვნული ბანკისაგან დასაბუთებული უარი მიიღო, მაგრამ მაინც შეიძინა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მნიშვნელოვანი წილი.
9. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორის შესაფერისობის დამატებითი კრიტერიუმები.
მუხლი 8. სათანადო პროცედურები, აუდიტი, აღრიცხვა და ანგარიშგება
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ვალდებულია:
ა) აწარმოოს გამჭვირვალე ფინანსური და საგადასახადო ანგარიშგება და დაიცვას საჯაროობის პრინციპი;
ბ) შეიმუშაოს და განახორციელოს შიდა კონტროლის სისტემა და პროცედურები;
გ) ყოველწლიურად მოიწვიოს აუდიტორი ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის ჩასატარებლად საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;
დ) აწარმოოს გამჭვირვალე ფინანსური ანგარიშგება და საგადასახადო ანგარიშგება, პასუხისმგებელი იყოს აღნიშნული ანგარიშგებების უტყუარობისთვის, აგრეთვე ინფორმაციისა და ანგარიშგებების სრულად წარდგენისთვის, დაიცვას საჯაროობის პრინციპი; საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს ფინანსური ანგარიშგება. აღრიცხვის წესი, ანგარიშგების ფორმა და წარდგენის ვადა განისაზღვრება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტებით;
ე) საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს ფინანსური ანგარიშგება. ანგარიშგების ფორმა და წარდგენის ვადა განისაზღვრება საქართველოს ეროვნული ბანკის ნორმატიული აქტით;
ვ) იყოს პასუხისმგებელი ანგარიშგების უტყუარობაზე, ასევე ინფორმაციის და ანგარიშგების სრულად წარდგენაზე;
ზ) ყოველი კალენდარული წლის დასრულებიდან მომდევნო წლის 15 ივნისამდე საკუთარ ვებგვერდზე გამოაქვეყნოს გასული წლის წლიური აუდიტირებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელიც მომზადდა ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების საბჭოს მიერ დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების (IFRS) მიხედვით და რომლის აუდიტიც განხორციელდა ბუღალტერთა საერთაშორისო ფედერაციის საერთაშორისო აღრიცხვისა და მარწმუნებელი სტანდარტების საბჭოს მიერ გამოცემული აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტების (ISA) შესაბამისად;
თ) განახორციელოს „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმებით (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმებით განსაზღვრული სათანადო პროცედურები აღნიშნული შეთანხმებით გათვალისწინებული „ანგარიშგების საერთო სტანდარტის“ თანახმად, თუ ეს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ამ შეთანხმებით განსაზღვრული ანგარიშმგები ფინანსური ინსტიტუტია.
2. თუ მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ამ მუხლით გათვალისწინებულ ფინანსურ ანგარიშგებას ზედიზედ ორჯერ არ წარუდგენს საქართველოს ეროვნულ ბანკს მის მიერვე დადგენილი ფორმით და პერიოდულობით, საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გააუქმოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის რეგისტრაცია.
3. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ვალდებულია 6 წლის განმავლობაში შეინახოს შემდეგი დოკუმენტაცია:
ა) საბუღალტრო წიგნები, საინვენტარიზაციო აღწერილობა, ბალანსი, ასევე მათი გაგებისათვის აუცილებელი ინსტრუქციები და სხვა ორგანიზაციული დოკუმენტები;
ბ) საბუღალტრო წიგნში ჩანაწერების დამადასტურებელი ბუღალტრული დოკუმენტები.
მუხლი 9. მიკროსესხის გაცემის პირობები
1. მიკროსესხის გაცემის თაობაზე მიკროსაფინანსო ორგანიზაციასა და მსესხებელს შორის იდება წერილობითი საკრედიტო ხელშეკრულება ამ კანონისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად.
2. ამ მუხლით გათვალისწინებული სესხი შეიძლება იყოს ჯგუფური ან ინდივიდუალური, უზრუნველყოფილი ან საბლანკო. მიკროსესხის გაცემის წესებს და პირობებს ადგენს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია.
3. საპროცენტო განაკვეთის ოდენობას, საკომისიო გასამრჯელოს და მომსახურების გადასახდელს ადგენს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია.
4. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას შეუძლია განახორციელოს კონტროლი მსესხებლის მიერ კრედიტის გამოყენების მიზნობრიობაზე, ხოლო მსესხებელი ვალდებულია მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია უზრუნველყოს ასეთი კონტროლის განხორციელების შესაძლებლობით. თუ მსესხებელი არ შეასრულებს კრედიტის მიზნობრივად გამოყენების ვალდებულებას, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას უფლება აქვს უარი თქვას კრედიტის გაცემის თაობაზე ხელშეკრულების შესრულებაზე გაუცემელი კრედიტის ნაწილში და მოითხოვოს კრედიტის გაცემული ნაწილის ვადამდე დაფარვა.
5. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას დაუწესოს მის მიერ გაცემული მიკროსესხების რეფინანსირების ან საკუთარი სახსრებით დაფარვის შედეგად წინსწრებით დაფარვის საკომისიოს პირობები და ზღვრული ოდენობა.
მუხლი 91. დარღვევები და სანქციები
1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ან/და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორის მიმართ გამოიყენოს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული სანქციები, თუ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციამ ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორმა:
ა) დაარღვია ამ კანონის ერთ-ერთი დებულება ან საქართველოს ეროვნული ბანკის ნებისმიერი დებულება, წესი, დადგენილება, მოთხოვნა ან წერილობითი მითითება ან საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი შეზღუდვა;
ბ) დაარღვია ნებისმიერი პირობა ან შეზღუდვა, რომელიც თან ახლავს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის რეგისტრაციას ან დართული აქვს საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამის დებულებას;
გ) დაარღვია ანგარიშგების წარდგენის ვადა ან წარადგინა არასწორი ანგარიშგება ან სხვა არაზუსტი ინფორმაცია;
დ) დაარღვია „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის ან/და მის საფუძველზე გამოცემული ნორმატიული აქტის მოთხოვნები;
ე) დაარღვია სესხის გაცემასთან ან/და სახსრების მოზიდვასთან დაკავშირებით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები;
ვ) განახორციელა ან ახორციელებს არაჯანსაღ ან საფრთხის შემქმნელ სამეწარმეო პრაქტიკას.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული დარღვევის გამოვლენისას საქართველოს ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, თანამიმდევრულად, ხოლო დარღვევისა და არსებული თუ შესაძლო რისკის სერიოზულობიდან გამომდინარე – არათანამიმდევრულად გამოიყენოს შემდეგი სანქციები:
ა) მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას გაუგზავნოს წერილობითი გაფრთხილება;
ბ) დააწესოს სპეციალური ღონისძიებები ან გამოსცეს ინსტრუქცია (მითითება) მოთხოვნით, რომ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციამ შეწყვიტოს და შემდგომ არ დაუშვას ესა თუ ის დარღვევა და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრულ ვადაში მიიღოს დარღვევის აღმოსაფხვრელად აუცილებელი ზომები;
გ) მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორს დააკისროს ფულადი ჯარიმა საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესითა და ოდენობით;
დ) მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორს შეუჩეროს ხელმოწერის უფლებამოსილება და მოითხოვოს მისი თანამდებობიდან დროებით გადაყენება ან თანამდებობიდან განთავისუფლება;
ე) მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას შეუჩეროს ან შეუზღუდოს აქტივების ზრდა, ფულადი სახსრების მოზიდვა; მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას აუკრძალოს მოგების განაწილება, დივიდენდების დარიცხვა და გაცემა, შრომის ანაზღაურების გაზრდა, პრემიებისა და სხვა, მსგავსი ანაზღაურების გაცემა;
ვ) შეუწყვიტოს ან შეუზღუდოს გარკვეული ტიპის ოპერაციები;
ზ) მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას გაუუქმოს რეგისტრაცია.
3. ამ მუხლის შესაბამისად დაკისრებული ფულადი ჯარიმის თანხა საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში მიიმართება.
მუხლი 10. ინფორმაციის კონფიდენციალობა
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ვალდებულია დაიცვას ინფორმაციის კონფიდენციალურობა. ინფორმაცია შეიძლება მიეცეს მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სასამართლო გადაწყვეტილების, „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმების, „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმების (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმების საფუძველზე.
2. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაში მსესხებლის შესახებ არსებული ინფორმაცია (ინფორმაცია ნებისმიერი გარიგების, განხორციელებული ოპერაციის, არსებული დავალიანების ან ნაშთის თაობაზე) შეიძლება მიეცეთ მხოლოდ შესაბამისი გარიგების მხარეებსა და მათ უფლებამოსილ წარმომადგენლებს, საქართველოს ეროვნულ ბანკს, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებულ საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებულ დავების განმხილველ კომისიას, საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევებში – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს, ხოლო „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემოწმების განხორციელებისას − სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს. სხვა პირებს მსესხებლის შესახებ ნებისმიერი ინფორმაცია მხოლოდ სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების ან მსესხებლის წინასწარი წერილობითი თანხმობის საფუძველზე მიეცემათ.
3. სასამართლო, საგამოძიებო და საგადასახადო ორგანოებს ეკრძალებათ სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოტანამდე ინფორმაციის სხვა ორგანოსთვის (მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების ჩათვლით) გადაცემა და საჯარო გამოყენება, გარდა ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, როდესაც ინფორმაცია გადაეცემა „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმების, „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმების (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმების საფუძველზე.
მუხლი 101. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაცია
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის რეგისტრაციის გაუქმებისას (გარდა ამ კანონის 102 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევისა) ხდება მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაცია. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდატორის ფუნქციებს ასრულებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დანიშნული პირი. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაციის პროცესის დაწყებისთანავე წყდება იძულებითი აღსრულება.
2. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაცია ხდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული წესის შესაბამისად.
3. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდატორი ანგარიშვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის წინაშე, საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით.
4. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის აქტივები საჯარო აუქციონზე გაყიდოს ან საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით აირჩიოს მათი რეალიზაციის სხვა ფორმა, აგრეთვე აღნიშნულ აქტივებზე მოთხოვნის უფლება გადასცეს კრედიტორებს რიგითობის მიხედვით, სესხებზე ან სხვა საფინანსო აქტივებზე მოთხოვნის უფლება გადასცეს საფინანსო სექტორის წარმომადგენელს და ორგანიზება გაუწიოს აღნიშნულ ვალდებულებათა გადაცემას.
5. თუ ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული აქტივებისა და ვალდებულებების გადაცემისას მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდატორის მიერ დადგენილ ვადაში შესაბამისი კრედიტორი ან/და მოვალე არ განაცხადებს თანხმობას ან უარს აქტივის ან ვალდებულების სხვა პირისათვის გადაცემაზე, თანხმობა ავტომატურად გაცემულად ჩაითვლება.
6. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია სასამართლოში სარჩელის შეტანით სადავო გახადოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ადმინისტრატორის მიერ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდატორის დანიშვნამდე 1 წლით ადრე განხორციელებული ქმედება ან გარიგება და მოითხოვოს მისი ბათილობა, თუ ამის შედეგად მიკროსაფინანსო ორგანიზაციასთან დაკავშირებულმა პირებმა ამ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ხარჯზე მიიღეს ქონებრივი სარგებელი ან ისარგებლეს რაიმე უპირატესობით, პრივილეგიით ან შეღავათით, რამაც გამოიწვია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისათვის ან/და მისი კრედიტორებისათვის ზიანის მიყენება.
7. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაციის დასრულებამდე ლიკვიდაციის პროცესში მყოფ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაზე ვრცელდება ამ კანონისა და „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მოთხოვნები.
8. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაციის პროცესის დასრულების შემდეგ საქართველოს ეროვნული ბანკის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი წარედგინება შესაბამის მარეგისტრირებელ ორგანოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაციის რეგისტრაციის და მისი შესაბამისი რეესტრიდან ამოღების მიზნით.
9. თუ ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია იმავდროულად „ფასიან ქაღალდებად გარდაქმნის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ინიციატორია, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის მიმართ ლიკვიდაციის პროცესი წარიმართება იმავე კანონის მე-18, მე-20 და 22-ე მუხლებით დადგენილი სპეციალური დებულებების გათვალისწინებით.
მუხლი 102. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის კომერციულ ბანკად ან მიკრობანკად გარდაქმნა
1. მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია, რომელიც სააქციო საზოგადოების სამართლებრივი ფორმით დაფუძნებული იურიდიული პირია, უფლებამოსილია შეიცვალოს საქმიანობის საგანი და საქართველოს ეროვნულ ბანკს მიმართოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის ან მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად.
2. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის ან მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია უწყვეტად ახორციელებს მიკროსაფინანსო საქმიანობას და მასზე ვრცელდება ამ კანონით დადგენილი მოთხოვნები.
3. საქართველოს ეროვნული ბანკი საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის ან მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ დადებით გადაწყვეტილებასთან ერთად იღებს გადაწყვეტილებას მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის რეგისტრაციის გაუქმებისთანავე მისი უფლებამონაცვლე ხდება შესაბამისი კომერციული ბანკი ან მიკრობანკი.
4. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის ან მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე უარის მიღების შემთხვევაში მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია განაგრძობს საქმიანობას ამ კანონით დადგენილი წესით.
მუხლი 11. გარდამავალი დებულებანი
1. ამ კანონის ამოქმედებამდე არასამეწარმეო იურიდიული პირის სტატუსით რეგისტრირებული მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების მიერ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ან სააქციო საზოგადოების დაფუძნების შემთხვევაში ამ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების წესდებებით განსაზღვრულ უფლებამოსილ ორგანოებს უფლება აქვთ თავიანთი გადაწყვეტილებებით დაადგინონ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ან სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალის ოდენობა ამ კანონის მე-6 მუხლის შესაბამისად (სააქციო საზოგადოებისათვის დაადგინონ აქციების ნომინალური ღირებულება).
2. საწესდებო კაპიტალში არაფულადი შენატანის შეტანისას ამ კანონის ამოქმედებამდე არასამეწარმეო იურიდიული პირის სტატუსით რეგისტრირებულმა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებმა 2007 წლის 30 ნოემბრამდე მოახდინონ შესაბამისი ქონების აუდიტორული შეფასება.
3. ამ კანონის ამოქმედებამდე არასამეწარმეო იურიდიული პირის სტატუსით რეგისტრირებული მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების წესდებებით განსაზღვრულ უფლებამოსილ ორგანოებს მიეცეთ უფლება, გაასხვისონ ამ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების მიერ დაფუძნებული საზოგადოებების წილები (აქციები) და დაადგინონ მათი გასხვისების წესი.
4. ამ კანონის ამოქმედებამდე არასამეწარმეო იურიდიული პირის სტატუსით რეგისტრირებულ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებზე 2007 წლის 31 დეკემბრამდე არ ვრცელდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 33-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები.
ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი მ. სააკაშვილი
თბილისი,
2006 წლის 18 ივლისი.
№3482–რს
Закон Грузии
О микрофинансовых организациях
Статья 1. Цель Закона
Целью настоящего Закона является правовое регулирование деятельности действующих в Грузии микрофинансовых организаций и создание здоровой среды для их развития.
Статья 2. Разъяснение терминов, используемых в настоящем Законе
1. Используемые в настоящем Законе термины имеют следующие значения:
а) микролизинг – лизинг, стоимость которого определяется установленным пределом микрокредита;
б) регистрация – добровольная регистрация юридического лица, созданного в соответствии с законодательством Грузии, в Национальном банке Грузии;
в) (искл.);
г) значительная доля – доля оплаченного капитала или объявленного капитала или (и) доля акций/часть доли с правом голоса микрофинансовой организации в размере более 10 процентов, находящихся в прямом или косвенном владении лица или группы совместно действующих партнеров/акционеров, либо возможность лица или группы совместно действующих партнеров/акционеров оказывать значительное влияние на микрофинансовую организацию независимо от размера доли в капитале или (и) доли акций/части доли с правом голоса;
д) администратор микрофинансовой организации – член наблюдательного совета, директората или (и) другие лица, которые прямо или косвенно правомочны планировать, управлять или (и) осуществлять контроль за видами деятельности микрофинансовой организации и несут за это ответственность. Перечень соответствующих позиций утверждает наблюдательный совет микрофинансовой организации;
е) бенефициарный собственник – лицо, получающее на основании закона или сделки денежную либо иную прибыль, свободное от обязательства по передаче этой прибыли другому лицу, а в случае, если бенефициарный собственник является юридическим лицом, созданным для непредпринимательских (некоммерческих) целей, либо если юридическое лицо – собственник не имеет лица – собственника значительной доли, – член его органа управления;
ж) группа совместно действующих партнеров/акционеров – группа партнеров/акционеров, состоящих в близких родственных отношениях (наследники первой и второй очереди), или партнеры/акционеры, связанные между собой, помимо микрофинансовой организации, также другими коммерческими интересами;
з) надзорный капитал – вид капитала, который создает микрофинансовая организация для осуществления деятельности микрофинансовой организации, нейтрализации предполагаемых или непредвиденных финансовых потерь/убытков и защиты от различного рода рисков;
и) объявленный капитал – капитал, размер которого оговорен партнерами/акционерами микрофинансовой организации и предусмотрен уставом микрофинансовой организации;
к) оплаченный капитал – фактически пополненная доля объявленного капитала;
л) связанные лица – администратор, партнеры/акционеры микрофинансовой организации, лица, состоящие с ними в родственных отношениях, признанные согласно Гражданскому кодексу Грузии наследниками по закону первой или второй очереди, или лица, связанные с ними деловыми интересами.
2. Используемые в настоящем Законе другие термины имеют значения, установленные законодательными актами Грузии.
Закон Грузии №5924 от 14 марта 2008 года – ССМ I, №7, 26.03.2008 г., ст. 44
Закон Грузии №1682 от 24 сентября 2009 года – ССМ I, №29, 12.10.2009 г., ст. 165
Закон Грузии №5528 от 20 декабря 2011 года – веб-страница, 28.12.2011 г.
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №1797 от 9 сентября 2022 года – веб-страница, 23.09.2022 г.
Закон Грузии №2604 от 22 февраля 2023 года – веб-страница, 10.03.2023 г.
Статья 3. Микрофинансовая организация
1. Микрофинансовая организация является юридическим лицом, учрежденным в правовой форме общества с ограниченной ответственностью или акционерного общества, зарегистрированным на основании его заявки Национальным банком Грузии и осуществляющим предусмотренную настоящим Законом деятельность под надзором Национального банка Грузии.
2. Для микрофинансовых организаций является обязательным создание Наблюдательного совета, в отношении которого должны применяться правила, установленные Законом Грузии «О предпринимателях» относительно Наблюдательного совета акционерного общества.
3. Только микрофинансовая организация правомочна, помимо обозначения, предусмотренного Законом Грузии «О предпринимателях», внести в свое фирменное наименование термин «микрофинансовая организация» или его аббревиатуру «МикроФО».
4. При выявлении микрофинансовой организацией нарушений норм, установленных законодательством Грузии, Национальный банк Грузии вправе применять соответствующие санкции в порядке, установленном Национальным банком Грузии.
Закон Грузии №5924 от 14 марта 2008 года – ССМ I, №7, 26.03.2008 г., ст. 44
Закон Грузии №1682 от 24 сентября 2009 года – ССМ I, №29, 12.10.2009 г., ст. 165
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 4. Микрофинансовая деятельность
1. Микрофинансовая организация правомочна осуществлять только следующие виды деятельности:
а) предоставление юридическим лицам и физическим лицам микрозаймов, в том числе потребительского, ломбардного, ипотечного, необеспеченного, группового, и других займов (кредитов); выпуск для этих целей кредитных платежных карт;
б) инвестирование в государственные и публичные ценные бумаги;
в) осуществление денежных отправлений;
г) выполнение функций страхового агента;
д) оказание консультационных услуг, связанных с микрокредитованием;
е) получение займов (кредитов) от юридических лиц и физических лиц – резидентов и нерезидентов;
е1) исполнение функций агента, определенного подпунктом «я12» статьи 2 Закона Грузии «О платежной системе и платежных услугах»;
е2) сдача в аренду имущества для осуществления деятельности, предусмотренной подпунктами «а»–«е1» настоящего пункта;
е3) в порядке, установленном правовым актом Национального банка Грузии, в случае удовлетворения соответствующих требований оказание услуг инициирования платежа или (и) услуг доступа к информации о счете в соответствии с Законом Грузии «О платежной системе и платежных услугах»;
ж) владение теми долями или акциями юридических лиц, суммарный размер которых не превышает 15 процентов размещенного капитала этой микрофинансовой организации;
з) определенные законодательством Грузии другие финансовые услуги и операции: микролизинг, факторинг, заключение дериватива, обмен валюты, выпуск, реализация и выкуп векселей, облигаций, а также другие операции, связанные с указанными финансовыми услугами и операциями;
и) оказание услуг виртуальных активов в пользу другого лица в соответствии с Органическим законом Грузии «О Национальном банке Грузии», в частности, обмен (в том числе посредством киосков самообслуживания) конвертируемого виртуального актива на национальную или иностранную валюту, другой виртуальный актив или финансовый инструмент, его передача или (и) хранение конвертируемого виртуального актива или инструмента, необходимого для его использования, что предоставляет возможность контроля за виртуальным активом, и вспомогательная деятельность, необходимая для оказания указанных услуг.
2. Микрофинансовая организация правомочна осуществлять предусмотренную настоящим Законом деятельность только после ее регистрации в качестве микрофинансовой организации Национальным банком Грузии, порядок и условия которой определяет Национальный банк Грузии.
21. Микрофинансовая организация правомочна выполнять функции страхового агента, предусмотренные подпунктом «г» пункта первого настоящей статьи, в порядке, определенном юридическим лицом публичного права – Службой государственного надзора за страхованием Грузии.
3. Микрофинансовой организации запрещается принимать депозиты как от физических лиц, так и от юридических лиц.
4. Национальный банк Грузии правомочен установить порядок предоставления микрофинансовыми организациями информации, необходимой для потребителей, при оказании им услуг.
5. Национальный банк Грузии вправе посредством письменных указаний установить дополнительные требования или (и) ограничения для осуществления микрофинансовыми организациями конкретной деятельности.
Закон Грузии №5924 от 14 марта 2008 года – ССМ I, №7, 26.03.2008 г., ст. 44
Закон Грузии №1682 от 24 сентября 2009 года – ССМ I, №29, 12.10.2009 г., ст. 165
Закон Грузии №263 от 6 марта 2013 года – веб-страница, 20.03.2013 г.
Закон Грузии №356 от 20 марта 2013 года – веб-страница, 04.04.2013 г.
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №5685 от 20 декабря 2019 года – веб-страница, 31.12.2019 г.
Закон Грузии №882 от 2 августа 2021 года – веб-страница, 04.08.2021 г.
Закон Грузии №1793 от 9 сентября 2022 года – веб-страница, 23.09.2022 г.
Закон Грузии №1803 от 9 сентября 2022 года – веб-страница, 23.09.2022 г.
Статья 5. Понятие микрокредита и его размер
1. Микрокредит – денежная сумма, предоставляемая микрофинансовой организацией заемщику или группе взаимосвязанных заемщиков на условиях срочности, возвратности, платности и целевого использования, предусмотренных кредитным договором.
2. Максимальный суммарный размер микрокредита, выданного микрофинансовой организацией одному заемщику или группе взаимосвязанных заемщиков, не должен превышать 200 000 (двухсот тысяч) лари.
3. Национальный банк Грузии правомочен нормативным актом определить для микрофинансовой организации дополнительные требования, связанные с микрокредитом.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №461 от 16 апреля 2025 года – веб-страница, 17.04.2025 г.
Статья 6. Капитал микрофинансовой организации
1. Для регистрации лица в качестве микрофинансовой организации минимальный объем его оплаченного капитала должен быть не меньше 1 000 000 (одного миллиона) лари. Оплаченный капитал должен пополняться только в денежной форме.
2. Микрофинансовая организация обязана в течение всего периода деятельности не сокращать минимальный объем оплаченного капитала, предусмотренный пунктом первым настоящей статьи.
3. Капитал микрофинансовой организации должен увеличиваться только в денежной форме.
4. Национальный банк Грузии правомочен правовым актом определить объем надзорного капитала микрофинансовой организации и порядок его формирования.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 7. Критерии соответствия
1. Директор (член совета директоров) микрофинансовой организации не может быть одновременно партнером (акционером) либо членом наблюдательного совета или (и) совета директоров какого-либо коммерческого банка, микробанка, небанковского депозитного учреждения – кредитного союза или другой микрофинансовой организации.
2. Лицу запрещается быть администратором микрофинансовой организации:
а) в случае его участия в операции, в результате которой был нанесен значительный ущерб финансовому институту, были ущемлены права депозитариев или иных кредиторов финансового института, либо повлекшей неплатежеспособность или банкротство финансового института;
б) если лицо в прошлом являлось администратором финансового института и в результате его деятельности указанный финансовый институт стал неплатежеспособным;
в) в случае неисполнения им финансового обязательства в отношении какого-либо финансового института;
г) в случае наличия у него судимости за совершение тяжкого или особо тяжкого преступления, финансирование терроризма или (и) легализацию незаконных доходов либо за совершение другого экономического преступления;
д) в случае отсутствия у него соответствующего образования или (и) опыта.
3. Администратору микрофинансовой организации запрещается участвовать в принятии решений по вопросам, в отношении которых у него имеется личный интерес.
4. Лицу запрещается быть владельцем или бенефициарным собственником значительной доли микрофинансовой организации при наличии судимости за совершение тяжкого или особо тяжкого преступления, финансирование терроризма или (и) легализацию незаконных доходов либо за совершение другого экономического преступления.
41. Лицу запрещается быть администратором микрофинансовой организации, владельцем или бенефициарным собственником значительной доли микрофинансовой организации при наличии у Национального банка Грузии информации об осуществлении им незаконной деятельности или (и) нездоровой или (и) содержащей угрозу предпринимательской практики.
5. Лицо, намеревающееся приобрести значительную долю микрофинансовой организации в объеме, который превысит 10- или 50-процентное участие этого лица или его бенефициарного собственника (бенефициарных собственников) в капитале указанной микрофинансовой организации, обязано подать в Национальный банк Грузии заявку и представить документацию о соответствии требованию, установленному пунктом 4 настоящей статьи.
6. Национальный банк Грузии рассматривает заявку в срок, составляющий 15 календарных дней после ее подачи, и дает согласие либо заявляет обоснованный отказ заинтересованному лицу в осуществлении соответствующей операции.
7. Невыдача Национальным банком Грузии ответа заинтересованному лицу в течение 15 календарных дней после подачи заявки автоматически означает дачу согласия на осуществление соответствующей операции.
8. Сделка о приобретении значительной доли микрофинансовой организации недействительна в случае, если заинтересованное лицо, несмотря на невнесение заявки в Национальный банк Грузии либо получение обоснованного отказа Национального банка Грузии, все-таки приобрело значительную долю микрофинансовой организации.
9. Национальный банк Грузии правомочен правовым актом определить дополнительные критерии соответствия администратора микрофинансовой организации.
Закон Грузии №5528 от 20 декабря 2011 года – веб-страница, 28.12.2011 г.
Закон Грузии №263 от 6 марта 2013 года – веб-страница, 20.03.2013 г.
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №2604 от 22 февраля 2023 года – веб-страница, 10.03.2023 г.
Статья 8. Надлежащие процедуры, аудит, учет и отчетность
1. Микрофинансовая организация обязана:
а) вести прозрачную финансовую и налоговую отчетность и соблюдать принцип публичности;
б) разработать систему внутреннего контроля и осуществлять его процедуры;
в) ежегодно приглашать аудитора для проведения аудита финансовой отчетности в соответствии с законодательством Грузии;
г) вести прозрачную финансовую отчетность и налоговую отчетность, нести ответственность за достоверность указанных отчетностей, а также за предоставление в полном объеме информации и отчетностей, соблюдать принцип публичности; представлять Национальному банку Грузии финансовую отчетность. Порядок учета, форма и сроки представления отчетности определяются правовыми актами Национального банка Грузии;
д) представлять финансовую отчетность Национальному банку Грузии. Форма отчетности и срок ее представления определяются нормативным актом Национального банка Грузии;
е) нести ответственность за достоверность отчетности, а также за представление в полном объеме информации и отчетности;
ж) до 15 июня следующего года после завершения каждого календарного года публиковать на собственной веб-странице аудитированную финансовую отчетность за прошлый год, подготовленную согласно Международным стандартам финансовой отчетности (IFRS), утвержденным Советом по международным стандартам бухгалтерского учета, аудит которой был осуществлен в соответствии с Международными стандартами аудита (ISA), изданными Советом по международным стандартам учета и гарантии качества;
з) осуществлять надлежащие процедуры, определенные многосторонним Соглашением компетентных ведомств об автоматическом обмене информацией по финансовым счетам в рамках Конвенции от 25 января 1988 года «О взаимной административной помощи по налоговым вопросам» (CRS MCAA) или соответствующим соглашением между Грузией и надлежащей юрисдикцией об автоматическом обмене информацией по финансовым счетам, согласно Общему стандарту отчетности, предусмотренному указанным соглашением, если эта микрофинансовая организация является подотчетным финансовым институтом, определенным этим соглашением.
2. В случае, если микрофинансовая организация дважды подряд не представит предусмотренную настоящей статьей финансовую отчетность Национальному банку Грузии в установленных им же форме и с периодичностью, Национальный банк Грузии правомочен отменить регистрацию микрофинансовой организации.
3. Микрофинансовая организация обязана в течение 6 лет хранить следующую документацию:
а) бухгалтерские книги, инвентаризационная опись, баланс, а также необходимые для их понимания инструкции и другие организационные документы;
б) бухгалтерские документы, удостоверяющие записи в бухгалтерской книге.
Закон Грузии №5924 от 14 марта 2008 года – ССМ I, №7, 26.03.2008 г., ст. 44
Закон Грузии №1682 от 24 сентября 2009 года – ССМ I, №29, 12.10.2009 г., ст. 165
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №2145 от 30 ноября 2022 года – веб-страница, 15.12.2022 г.
Закон Грузии №2604 от 22 февраля 2023 года – веб-страница, 10.03.2023 г.
Статья 9. Условия предоставления микрозайма
1. Письменный кредитный договор между микрофинансовой организацией и заемщиком о предоставлении микрозайма заключается в соответствии с настоящим Законом и Гражданским кодексом Грузии.
2. Заем, предусмотренный настоящей статьей, может быть групповым или индивидуальным, обеспеченным или бланковым. Правила и условия предоставления микрозайма устанавливает микрофинансовая организация.
3. Размер процентной ставки, комиссионных и платы за оказание услуг устанавливает микрофинансовая организация.
4. Микрофинансовая организация вправе осуществлять контроль за целевым использованием заемщиком кредита, а заемщик обязан обеспечивать микрофинансовую организацию возможностью осуществления такого контроля. Если заемщик не исполняет обязательства по целевому использованию кредита, микрофинансовая организация вправе отказаться от выполнения договора о предоставлении кредита в непредоставленной части кредита и требовать досрочного погашения предоставленной части кредита.
5. Национальный банк Грузии правомочен установить микрофинансовой организации условия взимания и предельный размер комиссионных в случае рефинансирования выданных им микрозаймов или их погашения с опережением графика за счет собственных средств.
Закон Грузии №263 от 6 марта 2013 года – веб-страница, 20.03.2013 г.
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Статья 91. Нарушения и санкции
1. Национальный банк Грузии вправе применять в отношении микрофинансовой организации или (и) администратора микрофинансовой организации санкции, определенные пунктом 2 настоящей статьи, если микрофинансовая организация или администратор микрофинансовой организации:
а) нарушили одно из положений настоящего Закона или любое положение, порядок, постановление, требование или письменное указание Национального банка Грузии либо ограничение, установленное Национальным банком Грузии;
б) нарушили любое условие или ограничение, которыми сопровождается регистрация микрофинансовой организации или которые прилагаются к соответствующему Положению о Национальном банке Грузии;
в) нарушили сроки представления отчетности или представили недостоверную отчетность либо предоставили другую неточную информацию;
г) нарушили требования Закона Грузии «О содействии пресечению отмывания денег и финансирования терроризма» или (и) нормативного акта, изданного на основании указанного Закона;
д) нарушили требования, установленные законодательством Грузии в связи с предоставлением займа или (и) привлечением средств;
е) осуществили или осуществляют нездоровую или создающую угрозу предпринимательскую практику.
2. При выявлении нарушения, определенного пунктом первым настоящей статьи, Национальный банк Грузии вправе последовательно, а исходя из серьезности нарушения и имеющихся или возможных рисков – без соблюдения последовательности применять следующие санкции:
а) направить микрофинансовой организации письменное предупреждение;
б) назначить специальные мероприятия или издать инструкцию (указание) с требованием о прекращении совершения микрофинансовой организацией и недопущении ею в дальнейшем совершения какого-либо нарушения и о принятии ею необходимых мер по устранению нарушения в сроки, определенные Национальным банком Грузии;
в) наложить на микрофинансовую организацию или администратора микрофинансовой организации денежный штраф в порядке и размере, установленных Национальным банком Грузии;
г) приостановить право подписи администратора микрофинансовой организации и потребовать его временного отстранения или освобождения от должности;
д) приостановить или ограничить рост активов микрофинансовой организации, привлечение ею денежных средств; запретить микрофинансовой организации распределение прибыли, начисление и выплату дивидендов, увеличение заработной платы, выплату премий и других подобных возмещений;
е) прекратить или ограничить осуществление операций определенного типа;
ж) отменить регистрацию микрофинансовой организации.
3. Сумма денежного штрафа, наложенного в соответствии с настоящей статьей, направляется в Государственный бюджет Грузии.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №5234 от 30 октября 2019 года – веб-страница, 30.10.2019 г.
Статья 10. Конфиденциальность информации
1. Микрофинансовые организации обязаны соблюдать конфиденциальность информации. Информация может предоставляться только налоговым органам на основании судебного решения, предусмотренного Административно-процессуальным кодексом Грузии, Соглашения между Правительством Соединенных Штатов Америки и Правительством Грузии в целях улучшения исполнения международных налоговых обязательств и исполнения Акта о налоговом соответствии иностранных счетов (FATCA), многостороннего Соглашения компетентных ведомств об автоматическом обмене информацией по финансовым счетам в рамках Конвенции от 25 января 1988 года «О взаимной административной помощи по налоговым вопросам» (CRS MCAA) или соответствующего соглашения между Грузией и надлежащей юрисдикцией об автоматическом обмене информацией по финансовым счетам.
2. Имеющаяся в микрофинансовой организации информация о заемщиках (информация о любых сделках, осуществленных операциях, имеющихся задолженностях или остатках) может быть предоставлена только сторонам соответствующей сделки и их уполномоченным представителям, Национальному банку Грузии, Комиссии по рассмотрению споров с Национальным банком Грузии, предусмотренной Органическим законом Грузии «О Национальном банке Грузии», в случаях, определенных законодательством Грузии, – Службе финансового мониторинга Грузии, а при осуществлении проверки, предусмотренной Законом Грузии «О защите персональных данных», – Службе защиты персональных данных. Любая информация о заемщике предоставляется другим лицам только на основании соответствующего решения суда или с предварительного письменного согласия заемщика.
[2. Имеющаяся в микрофинансовой организации информация о заемщике (информация о любой сделке, осуществленной операции, имеющейся задолженности или остатке) может быть предоставлена только сторонам соответствующей сделки и их уполномоченным представителям, Национальному банку Грузии, Комиссии по рассмотрению споров с Национальным банком Грузии, предусмотренной Органическим законом Грузии «О Национальном банке Грузии», в случаях, определенных законодательством Грузии, – Службе финансового мониторинга Грузии, а при осуществлении проверки, предусмотренной Законом Грузии «О защите персональных данных», – Службе государственного аудита. Любая информация о заемщике предоставляется другим лицам только на основании соответствующего решения суда или с предварительного письменного согласия заемщика. (Ввести в действие с 2 марта 2026 года)]
3. Судебным, следственным и налоговым органам запрещается выдавать информацию другим органам (включая средства массовой информации) и публично ее использовать до вынесения судом соответствующего решения, кроме случая, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, когда информация предоставляется на основании Соглашения между Правительством Соединенных Штатов Америки и Правительством Грузии в целях улучшения исполнения международных налоговых обязательств и исполнения Акта о налоговом соответствии иностранных счетов (FATCA), многостороннего Соглашения компетентных ведомств об автоматическом обмене информацией по финансовым счетам в рамках Конвенции от 25 января 1988 года «О взаимной административной помощи по налоговым вопросам» (CRS MCAA) или соответствующего соглашения между Грузией и надлежащей юрисдикцией об автоматическом обмене информацией по финансовым счетам.
Закон Грузии №5924 от 14 марта 2008 года – ССМ I, №7, 26.03.2008 г., ст. 44
Закон Грузии №1682 от 24 сентября 2009 года – ССМ I, №29, 12.10.2009 г., ст. 165
Закон Грузии №4198 от 3 сентября 2015 года – веб-страница, 10.09.2015 г.
Закон Грузии №4465 от 28 октября 2015 года – веб-страница, 11.11.2015 г.
Закон Грузии №442 от 10 марта 2017 года – веб-страница, 22.03.2017 г.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №3295 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 09.08.2018 г.
Закон Грузии №4249 от 27 декабря 2018 года – веб-страница, 29.12.2018 г.
Закон Грузии №4594 от 8 мая 2019 года – веб-страница, 08.05.2019 г.
Закон Грузии №1333 от 30 декабря 2021 года – веб-страница, 13.01.2022 г.
Закон Грузии №1803 от 9 сентября 2022 года – веб-страница, 23.09.2022 г.
Закон Грузии №2145 от 30 ноября 2022 года – веб-страница, 15.12.2022 г.
Закон Грузии №1305 от 17 декабря 2025 года – веб-страница, 23.12.2025 г.
Статья 101. Ликвидация микрофинансовой организации
1. При отмене регистрации микрофинансовой организации (кроме случая, предусмотренного статьей 102 настоящего Закона) производится ликвидация микрофинансовой организации. Функции ликвидатора микрофинансовой организации исполняет лицо, назначенное Национальным банком Грузии. С началом процесса ликвидации микрофинансовой организации прекращается принудительное исполнение.
2. Ликвидация микрофинансовой организации осуществляется в порядке, определенном правовым актом Национального банка Грузии.
3. Ликвидатор микрофинансовой организации подотчетен Национальному банку Грузии в порядке, установленном Национальным банком Грузии.
4. Ликвидатор микрофинансовой организации вправе продать активы микрофинансовой организации на публичном аукционе или по согласованию с Национальным банком Грузии выбрать другую форму их реализации, а также передать право требования в отношении указанных активов кредиторам в порядке очередности, передать право требования в отношении займов или других финансовых активов представителю финансового сектора и осуществлять организацию передачи указанных обязательств.
5. Если при передаче активов и обязательств, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, в сроки, установленные ликвидатором микрофинансовой организации, соответствующий кредитор или (и) должник не заявят согласие или отказ от передачи активов или обязательств другому лицу, согласие считается данным автоматически.
6. Ликвидатор микрофинансовой организации правомочен путем внесения иска в суд оспорить действие или сделку, осуществленные администратором микрофинансовой организации за 1 год до назначения ликвидатора микрофинансовой организации, и потребовать их признания недействительными, если в результате указанного связанные с микрофинансовой организацией лица получили какую-либо имущественную выгоду или воспользовались каким-либо преимуществом, привилегией или льготой за счет этой микрофинансовой организации, что повлекло причинение вреда микрофинансовой организации или (и) ее кредиторам.
7. До завершения ликвидации микрофинансовой организации на находящуюся в процессе ликвидации микрофинансовую организацию распространяются требования настоящего Закона и Органического закона Грузии «О Национальном банке Грузии».
8. После завершения процесса ликвидации микрофинансовой организации индивидуальный административно-правовой акт Национального банка Грузии представляется в соответствующий регистрирующий орган с целью регистрации ликвидации микрофинансовой организации и ее исключения из соответствующего реестра.
9. Если микрофинансовая организация, находящаяся в режиме ликвидации, в то же время является инициатором, определенным Законом Грузии «О преобразовании в ценные бумаги», процесс ликвидации в отношении микрофинансовой организации производится с учетом специальных положений, установленных статьями 18, 20 и 22 того же Закона.
Закон Грузии №1899 от 23 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №2604 от 22 февраля 2023 года – веб-страница, 10.03.2023 г.
Закон Грузии №3933 от 15 декабря 2023 года – веб-страница, 27.12.2023 г.
Статья 102. Преобразование микрофинансовой организации в коммерческий банк или микробанк
1. Микрофинансовая организация, являющаяся юридическим лицом, учрежденным в правовой форме акционерного общества, правомочна изменить предмет деятельности и с этой целью обратиться в Национальный банк Грузии в порядке, установленном законодательством Грузии, для получения лицензии на банковскую деятельность или лицензии на деятельность микробанка.
2. До принятия Национальным банком Грузии решения о выдаче лицензии на банковскую деятельность или лицензии на деятельность микробанка микрофинансовая организация осуществляет микрофинансовую деятельность без перерыва, и на нее не распространяются требования, установленные настоящим Законом.
3. Национальный банк Грузии вместе с положительным решением о выдаче лицензии на банковскую деятельность или лицензии на деятельность микробанка принимает решение об отмене регистрации микрофинансовой организации. Сразу после отмены регистрации микрофинансовой организации ее правопреемником становится соответствующий коммерческий банк или микробанк.
4. В случае получения отказа в выдаче лицензии на банковскую деятельность или лицензии на деятельность микробанка микрофинансовая организация продолжает осуществлять деятельность в порядке, установленном настоящим Законом.
Закон Грузии №2604 от 22 февраля 2023 года – веб-страница, 10.03.2023 г.
Статья 11. Переходные положения
1. До введения настоящего Закона в действие в случае учреждения общества с ограниченной ответственностью или акционерного общества микрофинансовыми организациями, зарегистрированными со статусом непредпринимательского юридического лица, правомочные органы, определенные уставами этих микрофинансовых организаций, вправе своими решениями устанавливать размер уставного капитала общества с ограниченной ответственностью или акционерного общества в соответствии со статьей 6 настоящего Закона (устанавливать для акционерного общества номинальную стоимость акций).
2. При внесении неденежного взноса в уставной капитал до введения настоящего Закона в действие микрофинансовым организациям, зарегистрированным со статусом непредпринимательского юридического лица, до 30 ноября 2007 года осуществить аудиторскую оценку соответствующего имущества.
3. До введения настоящего Закона в действие правомочным органам, определенным уставами микрофинансовых организаций, зарегистрированных со статусом непредпринимательского юридического лица, предоставить право на отчуждение долей (акций) обществ, учрежденных этими микрофинансовыми организациями, и установить порядок их отчуждения.
4. До введения настоящего Закона в действие на микрофинансовые организации, зарегистрированные со статусом непредпринимательского юридического лица, до 31 декабря 2007 года не распространяются требования, предусмотренные частью 2 статьи 33 Гражданского кодекса Грузии.
Закон Грузии №5254 от 11 июля 2007 года – ССМ I, №29, 27.07.2007 г., ст. 313
Статья 12. Заключительное положение
Настоящий Закон ввести в действие по опубликовании.
Президент Грузии Михаил Саакашвили
Тбилиси,
18 июля 2006 года.
№3482-რს
Комментарии к документу