საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი

Первоначальный вид (14/05/2025 - 24/06/2025)

საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი

კარი I. საქართველოს პარლამენტი

თავი I. ზოგადი დებულებები

მუხლი 1. საქართველოს პარლამენტის საქმიანობის პრინციპები და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი

1. საქართველოს პარლამენტი (შემდგომ − პარლამენტი) არის ქვეყნის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო, რომელიც ახორციელებს საკანონმდებლო ხელისუფლებას, განსაზღვრავს ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს, საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში კონტროლს უწევს საქართველოს მთავრობის საქმიანობას და ახორციელებს სხვა უფლებამოსილებებს.

2. პარლამენტის საქმიანობის ძირითადი პრინციპებია:

ა) ხალხის ინტერესების უზენაესობა;

ბ) მრავალპარტიულობა;

გ) წარმომადგენლობითი პროპორციულობის დაცვა;

დ) საკითხების თავისუფალი და კოლეგიური განხილვა და გადაწყვეტა;

ე) საქართველოს კანონმდებლობის განუხრელი დაცვა;

ვ) საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების დაცვა და პატივისცემა;

ზ) საჯაროობა;

თ) გამჭვირვალობა და ხელმისაწვდომობა.

3. პარლამენტის სამუშაო ენა არის ქართული.

4. პარლამენტის რეგლამენტი (შემდგომ − რეგლამენტი) არის კანონის ძალის მქონე საკანონმდებლო აქტი, რომელიც განსაზღვრავს პარლამენტის უფლებამოსილებებს, სტრუქტურასა და მუშაობის წესს.

მუხლი 2. პარლამენტის სასახლე

1. პარლამენტის ადგილსამყოფელია საქართველოს დედაქალაქი – თბილისი. პარლამენტის ადგილსამყოფლის დროებით შეცვლა სხდომის ან სესიის გამართვის მიზნით დასაშვებია მხოლოდ საგანგებო და საომარი მდგომარეობების დროს. პარლამენტის ადგილსამყოფლის დროებით შეცვლის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

2. პარლამენტის იურიდიული მისამართია: პარლამენტის სასახლე, რუსთაველის გამზირი, 8. პარლამენტის იურიდიული მისამართის დროებით შეცვლა სხდომის ან სესიის გამართვის მიზნით, პარლამენტის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით, დასაშვებია ობიექტური გარემოებების არსებობისას, თუ პარლამენტის სასახლის გამართული ფუნქციონირება შეუძლებელია.

3. პარლამენტის წევრებისა და თანამდებობის პირების კაბინეტებში მოთავსებულია საქართველოს სახელმწიფო დროშა და საქართველოს სახელმწიფო გერბი.

მუხლი 3. საპარლამენტო ჯილდოები

1. პარლამენტში დაწესებულია თავისუფლების საპარლამენტო ორდენი, პარლამენტის საპატიო მედალი და პარლამენტის სამკერდე ნიშანი.

2. თავისუფლების საპარლამენტო ორდენით ჯილდოვდება საქართველოს ან სხვა სახელმწიფოს მოქალაქე პარლამენტარიზმის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის.

3. პარლამენტის საპატიო მედლით ჯილდოვდება საქართველოს ან სხვა სახელმწიფოს მოქალაქე საპარლამენტთაშორისო ურთიერთობების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის.

4. პარლამენტის სამკერდე ნიშნით ჯილდოვდება პარლამენტის აპარატის თანამშრომელი პარლამენტის საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის.

5. პირის თავისუფლების საპარლამენტო ორდენით, პარლამენტის საპატიო მედლით ან პარლამენტის სამკერდე ნიშნით დაჯილდოების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

6. თავისუფლების საპარლამენტო ორდენით, პარლამენტის საპატიო მედლითა და პარლამენტის სამკერდე ნიშნით დაჯილდოებისა და ფულადი ჯილდოს გადაცემის წესს, აგრეთვე თავისუფლების საპარლამენტო ორდენის, პარლამენტის საპატიო მედლისა და პარლამენტის სამკერდე ნიშნის აღწერილობებს ბრძანებით ადგენს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 4. ვადების ათვლის წესი

1. ვადები, რომლებიც საქართველოს კონსტიტუციით დღეებით არის განსაზღვრული, გულისხმობს კალენდარულ დღეებს.

2. ვადები, რომლებიც ამ რეგლამენტით დღეებით არის განსაზღვრული, გულისხმობს სამუშაო დღეებს, გარდა საქართველოს კონსტიტუციით განსაზღვრული ვადებისა და კანონითა და ამ რეგლამენტით პირდაპირ გათვალისწინებული კალენდარული დღეებისა.

3. ამ რეგლამენტით დღეებით განსაზღვრული ვადების ათვლისას არ იანგარიშება შესაბამისი ვადის ათვლის პირობის წარმოშობის დღე, გარდა ამავე რეგლამენტით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა.

4. პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში ამ რეგლამენტით განსაზღვრული ვადის დინება ჩერდება, გარდა საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებული შემთხვევისა. პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში ვადის დინების გაგრძელებისა და საკითხის განხილვის თაობაზე.

თავი II. ახალარჩეული პარლამენტი

მუხლი 5. ახალარჩეული პარლამენტის პირველი შეკრება

1. ახალარჩეული პარლამენტის პირველი სხდომა იმართება პარლამენტის არჩევნების შედეგების ოფიციალურად გამოცხადებიდან არაუგვიანეს მე-10 დღისა. პირველ სხდომას ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი. თუ საქართველოს პრეზიდენტმა არ განსაზღვრა პირველი სხდომის თარიღი, ახალარჩეული პარლამენტი პირველი სხდომის ჩასატარებლად იკრიბება პარლამენტის არჩევნების შედეგების ოფიციალურად გამოცხადებიდან მე-10 დღეს, როგორც წესი, 12 საათზე.

2. ახალარჩეული პარლამენტი პირველ სხდომაზე უფლებამოსილია შეუდგეს მუშაობას, თუ სხდომას ესწრება (რეგისტრაცია გაიარა) ახალარჩეული პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. პარლამენტის წევრთა რეგისტრაციას საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის (შემდგომ − ცესკო) მიერ გაცემული დროებითი მოწმობების საფუძველზე ახორციელებს პარლამენტის აპარატი. სხდომაზე დასწრებას პარლამენტის წევრები სარეგისტრაციო ფურცელზე ხელის მოწერით ადასტურებენ.

3. ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომას ხსნის და პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევამდე უძღვება სხდომაზე დამსწრე უხუცესი არჩეული პარლამენტის წევრი. მის მიერ სხდომის გაძღოლაზე უარის განცხადების შემთხვევაში სხდომას გახსნის და პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევამდე გაუძღვება სხდომაზე დამსწრე მისი შემდგომი უხუცესი არჩეული პარლამენტის წევრი.

მუხლი 6. პარლამენტის დროებითი ხმის დამთვლელი კომისია და დროებითი სამანდატო კომისია. პარლამენტის წევრის ფიცი

1. ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომაზე, პარლამენტში არჩეულ პოლიტიკურ ძალებთან წინასწარი კონსულტაციების შედეგად, სხდომის თავმჯდომარის წარდგინებით, პროპორციულობის პრინციპის დაცვით, პარლამენტის წევრთაგან, დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა, აირჩევა:

ა) პარლამენტის დროებითი ხმის დამთვლელი კომისია 11 წევრის შემადგენლობით, რომელიც თავის წევრთაგან, ხმათა უმრავლესობით ირჩევს თავმჯდომარესა და მდივანს. დროებითი ხმის დამთვლელი კომისია ხელმძღვანელობს ბიულეტენების მომზადებას, დარიგებასა და კენჭისყრის პროცესს, თვალყურს ადევნებს კენჭისყრას და ითვლის ხმებს ღია ან ფარული კენჭისყრის დროს. დროებითი ხმის დამთვლელი კომისია საქმიანობას წყვეტს ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომაზე დამტკიცებული დღის წესრიგის ამოწურვისთანავე;

ბ) პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია 17 წევრის შემადგენლობით, რომელიც თავის წევრთაგან, ხმათა უმრავლესობით ირჩევს თავმჯდომარესა და მდივანს.

2. პარლამენტის დროებით სამანდატო კომისიას უფლებამოსილება უწყდება პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის დაკომპლექტებისთანავე.

3. ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომაზე ცესკოს თავმჯდომარე პარლამენტს აცნობებს არჩევნების შედეგებს და პარლამენტის დროებით სამანდატო კომისიას გადასცემს პარლამენტის წევრთა უფლებამოსილების ცნობისთვის საჭირო დოკუმენტაციას (საარჩევნო ოქმებს, მასალებს არჩევნების შედეგების, მათი ჩატარების სისწორისა და შემოსული საჩივრების თაობაზე, განცხადებებს საქართველოს საარჩევნო კანონმდებლობის დარღვევის გამოვლენილი ფაქტებისა და პარლამენტის წევრის სტატუსთან შეუთავსებელი საქმიანობის შესახებ).

4. პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია შეისწავლის ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ დოკუმენტაციას და შედეგებს მოახსენებს პარლამენტს, რომელიც დადგენილებით ცნობს პარლამენტის წევრთა უფლებამოსილებას პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისიის მიერ წარმოდგენილი ერთიანი სიით.

5. პარლამენტის წევრთა უფლებამოსილების ცნობის თაობაზე პარლამენტის დადგენილებაში არ შეიტანება იმ პირის გვარი, რომლის უფლებამოსილების ცნობის საკითხი საეჭვოდ მიიჩნია პარლამენტის დროებითმა სამანდატო კომისიამ. ამ შემთხვევაში პარლამენტის წევრად არჩეული პირის უფლებამოსილების ცნობის საკითხს შეისწავლის პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია ან საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი, რომელიც ამზადებს შესაბამის დასკვნას. პარლამენტი აღნიშნულ დასკვნას განიხილავს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე და იღებს სათანადო გადაწყვეტილებას.

6. პარლამენტი სრულ უფლებამოსილებას იძენს პარლამენტის წევრთა სრული შემადგენლობის ორი მესამედის უფლებამოსილების ცნობის მომენტიდან. ამ მომენტიდან უფლებამოსილება უწყდება წინა მოწვევის პარლამენტს.

7. თუ იმ პარლამენტის წევრთა რაოდენობა, რომელთა უფლებამოსილებაც ცნო პარლამენტმა, პარლამენტის სრული შემადგენლობის ორ მესამედზე ნაკლებია, ახალარჩეული პარლამენტის პლენარული სხდომა წყდება. ახალარჩეული პარლამენტის მომდევნო პლენარულ სხდომას იწვევს ცესკოს თავმჯდომარე იმ დღიდან 10 დღის განმავლობაში, როდესაც შესაძლებელი გახდება პარლამენტის წინაშე პარლამენტის წევრად არჩეული იმდენი პირის უფლებამოსილების ცნობის საკითხის დასმა, რამდენიც საკმარისია პარლამენტის სრული შემადგენლობის ორ მესამედამდე შესავსებად. ამ პირთა უფლებამოსილების ცნობის საკითხი წესრიგდება ამ მუხლით დადგენილი წესით.

8. პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედის უფლებამოსილების ცნობის შემდეგ პარლამენტის წევრები ქვეყნისადმი ერთგულების ფიცს დებენ. ფიცის ტექსტს კითხულობს ცესკოს თავმჯდომარე: „მე, სრულიად საქართველოს წარმომადგენელი და მისდამი ანგარიშვალდებული, ღვთისა და ერის წინაშე ვაცხადებ, რომ კეთილსინდისიერად აღვასრულებ პარლამენტის წევრის უფლება-მოვალეობებს, ვიქნები კონსტიტუციური წყობილების, ქვეყნის დამოუკიდებლობის, ერთიანობისა და მთლიანობის, ხალხის ინტერესების, მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების, საქართველოს ძლევამოსილების დაცვის სამსახურში.“. ფიცის ტექსტის წაკითხვის შემდეგ პარლამენტის წევრები წარმოთქვამენ „ვფიცავ“ და ხელს აწერენ ამ ტექსტს, რის შემდეგაც სრულდება საქართველოს სახელმწიფო ჰიმნი.

9. პარლამენტის წევრი, რომლის უფლებამოსილების ცნობაც გადაიდო ან რომელიც პარლამენტის წევრად არჩეულ იქნა გამოკლებული პარლამენტის წევრის ნაცვლად, ფიცის ტექსტს ხელმოწერით ადასტურებს მისი უფლებამოსილების ცნობისთანავე.

10. ახალარჩეული პარლამენტის პირველი შეკრებისთანავე პარლამენტის წევრები პარლამენტის დროებით სამანდატო კომისიას წარუდგენენ სათანადო განცხადებასა და დოკუმენტაციას ფრაქციების შექმნისა და საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიის შედგენის თაობაზე.

11. პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია ახალარჩეული პარლამენტის პლენარულ სხდომას აწვდის ინფორმაციას ფრაქციების შექმნის, აგრეთვე საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიისა და საპარლამენტო ოპოზიციის წევრთა სიის რეგისტრაციის შესახებ, თუ დროებითმა სამანდატო კომისიამ სხვა გადაწყვეტილება არ მიიღო.

12. ფრაქციების შექმნისთანავე პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია შეიმუშავებს კომიტეტებში ფრაქციათა, საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს და მათ ფრაქციებსა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებს გადასცემს. საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრების მოთხოვნის შემთხვევაში შესაძლებელია საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებისთვის განისაზღვროს პროპორციული წარმომადგენლობის საერთო კვოტები. პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია პარლამენტს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე დასამტკიცებლად წარუდგენს კომიტეტებში პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს. ამ კვოტების შესახებ გადაწყვეტილებას პარლამენტი იღებს დადგენილებით.

მუხლი 7. ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომაზე საკითხების განხილვის თანამიმდევრობა

1. ახალარჩეული პარლამენტი პირველ სხდომაზე საკითხებს განიხილავს შემდეგი თანამიმდევრობით:

ა) ირჩევს პარლამენტის თავმჯდომარეს, მის პირველ მოადგილესა და მოადგილეებს;

ბ) ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით ირჩევს პარლამენტის კომიტეტების თავმჯდომარეებს.

2. ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომაზე კენჭისყრა იმართება ელექტრონული სისტემით. საჭიროების შემთხვევაში კენჭისყრა შეიძლება გაიმართოს ბიულეტენებით.

3. ახალარჩეული პარლამენტის პირველი სხდომა პარლამენტის გადაწყვეტილებით, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით გრძელდება ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საკითხების ამოწურვამდე.

კარი II. საპარლამენტო სუბიექტები

თავი III. პარლამენტის წევრი

მუხლი 8. პარლამენტის წევრის მანდატი

1. პარლამენტის წევრი არის საპარლამენტო საქმიანობის ძირითადი სუბიექტი. პარლამენტის წევრი არის სრულიად საქართველოს წარმომადგენელი, სარგებლობს თავისუფალი მანდატით და მისი გაწვევა დაუშვებელია. თავისი მოვალეობის შესრულებისას იგი შეზღუდული არ არის ამომრჩეველთა და მისი წარმდგენი პოლიტიკური პარტიის განაწესებითა და დავალებებით.

2. პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების სხვა პირისთვის გადაცემა დაუშვებელია.

3. თავისუფალი მანდატი პარლამენტის წევრს არ ათავისუფლებს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით ამომრჩევლებთან მუშაობისა და საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული სხვა პასუხისმგებლობისგან.

4. პარლამენტის წევრს აქვს პარლამენტის წევრის მოწმობა და სამკერდე ნიშანი. მათ ნიმუშებს ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 9. პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობა ან ვადამდე შეწყვეტა

1. პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის საკითხს დადგენილებით წყვეტს პარლამენტი. პარლამენტის ეს გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში.

2. პარლამენტის წევრს უფლებამოსილება ვადამდე შეუწყდება, თუ იგი:

ა) პარლამენტს მიმართავს პირადი განცხადებით უფლებამოსილების შეწყვეტის შესახებ;

ბ) იკავებს სტატუსთან შეუთავსებელ თანამდებობას ან ეწევა შეუთავსებელ საქმიანობას;

გ) მორიგი სესიის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით არ დაესწრო მორიგი სხდომების ნახევარზე მეტს;

დ) კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით ცნობილია დამნაშავედ;

ე) სასამართლოს გადაწყვეტილებით ცნობილია მხარდაჭერის მიმღებად და მოთავსებულია შესაბამის სტაციონარულ სამედიცინო დაწესებულებაში, სასამართლომ აღიარა უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ან გამოაცხადა გარდაცვლილად;

ვ) გარდაიცვალა;

ზ) დაკარგავს საქართველოს მოქალაქეობას;

თ) ექვემდებარება უფლებამოსილების შეწყვეტას საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით.

3. პარლამენტის წევრის მიერ უფლებამოსილების მოხსნის შესახებ წერილობითი განცხადება წარედგინება პარლამენტის თავმჯდომარეს, რომელიც მას დაუყოვნებლივ გადასცემს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს. ეს კომიტეტი ადგენს განცხადების ნამდვილობას, გარემოებას, რომელიც საფუძვლად დაედო განცხადებას, და არაუადრეს 8 და არაუგვიანეს 15 დღისა ამზადებს შესაბამის დასკვნას. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, უფლებამოსილების მოხსნის შესახებ განცხადება გამოითხოვოს პარლამენტის თავმჯდომარისთვის წარდგენიდან 7 დღის ვადაში და გააგრძელოს თავისი უფლებამოსილების განხორციელება.

4. ახალარჩეული პარლამენტის წევრი ვალდებულია მისი უფლებამოსილების ცნობის მომენტიდან შეწყვიტოს პარლამენტის წევრის სტატუსთან შეუთავსებელი სამსახური/საქმიანობა და უფლებამოსილების ცნობის დღიდან 7 დღის ვადაში პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს წარუდგინოს შეუთავსებელი სამსახურის/საქმიანობის შეწყვეტის დამადასტურებელი საბუთი. ამ მოთხოვნის დარღვევის შემთხვევაში პარლამენტის წევრს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით ვადამდე უწყდება უფლებამოსილება.

5. თუ პარლამენტის წევრი სამეწარმეო საქმიანობას ეწევა, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ამ ფაქტის გამოვლენიდან 10 დღის ვადაში გამოითხოვს სათანადო წერილობით მასალას, იღებს მისგან ახსნა-განმარტებას და ამზადებს შესაბამის დასკვნას. თუ დადასტურდა პარლამენტის წევრის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება, დასკვნა გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს, რომელსაც პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში.

6. პარლამენტის მიერ პარლამენტის წევრის პარლამენტის წევრის სტატუსთან შეუთავსებელ თანამდებობაზე არჩევის შემთხვევაში მას პარლამენტის იმავე დადგენილებით ვადამდე შეუწყდება უფლებამოსილება.

7. პარლამენტის მიერ პარლამენტის წევრის პარლამენტის წევრის სტატუსთან შეუთავსებელ თანამდებობაზე დანიშვნაზე თანხმობის მიცემისას, საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადების შემთხვევაში (თუ საქართველოს მთავრობის წევრად წარდგენილია პარლამენტის წევრი), პარლამენტის წევრის პარლამენტის წევრის სტატუსთან შეუთავსებელ თანამდებობაზე არჩევისას, დანიშვნისას ან დამტკიცებისას (გარდა ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა) პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი დაუყოვნებლივ შეისწავლის შეუთავსებლობის საკითხს და ამზადებს შესაბამის დასკვნას.

8. თუ პარლამენტის წევრი პარლამენტის მორიგი სესიის განმავლობაში არ დაესწრო მორიგი სხდომების ნახევარზე მეტს, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი მორიგი სესიის დასრულებიდან 10 დღის ვადაში გამოარკვევს გაცდენის მიზეზს და, თუ დადასტურდა, რომ მიზეზი არასაპატიოა, ამზადებს შესაბამის დასკვნას.

9. თუ პარლამენტის წევრის მიმართ კანონიერ ძალაში შევიდა სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი კანონიერ ძალაში შესვლიდან 15 დღის ვადაში გამოითხოვს განაჩენს და დაუყოვნებლივ ამზადებს შესაბამის დასკვნას.

10. პარლამენტის წევრის გარდაცვალებისას მას უფლებამოსილება ვადამდე შეუწყდება გარდაცვალების მომდევნო დღიდან. პარლამენტის წევრის გარდაცვალების შემთხვევაში პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი გამოითხოვს პარლამენტის წევრის გარდაცვალების შესახებ ცნობას და ამზადებს შესაბამის დასკვნას.

11. თუ პარლამენტის წევრმა დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა, ან თუ იგი სასამართლომ უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარა ან გარდაცვლილად გამოაცხადა, ან თუ იგი სასამართლოს გადაწყვეტილებით ცნობილ იქნა მხარდაჭერის მიმღებად და მოთავსდა შესაბამის სტაციონარულ სამედიცინო დაწესებულებაში, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ამ ფაქტის გამოვლენიდან 10 დღის ვადაში გამოითხოვს მის დამადასტურებელ საბუთებს, ამოწმებს მათ ნამდვილობას და ამზადებს შესაბამის დასკვნას.

12. პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის საკითხს, გარდა ამ რეგლამენტის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, ამავე რეგლამენტით დადგენილი წესით შეისწავლის და განიხილავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი, რომელიც ამზადებს შესაბამის დასკვნას და მას პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს. პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის საკითხი განსახილველად შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. პარლამენტი ვალდებულია დაუყოვნებლივ განიხილოს პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის საკითხი. პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგით გათვალისწინებულ სხვა საკითხებზე კენჭისყრა დაუშვებელია.

მუხლი 10. პარლამენტის წევრის სტატუსის სხვა საქმიანობასთან შეთავსება

1. პარლამენტის წევრს უფლება არა აქვს, ეკავოს რაიმე თანამდებობა საჯარო სამსახურში ან ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას.

2. პარლამენტის წევრის სტატუსის სამეწარმეო საქმიანობასთან შეუთავსებლობის მოთხოვნები არ ხელყოფს საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებულ საკუთრების უფლებას. პარლამენტის წევრი შეიძლება ფლობდეს აქციებს, წილსა და სხვა ქონებას.

3. პარლამენტის წევრს უფლება არა აქვს:

ა) უშუალოდ განახორციელოს არაერთჯერადი საქმიანობა მოგების მიზნით მატერიალური ფასეულობებისა და ფინანსური საშუალებების სამართავად;

ბ) უშუალოდ განახორციელოს სამეწარმეო საქმიანობის სუბიექტის მუდმივმოქმედი ხელმძღვანელი, სამეთვალყურეო, საკონტროლო, სარევიზიო ან/და საკონსულტაციო ორგანოს წევრის უფლებამოსილებები.

4. პარლამენტის წევრი შეიძლება ეწეოდეს საზოგადოებრივ საქმიანობას. პარლამენტის წევრი შეიძლება ეწეოდეს სამეცნიერო, პედაგოგიურ და სახელოვნებო საქმიანობას, თუ ეს საქმიანობა არ ითვალისწინებს ადმინისტრაციული ფუნქციების შესრულებას. ადმინისტრაციული ფუნქციების შესრულება გულისხმობს სამეცნიერო, სასწავლო, სახელოვნებო დაწესებულებაში თანამდებობის პირის მიერ საკადრო, დისციპლინურ და სხვა საკითხებზე ადმინისტრაციული გადაწყვეტილებების ერთპიროვნულად მიღების უფლებამოსილებას.

5. პარლამენტის წევრი იმავდროულად შეიძლება ეწეოდეს პარტიულ საქმიანობას, ეკავოს ნებისმიერი თანამდებობა პოლიტიკურ პარტიაში.

6. უფლებამოსილების განხორციელების პერიოდში პარლამენტის წევრზე არ ვრცელდება წვევამდელთა ეროვნულ სამხედრო სამსახურსა და სამობილიზაციო სარეზერვო სამხედრო სამსახურში გაწვევის მოთხოვნა.

7. საომარი მდგომარეობის პერიოდში პარლამენტის წევრს უფლება არა აქვს, თავი აარიდოს საპარლამენტო საქმიანობას საომარ მოქმედებაში მონაწილეობის მოტივით.

მუხლი 11. პარლამენტის წევრის ზოგადი უფლებები და მოვალეობები

1. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს:

ა) ისარგებლოს ყველა ინფორმაციით, რომლებიც აუცილებელია მისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად, თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;

ბ) საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებისას:

ბ.ა) შეუფერხებლად შევიდეს ყველა სახელმწიფო დაწესებულებაში, გარდა კანონით დადგენილი გამონაკლისი შემთხვევებისა;

ბ.ბ) უშუალოდ მიიღოს მონაწილეობა მის მიერ დასმული საკითხების განხილვაში;

გ) განახორციელოს საქართველოს კონსტიტუციით, ამ რეგლამენტითა და სხვა ნორმატიული აქტებით მისთვის მინიჭებული სხვა უფლებამოსილებები.

2. პარლამენტის წევრი ვალდებულია:

ა) დაესწროს პარლამენტის პლენარულ, ბიუროს, კომიტეტის, ფრაქციის, დროებითი საგამოძიებო ან სხვა დროებითი კომისიის სხდომებს და მონაწილეობა მიიღოს მათ მუშაობაში;

ბ) დაიცვას საქართველოს კონსტიტუცია, კანონები და ეს რეგლამენტი;

გ) პირადი ინტერესებისთვის არ გამოიყენოს თავისი უფლებამოსილება ან/და მასთან დაკავშირებული შესაძლებლობა;

დ) პირადი ინტერესებისთვის არ გამოიყენოს და არ გაამჟღავნოს სამსახურებრივი საქმიანობის ფარგლებში მიღებული ან შექმნილი ინფორმაცია;

ე) დაიცვას სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირთათვის საქართველოს კანონმდებლობითა და პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსით დადგენილი ქცევის სტანდარტები.

3. პარლამენტის წევრი ვალდებულია „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით შეავსოს და საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − ანტიკორუფციულ ბიუროს (შემდგომ − ანტიკორუფციული ბიურო) წარუდგინოს ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პერიოდულად და საჭიროების შემთხვევაში აანალიზებს სათანადო ორგანოების მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციას პარლამენტის წევრის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციის შესახებ, ხოლო აუცილებლობის შემთხვევაში საკითხს განსახილველად სვამს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე.

4. პარლამენტის წევრი, რომელიც არ არის გაერთიანებული ფრაქციაში, იწოდება უფრაქციო პარლამენტის წევრად.

მუხლი 12. პენიტენციურ დაწესებულებაში სპეციალური ნებართვის გარეშე შესვლის უფლება

1. პარლამენტის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ პენიტენციურ დაწესებულებაში შევიდეს სპეციალური ნებართვის გარეშე.

2. პარლამენტის თავმჯდომარე უფლებამოსილია პარლამენტის წევრს ბრძანებით მიანიჭოს საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ პენიტენციურ დაწესებულებაში სპეციალური ნებართვის გარეშე ერთჯერადად შესვლის უფლება.

მუხლი 13. პარლამენტის წევრის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის წარმოების პრინციპები

1. პარლამენტის წევრის დაკავება ან დაპატიმრება, მისი საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის, მანქანის ან პირადი გაჩხრეკა შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის წინასწარი თანხმობით. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პარლამენტს. თუ პარლამენტი 48 საათის განმავლობაში არ მისცემს თანხმობას, პარლამენტის დაკავებული ან დაპატიმრებული წევრი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. საგამოძიებო მოქმედებათა ჩატარების შესახებ წინადადება პარლამენტში შეაქვს საქართველოს გენერალურ პროკურორს. ამ წინადადების საფუძვლიანობას 5 დღის ვადაში შეისწავლის და წინადადებას განიხილავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი, რომელიც წერილობით დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო საკითხს განსახილველად სვამს პარლამენტის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხის განხილვის შემდეგ გადაწყვეტილება მიიღება დადგენილებით.

2. პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში პარლამენტის წევრის დანაშაულზე წასწრების შემთხვევაში საკითხი განიხილება საქართველოს კონსტიტუციის 44-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი წესით.

3. პარლამენტის წევრის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა შეუძლია მხოლოდ საქართველოს გენერალურ პროკურორს, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პარლამენტს.

4. პარლამენტის წევრის დაკავებაზე ან დაპატიმრებაზე პარლამენტის მიერ თანხმობის მიცემის შემთხვევაში დაკავებულ ან დაპატიმრებულ პარლამენტის წევრს დაკავების ან დაპატიმრების პერიოდით შეუჩერდება უფლებამოსილება დადგენილებით. სისხლის სამართლის საქმის შეწყვეტის ან სასამართლოს მიერ გამამართლებელი განაჩენის გამოტანის შემთხვევაში პარლამენტის წევრს დაკავების ან დაპატიმრების ვადა პარლამენტის დადგენილებით ჩაეთვლება პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების საერთო ვადაში და მიეცემა დაკავების ან დაპატიმრების დროის შესაბამისი თანამდებობრივი სარგოს ოდენობის კომპენსაცია.

5. თუ პარლამენტის წევრს უფლებამოსილება შეუწყდა კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენის საფუძველზე, რომელიც შემდგომ გამამართლებელი განაჩენით იქნა შეცვლილი, პარლამენტის წევრს პარლამენტის დადგენილებით დაკავების, დაპატიმრების ან/და კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენის საფუძველზე პარლამენტის წევრის შეწყვეტილი უფლებამოსილების ვადა ჩაეთვლება პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების საერთო ვადაში და მიეცემა დაკავების, დაპატიმრების ან/და პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების აღდგენამდე/სასამართლოს გამამართლებელი განაჩენის გამოტანამდე დროის შესაბამისი თანამდებობრივი სარგოს ოდენობის კომპენსაცია.

6. ამ მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში პირს პარლამენტის დადგენილებით აღუდგება პარლამენტის წევრის უფლებამოსილება იმ შემთხვევაში, თუ არ არის გასული შესაბამისი მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადა, ხოლო ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – თუ, ამასთანავე, არ არის ცნობილი მისი ადგილმონაცვლე პარლამენტის წევრის უფლებამოსილება. პარლამენტის წევრს უფლებამოსილების აღდგენის შეუძლებლობის შემთხვევაში შესაბამისი მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადა ჩაეთვლება პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების საერთო ვადაში და მიეცემა აღნიშნული ვადის შესაბამისი თანამდებობრივი სარგოს ოდენობის კომპენსაცია.

მუხლი 14. პარლამენტის წევრის სპეციალური შრომითი გარანტიები

1. პარლამენტის წევრი წელიწადში სარგებლობს 30 კალენდარული დღის ოდენობის შვებულებით, რომელიც, სურვილისამებრ, მიეცემა პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში.

2. მკვეთრად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პარლამენტის წევრს გამოეყოფა სამსახურებრივი ავტომობილი (საჭიროების შემთხვევაში − ადაპტირებული ან სპეციალური) და ენიშნება თანმხლები პირი.

3. პარლამენტის წევრს (გარდა პარლამენტის თავმჯდომარისა, პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილისა, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილისა, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერისა, ამ რეგლამენტის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარისა, კომიტეტის თავმჯდომარისა, ფრაქციის თავმჯდომარისა და ოლქის დელეგატისა) უფლება აქვს, ჰყავდეს 1 თანაშემწე.

4. პარლამენტის წევრი უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე სარგებლობს დიპლომატიური პასპორტით, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა.

მუხლი 15. პარლამენტის წევრის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა

უზრუნველყოფილია პარლამენტის წევრის უფლებამოსილებათა შეუფერხებელი განხორციელების პირობები. თუ არსებობს საკმარისი მონაცემები პარლამენტის წევრის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის მოსალოდნელი ხელყოფის შესახებ, პარლამენტის წევრის განცხადებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური ან სხვა შესაბამისი ორგანოები საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უზრუნველყოფს/უზრუნველყოფენ მის უსაფრთხოებას.

მუხლი 16. პარლამენტის წევრის გასამრჯელო

1. პარლამენტის წევრის გასამრჯელოს ოდენობა განისაზღვრება საქართველოს შესაბამისი წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონით დადგენილი საბაზო თანამდებობრივი სარგოს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ სახელფასო კოეფიციენტზე ნამრავლით.

2. პარლამენტის წევრებისთვის განისაზღვრება შემდეგი სახელფასო კოეფიციენტები:

ა) პარლამენტის თავმჯდომარისთვის – 10.00;

ბ) პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილისთვის – 9.20;

გ) პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილისთვის – 9.00;

დ) კომიტეტის თავმჯდომარისთვის, ფრაქციის თავმჯდომარისთვის – 8.50;

ე) კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილისთვის, ფრაქციის თავმჯდომარის პირველი მოადგილისთვის – 8.30;

ვ) კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილისთვის, ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილისთვის – 8.10;

ზ) იმ პარლამენტის წევრისთვის, რომელიც არ არის პარლამენტის თანამდებობის პირი, – 8.00.

3. ამ რეგლამენტის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პარლამენტის ყოფილ თავმჯდომარეს, აგრეთვე საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერს მის მიერ რომელიმე საპარლამენტო თანამდებობის დაკავების შემთხვევაში მიეცემა ის შრომის ანაზღაურება, რომელიც მისი სტატუსის, პოზიციის ან დაკავებული საპარლამენტო თანამდებობის მიხედვით უფრო მაღალია.

4. პარლამენტის წევრის (გარდა ამ რეგლამენტის 229-ე მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული პარლამენტის წევრისა) სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევა სავალდებულოა.

5. პარლამენტის ბიურო განსაზღვრავს აგრეთვე პარლამენტის წევრის სატრანსპორტო უზრუნველყოფის, მისი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის სავალდებულო დაზღვევისა და მის მიერ კავშირგაბმულობის საშუალებებით სარგებლობის ხარჯების ანაზღაურების პირობებს.

მუხლი 17. დახმარება პარლამენტის წევრის გარდაცვალებისას ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირად აღიარებისას

1. თავდასხმის შედეგად პარლამენტის წევრის გარდაცვალებისას გარდაცვლილის ოჯახს ეძლევა ერთჯერადი ფულადი დახმარება 20 000 ლარის ოდენობით.

2. პარლამენტის წევრის გარდაცვალებისას გარდაცვლილის ოჯახს ეძლევა ერთჯერადი ფულადი დახმარება 15 000 ლარის ოდენობით.

3. პარლამენტის წევრს, რომელიც უფლებამოსილების განხორციელების პერიოდში აღიარებულ იქნა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირად, ეძლევა ერთჯერადი დახმარება 15 000 ლარის ოდენობით.

4. პარლამენტის წევრის გარდაცვალების შემთხვევაში მისი ოჯახის წევრებს ენიშნებათ სახელმწიფო კომპენსაცია „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესითა და ოდენობით.

5. პარლამენტის წევრის გარდაცვალების შემთხვევაში პარლამენტი უფლებამოსილია საქართველოს შესაბამისი წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონით პარლამენტისთვის დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში დააფინანსოს პარლამენტის წევრის დაკრძალვასთან დაკავშირებული ყველა ღონისძიება.

მუხლი 18. ყოფილი პარლამენტის წევრისა და თანამდებობის პირის გარანტიები

1. ყოფილ პარლამენტის წევრს ენიშნება პენსია ან ეძლევა კომპენსაცია კანონით დადგენილი წესით.

2. პარლამენტის წევრი მისი პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადადგომის ან გადაყენების შემთხვევაში იმავე მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით, აგრეთვე პარლამენტის წევრი, რომელიც იყო წინა მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე, ამ რეგლამენტის მე-16 მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესით უზრუნველყოფილია იმავე შრომის ანაზღაურებითა და სამუშაო პირობებით (სამუშაო ფართობი, სამდივნო, სამსახურებრივი ავტომობილი, კავშირგაბმულობის საშუალებები და სხვა ტექნიკური საშუალებები), რომლებიც აქვს მოქმედი პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პარლამენტის ყოფილ თავმჯდომარეს მის მიერ რომელიმე საპარლამენტო თანამდებობის ან საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის პოზიციის დაკავების შემთხვევაში უნარჩუნდება იმავე პუნქტით განსაზღვრული თანამდებობის პირის გარანტიები.

თავი IV. პარლამენტის თავმჯდომარე და მისი მოადგილეები, პარლამენტის წევრთა სხვა საპარლამენტო თანამდებობები

მუხლი 19. პარლამენტის წევრთა საპარლამენტო თანამდებობები

1. პარლამენტის თანამდებობის პირები არიან:

ა) პარლამენტის თავმჯდომარე;

ბ) პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე;

გ) პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე;

დ) კომიტეტის თავმჯდომარე;

ე) ფრაქციის თავმჯდომარე;

ვ) კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე;

ზ) ფრაქციის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე;

თ) კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე;

ი) ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილე.

2. პარლამენტის წევრი შეიძლება აირჩეს მხოლოდ ერთ საპარლამენტო თანამდებობაზე. შეუთავსებელ თანამდებობაზე არჩევა იწვევს მიმდინარე თანამდებობაზე უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტას.

მუხლი 20. პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევის წესი

1. პარლამენტი თავისი უფლებამოსილების ვადით, ფარული კენჭისყრით, პარლამენტის წევრთაგან ირჩევს პარლამენტის თავმჯდომარეს.

2. პარლამენტის თავმჯდომარის თითო კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს.

3. პარლამენტის თავმჯდომარეობის კანდიდატის დასახელების შესახებ წერილობითი განცხადება წარედგინება პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს, რომელიც ადგენს კანდიდატთა ერთიან სიას დასახელების რიგითობის მიხედვით. კანდიდატთა დასახელების შემდეგ პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე აქვეყნებს კანდიდატთა სიას და კანდიდატებისგან ითხოვს თანხმობას, კენჭი იყარონ აღნიშნულ თანამდებობაზე.

4. პარლამენტის თავმჯდომარეობის კანდიდატს უფლება აქვს, ყოველგვარი ახსნა-განმარტების გარეშე მოხსნას თავისი კანდიდატურა ნებისმიერ დროს, მათ შორის, ყოველი კენჭისყრის წინ.

5. პარლამენტის თავმჯდომარეობის კანდიდატს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე სიტყვით გამოსვლისთვის ეძლევა 20 წუთი და შესაბამისი დრო დასმულ შეკითხვებზე პასუხის გასაცემად, რის შემდეგაც იწყება კამათი, რომელიც მიმდინარეობს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით.

6. პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობაზე არჩეულად ჩაითვლება კანდიდატი, რომელსაც მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.

7. თუ პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევისას 1 ან 2 კანდიდატი მონაწილეობს, კენჭისყრა იმართება ელექტრონული სისტემით ერთდროულად (პირველად დასახელებულ კანდიდატს ხმა მიეცემა „მომხრე“ ღილაკით, მეორედ დასახელებულს – „წინააღმდეგი“ ღილაკით), ხოლო თუ 2-ზე მეტი კანდიდატი მონაწილეობს, კენჭისყრა იმართება ბიულეტენებით.

8. თუ პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევისას 1 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერ აირჩა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

9. თუ პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევისას 2 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმ კანდიდატს, რომელმაც მეტი ხმა მიიღო, ხელახლა ეყრება კენჭი. თუ მან ამ შემთხვევაშიც ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

10. თუ პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევისას 2-ზე მეტი კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმართება მეორე ტური იმ 2 კანდიდატს შორის, რომლებმაც ყველაზე მეტი ხმა მიიღეს. თუ ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმ კანდიდატს, რომელმაც მეტი ხმა მიიღო, ხელახლა ეყრება კენჭი. თუ მან ამ შემთხვევაშიც ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება. თუ მეორე ტურში გასულმა კანდიდატმა მოხსნა თავისი კანდიდატურა, მის ნაცვლად კენჭი ეყრება მიღებული ხმების რაოდენობის მიხედვით მომდევნო კანდიდატს.

11. კენჭისყრის დროს ხმების თანაბრად გაყოფისას იმართება ხელახალი კენჭისყრა.

მუხლი 21. პარლამენტის თავმჯდომარის უფლებამოსილებები

1. პარლამენტის თავმჯდომარე საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით განსაზღვრულ უფლებამოსილებებს ახორციელებს სამართლიანად და მიუკერძოებლად.

2. პარლამენტის თავმჯდომარე:

ა) წარმოადგენს პარლამენტს ქვეყნის საშინაო და საგარეო ურთიერთობებში;

ბ) უძღვება პარლამენტის მუშაობას, საერთო ხელმძღვანელობას უწევს პარლამენტის ორგანოებისა და პარლამენტის თანამდებობის პირთა საქმიანობას;

გ) პარლამენტის სასახლეში ასრულებს სრულ ადმინისტრაციულ ფუნქციებს;

დ) თავმჯდომარეობს პარლამენტის პლენარულ სხდომებს, იწვევს და თავმჯდომარეობს პარლამენტის ბიუროს სხდომებს, საჭიროების შემთხვევაში ამ უფლებამოსილებათა განხორციელებას ავალებს თავის ერთ-ერთ მოადგილეს;

ე) პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე იწვევს იმ თანამდებობის პირებს, რომლებსაც არ აქვთ პლენარულ სხდომაზე დასწრების უფლება, აგრეთვე პლენარულ სხდომაზე დასწრების მსურველ საზოგადოების წარმომადგენლებს;

ვ) თავის მოადგილეებს აძლევს ცალკეულ დავალებებს;

ზ) საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტის 118-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ხელს აწერს და აქვეყნებს კანონებს;

თ) ხელს აწერს და აქვეყნებს რეგლამენტს, ხელს აწერს პარლამენტის მიერ მიღებულ სხვა აქტებს;

ი) ხელს აწერს პარლამენტის მიერ მიღებული კანონების საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენის შესახებ მიმართვებს;

კ) განსაზღვრავს პარლამენტის ბიუჯეტს და მას დასამტკიცებლად წარუდგენს პარლამენტს;

ლ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გამოსცემს ბრძანებებს;

მ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ცალკეულ საკითხებთან დაკავშირებით ქმნის საკონსულტაციო საბჭოს. საკონსულტაციო საბჭოს შემადგენლობა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება პარლამენტის თავმჯდომარის ბრძანებით;

ნ) პარლამენტში კანონპროექტის ან სხვა საკითხის მოსამზადებლად ან მისი განხილვისას წარმოშობილი აზრთა სხვადასხვაობის აღმოფხვრისა და ცალკეულ დებულებათა დაკონკრეტება-შეჯერების მიზნით, ფრაქციებთან კონსულტაციის საფუძველზე, ბრძანებით ქმნის ინტერფრაქციულ ჯგუფს;

ო) ბრძანებით ქმნის ერთჯერად საპარლამენტო დელეგაციას და, როგორც წესი, ხელმძღვანელობს მას ან მის ხელმძღვანელად ნიშნავს თავის ერთ-ერთ მოადგილეს ან პარლამენტის წევრს;

პ) ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით წყვეტს ცალკეული პარლამენტის წევრებისა და საპარლამენტო დელეგაციების სხვა სახელმწიფოში მივლინების საკითხებს;

ჟ) პარლამენტის წევრს ბრძანებით ანიჭებს საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ პენიტენციურ დაწესებულებაში სპეციალური ნებართვის გარეშე ერთჯერადად შესვლის უფლებას;

რ) ბრძანებით აწესრიგებს პარლამენტის პლენარულ სხდომათა დარბაზში სივრცეების სექტორებად დაყოფას და განსაზღვრავს პლენარულ სხდომათა დარბაზში პირთა დაშვების წესს;

ს) ბრძანებით ადგენს პარლამენტის წევრთათვის და პარლამენტის აპარატის საჯარო და სახელმწიფო მოსამსახურეთათვის სამსახურებრივი მივლინების ხარჯების ანაზღაურების წესს;

ტ) ამტკიცებს პარლამენტის სასახლეში უსაფრთხოების დაცვის წესებს;

უ) ამტკიცებს პარლამენტში პრესკონფერენციის გამართვისა და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა წარმომადგენლების აკრედიტაციის წესებს;

ფ) საერთო ხელმძღვანელობას უწევს პარლამენტის აპარატის საქმიანობას;

ქ) ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით თანამდებობებზე ნიშნავს და თანამდებობებიდან ათავისუფლებს პარლამენტის აპარატის უფროსს, პარლამენტის აპარატის უფროსის მოადგილეს, პარლამენტის აპარატის დეპარტამენტების უფროსებსა და მათ მოადგილეებს, მანდატურის სამსახურის ხელმძღვანელს;

ღ) ამტკიცებს პარლამენტის აპარატის დებულებას, სტრუქტურასა და საშტატო ნუსხას, განსაზღვრავს თანამდებობრივი სარგოს ოდენობას, ადგენს სახელფასო დანამატისა და ფულადი ჯილდოს განსაზღვრის წესს;

ყ) ბრძანებით ადგენს სახელმწიფო პენსიაზე უფლების მქონე პარლამენტის აპარატის თანამშრომლის პირადი განცხადების საფუძველზე სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევაში მისთვის ერთჯერადი კომპენსაციის გაცემის წესს;

შ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში წყვეტს დისციპლინური პასუხისმგებლობის საკითხებს;

ჩ) პარლამენტის სახელით ანიჭებს წარმომადგენლობით უფლებამოსილებებს, მათ შორის, რწმუნებებს (მინდობილობებს) საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოსა და საერთო სასამართლოებში;

ც) ბრძანებით ადგენს პარლამენტის ავტოპარკის განახლებისა და სამსახურებრივი ავტომობილების განაწილებისა და შესყიდვის წესს;

ძ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში იღებს ზომებს პარლამენტის ღირსებისა და ცალკეული პარლამენტის წევრების უსაფრთხოების დაცვის უზრუნველსაყოფად;

წ) ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით იღებს გადაწყვეტილებებს პირის თავისუფლების საპარლამენტო ორდენით, პარლამენტის საპატიო მედლითა და პარლამენტის სამკერდე ნიშნით დაჯილდოების შესახებ;

ჭ) ამტკიცებს პარლამენტის ლოგოს ნიმუშს და მისი გამოყენების წესს;

ხ) ახორციელებს ამ რეგლამენტითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

მუხლი 22. პარლამენტის საქმიანობის ყოველწლიური ანგარიში

1. პარლამენტის თავმჯდომარე კოორდინაციას უწევს და ხელმძღვანელობს პარლამენტის საქმიანობის ყოველწლიური ანგარიშის მომზადებას. ეს ანგარიში ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

2. პარლამენტი, როგორც წესი, საგაზაფხულო სესიის პლენარული სხდომების პირველ კვირაში ისმენს პარლამენტის საქმიანობის ყოველწლიურ ანგარიშს, რომელსაც პარლამენტს წარუდგენს პარლამენტის თავმჯდომარე.

3. პარლამენტის საქმიანობის ყოველწლიურ ანგარიშს პარლამენტი განიხილავს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით.

მუხლი 23. პარლამენტის თავმჯდომარის უფლებამოსილების შეწყვეტის წესი

1. პარლამენტის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, ყოველგვარი ახსნა-განმარტების გარეშე, წერილობით მიმართოს პარლამენტს ან საჯაროდ განაცხადოს გადადგომის შესახებ. აღნიშნულ ფაქტს პარლამენტი უახლოეს პლენარულ სხდომაზე ცნობად იღებს, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

2. პარლამენტის თავმჯდომარე გადამდგარად ითვლება ამის შესახებ პარლამენტისთვის წერილობით მიმართვის ან საჯაროდ განცხადების მომენტიდან.

3. პარლამენტის თავმჯდომარე შეიძლება გადააყენოს პარლამენტმა. პარლამენტის თავმჯდომარის გადაყენების საკითხი პარლამენტის წინაშე შეიძლება წერილობით დასვას პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთმა მესამედმა.

4. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი 7 დღის ვადაში ამოწმებს პარლამენტის წევრთა ხელმოწერების ნამდვილობას და დასკვნას წარუდგენს პარლამენტს პლენარულ სხდომაზე.

5. პარლამენტის თავმჯდომარის გადაყენების შესახებ გადაწყვეტილებას პარლამენტი იღებს განხილვის გარეშე, საკითხის დასმიდან 15 დღის ვადაში.

6. პარლამენტის თავმჯდომარე გადაყენებულად ითვლება, თუ მის გადაყენებას მხარი დაუჭირა პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობამ.

7. თუ პარლამენტმა ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში არ მიიღო გადაწყვეტილება პარლამენტის თავმჯდომარის გადაყენების შესახებ, პარლამენტის წევრს, რომელმაც ხელი მოაწერა პარლამენტის თავმჯდომარის გადაყენების საკითხს, მომდევნო 6 თვის განმავლობაში უფლება არა აქვს, კვლავ მიიღოს მონაწილეობა აღნიშნული საკითხის დასმაში.

8. პარლამენტის თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში პარლამენტი 14 დღის ვადაში, დადგენილი წესით ირჩევს პარლამენტის ახალ თავმჯდომარეს.

მუხლი 24. პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი

1. პარლამენტის თავმჯდომარის არყოფნისას პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულებას იგი ბრძანებით ავალებს თავის ერთ-ერთ მოადგილეს.

2. პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საქართველოს პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულების, გადადგომის, გადაყენების, მის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის ან მისი, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობას ასრულებს მისი პირველი მოადგილე, ხოლო მის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის შემთხვევაში პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულებას პარლამენტი უახლოეს პლენარულ სხდომაზე დადგენილებით ავალებს მის ერთ-ერთ მოადგილეს. გადაწყვეტილება განხილვის გარეშე მიიღება. აღნიშნულ შემთხვევაში პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლის წარდგენის უფლება აქვს ფრაქციას.

მუხლი 25. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეების არჩევის წესი

1. პარლამენტი თავისი უფლებამოსილების ვადით, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, პარლამენტის წევრთაგან ირჩევს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეებს, მათ შორის, პირველ მოადგილეს:

ა) პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე აირჩევა პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით;

ბ) პარლამენტის თავმჯდომარის 3 მოადგილე აირჩევა საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ პარლამენტის წევრთა უმრავლესობის წარდგინებით;

გ) პარლამენტის თავმჯდომარის თითო მოადგილე აირჩევა საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი იმ 3 ფრაქციის წარდგინებით, რომლებშიც ოპოზიციაში შემავალ სხვა ფრაქციებზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული. თუ შესაბამისი ფრაქცია/ფრაქციები პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეობის კანდიდატს არ წარადგენს/არ წარადგენენ, კანდიდატის წარდგენის უფლება თანამიმდევრობით მიენიჭებათ საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ იმ ფრაქციებს, რომლებშიც ოპოზიციაში შემავალ სხვა ფრაქციებზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული. ფრაქციების წევრთა თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში უპირატესობა მიენიჭება იმ ფრაქციას, რომლის პარტიამაც პარლამენტის არჩევნებში მეტი ხმა მიიღო. შესაბამისი ფრაქცია პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეობის კანდიდატს წარადგენს სათანადო უფლების წარმოშობიდან 1 თვის ვადაში.

2. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეობის კანდიდატის დასახელების შესახებ წერილობითი განცხადება წარედგინება პარლამენტის თავმჯდომარეს, რომელსაც საკითხი ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში.

3. თუ ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად წარდგენილმა კანდიდატმა ხმების საჭირო რაოდენობა ვერ მიიღო, მისი წარდგენის უფლების მქონე სუბიექტებს უფლება აქვთ, წარადგინონ იგივე ან ახალი კანდიდატი და იმართება ხელახალი კენჭისყრა.

4. თუ ამ მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესით პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეობის კანდიდატები ვერ მიიღებენ ხმების საჭირო რაოდენობას, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

მუხლი 26. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის უფლებამოსილების შეწყვეტის წესი

1. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს უფლება აქვს, ამ რეგლამენტის 23-ე მუხლით დადგენილი წესით გადადგეს თანამდებობიდან.

2. ამ რეგლამენტის 25-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ სუბიექტებს უფლება აქვთ, ნებისმიერ დროს გამოიწვიონ მათი წარდგენით არჩეული პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეები. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის გამოწვევის თაობაზე განცხადება წარედგინება პარლამენტის თავმჯდომარეს, რომელიც ამის შესახებ აცნობებს პარლამენტის ბიუროს და პარლამენტს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე. აღნიშნულ ფაქტს პარლამენტი ცნობად იღებს. ამ ფაქტის ცნობად მიღებისთანავე პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს შეუწყდება უფლებამოსილება, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

3. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობიდან გადადგომის, გადაყენების, მისი უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტის ან მისი, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში პარლამენტი, როგორც წესი, არაუგვიანეს 15 დღისა ირჩევს პარლამენტის თავმჯდომარის ახალ მოადგილეს.

თავი V. პარლამენტის ბიურო

მუხლი 27. პარლამენტის ბიუროს უფლებამოსილებები

1. პარლამენტის მუშაობის ორგანიზებისთვის იქმნება პარლამენტის ბიურო, რომლის შემადგენლობაში შედიან პარლამენტის თავმჯდომარე, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეები, პარლამენტის კომიტეტებისა და ფრაქციების თავმჯდომარეები.

2. პარლამენტის ბიურო ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით:

ა) შეიმუშავებს და პარლამენტს დასამტკიცებლად წარუდგენს პარლამენტის პლენარული სხდომების დღის წესრიგის პროექტს; საჭიროების შემთხვევაში შეიმუშავებს პარლამენტის სესიის ორკვირიანი ციკლის სამუშაო გეგმას;

ბ) უზრუნველყოფს კანონის, დადგენილების, კონცეფციის, რეზოლუციის, მიმართვის, დეკლარაციის, პარლამენტის მიერ მისაღები სხვა აქტის პროექტის, აგრეთვე კომიტეტის, დროებითი საგამოძიებო და სხვა დროებითი კომისიების დასკვნების საფუძველზე საკითხის პარლამენტის პლენარული სხდომების დღის წესრიგის პროექტში შეტანას;

გ) განიხილავს საკითხს და იღებს გადაწყვეტილებას კანონპროექტის დაჩქარებული ან გამარტივებული წესით განხილვის შესახებ;

დ) უზრუნველყოფს საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადების საკითხის პარლამენტის პლენარული სხდომების დღის წესრიგის პროექტში შეტანას;

ე) უზრუნველყოფს საქართველოს კონსტიტუციით განსაზღვრულ თანამდებობის პირთა არჩევისა და მათ დანიშვნაზე თანხმობის მიცემის თაობაზე შესაბამისი კომიტეტების დასკვნების საფუძველზე საკითხის პარლამენტის პლენარული სხდომების დღის წესრიგის პროექტში შეტანას;

ვ) ამტკიცებს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის მიერ წარმოდგენილ კომიტეტებში, დროებით საგამოძიებო და სხვა დროებით კომისიებში, მუდმივმოქმედ საპარლამენტო დელეგაციებში, ეთიკის საბჭოში პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს;

ზ) ამტკიცებს კომიტეტების, დროებითი საგამოძიებო და სხვა დროებითი კომისიების დებულებებს;

თ) წყვეტს ფრაქციათა რეგისტრაციის, აგრეთვე საპარლამენტო უმრავლესობისა და საპარლამენტო ოპოზიციის წევრთა სიების რეგისტრაციის საკითხებს;

ი) ლობისტად რეგისტრაციის შესახებ განცხადებასა და თანდართულ მასალებს, აგრეთველობისტის სამართლებრივი მდგომარეობის შეწყვეტისსაკითხს შესწავლისა და შესაბამისი გადაწყვეტილების პროექტის მომზადების მიზნით გადასცემს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს; იღებს გადაწყვეტილებას პირის ლობისტად რეგისტრაციის საკითხზე, აგრეთვე ლობისტის სამართლებრივი მდგომარეობის შეწყვეტის შესახებ;

კ) პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს გადაწყვეტილებებს;

ლ) ეთიკის საბჭოს წარდგინებით ამტკიცებს ეთიკის საბჭოს დებულებას;

მ) იღებს გადაწყვეტილებებს პარლამენტის მუშაობის ცალკეულ ორგანიზაციულ საკითხებზე;

ნ) ამტკიცებს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატთა შესარჩევი საკონკურსო კომისიის დებულებას;

ო) ახორციელებს ამ რეგლამენტითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

მუხლი 28. პარლამენტის ბიუროს სხდომა

1. პარლამენტის ბიუროს სხდომებს იწვევს და თავმჯდომარეობს პარლამენტის თავმჯდომარე ან მისი დავალებით – პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე.

2. პარლამენტის ბიუროს სხდომები სასესიო პერიოდში იმართება, როგორც წესი, ყოველ ორშაბათს, 15 საათზე, ხოლო პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში – საჭიროებისამებრ.

3. პარლამენტის ბიუროს სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება ბიუროს სიითი შემადგენლობის ნახევარზე მეტი. პარლამენტის ბიურო გადაწყვეტილებას იღებს სხდომაზე დამსწრე ბიუროს წევრთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ სხდომის გახსნისთვის (უფლებამოსილების დადგენისთვის) განსაზღვრული კვორუმის ნახევრისა.

4. პარლამენტის ბიუროს სხდომა, როგორც წესი, საჯაროა. პარლამენტის ბიუროს საჯარო სხდომა გადაიცემა პირდაპირი ტრანსლაციით. პარლამენტის ბიუროს სხდომა შეიძლება დაიხუროს, თუ ამას მოითხოვს ბიუროს წევრი და მის მოთხოვნას მხარს დაუჭერს სხდომაზე დამსწრე ბიუროს წევრთა უმრავლესობა. პარლამენტის ბიუროს სხდომის დახურვის საკითხი განიხილება დახურული წესით. პარლამენტის ბიუროს დახურულ სხდომაზე დამსწრე პირთა წრეს ადგენს სხდომის თავმჯდომარე.

5. პარლამენტის ბიუროს სხდომაზე ბიუროს წევრის დასწრება სავალდებულოა. საპატიო მიზეზით პარლამენტის ბიუროს სხდომაზე დაუსწრებლობის შემთხვევაში კომიტეტის თავმჯდომარე ხმის იმავე უფლებით შეიძლება შეცვალოს მისმა მოადგილემ, ხოლო ფრაქციის თავმჯდომარე − მისმა მოადგილემ ან ფრაქციის წევრმა უფლებამონაცვლეობის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის შემთხვევაში.

6. პარლამენტის ბიუროს სხდომას ბიუროს თანხმობით შეიძლება სათათბირო ხმის უფლებით დაესწრონ სხვა პარლამენტის წევრები.

7. საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივანი შეიძლება დაესწროს პარლამენტის ბიუროს სხდომას.

მუხლი 29. პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება

1. პარლამენტის ბიუროს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ეცნობება პარლამენტს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე.

2. პარლამენტს შეუძლია პარლამენტის თავმჯდომარის, კომიტეტის, ფრაქციის, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფის დასაბუთებული მოთხოვნით გააუქმოს ან შეცვალოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხის ინიციატორს დასაბუთებისთვის ეძლევა დრო არაუმეტეს 10 წუთისა, რის შემდეგაც საკითხს კენჭი ეყრება. გადაწყვეტილება მიიღება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა, და ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

3. პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება ფორმდება პარლამენტის ბიუროს სხდომის ოქმით.

თავი VI. პარლამენტის კომიტეტები და მათი საქმიანობის წესი

მუხლი 30. პარლამენტის კომიტეტების საქმიანობის საფუძვლები

საკანონმდებლო საკითხების წინასწარ მომზადებას, პარლამენტის გადაწყვეტილებათა შესრულებისთვის ხელის შეწყობას, საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული სხვა ორგანოების (ორგანო, რომელიც საქართველოს კონსტიტუციის ან სხვა საკანონმდებლო აქტის შესაბამისად პარლამენტს წარუდგენს თავისი საქმიანობის ანგარიშს ან რომლის პარლამენტის წინაშე სხვა სახით ანგარიშვალდებულებას უშუალოდ ითვალისწინებს საკანონმდებლო აქტი) საქმიანობის კონტროლს პარლამენტი უზრუნველყოფს კომიტეტების მეშვეობით.

მუხლი 31. პარლამენტის კომიტეტები

1. პარლამენტის კომიტეტებია:

ა) ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის;

ბ) განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა;

გ) გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების;

დ) დიასპორის;

ე) ევროპასთან ინტეგრაციის;

ვ) ეკონომიკური პოლიტიკის;

ზ) თავდაცვისა და უსაფრთხოების;

თ) იურიდიულ საკითხთა;

ი) კულტურის;

კ) რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის;

ლ) საგარეო ურთიერთობათა;

მ) საპროცედურო საკითხთა;

ნ) საფინანსო-საბიუჯეტო;

ო) სოფლის მეურნეობის;

პ) სპორტის;

ჟ) ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა.

2. კომიტეტების საქმიანობას საერთო კოორდინაციას უწევს პარლამენტის თავმჯდომარე.

3. კომიტეტის უფლებამოსილებები და საქმიანობის წესი განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციით, ამ რეგლამენტითა და კომიტეტის დებულებით.

მუხლი 32. კომიტეტის ფორმირება და შემადგენლობა

1. კომიტეტის შემადგენლობა განისაზღვრება ფრაქციათა წარმომადგენლობისა და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა რაოდენობის პროპორციულად. კომიტეტების წევრთა რაოდენობასა და პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს განსაზღვრავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი და ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო, ხოლო ახალარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომაზე განსაზღვრავს პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია და ამტკიცებს პარლამენტი დადგენილებით.

2. კომიტეტის სრული შემადგენლობა განისაზღვრება არანაკლებ 9 პარლამენტის წევრით. კომიტეტი მუშაობას შეუდგება, თუ დანიშნულია კომიტეტის არანაკლებ 5 წევრი და არჩეულია კომიტეტის თავმჯდომარე.

3. პარლამენტის წევრი ვალდებულია იყოს არანაკლებ 1 კომიტეტის შემადგენლობაში. ამასთანავე, არ შეიძლება იგი გაწევრებული იყოს 2-ზე მეტ კომიტეტში. პარლამენტის წევრის მეორე კომიტეტში გაწევრების საკითხს წყვეტს მისი ფრაქცია პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებით დადგენილი ადგილების რაოდენობის შესაბამისად.

4. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში პარლამენტის ბიუროს/პარლამენტის მიერ კომიტეტებში ფრაქციათა პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების დამტკიცებიდან 3 დღის ვადაში ფრაქცია თავისი გადაწყვეტილებით წარადგენს კომიტეტში წევრებს.

5. კომიტეტში წევრის წარდგენის შესახებ ფრაქციის გადაწყვეტილება ეცნობება პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს/პარლამენტის დროებით სამანდატო კომისიას და პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი/პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია ამოწმებს ფრაქციის მიერ კომიტეტში წევრის წარდგენის სისწორეს და საჭიროების შემთხვევაში ახდენს შესაბამის რეაგირებას. ფრაქციის მიერ წარდგენილი წევრი კომიტეტში დანიშნულად ითვლება პარლამენტის ბიუროს/პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისიის მიერ აღნიშნული ფაქტის ცნობად მიღების მომენტიდან.

6. უფრაქციო პარლამენტის წევრის კომიტეტში გაწევრება ხდება ამ მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებით დადგენილი წესით, პარლამენტის წევრის პირადი განცხადების საფუძველზე. უფრაქციო პარლამენტის წევრი პარლამენტის ორგანოში ან საპარლამენტო თანამდებობაზე საქმიანობას წყვეტს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით მის მიერ ფრაქციის შექმნის მომენტიდან, აგრეთვე მისი ფრაქციაში გაწევრების შესახებ განცხადების პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან. თუ უფრაქციო პარლამენტის წევრებს შეუმცირდათ პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტები, ისინი ვალდებული არიან კვოტების შესაბამისად თვითონ განსაზღვრონ პარლამენტის ამა თუ იმ ორგანოდან გამოსვლის საკითხი. უფრაქციო პარლამენტის წევრთა მიერ აღნიშნული ვალდებულების 1 კვირის ვადაში შეუსრულებლობის შემთხვევაში პარლამენტის ამა თუ იმ ორგანოდან შესაბამისი უფრაქციო პარლამენტის წევრის გამოწვევის საკითხს სათანადო ორგანოს სხდომაზე წილისყრით წყვეტს სხდომის თავმჯდომარე.

7. საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრების მოთხოვნის შემთხვევაში პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებისთვის განსაზღვრავს პროპორციული წარმომადგენლობის საერთო კვოტებს, რომლებსაც ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

8. პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების ამ მუხლის მე-7 პუნქტის შესაბამისად დამტკიცების შემთხვევაში საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის კომიტეტში გაწევრება ხდება საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის განცხადების საფუძველზე, რომელსაც ცნობად იღებს პარლამენტის ბიურო.

9. პარლამენტის თავმჯდომარე და მისი პირველი მოადგილე არ შეიძლება იყვნენ კომიტეტის შემადგენლობაში.

10. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის, ფრაქციის თავმჯდომარის კომიტეტში გაწევრების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს შესაბამისი ფრაქცია პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებით დადგენილი ადგილების რაოდენობის შესაბამისად.

11. თუ ფრაქციაში განხორციელებული ცვლილებები გავლენას ახდენს კომიტეტში ფრაქციათა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი 1 კვირის ვადაში განსაზღვრავს და პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე წარუდგენს პროპორციული წარმომადგენლობის ახალ კვოტებს.

მუხლი 33. კომიტეტის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტა

1. კომიტეტის წევრს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს გავიდეს კომიტეტის შემადგენლობიდან. მან ამის შესახებ წერილობით უნდა აცნობოს ფრაქციის თავმჯდომარეს, პარლამენტის ბიუროს და საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს.

2. კომიტეტის წევრს უფლებამოსილება უწყდება:

ა) კომიტეტის შემადგენლობიდან გასვლის შესახებ მისი განცხადების პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან;

ბ) მისი, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების შეწყვეტის მომენტიდან;

გ) მისი კომიტეტის წევრისთვის შეუთავსებელ თანამდებობაზე არჩევის მომენტიდან;

დ) ამ რეგლამენტის 53-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

მუხლი 34. კომიტეტის თავმჯდომარის არჩევის წესი

1. კომიტეტის თავმჯდომარეს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, კომიტეტის წევრთაგან ირჩევს პარლამენტი.

2. კომიტეტის თავმჯდომარის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს კომიტეტის წევრთა სრული შემადგენლობის ნახევარზე მეტის დანიშვნიდან, კომიტეტის თავმჯდომარის გადადგომის, გადაყენების, მისი უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტის ან მისი, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის მომენტიდან 7 დღის ვადაში.

3. თუ უფლებამოსილი სუბიექტები ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში არ წარადგენენ კომიტეტის თავმჯდომარის კანდიდატურას, ამ ვადის გასვლიდან 5 დღეში კომიტეტის თავმჯდომარის კანდიდატურას კომიტეტის წევრთაგან წარადგენს პარლამენტის თავმჯდომარე.

4. კომიტეტის თავმჯდომარე აირჩევა ღია კენჭისყრით. თუ კომიტეტის თავმჯდომარის არჩევისას 1 ან 2 კანდიდატი მონაწილეობს, კენჭისყრა იმართება ელექტრონული სისტემით ერთდროულად (პირველად დასახელებულ კანდიდატს ხმა მიეცემა „მომხრე“ ღილაკით, მეორედ დასახელებულს – „წინააღმდეგი“ ღილაკით), ხოლო თუ 2-ზე მეტი კანდიდატი მონაწილეობს, კენჭისყრა იმართება სახელობითი ბიულეტენებით.

5. კანდიდატთა დასახელების შემდეგ პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე აქვეყნებს კანდიდატთა სიას.

6. კომიტეტის თავმჯდომარის არჩევის შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიღება განხილვის გარეშე.

7. თუ კომიტეტის თავმჯდომარის არჩევისას 1 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერ აირჩა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება. თუ 2 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმ კანდიდატს, რომელმაც მეტი ხმა მიიღო, ხელახლა ეყრება კენჭი. თუ მან ამ შემთხვევაშიც ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

8. თუ კომიტეტის თავმჯდომარის არჩევისას 2-ზე მეტი კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმართება მეორე ტური იმ 2 კანდიდატს შორის, რომლებმაც ყველაზე მეტი ხმა მიიღეს. თუპირველ ტურში შეუძლებელია მხოლოდ 2 საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატის გამოვლენა, მეორე ტურში კენჭი ეყრებათ იმ კანდიდატებს, რომლებმაც მიღებული ხმების რაოდენობის მიხედვით პირველი ან მეორე ადგილი გაიყვეს. არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც მიიღო მეტი ხმა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა. ხმების თანაბრად გაყოფისას არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

9. თუ მეორე ტურში გასულმა კანდიდატმა მოხსნა თავისი კანდიდატურა, მის ნაცვლად კენჭი ეყრება მიღებული ხმების რაოდენობის მიხედვით მომდევნო კანდიდატს.

10. კანდიდატს უფლება აქვს, ყოველი კენჭისყრის წინ მოხსნას თავისი კანდიდატურა.

მუხლი 35. კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეების არჩევის წესი

1. კომიტეტი პირველ საორგანიზაციო სხდომაზე ღია კენჭისყრით, სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით, თავის წევრთაგან ირჩევს კომიტეტის თავმჯდომარის 3 მოადგილეს (მათ შორის, პირველ მოადგილეს) და ამის შესახებ აცნობებს პარლამენტის ბიუროს.

2. კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს კომიტეტის თავმჯდომარეს. კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის რამდენიმე კანდიდატურის ერთდროულად წარდგენა დაუშვებელია. კომიტეტის თავმჯდომარის 1 მოადგილის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ ფრაქციას ან საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს, ხოლო 1 მოადგილის კანდიდატურისა – საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ ფრაქციას ან საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს.

3. თუ კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის არჩევისას 1 კანდიდატი მონაწილეობდა და მან ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება. თუ 2 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმ კანდიდატს, რომელმაც მეტი ხმა მიიღო, ხელახლა ეყრება კენჭი. თუ მან ამ შემთხვევაშიც ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება. თუ 2-ზე მეტი კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, იმართება მეორე ტური იმ 2 კანდიდატს შორის, რომლებმაც ყველაზე მეტი ხმა მიიღეს.

4. თუ მეორე ტურში გასულმა კანდიდატმა მოხსნა თავისი კანდიდატურა, მის ნაცვლად კენჭი ეყრება მიღებული ხმების რაოდენობის მიხედვით მომდევნო კანდიდატს.

5. თუპირველ ტურში შეუძლებელია მხოლოდ 2 საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატის გამოვლენა, მეორე ტურში კენჭი ეყრებათ იმ კანდიდატებს, რომლებმაც მიღებული ხმების რაოდენობის მიხედვით პირველი ან მეორე ადგილი გაიყვეს.

6. მეორე ტურში არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც მეტი ხმა მიიღო.

7. თუ მეორე ტურში მონაწილე კანდიდატებმა ხმების თანაბარი რაოდენობა მიიღეს, არჩეულად ითვლება პირველ ტურში უკეთესი შედეგის მქონე კანდიდატი. თუ ამ წესით არჩეული კანდიდატი ვერ გამოვლინდა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

8. არჩევის პროცედურის ხელახლა დაწყების შემთხვევაში შესაბამის სუბიექტებს უფლება აქვთ, წარადგინონ იგივე ან სხვა კანდიდატურა. ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა შეიძლება მხოლოდ ორჯერ.

9. ამ მუხლით დადგენილი წესი მოქმედებს, თუ კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ან მოადგილე კომიტეტის პირველ საორგანიზაციო სხდომაზე ვერ აირჩა, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, თუ კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის ან მოადგილის უფლებამოსილების შეწყვეტის შემდეგ მისი უფლებამონაცვლე უნდა აირჩეს.

მუხლი 36. კომიტეტის თავმჯდომარისა და კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეების უფლებამოსილების შეწყვეტის წესი

1. კომიტეტის თავმჯდომარე შეიძლება გადააყენოს პარლამენტმა, ხოლო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე – კომიტეტმა, თუ ამას მოითხოვს პარლამენტის თავმჯდომარე, ბიურო, პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მეხუთედი, აგრეთვე კომიტეტის თავმჯდომარის შემთხვევაში – შესაბამისი კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობა, ხოლო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის შემთხვევაში – შესაბამისი კომიტეტის სიითი შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მესამედი.

2. გადაყენების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს კომიტეტის თავმჯდომარის შემთხვევაში − პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა, ხოლო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის შემთხვევაში – კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობა.

3. კომიტეტის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს გადადგეს. გადადგომის შესახებ განცხადება წარედგინება პარლამენტის ბიუროს. კომიტეტის თავმჯდომარე გადამდგარად ითვლება აღნიშნული განცხადების პარლამენტის ბიუროსთვის წარდგენის დღიდან. გადადგომის შესახებ კომიტეტის თავმჯდომარის განცხადებას პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე ცნობად იღებს, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

4. კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს გადადგეს. გადადგომის შესახებ განცხადება წარედგინება შესაბამისი კომიტეტის თავმჯდომარეს, რომელიც ამ განცხადებას გააცნობს კომიტეტს. კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გადამდგარად ითვლება აღნიშნული განცხადების კომიტეტის თავმჯდომარისთვის წარდგენის დღიდან. გადადგომის შესახებ კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის განცხადებას კომიტეტი ცნობად იღებს, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

5. ამ რეგლამენტის 35-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ თითოეულ სუბიექტს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს გამოიწვიოს მისი წარდგენით არჩეული კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის გამოწვევის თაობაზე განცხადება წარედგინება კომიტეტის თავმჯდომარეს, რომელიც ამის შესახებ აცნობებს კომიტეტს. აღნიშნულ ფაქტს კომიტეტი ცნობად იღებს, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

6. თუ პარლამენტის წევრი კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილედ არჩეულია ფრაქციის კვოტით და შეუწყდება ამ ფრაქციის წევრის სტატუსი, მას შეუწყდება კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის უფლებამოსილებაც.

მუხლი 37. კომიტეტის დებულება

1. კომიტეტი პირველ საორგანიზაციო სხდომაზე შეიმუშავებს კომიტეტის დებულებას.

2. კომიტეტის დებულებით განისაზღვრება კომიტეტის საქმიანობის მიმართულებები და უფლებამოსილებები, აგრეთვე კომიტეტის მუშაობის ორგანიზებასთან დაკავშირებული საკითხები.

3. კომიტეტის პირველი საორგანიზაციო სხდომის ოქმი და კომიტეტის დებულება წარედგინება პარლამენტის ბიუროს.

მუხლი 38. კომიტეტის სხდომა

1. კომიტეტის სხდომების გამართვის პერიოდულობას განსაზღვრავს კომიტეტი, მაგრამ სასესიო პერიოდში თვეში უნდა გაიმართოს არანაკლებ 1 სხდომისა (პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში კომიტეტი არ არის ვალდებული, გამართოს კომიტეტის სხდომა). კომიტეტის სხდომა მოიწვევა წინასწარ განსაზღვრულ დროს.

2. კომიტეტის სხდომას იწვევს კომიტეტის თავმჯდომარე თავისი ინიციატივით, კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობის მოთხოვნით ან პარლამენტის ბიუროს დავალებით. თუ კომიტეტის თავმჯდომარე კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობის მოთხოვნის ან პარლამენტის ბიუროს დავალების შემთხვევაში არ მოიწვევს კომიტეტის სხდომას, კომიტეტის სხდომას იწვევს კომიტეტის სხდომის მოწვევის ინიციატორის მიერ განსაზღვრული კომიტეტის თავმჯდომარის ერთ-ერთი მოადგილე.

3. კომიტეტის სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობა.

4. თუ ფრაქციის მიერ დანიშნულ კომიტეტის წევრს დროებით არ შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს კომიტეტის მუშაობაში, მის დამნიშვნელ ფრაქციას უფლება აქვს, აღნიშნული წევრი დროებით შეცვალოს ფრაქციის სხვა წევრით. ამის შესახებ ფრაქცია კომიტეტის სხდომამდე წერილობით აცნობებს შესაბამისი კომიტეტის თავმჯდომარეს. ეს უფლება ფრაქციის თითოეული წევრის მიმართ მისი კომიტეტის სხდომაზე დაუსწრებლობის შემთხვევაში 1 სესიის განმავლობაში შეიძლება გამოყენებულ იქნეს არაუმეტეს ხუთჯერ. ამასთანავე, აღნიშნულ რაოდენობაში არ ჩაითვლება, თუ ფრაქციის წევრს კომიტეტის სხდომაზე დასწრება ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული საპატიო მიზეზის გამო არ შეუძლია. კომიტეტის წევრს, რომლის უფლებამონაცვლეც ესწრება კომიტეტის სხდომას, შესაბამისი კომიტეტის სხდომა გაცდენილად არ ეთვლება.

5. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი შეისწავლის ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოყენების შესახებ ინფორმაციას და იმავე პუნქტის მოთხოვნების დაცვის მიზნით, საჭიროების შემთხვევაში ახდენს სათანადო რეაგირებას. ამასთანავე, საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის ყოველი სესიის ბოლოს, საჭიროების შემთხვევაშიგანიხილავს ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოყენების საკითხს და დარღვევის გამოვლენის შემთხვევაში შესაბამის დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს.

6. კომიტეტის წევრს კომიტეტის სხდომა არასაპატიო მიზეზით გაცდენილად არ ჩაეთვლება, თუ სხდომის გაცდენის საპატიო მიზეზის არსებობის შესახებ ინფორმაცია სხდომამდე წერილობით მიეწოდება კომიტეტის თავმჯდომარეს. კომიტეტის წევრის მიერ კომიტეტის სხდომის გაცდენის საპატიო მიზეზად ითვლება მისი ავადმყოფობა (დადასტურებული საავადმყოფო ფურცლით ან სხვა შესაბამისი დოკუმენტით), სამსახურებრივი მივლინება, ოჯახის წევრის დაბადება, გარდაცვალება, ავადმყოფობა (დადასტურებული საავადმყოფო ფურცლით ან სხვა შესაბამისი დოკუმენტით). ამ პუნქტის მიზნებისთვის „ოჯახის წევრში“ იგულისხმება მეუღლე, პირდაპირი აღმავალი ან დამავალი შტოს ნათესავი, გერი, და, ძმა. კომიტეტის წევრის კომიტეტის სხდომაზე დაუსწრებლობის ფაქტი ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

7. თითოეული კომიტეტი ყოველი თვის დასრულებიდან არაუგვიანეს 3 დღისა პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს უგზავნის კომიტეტის სხდომის საოქმო ჩანაწერს, აგრეთვე კომიტეტის წევრების მიერ კომიტეტის სხდომის გაცდენის მიზეზებთან დაკავშირებით და ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოყენების თაობაზე კომიტეტის თავმჯდომარისთვის წარდგენილ წერილობით მიმართვებს.

8. კომიტეტის სხდომის გამართვის თარიღი და დღის წესრიგი განსახილველ საკითხებთან ერთად ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე. კომიტეტის სხდომა შეიძლება გაიმართოს კომიტეტის სხდომის გამართვის თარიღისა და დღის წესრიგის გამოქვეყნების დღიდან არაუადრეს მე-2 კალენდარული დღისა. ამ პუნქტით განსაზღვრული ვადა არ ვრცელდება კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის შემთხვევაზე, კანონპროექტის გამარტივებული წესით განხილვის შემთხვევაზე, საქართველოს პრეზიდენტის მოტივირებული შენიშვნების განხილვის შემთხვევაზე, პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის საკითხის განხილვაზე, ფრაქციის რეგისტრაციის საკითხის განხილვაზე, პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების განსაზღვრაზე, აგრეთვე კომიტეტის სხდომის იმავე დღისთვის გადადების შემთხვევაზე.

9. კომიტეტის სხდომის დღის წესრიგს განსაზღვრავს კომიტეტის თავმჯდომარე თავისი ინიციატივით ან კომიტეტის წევრის/წევრების მოთხოვნით. კომიტეტის სხდომის დღის წესრიგის განსაზღვრისას კომიტეტის თავმჯდომარე ვალდებულია კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობის მოთხოვნის შემთხვევაში კომიტეტის სხდომის დღის წესრიგში შეიტანოს საკითხი. კომიტეტის სხდომაზე სხდომის დღის წესრიგში ახალი საკითხის შეტანა დაუშვებელია, გარდა საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებული საკითხებისა და კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის შემთხვევისა. კომიტეტის სხდომაზე სხდომის დღის წესრიგიდან საკითხის ამოღება შესაძლებელია სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობის დასაბუთებული გადაწყვეტილებით. კომიტეტის სხდომამდე სხდომის დღის წესრიგიდან საკითხის ამოღება ან დღის წესრიგში ახალი საკითხის შეტანა შესაძლებელია კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობის დასაბუთებული წერილობითი მოთხოვნით.

10. კომიტეტის სხდომაზე სხდომის დღის წესრიგით გათვალისწინებული ცალკეული საკითხების განხილვა სხდომის თავმჯდომარის წინადადების საფუძველზე შესაძლებელია წარიმართოს გამომსვლელთა (გარდა მომხსენებლისა) რიგითობისა და განსაზღვრული დროის შესაბამისად. ამის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება კომიტეტის სხდომაზე დამსწრე კომიტეტის წევრთა ხმების უმრავლესობით.

11. კომიტეტის სხდომაზე გადაწყვეტილება მიიღება ღია კენჭისყრით, სხდომაზე დამსწრე კომიტეტის წევრთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ სხდომის გახსნისთვის (უფლებამოსილების დადგენისთვის) საჭირო ხმების ნახევრისა, გარდა ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

12. კომიტეტის სხდომა საჯაროა. კომიტეტის საჯარო სხდომა გადაიცემა პირდაპირი ტრანსლაციით. განსაკუთრებულ შემთხვევაში კომიტეტის სხდომა ან მისი ნაწილი შეიძლება დაიხუროს. კომიტეტის სხდომის ან მისი ნაწილის დახურვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება დახურული წესით, კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით. კომიტეტის დახურულ სხდომაზე დამსწრე პირთა წრეს ადგენს სხდომის თავმჯდომარე. კომიტეტის სხდომის კანონპროექტის განხილვის დროს დახურვა დაუშვებელია.

13. კომიტეტის სხდომაზე დგება კომიტეტის სხდომის ოქმი. კომიტეტის სხდომის ოქმი და აუდიოჩანაწერი აღნიშნული სხდომის დასრულებიდან 14 დღის ვადაში ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე, გარდა ამ მუხლის მე-12 პუნქტის შესაბამისად კომიტეტის სხდომის ან მისი ნაწილის დახურვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევისა, როდესაც კომიტეტის სხდომის ოქმი და აუდიოჩანაწერი ან მათი შესაბამისი ნაწილები არ ქვეყნდება.

14. კომიტეტის სხდომას შეიძლება სათათბირო ხმის უფლებით დაესწრონ სხვა პარლამენტის წევრები, საქართველოს მთავრობის წევრები და მოწვეული პირები.

15. კომიტეტის სხდომაზე დასასწრებად შეიძლება მოწვეულ იქნენ საზოგადოების დაინტერესებული წარმომადგენლები. მათ სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით მიეცემათ სიტყვით გამოსვლის უფლება.

16. კომიტეტის სხდომაზე დასასწრებად შეიძლება მოწვეულ იქნენ დადგენილი წესით აკრედიტებული მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა წარმომადგენლები.

17. კანონპროექტის საკომიტეტო განხილვის პარლამენტის მორიგი სესიის პლენარული სხდომების დღეებში გამართვა დაუშვებელია. გამონაკლისია შემთხვევა, როდესაც პარლამენტის პლენარული სხდომა არ იმართება, მიღებულია კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილება ან კანონპროექტის გამარტივებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილება, აგრეთვე სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის, სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტისა და საქართველოს პრეზიდენტის მოტივირებული შენიშვნების განხილვის შემთხვევები.

18. კომიტეტი უფლებამოსილია გამართოს გასვლითი სხდომა. 2 კომიტეტში გაწევრებულ პარლამენტის წევრს ერთ-ერთი კომიტეტის სხდომაზე დასწრების შემთხვევაში მეორე კომიტეტის სხდომა არასაპატიო მიზეზით გაცდენილად არ ჩაეთვლება, თუ ორივე კომიტეტის სხდომა ერთ დღეს იმართება და ერთ-ერთი მათგანი მაინც გასვლითია.

მუხლი 39. კომიტეტების ერთობლივი სხდომა

პარლამენტის თავმჯდომარის მოთხოვნით, პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით ან შესაბამისი კომიტეტების თავმჯდომარეების გადაწყვეტილებით შეიძლება გაიმართოს კომიტეტების ერთობლივი სხდომა. კომიტეტების ერთობლივ სხდომაზე განხილულ საკითხებთან დაკავშირებით შესაბამის გადაწყვეტილებას კომიტეტები ცალ-ცალკე კენჭისყრით იღებენ.

მუხლი 40. კომიტეტის თავმჯდომარის, მისი პირველი მოადგილისა და მოადგილეების უფლებამოსილებები

1. კომიტეტის თავმჯდომარე თავის უფლებამოსილებებს ახორციელებს სამართლიანად და მიუკერძოებლად.

2. კომიტეტის თავმჯდომარე:

ა) ხელმძღვანელობს კომიტეტის საქმიანობას, იწვევს და წარმართავს კომიტეტის სხდომებს;

ბ) წარმოადგენს კომიტეტს პარლამენტში, მის გარეთ და შესაბამის საპარლამენტთაშორისო ურთიერთობებში;

გ) ხელს აწერს კომიტეტის აქტებს და კომიტეტის სხდომების ოქმებს;

დ) საერთო ხელმძღვანელობას უწევს კომიტეტის აპარატს;

ე) ყოველი წლის იანვრის ბოლომდე პარლამენტის თავმჯდომარეს წერილობით წარუდგენს კომიტეტის მიერ გაწეული საქმიანობის ანგარიშს წინა წლის შედეგების მიხედვით;

ვ) გამოსცემს განკარგულებებს შიდასაკომიტეტო ორგანიზაციულ საკითხებზე;

ზ) ახორციელებს ამ რეგლამენტითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

3. კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე:

ა) კომიტეტის თავმჯდომარის არყოფნის შემთხვევაში ასრულებს კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობას;

ბ) ასრულებს კომიტეტის თავმჯდომარის ცალკეულ დავალებებს.

4. კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე:

ა) კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის არყოფნის შემთხვევაში ასრულებს კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობას;

ბ) ასრულებს კომიტეტის თავმჯდომარის ცალკეულ დავალებებს.

5. კომიტეტის თავმჯდომარის გადადგომის, გადაყენების, მისი უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტის, მის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის ან მისი, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობას ასრულებს მისი პირველი მოადგილე. კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის არყოფნის შემთხვევაში კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობას ასრულებს კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, რომელიც არჩეულია საპარლამენტო უმრავლესობის კვოტით, ხოლო მისი არყოფნის შემთხვევაში − კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, რომელიც არჩეულია საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეების მიერ კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულების შეუძლებლობის შემთხვევაში კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულებას პარლამენტის თავმჯდომარე კომიტეტის ერთ-ერთ წევრს ავალებს.

მუხლი 41. კომიტეტის უფლებამოსილებები

1. კომიტეტი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში:

ა) შეიმუშავებს, განიხილავს და პარლამენტის პლენარული სხდომისთვის ამზადებს საქართველოს საკანონმდებლო აქტების, პარლამენტის დადგენილებებისა და სხვა გადაწყვეტილებების პროექტებს;

ბ) მონაწილეობს პარლამენტისთვის წარდგენილი კანონპროექტების ან/და სხვა აქტების პროექტების განხილვასა და დამუშავებაში, ამზადებს დასკვნებს და კანონპროექტის თაობაზე წარმოდგენილი შენიშვნების კანონპროექტში გათვალისწინების მდგომარეობის ამსახველ ფურცელს;

გ) განიხილავს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს და შეიმუშავებს დასკვნას;

დ) ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით განიხილავს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშებს;

ე) აკონტროლებს საქართველოს საკანონმდებლო აქტების, პარლამენტის დადგენილებებისა და სხვა გადაწყვეტილებების შესრულებას და საჭიროების შემთხვევაში შესაბამის დასკვნას წარუდგენს პარლამენტს;

ვ) ახორციელებს საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული სხვა ორგანოების საქმიანობის კონტროლს და საჭიროების შემთხვევაში შესაბამის დასკვნას წარუდგენს პარლამენტს;

ზ) წყვეტს კომიტეტის საქმიანობის ორგანიზაციულ საკითხებს;

თ) სარგებლობს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებით;

ი) ახორციელებს ამ რეგლამენტითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

2. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განსახილველ ყველა საკითხს განიხილავს შესაბამისი კომიტეტი. გამონაკლისია პარლამენტის შესაბამისი თანამდებობის პირის არჩევის, დროებითი საგამოძიებო და სხვა დროებითი კომისიების შექმნის, საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადების, საქართველოს პრეზიდენტის არჩევისა და თანამდებობის პირის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხები, აგრეთვე ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული სხვა გამონაკლისები.

3. კომიტეტი საკუთარი ინიციატივით ან შესაბამისი განცხადების, მიმართვის, პეტიციის საფუძველზე, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში შეისწავლის ადმინისტრაციული ორგანოების საქმიანობას, საჭიროების შემთხვევაში გამოითხოვს შესაბამის მასალებს და დასკვნას განსახილველად წარუდგენს პარლამენტს.

4. კომიტეტის სხვა უფლებამოსილებები განისაზღვრება კომიტეტის დებულებით.

მუხლი 42. ნორმატიული აქტების აღსრულების კონტროლი

1. კომიტეტი აკონტროლებს მისი გამგებლობისთვის მიკუთვნებულ სფეროში პარლამენტის მიერ მიღებული ნორმატიული აქტების აღსრულების მდგომარეობას. ამ მიზნით იგი შეისწავლის და აანალიზებს აღნიშნული ნორმატიული აქტების ეფექტიანობას, მათი მოქმედების პერიოდში გამოვლენილ ხარვეზებს, განიხილავს მათ აღმოსაფხვრელად საჭირო ღონისძიებებს, ნორმატიული აქტების სრულფასოვნად ამოქმედების ხელშემშლელ ობიექტურ და სუბიექტურ ფაქტორებს და იღებს ზომებს მათი შესრულების უზრუნველსაყოფად.

2. პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია შესაბამისი კომიტეტის მიმართვის საფუძველზე პარლამენტის პლენარული სხდომების კვირის დღის წესრიგში შეიტანოს ნორმატიული აქტის აღსრულების საკითხი. ეს საკითხი განიხილება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

3. ნორმატიული აქტის აღსრულების მდგომარეობის შესახებ მოსმენის გამართვის შემდეგ პარლამენტი საჭიროების შემთხვევაში იღებს დადგენილებას, რომელშიც შეიძლება აისახოს:

ა) პარლამენტის შეფასება ნორმატიული აქტის აღსრულებასთან დაკავშირებით;

ბ) ნორმატიულ აქტში ცვლილების შეტანის მიზნით სათანადო ცვლილების მომზადების შესაბამისი კომიტეტისთვის დავალება.

მუხლი 43. კანონქვემდებარე აქტების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის შემოწმება

1. კომიტეტი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში უფლებამოსილია შეამოწმოს საქართველოს მთავრობის, მინისტრის, აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა სახელმწიფო უწყების ხელმძღვანელის ნორმატიული აქტების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობა და მათი შესრულების მდგომარეობა. იგი შეისწავლის და აანალიზებს ამ ნორმატიული აქტების მოქმედების პერიოდში გამოვლენილ ხარვეზებს და შეიმუშავებს რეკომენდაციებს, რომლებსაც უგზავნის შესაბამის უწყებას.

2. კომიტეტი ამოწმებს მისი გამგებლობისთვის მიკუთვნებულ სფეროში პარლამენტის ნორმატიული აქტების გარდამავალი დებულებებით აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებებისთვის განსაზღვრული დავალებების დადგენილ ვადაში შესრულებას. თუ აღნიშნული დავალებების შესასრულებლად ვადა არ არის დადგენილი, ვადას აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამის დაწესებულებას კომიტეტი უდგენს. კომიტეტი ამ პუნქტით გათვალისწინებული დავალებების შესრულების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციას ყოველთვიურად აწვდის პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს, რომელიც აღნიშნულ ინფორმაციას შეისწავლის და 3 თვეში ერთხელ წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი უზრუნველყოფს პარლამენტის ნორმატიული აქტების გარდამავალი დებულებებით განსაზღვრული დავალებების შესრულების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის პარლამენტის ვებგვერდზე ყოველთვიურად გამოქვეყნებას.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული დავალების ან რეკომენდაციის შეუსრულებლობის შემთხვევაში კომიტეტი იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას.

მუხლი 44. კომიტეტისთვის ინფორმაციის წარდგენის ვალდებულება

საქართველოს მთავრობის წევრი, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული თანამდებობის პირი, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოს ხელმძღვანელი ვალდებულია კომიტეტის გადაწყვეტილების საფუძველზე, კომიტეტის მიერ დადგენილ ვადაში წარუდგინოს მას შესაბამისი დოკუმენტები, დასკვნები და სხვა საჭირო მასალები. კომიტეტის თავმჯდომარე ამ მუხლით გათვალისწინებულ კომიტეტის გადაწყვეტილებას მისი მიღებიდან არაუგვიანეს 3 დღისა უგზავნის შესაბამის თანამდებობის პირს.

მუხლი 45. კომიტეტის აქტები

1. კომიტეტის აქტებია: დასკვნა, რეკომენდაცია, გადაწყვეტილება.

2. კომიტეტი მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხზე ინფორმაციის მოსმენის, კონტროლისა და შემოწმების შედეგად, აგრეთვე კანონპროექტის განხილვის შემდეგ შეიმუშავებს დასკვნას. კომიტეტის დასკვნა, როგორც წესი, პარლამენტის ბიუროს, პარლამენტის პლენარულ სხდომას წარედგინება ან დანიშნულებისამებრ იგზავნება.

3. კომიტეტი მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხზე ინფორმაციის მოსმენის, კონტროლისა და შემოწმების შედეგად, აგრეთვე საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონების დარღვევის გამოვლენილ ფაქტებზე შეიმუშავებს რეკომენდაციებს. კომიტეტის რეკომენდაცია შეიძლება პარლამენტს წარედგინოს ან რეაგირებისთვის ქვემდებარეობით გადაიგზავნოს. მისი განხილვის შედეგები ან მიღებული ზომები არაუგვიანეს 1 თვისა ან კომიტეტის მიერ დადგენილ ვადაში ეცნობება კომიტეტს.

4. კომიტეტი იმ საკითხზე, რომელზეც იგი დასკვნას ან რეკომენდაციას არ შეიმუშავებს, იღებს გადაწყვეტილებას.

5. კომიტეტის მიერ მიღებული აქტი, როგორც წესი, უნდა შეიცავდეს კომიტეტის მიერ განსახილველი საკითხის მოკლე აღწერილობას, კომიტეტის დასაბუთებულ პოზიციას ან/და რეაგირების კონკრეტულ ზომებს.

მუხლი 46. კომიტეტის მიერ გაწეული საქმიანობის ანგარიში

კომიტეტის თავმჯდომარე ყოველი წლის იანვრის ბოლომდე პარლამენტის თავმჯდომარეს წერილობით წარუდგენს კომიტეტის მიერ გაწეული საქმიანობის ანგარიშს წინა წლის შედეგების მიხედვით.

მუხლი 47. კომიტეტის თემატური მომხსენებელი

1. პარლამენტის კანონშემოქმედებითი, საზედამხედველო და სხვა საქმიანობების უკეთ წარმართვის, აგრეთვე საქმიანობის მაღალი ხარისხის უზრუნველყოფისა და პარლამენტის წევრთა შორის შრომის განაწილების მიზნით, კომიტეტის გადაწყვეტილებით, კომიტეტის ცალკეული წევრი/წევრები შეიძლება განისაზღვროს/განისაზღვრონ კომიტეტის თემატურ მომხსენებლად/მომხსენებლებად.

2. კომიტეტი განსაზღვრავს აგრეთვე კომიტეტის თემატური მომხსენებლის სამუშაო სფეროს/სფეროებს ან მიმართულებას/მიმართულებებს.

მუხლი 48. კომიტეტის სამუშაო ჯგუფი

1. კომიტეტის საქმიანობის ხელშეწყობის, საკანონმდებლო საკითხების წინასწარ მომზადების მიზნით, აგრეთვე სხვა მიმდინარე საკითხებთან დაკავშირებით კომიტეტი თავისი გადაწყვეტილებით ქმნის სამუშაო ჯგუფს.

2. კომიტეტის სამუშაო ჯგუფის შემადგენლობასა და ხელმძღვანელს განსაზღვრავს კომიტეტი. სამუშაო ჯგუფის შემადგენლობაში, კომიტეტის შეხედულებისამებრ, შეიძლება შედიოდნენ პარლამენტის წევრები, სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლები და შესაბამისი დარგის სპეციალისტები, აგრეთვე სხვა დაინტერესებული პირები.

3. კომიტეტის სამუშაო ჯგუფის მუშაობის ვადას ადგენს კომიტეტი. აღნიშნული ვადა შეიძლება გააგრძელოს კომიტეტმა სამუშაო ჯგუფის დასაბუთებული მიმართვის საფუძველზე.

მუხლი 49. საკონსულტაციო საბჭო

1. კომიტეტთან, მისი დარგობრივი სპეციალიზაციისა და მიმართულებებისთვის მიკუთვნებულ საკითხებზე კონსულტაციის გაწევის მიზნით, კომიტეტის გადაწყვეტილებით, არაუმეტეს მიმდინარე მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადისა შეიძლება შეიქმნას საკონსულტაციო საბჭო, რომელიც შედგება შესაბამისი დარგის კომპეტენტური სპეციალისტებისგან. საკონსულტაციო საბჭოს შემადგენლობა, აგრეთვე მისი საქმიანობის ვადა და წესი განისაზღვრება კომიტეტის გადაწყვეტილებით. საკონსულტაციო საბჭოს თავმჯდომარე შეიძლება იყოს მხოლოდ შესაბამისი კომიტეტის წევრი.

2. საკონსულტაციო საბჭოს სხდომას საჭიროებისამებრ იწვევს შესაბამისი კომიტეტის თავმჯდომარე.

თავი VII. ფრაქციები

მუხლი 50. ფრაქციის სტატუსი

1. ფრაქცია არის საპარლამენტო საქმიანობის პოლიტიკური სუბიექტი, რომელშიც პარლამენტის წევრები ერთიანდებიან საერთო პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად. ფრაქციის შექმნისა და საქმიანობის წესი და მისი უფლებამოსილება განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით.

2. ფრაქციის პირადი, პროფესიული, ადგილობრივი, რეგიონული ან რელიგიური ნიშნით შექმნა აკრძალულია.

მუხლი 51. ფრაქციის შექმნა

1. ფრაქციის შექმნის უფლება აქვს არანაკლებ 7 პარლამენტის წევრს.

2. 1 პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეულ პარლამენტის წევრებს უფლება არა აქვთ, შექმნან 1-ზე მეტი ფრაქცია.

3. ფრაქციის შექმნის მსურველი პარლამენტის წევრები შეიმუშავებენ ფრაქციის წესდებას.

4. ფრაქციის წესდებით წესრიგდება ფრაქციის შიდაორგანიზაციული საკითხები საქართველოს კონსტიტუციისა და ამ რეგლამენტის შესაბამისად.

5. ფრაქციის წესდებით უნდა განისაზღვროს ფრაქციის შექმნისა და მის შემადგენლობაში ცვლილებების განხორციელების წესი, ფრაქციის ხელმძღვანელი ორგანოების შექმნისა და თანამდებობის პირების არჩევის წესი და კომპეტენცია, ფრაქციის წევრების უფლებამოსილებები, ფრაქციის მიზნები, ამოცანები და სტრუქტურა და წესდების გადასინჯვის პროცედურა.

6. ფრაქციის ხელმძღვანელია ფრაქციის თავმჯდომარე. ფრაქციის თავმჯდომარეს შეიძლება ჰყავდეს ფრაქციის ყოველ 7 წევრზე არაუმეტეს ერთი მოადგილისა. თუ ფრაქციის თავმჯდომარეს ერთზე მეტი მოადგილე ჰყავს, ერთ-ერთ მათგანს შეიძლება მიენიჭოს ფრაქციის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის სტატუსი. ფრაქციის თავმჯდომარის, ფრაქციის თავმჯდომარის პირველი მოადგილისა და ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილის უფლებამოსილებები და არჩევის, გადაყენებისა და გადადგომის წესები განისაზღვრება ფრაქციის წესდებით.

7. ფრაქცია შექმნილად ითვლება მასში გაერთიანებული არანაკლებ 7 პარლამენტის წევრის მიერ ფრაქციის წესდების მიღების მომენტიდან.

8. ახალშექმნილი ფრაქციის რეგისტრაცია სავალდებულოა. ახალშექმნილი ფრაქცია რეგისტრაციამდე ახორციელებს ამ რეგლამენტის 52-ე მუხლით განსაზღვრულ უფლებამოსილებებს.

მუხლი 52. ფრაქციის რეგისტრაცია

1. ფრაქციას ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული უფლებები და მოვალეობები წარმოეშობა რეგისტრაციის მომენტიდან.

2. ფრაქცია რეგისტრაციამდე თავისი შემადგენლობიდან ირჩევს ფრაქციის თავმჯდომარეს.

3. ფრაქციის თავმჯდომარე ფრაქციის რეგისტრაციისთვის ახალარჩეული პარლამენტის პირველი შეკრებისთანავე პარლამენტის დროებით სამანდატო კომისიას მიმართავს განცხადებით, რომელშიც აღინიშნება ფრაქციის ოფიციალური სახელწოდება, მისი თავმჯდომარის, სხვა ხელმძღვანელ პირთა და წევრთა ვინაობა. განცხადებას ერთვის ფრაქციის წესდება. ფრაქციის რეგისტრაციის საკითხს დაუყოვნებლივ განიხილავს და გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია. თუ პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისია პარლამენტის პირველსავე პლენარულ სხდომაზე არ მიიღებს რაიმე გადაწყვეტილებას, ფრაქცია რეგისტრირებულად ჩაითვლება დროებითი სამანდატო კომისიისთვის დოკუმენტაციის წარდგენის მომენტიდან. ფრაქციას, რომელსაც რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა, უფლება აქვს, პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისიის გადაწყვეტილების მართლზომიერების საკითხი დასვას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე.

4. ფრაქციის რეგისტრაციისთვის, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, ფრაქციის თავმჯდომარე ფრაქციის შექმნიდან 1 კვირის ვადაში პარლამენტის თავმჯდომარეს მიმართავს განცხადებით, რომელშიც აღინიშნება ფრაქციის ოფიციალური სახელწოდება, მისი თავმჯდომარის, სხვა ხელმძღვანელ პირთა და წევრთა ვინაობა. განცხადებას ერთვის ფრაქციის წესდება. პარლამენტის თავმჯდომარე ფრაქციის რეგისტრაციისთვის წარმოდგენილ დოკუმენტაციას დაუყოვნებლივ გადასცემს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს, რომელიც თავის დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. თუ პარლამენტის ბიურო უახლოეს სხდომაზე არ მიიღებს ამ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად სხვა მოტივირებულ გადაწყვეტილებას, ფრაქცია რეგისტრირებულად ჩაითვლება პარლამენტის თავმჯდომარისთვის დოკუმენტაციის წარდგენის მომენტიდან. პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება ეცნობება პარლამენტს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე და გამოქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

5. თუ ფრაქცია არ აკმაყოფილებს ამ რეგლამენტის 50-ე მუხლის მე-2 პუნქტისა და 51-ე მუხლის პირველი–მე-3 პუნქტების მოთხოვნებს, მას რეგისტრაციაზე უარი ეთქმება. ფრაქციას, რომელსაც რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა, უფლება აქვს, პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილების მართლზომიერების საკითხი დასვას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე. ამის თაობაზე ფრაქცია, რომელსაც რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა, წერილობით მიმართავს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიუროს საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში.

6. ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ფრაქციის რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მართლზომიერების საკითხის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისას თავდაპირველად სიტყვით გამოდის იმ ფრაქციის წარმომადგენელი, რომელსაც რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა, რომელსაც გამოსვლისთვის ეძლევა დრო არაუმეტეს 10 წუთისა, შემდეგ − პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის/პარლამენტის დროებითი სამანდატო კომისიის წარმომადგენელი, რომლის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს, ხოლო ბოლოს სიტყვით გამოდიან ფრაქციების წარმომადგენლები, რომელთაგან თითოეულს გამოსვლისთვის ეძლევა დრო არაუმეტეს 5 წუთისა, რის შემდეგაც პარლამენტი კენჭისყრით იღებს გადაწყვეტილებას.

მუხლი 53. პარლამენტის ორგანოებში ფრაქციის წარმომადგენლობა

1. პარლამენტის ორგანოებში ფრაქციის წარმომადგენლობა განისაზღვრება ფრაქციაში გაერთიანებულ პარლამენტის წევრთა რაოდენობის პროპორციულად, გარდა საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით დადგენილი გამონაკლისებისა.

2. ფრაქციის მიერ წარდგენილი წევრი წყვეტს პარლამენტის ორგანოში ან საპარლამენტო თანამდებობაზე საქმიანობას ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით ფრაქციის გაუქმების, მისი ფრაქციიდან გასვლის ან გარიცხვის შესახებ პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტისთვის წერილობით შეტყობინების მომენტიდან, აგრეთვე ფრაქციის მიერ მისი ამ ორგანოდან გამოწვევის შესახებ განცხადების პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან. ფრაქციას უფლება აქვს, წარადგინოს ახალი კანდიდატურა.

3. ფრაქციის შექმნის, გაუქმების, ფრაქციაში წევრთა შესვლის, ფრაქციიდან წევრთა გასვლის ან გარიცხვის შემთხვევაში, თუ ფრაქციაში განხორციელებული ცვლილებები გავლენას ახდენს ფრაქციათა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი განსაზღვრავს პროპორციული წარმომადგენლობის ახალ კვოტებს. ასეთ შემთხვევაში პროპორციული წარმომადგენლობის ახალი კვოტების დამტკიცება არ იწვევს აღნიშნული კვოტების დამტკიცებამდე პარლამენტის შესაბამის ორგანოში წარდგენილ იმ პარლამენტის წევრთა უფლებამოსილების შეწყვეტას, რომლებსაც ამ პუნქტით გათვალისწინებული ცვლილებები უშუალოდ არ შეხებიათ.

4. პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების გაზრდის შემთხვევაში პარლამენტის ორგანოებში ფრაქციის წარმომადგენლობის პერსონალურ საკითხებს წყვეტს შესაბამისი ფრაქცია.

5. თუ ფრაქციას შეუმცირდა პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტები, იგი ვალდებულია თვითონ განსაზღვროს პარლამენტის ამა თუ იმ ორგანოდან თავისი წევრების გამოწვევის საკითხი. ფრაქციის მიერ აღნიშნული ვალდებულების 1 კვირის ვადაში შეუსრულებლობის შემთხვევაში პარლამენტის ამა თუ იმ ორგანოდან შესაბამისი ფრაქციის წევრის გამოწვევის საკითხს სათანადო ორგანოს სხდომაზე წილისყრით წყვეტს სხდომის თავმჯდომარე.

მუხლი 54. ცვლილება ფრაქციის შემადგენლობაში

1. პარლამენტის წევრი შეიძლება გაერთიანდეს მხოლოდ 1 ფრაქციაში.

2. ფრაქციაში გაწევრების მსურველი პარლამენტის წევრი წერილობითი განცხადებით მიმართავს ფრაქციის თავმჯდომარეს.

3. ფრაქცია პარლამენტის წევრის განცხადებას განიხილავს ფრაქციის წესდებით დადგენილი წესით და იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას.

4. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, ყოველგვარი მოტივაციის გარეშე, ნებისმიერ დროს გავიდეს ფრაქციიდან. ამის შესახებ იგი წერილობით მიმართავს ფრაქციის თავმჯდომარეს.

5. ფრაქციას უფლება აქვს, ფრაქციის წესდებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ფრაქციიდან გარიცხოს წევრი.

6. ფრაქციაში წევრის მიღების, ფრაქციიდან წევრის გასვლის ანგარიცხვის შემთხვევაში ფრაქციის თავმჯდომარე 3 დღის ვადაში წერილობით ატყობინებს ამის შესახებ პარლამენტის ბიუროს და საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს.

7. წევრი ფრაქციაში მიღებულად ჩაითვლება პარლამენტის ბიუროს მიერ აღნიშნული ფაქტის ცნობად მიღების მომენტიდან. წევრი ფრაქციიდან გასულად ან გარიცხულად ჩაითვლება ამის შესახებ ამ მუხლით დადგენილი წესით პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტისთვის წერილობით შეტყობინების მომენტიდან. ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში წევრი ფრაქციიდან გასულად ჩაითვლება მის მიერ ფრაქციიდან გასვლის შესახებ განცხადების წარდგენისთანავე, ხოლო ფრაქციიდან გარიცხულად − ფრაქციის მიერ მისი გარიცხვისთანავე. ამასთანავე, ამ მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში წევრი შესაბამის ფრაქციაში მიღებულად ჩაითვლება მის მიერ ფრაქციაში გაწევრების შესახებ განცხადების წარდგენის მომენტიდან.

8. ფრაქციაში წევრის მიღების შემთხვევაში პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ამოწმებს ფრაქციაში განხორციელებული ცვლილების სისწორეს და საჭიროების შემთხვევაში ახდენს შესაბამის რეაგირებას.

9. თუ ფრაქციიდან წევრის გასვლის ან გარიცხვის ან ფრაქციის წევრის, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების შეწყვეტის შედეგად მასში გაერთიანებული დარჩა 7-ზე ნაკლები პარლამენტის წევრი, ფრაქცია გაუქმებულად ჩაითვლება ფრაქციიდან წევრის გასვლის ან გარიცხვის ან ფრაქციის წევრის, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების შეწყვეტის დღიდან მე-7 დღეს. ამ პერიოდში ფრაქცია ინარჩუნებს ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ უფლებებს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ფრაქციის გაუქმების შესახებ აცნობებს პარლამენტს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე.

10. ფრაქციის თანამდებობის პირების არჩევის, გადაყენების, გადადგომის, აგრეთვე ფრაქციის სადამფუძნებლო დოკუმენტებში ნებისმიერი შესწორების შეტანის შემთხვევაში ამის შესახებ შესაბამისი ფაქტის დადგომიდან 3 დღის ვადაში წერილობით ეცნობება პარლამენტის ბიუროს და საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს.

11. ამ მუხლის მე-6, მე-8 და მე-10 პუნქტებით გათვალისწინებული ცვლილებების შესახებ ინფორმაცია ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

მუხლი 55. ფრაქციის დაფინანსება

1. ფრაქციის ხარჯები ფინანსდება პარლამენტის ბიუჯეტიდან. ფრაქციისთვის პარლამენტის სასახლეში გამოსაყოფი სამუშაო ფართობი და ფრაქციის საქმიანობის უზრუნველსაყოფად გამოსაყოფი თანხა, როგორც წესი, განისაზღვრება ფრაქციაში გაერთიანებულ პარლამენტის წევრთა რაოდენობის პროპორციულად.

2. ფრაქციის აპარატის თანამშრომელთა სახელფასო ფონდი განისაზღვრება ფრაქციის საბაზო დაფინანსებისა და მისი წარმომადგენლობის პროპორციულად. ფრაქციის აპარატის თანამშრომელთა სახელფასო ფონდის განსაზღვრის თაობაზე პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს გადაწყვეტილებას პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

მუხლი 56. საპარლამენტო უმრავლესობა და საპარლამენტო ოპოზიცია

1. ახალარჩეული პარლამენტის პირველი შეკრებიდან არაუგვიანეს 35-ე დღისა პარლამენტის ბიუროს წარედგინება არანაკლებ 76 პარლამენტის წევრის ხელმოწერებით დადასტურებული საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სია, რომელსაც იგი რეგისტრაციაში ატარებს. საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიაში რომელიმე ფრაქციის წევრთა ნაწილის შეყვანა დაუშვებელია.

2. საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიაში მიეთითება საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი. საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი არ არის საპარლამენტო თანამდებობა და შესაძლებელია ამ სტატუსის საპარლამენტო თანამდებობასთან შეთავსება. საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი უზრუნველყოფს უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრების მუშაობის საერთო პოლიტიკურ კოორდინაციას. საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი უზრუნველყოფილია იმავე შრომის ანაზღაურებითა და სამუშაო პირობებით (სამუშაო ფართობი, სამდივნო, სამსახურებრივი ავტომობილი, კავშირგაბმულობის საშუალებები და სხვა ტექნიკური საშუალებები), რომლებიც აქვს მოქმედი პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს.

3. ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს დატოვოს საპარლამენტო უმრავლესობა. იგი საპარლამენტო უმრავლესობის დატოვების შესახებ აცნობებს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს. თუ საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი პარლამენტის წევრი საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ ფრაქციაში გაერთიანდა, იგი უმრავლესობიდან გასულად ჩაითვლება. შესაბამისი ცვლილების გათვალისწინებით განახლებულ საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიას პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის წარდგინებით რეგისტრაციაში ატარებს პარლამენტის ბიურო. პარლამენტის ბიურო საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიას რეგისტრაციაში არ გაატარებს, თუ საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ პარლამენტის წევრთა რაოდენობა 76-ზე ნაკლები გახდა. ასეთ შემთხვევაში საპარლამენტო უმრავლესობა დაშლილად ითვლება. საპარლამენტო უმრავლესობის დაშლის შემდეგ პარლამენტის ბიუროს ამ მუხლით დადგენილი წესით წარედგინება საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა ახალი სია, რომელსაც იგი რეგისტრაციაში ატარებს.

4. საპარლამენტო უმრავლესობაში სხვა ფრაქციის გაერთიანების ან ახალი წევრის გაწევრების ან საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ ფრაქციაში ახალი წევრის გაწევრების შემთხვევაში საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა განახლებულ სიას საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის წარდგინებით რეგისტრაციაში ატარებს პარლამენტის ბიურო. საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის არყოფნის ან მის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის შემთხვევაში საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა განახლებულ სიას პარლამენტის ბიუროს წარუდგენენ საპარლამენტო უმრავლესობის წევრები.

5. პარლამენტის წევრი, რომელიც არ შედის საპარლამენტო უმრავლესობაში, განეკუთვნება საპარლამენტო ოპოზიციას. საპარლამენტო ოპოზიციის წევრთა სიას პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის წარდგინებით, საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიის რეგისტრაციის ან საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთა სიაში ცვლილების შეტანის შემდეგ რეგისტრაციაში ატარებს პარლამენტის ბიურო უახლოეს სხდომაზე.

6. საპარლამენტო უმრავლესობის ან საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით წარდგენილი პარლამენტის წევრი წყვეტს პარლამენტის ორგანოში ან საპარლამენტო თანამდებობაზე საქმიანობას, თუ იგი აღარ შედის, შესაბამისად, საპარლამენტო უმრავლესობაში ან საპარლამენტო ოპოზიციაში.

თავი VIII. პარლამენტის სათათბირო ორგანოები

მუხლი 57. ერთობლივი საკოორდინაციო საბჭო

1. პარლამენტისა და აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი საბჭოების საკანონმდებლო პროცესების კოორდინაციის მიზნით პარლამენტისა და აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი საბჭოების წარმომადგენლებისგან, პარლამენტის თავმჯდომარის ბრძანებით იქმნება ერთობლივი საკოორდინაციო საბჭო.

2. ერთობლივი საკოორდინაციო საბჭოს შემადგენლობაში შედიან პარლამენტის თავმჯდომარე და აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი საბჭოების თავმჯდომარეები, აგრეთვე მათ მიერ დანიშნული 2-2 წევრი.

3. ერთობლივი საკოორდინაციო საბჭოს სხდომებს იწვევს და ხელმძღვანელობს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 58. სახელმწიფო კომისია

1. პარლამენტი უფლებამოსილია ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ცალკეული ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრის უზრუნველყოფისმიზნით, ხელისუფლების სხვადასხვა ორგანოს წარმომადგენლებისა და სხვა შესაბამისი კომპეტენციის მქონე პირების შემადგენლობით შექმნას სათათბირო ორგანო – სახელმწიფო კომისია.

2. პირი სახელმწიფო კომისიის წევრად შეიძლება დაინიშნოს მხოლოდ მისი თანხმობით.

3. სახელმწიფო კომისია იქმნება პარლამენტის დადგენილებით. იმავე დადგენილებით განისაზღვრება სახელმწიფო კომისიის შემადგენლობა და მტკიცდება სახელმწიფო კომისიის დებულება, რომლითაც განისაზღვრება სახელმწიფო კომისიის უფლებამოსილება, საქმიანობის ვადა და წესი.

4. სახელმწიფო კომისიას უფლება აქვს, სახელმწიფო დაწესებულებებისგან მიიღოს თავისი მუშაობისთვის საჭირო ინფორმაცია და სხვა დოკუმენტები.

5. სახელმწიფო კომისიას ორგანიზაციულად და ტექნიკურად უზრუნველყოფს პარლამენტის აპარატი. სახელმწიფო კომისიის ხარჯები იფარება პარლამენტის ბიუჯეტიდან.

მუხლი 59. სათათბირო ორგანოს სხდომის გამართვის შეზღუდვა

სათათბირო ორგანოს სხდომის პარლამენტის პლენარული სხდომის მიმდინარეობისას გამართვა დაუშვებელია.

თავი IX. დროებითი საგამოძიებო კომისია

მუხლი 60. დროებითი საგამოძიებო კომისიის საქმიანობის საფუძვლები

1. საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის შესაბამისად, ამ მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობისას პარლამენტში იქმნება დროებითი საგამოძიებო კომისია სახელმწიფო ორგანოებისა და თანამდებობის პირების მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ფაქტების გამოკვლევისა და შესაბამისი რეაგირების მიზნით. დროებითი საგამოძიებო კომისია არის საპარლამენტო საქმიანობის დროებითი სუბიექტი.

2. დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნის საფუძველია:

ა) ინფორმაცია სახელმწიფო ორგანოს, თანამდებობის პირის კანონსაწინააღმდეგო ქმედების შესახებ, კორუფციული სამართალდარღვევის შესახებ, რომლებიც საფრთხეს უქმნის საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოებას, სუვერენიტეტს, ტერიტორიულ მთლიანობას, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ თუ სხვა ინტერესებს;

ბ) ინფორმაცია სახელმწიფო ბიუჯეტის, მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის არამართლზომიერი ხარჯვის შესახებ.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისია იქმნება მხოლოდ კონკრეტული საკითხის შესასწავლად და უქმდება ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, საკითხის შესწავლისთანავე.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისია ანგარიშვალდებულია პარლამენტის წინაშე.

5. დროებითი საგამოძიებო კომისია შეიმუშავებს დებულებას, რომელსაც ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

მუხლი 61. დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნა

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნის შესახებ პარლამენტის დადგენილების პროექტის ინიციირების უფლება აქვს პარლამენტის თავმჯდომარეს, კომიტეტს, ფრაქციას, პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მეხუთედს. პარლამენტის დადგენილების პროექტი უნდა შეიცავდეს დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნის საჭიროების სათანადო დასაბუთებას. პარლამენტის დადგენილების პროექტი გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად. პარლამენტი დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნის საკითხზე გადაწყვეტილებას იღებს სრული შემადგენლობის ერთი მესამედის მხარდაჭერით. აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღებისას მოწინააღმდეგეთა ხმები არ გაითვალისწინება. პარლამენტის დადგენილებაში მითითებული უნდა იყოს დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნის საფუძველი, გამოსაკვლევ საკითხთა წრე და კომისიის უფლებამოსილების ვადა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების მიღებიდან 3 დღის ვადაში დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრთა რაოდენობასა და პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს განსაზღვრავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი და ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო უახლოეს სხდომაზე.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისიის შემადგენლობა განისაზღვრება ფრაქციათა წარმომადგენლობისა და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა რაოდენობის პროპორციულად. ამასთანავე, დროებით საგამოძიებო კომისიაში ფრაქციები წარმოდგენილი უნდა იყვნენ თითო წევრით მაინც და დროებით საგამოძიებო კომისიაში საპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლობა არ უნდა იყოს კომისიის წევრთა საერთო რაოდენობის ნახევარზე ნაკლები.

4. ფრაქციები და უფრაქციო პარლამენტის წევრები ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად განსაზღვრული კვოტების დაცვით, პარლამენტის ბიუროს მიერ კვოტების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან 3 დღის ვადაში, თავიანთი გადაწყვეტილებით წარადგენენ დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრებს და ამის შესახებ აცნობებენ პარლამენტის ბიუროს.

5. დროებით საგამოძიებო კომისიაში პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების განსაზღვრა და შესაბამისი პარლამენტის წევრების კომისიაში გაწევრება შესაძლებელია აგრეთვე ამ რეგლამენტის 32-ე მუხლის მე-7 და მე-8 პუნქტებით დადგენილი წესით.

6. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრების წარდგენის შესახებ ინფორმაციის პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან არაუგვიანეს 5 დღისა იმართება დროებითი საგამოძიებო კომისიის პირველი საორგანიზაციო სხდომა.

7. დროებითი საგამოძიებო კომისია პირველ საორგანიზაციო სხდომაზე ირჩევს კომისიის თავმჯდომარესა და კომისიის თავმჯდომარის მოადგილეს, შეიმუშავებს დროებითი საგამოძიებო კომისიის დებულებას.

მუხლი 62. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თანამდებობის პირები

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თანამდებობის პირები არიან დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე და დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.

2. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თანამდებობის პირები თავიანთ უფლებამოსილებებს ახორციელებენ სამართლიანად და მიუკერძოებლად.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე:

ა) წარმოადგენს კომისიას პარლამენტში და მის გარეთ;

ბ) იწვევს და წარმართავს კომისიის სხდომებს;

გ) კოორდინაციას უწევს კომისიის წევრთა საქმიანობას;

დ) ხელს აწერს კომისიის აქტებს და მისი სხდომების ოქმებს;

ე) ახორციელებს ამ რეგლამენტითა და დროებითი საგამოძიებო კომისიის დებულებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე:

ა) კომისიის თავმჯდომარის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის შემთხვევაში დროებით ასრულებს კომისიის თავმჯდომარის მოვალეობას;

ბ) ასრულებს კომისიის თავმჯდომარის ცალკეულ დავალებებს;

გ) ახორციელებს კომისიის დებულებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

მუხლი 63. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარისა და დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილის არჩევა და უფლებამოსილების შეწყვეტა

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარეს, დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილეს კომისიის წევრთაგან, კომისიის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს კომისია.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირის კანდიდატურის დასახელების უფლება აქვს კომისიის წევრთა ერთ მესამედზე მეტს.

3. თუ დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე უმრავლესობის წევრია, დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე არ შეიძლება იყოს საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი, ხოლო თუ დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე არ არის საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი, დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე უნდა იყოს საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი.

4. თუ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირის არჩევისას 1 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერ აირჩა, არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება. თუ 2 კანდიდატი მონაწილეობდა და ვერცერთმა ვერ დააგროვა ხმების საჭირო რაოდენობა, ამ ორ კანდიდატს შორის იმართებამეორე ტური. მეორე ტურში არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც მეტი ხმა მიიღო. ხმების თანაბრად გაყოფისას არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

5. თუ ამ მუხლით დადგენილი წესით დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე ვერ აირჩა, იგი აირჩევა წილისყრით.

6. დროებით საგამოძიებო კომისიას კომისიის სიითი შემადგენლობის ერთ მესამედზე მეტის ინიციატივით უფლება აქვს, სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით ნებისმიერ დროს თანამდებობიდან გადააყენოს კომისიის თავმჯდომარე ან კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.

7. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირის თანამდებობიდან გადადგომის შესახებ განცხადებას ცნობად იღებს დროებითი საგამოძიებო კომისია.

8. დროებითმა საგამოძიებო კომისიამ ამ მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილებებისა და ინფორმაციის შესახებ უნდა აცნობოს პარლამენტის ბიუროს.

მუხლი 64. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტა

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრს უფლება აქვს, პირადი განცხადებით გავიდეს კომისიის შემადგენლობიდან.

2. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის სხვა საფუძვლები განისაზღვრება ამ რეგლამენტის 53-ე მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტებით.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შემთხვევაში ფრაქციას უფლება აქვს, წარადგინოს ახალი წევრი.

მუხლი 65. დროებითი საგამოძიებო კომისიის უფლებამოსილების ვადა

1. დროებითი საგამოძიებო კომისია შეიძლება შეიქმნას არაუმეტეს 3 თვის ვადით. დროებითი საგამოძიებო კომისიის უფლებამოსილების ვადა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი წესით შეიძლება გაგრძელდეს თითო თვით. დროებითი საგამოძიებო კომისიის უფლებამოსილების საერთო ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 6 თვეს.

2. თუ დროებითმა საგამოძიებო კომისიამ დადგენილ ვადაში ვერ წარმოადგინა განსახილველ საკითხზე გადაწყვეტილების პროექტი, პარლამენტი უახლოეს პლენარულ სხდომაზე ისმენს კომისიის მიერ გაწეული საქმიანობის ანგარიშს და მის საფუძველზე სრული შემადგენლობის ერთი მესამედის მხარდაჭერით იღებს ერთ-ერთ შემდეგ გადაწყვეტილებას:

ა) კომისიის უფლებამოსილების ვადის გაგრძელების შესახებ;

ბ) კომისიის უფლებამოსილების შეწყვეტის შესახებ.

3. თუ შესაბამისი მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე დარჩენილია 3 თვეზე ნაკლები, დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნა დაუშვებელია. პარლამენტის უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე 3 თვით ადრე ყველა დროებით საგამოძიებო კომისიას უწყდება უფლებამოსილება. დროებითი საგამოძიებო კომისია ვალდებულია აღნიშნულ დრომდე წარმოადგინოს გაწეული საქმიანობის ანგარიში. თუ დროებითმა საგამოძიებო კომისიამ ამ დრომდე ვერ მოამზადა განსახილველ საკითხზე დასკვნა, კომისიის მიერ მოპოვებული მასალა და შესაბამისი ანგარიში გადაეცემა ახალი მოწვევის პარლამენტს, რომელიც ამ რეგლამენტის 61-ე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი წესით იღებს გადაწყვეტილებას საკითხის შემდგომი შესწავლისა და განხილვის შესახებ.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ საქმიანობის დასრულების შემდეგ ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული მასალები კანონით დადგენილი წესით გადაეცემა პარლამენტის აპარატს.

მუხლი 66. დროებითი საგამოძიებო კომისიის უფლებამოსილება

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის მოთხოვნის შემთხვევაში მის სხდომაზე გამოცხადება სავალდებულოა.

2. დროებით საგამოძიებო კომისიას უფლება აქვს, შესასწავლ საკითხთან დაკავშირებით ამა თუ იმ გარემოების გამო მოიწვიოს ნებისმიერი პირი და მას წერილობითი ახსნა-განმარტება ჩამოართვას, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისია უფლებამოსილია კონკრეტული დავალების შესასრულებლად შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს ხელმძღვანელთან შეთანხმებით მოიწვიოს საქართველოს პროკურატურის, შინაგან საქმეთა სამინისტროს, საქართველოს სახელმწიფოუსაფრთხოების სამსახურის, სხვა ორგანოთა, დაწესებულებათა და უწყებათა თანამშრომლები, რომლებიც საჭიროების შემთხვევაში, დროებითი საგამოძიებო კომისიის კონკრეტული დავალების შესრულების ვადით თავისუფლდებიან სამსახურებრივი მოვალეობისგან, შესაბამის სახელმწიფო ორგანოში უნარჩუნდებათ ხელფასი და უნაზღაურდებათ სამივლინებო ხარჯები.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისიის მოთხოვნის შემთხვევაში სახელმწიფო ორგანოები, თანამდებობის პირები, ფიზიკური პირები და იურიდიული პირები ვალდებული არიან კომისიის მიერ განსაზღვრულ ვადაში, დადგენილი წესით წარადგინონ საკითხის გამოკვლევისთვის აუცილებელი დასკვნები და სხვა საჭირო მასალები. დროებით საგამოძიებო კომისიას უფლება აქვს, განსახილველ საკითხზე ინფორმაციის მოპოვების მიზნით სახელმწიფო კონტროლის შესაბამისი ორგანოს წინაშე დასვას საკითხი.

5. დროებითი საგამოძიებო კომისია უფლებამოსილია წერილობითი მოთხოვნით მიმართოს საქართველოს გენერალურ პროკურორს და საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით ადგილზე გაეცნოს სისხლის სამართლის საქმეს და მიიღოს შესაბამისი საქმის მასალების ასლები, აგრეთვე გაეცნოს გამოძიების არდაწყების შესახებ არსებულ მასალებს, თუ კომისიას მიაჩნია, რომ აღნიშნულ საქმეში ან მასალებში შეიძლება მოიპოვებოდეს მის მიერ განსახილველი საკითხის გამოკვლევისთვის საჭირო მონაცემები.

6. გამომძიებელი ვალდებულია დროებითი საგამოძიებო კომისიის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე, საქართველოს გენერალური პროკურორის დავალებით უზრუნველყოს კომისიის წევრებისთვის სისხლის სამართლის საქმისა და მისი მასალების ადგილზე გაცნობისა და ასლების მიღებისშესაძლებლობა.

7. არასრულწლოვანისთვის ახსნა-განმარტების ჩამორთმევას უნდა ესწრებოდეს მისი კანონიერი წარმომადგენელი. 14 წელს მიუღწეველ პირს განემარტება, რომ აუცილებელია სწორი ახსნა-განმარტების მიცემა, მაგრამ მას არ ეძლევა გაფრთხილება ახსნა-განმარტების მიცემაზე უარის თქმისთვის ან მისი მიცემისთვის თავის არიდებისთვის და შეგნებულად ცრუ ახსნა-განმარტების მიცემისთვის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის შესახებ.

8. თუ პირმა არ იცის საქართველოს სახელმწიფო ენა, მოწვეული უნდა იქნეს თარჯიმანი. სმენისა და მეტყველების შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირისთვის ახსნა-განმარტების ჩამორთმევის შემთხვევაში მოწვეული უნდა იქნეს ის პირი, რომელმაც იცის მისი სალაპარაკო ენა. თუ თარჯიმანი ან ის პირი, რომელმაც იცის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სალაპარაკო ენა, შეგნებულად არასწორად თარგმნის, იგი პასუხს აგებს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 370-ე მუხლის შესაბამისად.

9. მოწვეულ პირს ახსნა-განმარტება დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე ჩამოერთმევა. გამონაკლის შემთხვევაში დროებით საგამოძიებო კომისიას შეუძლია პირისთვის ახსნა-განმარტების ჩამორთმევა დაავალოს კომისიის არანაკლებ 3 წევრს, რომელთაგან 1 მაინც არ უნდა იყოს საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენელი. ახსნა-განმარტების ჩამორთმევის წინ პირს ეძლევა გაფრთხილება ახსნა-განმარტების მიცემაზე უარის თქმისთვის ან მისი მიცემისთვის თავის არიდებისთვის და შეგნებულად ცრუ ახსნა-განმარტების მიცემისთვის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის შესახებ, რაც აღინიშნება ახსნა-განმარტების ტექსტში და დასტურდება მოწვეული პირის ხელმოწერით. ამასთანავე, დროებით საგამოძიებო კომისიას შეუძლია კომისიის ერთ-ერთ წევრს დაავალოს იმ პირისთვის ახსნა-განმარტების ჩამორთმევა, რომელმაც თავად ისურვა, დროებითი საგამოძიებო კომისიისთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მიეწოდებინა. კომისიის ეს წევრი ახსნა-განმარტების ჩამორთმევის წინ ამ პირს აფრთხილებს შეგნებულად ცრუ ახსნა-განმარტების მიცემისთვის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის შესახებ, რაც დასტურდება მოწვეული პირის ხელმოწერით. პირისთვის ახსნა-განმარტების ჩამორთმევის თაობაზე დგება ოქმი, რომელსაც ხელს აწერს დროებითი საგამოძიებო კომისიის შესაბამისი წევრი. გაფრთხილება, ხელმოწერილი ოქმი და ახსნა-განმარტების აუდიოჩანაწერი დროებით საგამოძიებო კომისიას გადაეცემა. ახსნა-განმარტების მასალების გაცნობის შემდეგ დროებით საგამოძიებო კომისიას შეუძლია აღნიშნული პირი მიიწვიოს შესასწავლ საკითხთან დაკავშირებით შემდგომი ახსნა-განმარტების ჩამოსართმევად.

10. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაშვების წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

11. დროებითი საგამოძიებო კომისია უფლებამოსილია პარლამენტს მიმართოს წინადადებით საქართველოს კონსტიტუციით განსაზღვრულ თანამდებობის პირთა იმპიჩმენტის წესით გადაყენების საკითხის აღძვრისთვის პარლამენტის წევრთა ხელმოწერების შეგროვების შესახებ.

12. დროებით საგამოძიებო კომისიას შეუძლია კონკრეტული საკითხის მომზადების მიზნით შექმნას სამუშაო ჯგუფი კომისიის წევრებისა და მოწვეული ექსპერტების მონაწილეობით.

მუხლი 67. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომა

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომების გამართვის ადგილსა და პერიოდულობას განსაზღვრავს კომისია.

2. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება კომისიის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობა. დროებითი საგამოძიებო კომისია გადაწყვეტილებას იღებს კომისიის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით, თუ ამ რეგლამენტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ხმების თანაბრად გაყოფისას იმართება ხელახალი კენჭისყრა. თუ გადაწყვეტილება კვლავ არ იქნა მიღებული, საკითხი უარყოფილად ითვლება.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომის გამართვის თარიღი და დღის წესრიგი კომისიის წევრებს წინასწარ ეცნობება. აღნიშნული ინფორმაცია სხდომის თარიღის დანიშვნისთანავე განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისიის საჯარო სხდომას შეიძლება სათათბირო ხმის უფლებით დაესწრონ სხვა პარლამენტის წევრები და მოწვეული პირები. საჯარო სხდომა გადაიცემა პირდაპირი ტრანსლაციით.

5. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრის წინადადებით კომისიას შეუძლია მიიღოს გადაწყვეტილება დახურული სხდომის გამართვის შესახებ. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომის დახურვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება დახურული წესით. დროებითი საგამოძიებო კომისიის დახურულ სხდომაზე დამსწრე პირთა წრეს ადგენს კომისიის თავმჯდომარე.

6. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომის პარლამენტის პლენარული სხდომის მიმდინარეობისას გამართვა დაუშვებელია.

მუხლი 68. დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომის ოქმი და საპარლამენტო გამოძიების საიდუმლოება

1. დროებითი საგამოძიებო კომისიის მუშაობა სრულად და ზუსტად აისახება კომისიის სხდომის ოქმში.

2. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრს უფლება აქვს, გაეცნოს კომისიის სხდომის ოქმს და გამოთქვას შენიშვნები.

3. თუ დროებითი საგამოძიებო კომისია თავის მუშაობაში იყენებს ისეთ დოკუმენტებს, რომლებიც შეიცავს სახელმწიფო საიდუმლოების შემცველ ინფორმაციას, იგი ვალდებულია დაიცვას ასეთი დოკუმენტების შენახვისა და ამ დოკუმენტებით სარგებლობისთვის კანონით დადგენილი წესები.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ მოპოვებული ისეთი ინფორმაციის (მასალის) ან კომისიის სხდომის ოქმის სრულად ან ნაწილობრივ გამოქვეყნება, რომელიც შეიცავს სისხლის სამართლის საქმის მასალებს, დასაშვებია საქართველოს გენერალური პროკურორის თანხმობით, ხოლო სახელმწიფო საიდუმლოების შემცველი მასალის ან კომისიის სხდომის ოქმის გამოქვეყნების წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

5. დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრები, აგრეთვე სხვა პირები, რომლებიც მონაწილეობენ კომისიის მუშაობაში, ვალდებული არიან დაიცვან საპარლამენტო გამოძიების საიდუმლოება.

მუხლი 69. დროებითი საგამოძიებო კომისიის აქტები და მათი განხილვის წესი

1. დროებით საგამოძიებო კომისიას უფლება აქვს, განსახილველ საკითხზე ინფორმაციის მოსმენის, კონტროლისა და შემოწმების შედეგად საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ფაქტის გამოვლენის შემთხვევაში დასვას საკითხი იმ შესაბამისი ორგანოს ან თანამდებობის პირის წინაშე, რომელიც ვალდებულია აღკვეთოს საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევა, ხოლო, საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ხასიათის გათვალისწინებით, შესაბამისი ორგანოს ან თანამდებობის პირის წინაშე დასვას გამოძიების დაწყების, ადმინისტრაციული ან დისციპლინური წარმოების აღძვრის, უკანონო მფლობელობიდან სახელმწიფო ქონების გამოთხოვის ან სახელმწიფოსთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების საკითხი. ამასთანავე, თუ არსებობს გონივრული ეჭვი, რომ ჩადენილია დანაშაულებრივი ქმედება, დროებითი საგამოძიებო კომისია უფლებამოსილია თავისი საქმიანობის ნებისმიერ ეტაპზე შესაბამისი ორგანოს წინაშე დასვას გამოძიების დაწყების საკითხი, რისთვისაც მას მიაწვდის სათანადო საქმის მასალებს.

2. დროებითი საგამოძიებო კომისია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეიმუშავებს შემდეგ აქტებს: დასკვნას, რეკომენდაციას, გადაწყვეტილებას. დროებითი საგამოძიებო კომისიის დასკვნა და რეკომენდაცია მიიღება მხოლოდ საკითხის განხილვის შემაჯამებელ ეტაპზე, ხოლო გადაწყვეტილება – ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, როდესაც დროებითი საგამოძიებო კომისია უფლებამოსილია თავისი საქმიანობის ნებისმიერ ეტაპზე შესაბამისი ორგანოს წინაშე დასვას გამოძიების დაწყების საკითხი, აგრეთვე ამ რეგლამენტის 66-ე მუხლით განსაზღვრულ საკითხებთან დაკავშირებით.

3. დროებითი საგამოძიებო კომისია განსახილველ საკითხზე აქტებს განიხილავს საჯაროდ, სავალდებულო პირდაპირი ტრანსლაციით, გარდა აქტებში არსებული იმ საკითხებისა, რომელთა საჯაროობა შეზღუდულია საქართველოს კანონმდებლობით.

4. დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ მიღებული დასკვნა/რეკომენდაცია პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად წარედგინება პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო ვალდებულია საკითხი შეიტანოს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. დროებით საგამოძიებო კომისიას უფლება აქვს, თავისი აქტები რეაგირებისთვის შესაბამის ორგანოს, დაწესებულებას ან უწყებას გადაუგზავნოს.

5. დროებითი საგამოძიებო კომისიის აქტების შესაბამისი ორგანოსთვის, დაწესებულებისთვის ან უწყებისთვის გადაგზავნის შემთხვევაში კომისიას საკითხის განხილვის შედეგებისა და განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ უნდა ეცნობოს არაუგვიანეს 1 თვისა ან მის მიერ დადგენილ ვადაში.

6. დროებითი საგამოძიებო კომისიის პოზიციას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე წარმოადგენს კომისიის თავმჯდომარე ან მომხსენებელი, რომელსაც კომისია ირჩევს თავისი შემადგენლობიდან.

7. პარლამენტის პლენარული სხდომა, რომელზეც განიხილება დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ შემუშავებული აქტი, შეიძლება იყოს საჯარო ან დახურული. პარლამენტის გადაწყვეტილებით, დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ შემუშავებული აქტის განსახილველად შეიძლება გაიმართოს დახურული პლენარული სხდომა. პლენარული სხდომის დახურვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება დახურული წესით. დახურული პლენარული სხდომის დაწყებისას სხდომის თავმჯდომარე პარლამენტის წევრებს და დახურულ სხდომაზე ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით დასწრების უფლების მქონე პირებს აფრთხილებს დროებითი საგამოძიებო კომისიის, გამოძიების მონაცემების, საიდუმლო ინფორმაციის შემცველი ცნობების გახმაურებისთვის კანონით დადგენილი პასუხისმგებლობის შესახებ.

8. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დროებითი საგამოძიებო კომისიის აქტის განხილვა იწყება კომისიის თავმჯდომარის ან კომისიის მიერ თავისი შემადგენლობიდან არჩეული მომხსენებლის გამოსვლით, რომლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 30 წუთს (აუცილებლობის შემთხვევაში გამოსვლის ხანგრძლივობა სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 30 წუთით).

9. მომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ პარლამენტის წევრებს უფლება აქვთ, განსახილველ საკითხზე შეკითხვებით მიმართონ მას. კითხვა-პასუხი და პარლამენტის წევრთა გამოსვლები მიმდინარეობს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

10. დროებითი საგამოძიებო კომისიის ან ფრაქციის მოთხოვნის შემთხვევაში პარლამენტი იღებს დადგენილებას დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ შემუშავებული აქტის თაობაზე.

11. დროებითი საგამოძიებო კომისია პარლამენტს დასკვნასთან ერთად წარუდგენს მის ხელთ არსებულ მასალებს. თუ დასკვნას ერთვის სისხლის სამართლის საქმის მასალები, პარლამენტის საჯარო პლენარული სხდომის გამართვისთვის აუცილებელია საქართველოს გენერალური პროკურორის თანხმობა. საიდუმლო ინფორმაციის შემცველი ცნობების საჯარო პლენარულ სხდომაზე წარდგენის წესი განისაზღვრება კანონით.

მუხლი 70. დროებითი საგამოძიებო კომისიის დაფინანსება

დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ საქმიანობის პერიოდში გაწეული ხარჯები, მათ შორის, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა ხარჯები, ანაზღაურდება პარლამენტის ბიუჯეტიდან. დროებითი საგამოძიებო კომისიის ხარჯების ოდენობის თაობაზე პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს გადაწყვეტილებას პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

თავი X. სხვა დროებითი კომისიები

მუხლი 71. სხვა დროებითი კომისიის საქმიანობის საფუძვლები

1. სხვა დროებითი კომისია (შემდგომ − დროებითი კომისია) არის საპარლამენტო საქმიანობის დროებითი სუბიექტი, რომელიც იქმნება საზოგადოებრივი მნიშვნელობის იმ არამუდმივი ამოცანის შესრულების მიზნით, რომლის შესრულებაც საკითხის კოლეგიურ შესწავლასა და გადაწყვეტას საჭიროებს.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დროებითი კომისიის გარდა, პარლამენტში იქმნება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენისა და დეოკუპაციის საკითხებთან დაკავშირებული დროებითი კომისია, რომლის თავმჯდომარედ პარლამენტი ფრაქციის წარდგინებით ირჩევს პარლამენტის თავმჯდომარის ერთ-ერთ მოადგილეს.

3. დროებითი კომისია ანგარიშვალდებულია პარლამენტის წინაშე.

4. დროებითი კომისია შეიმუშავებს დებულებას, რომელსაც ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

მუხლი 72. დროებითი კომისიის შექმნა

1. დროებითი კომისიის შექმნის შესახებ პარლამენტის დადგენილების პროექტის ინიციირების უფლება აქვს პარლამენტის თავმჯდომარეს, კომიტეტს, ფრაქციას, პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მეხუთედს. პარლამენტის დადგენილების პროექტი უნდა შეიცავდეს დროებითი კომისიის შექმნის საჭიროების სათანადო დასაბუთებას. პარლამენტის დადგენილების პროექტი გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად. პარლამენტი დროებითი კომისიის შექმნის საკითხზე გადაწყვეტილებას იღებს პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების მიღებიდან 5 დღის ვადაში დროებითი კომისიის წევრთა რაოდენობასა და პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს განსაზღვრავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი და ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო უახლოეს სხდომაზე.

3. დროებითი კომისიის შემადგენლობა განისაზღვრება ფრაქციათა წარმომადგენლობისა და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა რაოდენობის პროპორციულად. ამასთანავე, დროებით კომისიაში ფრაქციები წარმოდგენილი უნდა იყვნენ თითო წევრით მაინც და დროებით კომისიაში საპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლობა არ უნდა იყოს კომისიის წევრთა საერთო რაოდენობის ნახევარზე ნაკლები.

4. ფრაქციები და უფრაქციო პარლამენტის წევრები პარლამენტის ბიუროს მიერ კვოტების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან 5 დღის ვადაში წარადგენენ დროებითი კომისიის წევრებს და ამის შესახებ აცნობებენ პარლამენტის ბიუროს.

5. დროებით კომისიაში პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების განსაზღვრა და შესაბამისი პარლამენტის წევრების კომისიაში გაწევრება შესაძლებელია აგრეთვე ამ რეგლამენტის 32-ე მუხლის მე-7 და მე-8 პუნქტებით დადგენილი წესით.

6. დროებითი კომისიის წევრების წარდგენის შესახებ ინფორმაციის პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან არაუგვიანეს 10 დღისა იმართება დროებითი კომისიის პირველი საორგანიზაციო სხდომა.

7. დროებითი კომისია პირველ საორგანიზაციო სხდომაზე ირჩევს კომისიის თავმჯდომარესა და კომისიის თავმჯდომარის მოადგილეს, შეიმუშავებს დროებითი კომისიის დებულებას.

მუხლი 73. დროებითი კომისიის თანამდებობის პირები

1. დროებითი კომისიის თანამდებობის პირები არიან დროებითი კომისიის თავმჯდომარე და დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.

2. დროებითი კომისიის თავმჯდომარე:

ა) წარმოადგენს დროებით კომისიას პარლამენტში და მის გარეთ;

ბ) ხელმძღვანელობს დროებითი კომისიის საქმიანობას; იწვევს და წარმართავს დროებითი კომისიის სხდომებს;

გ) კოორდინაციას უწევს დროებითი კომისიის წევრთა საქმიანობას;

დ) ხელს აწერს დროებითი კომისიის აქტებს და მისი სხდომების ოქმებს;

ე) ახორციელებს ამ რეგლამენტითა და დროებითი კომისიის დებულებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

3. დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე:

ა) დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის შემთხვევაში დროებით ასრულებს დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მოვალეობას;

ბ) ასრულებს დროებითი კომისიის თავმჯდომარის ცალკეულ დავალებებს;

გ) ახორციელებს დროებითი კომისიის დებულებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

მუხლი 74. დროებითი კომისიის თავმჯდომარისა და დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მოადგილის არჩევა და უფლებამოსილების შეწყვეტა

1. დროებითი კომისიის თავმჯდომარეს, დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მოადგილეს დროებითი კომისიის წევრთაგან, დროებითი კომისიის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს დროებითი კომისია.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირის კანდიდატურის დასახელების უფლება აქვს დროებითი კომისიის წევრთა ერთ მესამედზე მეტს.

3. დროებით კომისიას კომისიის სიითი შემადგენლობის ერთ მესამედზე მეტის ინიციატივით უფლება აქვს, სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით ნებისმიერ დროს თანამდებობიდან გადააყენოს დროებითი კომისიის თავმჯდომარე ან დროებითი კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.

4. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირის თანამდებობიდან გადადგომის შესახებ განცხადებას ცნობად იღებს დროებითი კომისია.

5. დროებითმა კომისიამ ამ მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილებებისა და ინფორმაციის შესახებ უნდა აცნობოს პარლამენტის ბიუროს.

მუხლი 75. დროებითი კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტა

1. დროებითი კომისიის წევრს უფლება აქვს, პირადი განცხადებით გავიდეს დროებითი კომისიის შემადგენლობიდან.

2. დროებითი კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის სხვა საფუძვლები განისაზღვრება ამ რეგლამენტის 53-ე მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტებით.

3. დროებითი კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შემთხვევაში ფრაქციას უფლება აქვს, წარადგინოს ახალი წევრი.

მუხლი 76. დროებითი კომისიის უფლებამოსილების ვადა

1. დროებითი კომისიის უფლებამოსილების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს მიმდინარე მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადას. მიმდინარე მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადაზე ნაკლები ვადით შექმნილი დროებითი კომისიის უფლებამოსილების ვადა შეიძლება გააგრძელოს პარლამენტმა დროებითი კომისიის დასაბუთებული შუამდგომლობის საფუძველზე.

2. დროებით კომისიას უფლებამოსილება ვადამდე უწყდება იმავე პროცედურით, რომლითაც იქმნება დროებითი კომისია.

მუხლი 77. დროებითი კომისიის სხდომა, სხდომის ოქმი

1. დროებითი კომისიის სხდომებს იწვევს დროებითი კომისიის თავმჯდომარე.

2. დროებითი კომისიის სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება დროებითი კომისიის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობა. დროებითი კომისია გადაწყვეტილებას იღებს დროებითი კომისიის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით, თუ ამ რეგლამენტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ხმების თანაბრად გაყოფისას იმართება ხელახალი კენჭისყრა. თუ გადაწყვეტილება კვლავ არ იქნა მიღებული, საკითხი უარყოფილად ითვლება.

3. დროებითი კომისიის სხდომის გამართვის თარიღი და დღის წესრიგი დროებითი კომისიის წევრებს წინასწარ ეცნობება. აღნიშნული ინფორმაცია სხდომის თარიღის დანიშვნისთანავე განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

4. თუ ფრაქციის მიერ დანიშნულ დროებითი კომისიის წევრს დროებით არ შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს დროებითი კომისიის მუშაობაში, მის დამნიშვნელ ფრაქციას უფლება აქვს, აღნიშნული წევრი დროებით შეცვალოს ფრაქციის სხვა წევრით. ამის შესახებ ფრაქცია დროებითი კომისიის სხდომამდე წერილობით აცნობებს დროებითი კომისიის თავმჯდომარეს.

5. დროებითი კომისიის სხდომას შეიძლება სათათბირო ხმის უფლებით დაესწრონ სხვა პარლამენტის წევრები და მოწვეული პირები. საჯარო სხდომა გადაიცემა პირდაპირი ტრანსლაციით.

6. დროებითი კომისიის წევრის წინადადებით დროებით კომისიას შეუძლია მიიღოს გადაწყვეტილება დახურული სხდომის გამართვის შესახებ. დროებითი კომისიის სხდომის დახურვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება დახურული წესით. დროებითი კომისიის დახურულ სხდომაზე დამსწრე პირთა წრეს ადგენს დროებითი კომისიის თავმჯდომარე.

7. დროებითი კომისიის სხდომის პარლამენტის პლენარული სხდომის მიმდინარეობისას გამართვა დაუშვებელია.

8. დროებითი კომისიის მუშაობა აისახება დროებითი კომისიის სხდომის ოქმში, რომელსაც ხელს აწერს დროებითი კომისიის თავმჯდომარე.

მუხლი 78. დროებითი კომისიის საქმიანობის შესახებ ანგარიში, აქტები და მათი განხილვის წესი

1. დროებითი კომისია მისი უფლებამოსილების ვადის ბოლოს, ხოლო პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით შექმნილი დროებითი კომისია − მისი უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე 3 თვით ადრე, მაგრამ წელიწადში არანაკლებ ერთხელ, პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს ანგარიშს თავისი საქმიანობის შესახებ. დროებით კომისიას შეუძლია აგრეთვე პარლამენტის ბიუროს ნებისმიერ დროს წარუდგინოს შუალედური ანგარიში.

2. დროებით კომისიას შეუძლია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეიმუშაოს შემდეგი აქტები: დასკვნა და რეკომენდაცია.

3. დროებით კომისიას უფლება აქვს, თავისი აქტები რეაგირებისთვის შესაბამის ორგანოს, დაწესებულებას ან უწყებას გადაუგზავნოს. დროებითი კომისიის აქტების შესაბამისი ორგანოსთვის, დაწესებულებისთვის ან უწყებისთვის გადაგზავნის შემთხვევაში დროებით კომისიას საკითხის განხილვის შედეგებისა და განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ უნდა ეცნობოს არაუგვიანეს 1 თვისა ან მის მიერ დადგენილ ვადაში.

4. დროებითი კომისიის მიერ მიღებული დასკვნა/რეკომენდაცია წარედგინება პარლამენტის ბიუროს.

5. პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია დროებითი კომისიის ანგარიში, დასკვნა, რეკომენდაცია შეიტანოს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხი განიხილება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით.

6. დროებითი კომისიის პოზიციას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე წარმოადგენს დროებითი კომისიის თავმჯდომარე ან მომხსენებელი, რომელსაც დროებითი კომისია ირჩევს თავისი შემადგენლობიდან.

7. დროებითი კომისიის ან ფრაქციის მოთხოვნის შემთხვევაში პარლამენტი იღებს დადგენილებას დროებითი კომისიის მიერ შემუშავებული აქტის თაობაზე.

მუხლი 79. დროებითი კომისიის დაფინანსება

დროებითი კომისიის მიერ საქმიანობის პერიოდში გაწეული ხარჯები, მათ შორის, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა ხარჯები, ანაზღაურდება პარლამენტის ბიუჯეტიდან. დროებითი კომისიის ხარჯების ოდენობის თაობაზე პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს გადაწყვეტილებას პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

კარი III. პარლამენტის სესია და სხდომა

თავი XI. პარლამენტის სესია

მუხლი 80. პარლამენტის მორიგი და რიგგარეშე სესიები, რიგგარეშე სხდომა

1. პარლამენტი იკრიბება მორიგ ან რიგგარეშე სესიაზე.

2. პარლამენტი მორიგ სესიაზე საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით იკრიბება წელიწადში ორჯერ – საგაზაფხულო და საშემოდგომო სესიებზე. საშემოდგომო სესია იხსნება სექტემბრის პირველ სამშაბათს და იხურება დეკემბრის მესამე პარასკევს, ხოლო საგაზაფხულო სესია იხსნება თებერვლის პირველ სამშაბათს და იხურება ივნისის ბოლო პარასკევს.

3. სესიის გახსნისას და დახურვისას სრულდება საქართველოს სახელმწიფო ჰიმნი.

4. პარლამენტის სესია გახსნილად ცხადდება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე, ხოლო დახურულად − პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე ან პარლამენტის ბიუროს სხდომაზე.

5. პარლამენტი რიგგარეშე სესიაზე იკრიბება მხოლოდ მორიგ სესიებს შორის პერიოდში, ხოლო რიგგარეშე სხდომაზე/სხდომებზე − მორიგი სესიის მიმდინარეობისას.

6. პარლამენტის მორიგი სესია ოფიციალურად მოწვევას არ საჭიროებს. პარლამენტის რიგგარეშე სესია და რიგგარეშე სხდომა მოიწვევა საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით.

7. საქართველოს პრეზიდენტი პარლამენტის თავმჯდომარის, პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მეოთხედის ან საქართველოს მთავრობის მოთხოვნით პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში იწვევს რიგგარეშე სესიას, ხოლო მორიგი სესიის მიმდინარეობისას − რიგგარეშე სხდომას.

8. პარლამენტის თავმჯდომარე ან პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მეოთხედი პარლამენტის რიგგარეშე სესიის მოწვევის თაობაზე წერილობით მოთხოვნას ან პარლამენტის რიგგარეშე სხდომის მოწვევის თაობაზე წერილობით მოთხოვნას საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგენს. პარლამენტის რიგგარეშე სხდომის მოწვევის თაობაზე წერილობით მოთხოვნას ერთვის რიგგარეშე სხდომაზე განსახილველ საკითხთა ნუსხა, ხოლო პარლამენტის რიგგარეშე სესიის მოწვევის თაობაზე წერილობით მოთხოვნას – რიგგარეშე სესიაზე განსახილველ სავარაუდო საკითხთა ნუსხა.

9. პარლამენტის რიგგარეშე სესიის ან რიგგარეშე სხდომის მოწვევის აქტი გამოიცემა წერილობითი მოთხოვნის წარდგენიდან 48 საათის განმავლობაში. საწინააღმდეგო შემთხვევაში პარლამენტის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით პარლამენტი იკრიბება მომდევნო 48 საათის განმავლობაში.

10. საქართველოს მთავრობა პარლამენტის რიგგარეშე სესიის ან რიგგარეშე სხდომის მოწვევის თაობაზე წერილობით მოთხოვნას საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგენს.

11. საქართველოს პრეზიდენტი პარლამენტის რიგგარეშე სესიას ან რიგგარეშე სხდომას მოიწვევს მისი მოწვევის თაობაზე წერილობითი მოთხოვნით განსაზღვრულ ვადაში, რაც პარლამენტის წევრებს პირადად უნდა ეცნობოთ.

12. პარლამენტის რიგგარეშე სესიის მოწვევისას მისი დღის წესრიგი განისაზღვრება ამ რეგლამენტის 85-ე მუხლით დადგენილი წესით. პარლამენტის რიგგარეშე სხდომა იმართება მხოლოდ განსაზღვრული დღის წესრიგით და იხურება მისი ამოწურვისთანავე.

13. პარლამენტის რიგგარეშე სესიასა და რიგგარეშე სხდომაზე ვრცელდება ამ რეგლამენტის 82-ე მუხლის მე-2–მე-4 პუნქტების მოთხოვნები.

14. პარლამენტის რიგგარეშე სესია ან რიგგარეშე სხდომა უნდა დამთავრდეს მორიგი სესიის დაწყებამდე არაუგვიანეს 1 დღისა. პარლამენტს შეუძლია მორიგი სესიის დღის წესრიგში შეიტანოს ის საკითხი/საკითხები, რომლის/რომელთა განხილვაც ვერ დაასრულა რიგგარეშე სესიაზე.

მუხლი 81. საგანგებო სესია

1. საქართველოს პრეზიდენტის მიერ საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის გამოცხადებისთანავე პარლამენტი დაუყოვნებლივ იკრიბება საგანგებო სესიაზე. თუ აღნიშნული პერიოდი ემთხვევა პარლამენტის მორიგ ან რიგგარეშე სესიას, პარლამენტი მუშაობას აგრძელებს საგანგებო სესიის რეჟიმში. საგანგებო სესია გრძელდება ზემოაღნიშნული მდგომარეობის გაუქმებამდე, პარლამენტის ბიუროს მიერ შემუშავებული გეგმის მიხედვით.

2. პარლამენტი საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის გამოცხადების, ზავის დადების, საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტების დამტკიცების, საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევაში თავდაცვის ძალების გამოყენების, ქვეყანაში სხვა სახელმწიფოს სამხედრო ძალების შემოყვანის, გამოყენებისა და გადაადგილების საკითხებს განიხილავს დაუყოვნებლივ და კენჭს უყრის წინასწარი საკომიტეტო მოსმენისა და სხვა შესაბამისი პროცედურების გამართვის გარეშე.

3. საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის გამოცხადების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილება განიხილება საქართველოს კონსტიტუციის 71-ე მუხლითა და ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, პარლამენტის საგანგებო სხდომაზე, შემდეგი გამონაკლისების გათვალისწინებით:

ა) ძირითად მომხსენებლად გამოდის საქართველოს პრეზიდენტი ან მის მიერ საგანგებოდ უფლებამოსილი პირი;

ბ) თანამომხსენებლებად გამოდიან საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ან საქართველოს მთავრობის საგანგებოდ უფლებამოსილი პირი, პარლამენტის კომიტეტებისა და ფრაქციების წარმომადგენლები – 10-10 წუთით;

გ) კამათი არ მიმდინარეობს;

დ) დასკვნითი სიტყვით გამოდიან მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტი ან მის მიერ საგანგებოდ უფლებამოსილი პირი და საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ან საქართველოს მთავრობის საგანგებოდ უფლებამოსილი პირი.

4. თანხმობის შემთხვევაში პარლამენტის თავმჯდომარე დაუყოვნებლივ აწერს ხელს და აქვეყნებს პარლამენტის დადგენილებას საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის გამოცხადებაზე ანდა ზავის დადებაზე თანხმობის მიცემის შესახებ.

5. თუ პარლამენტი საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის გამოცხადების შესახებ ანდა ზავის დადების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებას არ დაამტკიცებს, იგი კენჭისყრისთანავე კარგავს იურიდიულ ძალას.

მუხლი 82. პარლამენტის მორიგი სესიის ორკვირიანი ციკლი

1. პარლამენტის მორიგი სესია იგეგმება ორკვირიანი ციკლით. პირველი კვირა, გარდა ახალარჩეული პარლამენტის სხდომების პირველი კვირისა, ეთმობა პლენარულ სხდომებს, ხოლო მეორე კვირა − კომიტეტების მუშაობასა და ამომრჩევლებთან შეხვედრების გამართვას. პარლამენტის წევრების ამომრჩევლებთან შეხვედრების ორგანიზებას უზრუნველყოფენ ფრაქციათა აპარატები.

2. პარლამენტის მორიგი პლენარული სხდომები, გარდა საგანგებო და საომარი მდგომარეობებისა, იმართება, როგორც წესი, პლენარული სხდომების კვირის სამშაბათს, ოთხშაბათს, ხუთშაბათსა და პარასკევს, 12 საათიდან 21 საათამდე. 15 საათიდან 16 საათამდე ცხადდება შესვენება. 21 საათის შემდეგ პარლამენტის პლენარული სხდომა დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით შეიძლება გაგრძელდეს მიმდინარე საკითხის დასრულებამდე ან ამ საკითხზე გადაწყვეტილების მიღებამდე.

3. პარლამენტის მორიგი სესიის სამუშაო ციკლის მსვლელობისას პლენარული სხდომები, როგორც წესი, არ იმართება ორშაბათს და კანონით გათვალისწინებულ დასვენების და უქმე დღეებში. პარლამენტის პლენარული სხდომების კვირის ორშაბათს და კანონით გათვალისწინებულ დასვენების და უქმე დღეებში პლენარული სხდომების გამართვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის ბიურო.

4. საჭიროების შემთხვევაში პარლამენტს ცვლილება შეაქვს თავისი მუშაობის განრიგში დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა.

5. პარლამენტის ან მუნიციპალიტეტის ორგანოების არჩევნების წელს არჩევნებამდე 1 თვის განმავლობაში, ხოლო პარლამენტის არჩევნების შემთხვევაში − აგრეთვე ახალი მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობამდე, როგორც წესი, პარლამენტის პლენარული სხდომები არ იმართება. ამ პერიოდში, თუ იგი ემთხვევა პარლამენტის მორიგი სესიის პლენარული სხდომების კვირას, საჭიროების შემთხვევაში პლენარულ სხდომებს იწვევს პარლამენტის თავმჯდომარე თავისი ინიციატივით ან პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მეოთხედის მოთხოვნით. სხვა შემთხვევაში პარლამენტის პლენარული სხდომა მოიწვევა და იმართება პარლამენტის რიგგარეშე სხდომისთვის ამ რეგლამენტის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით.

თავი XII. პარლამენტის პლენარული სხდომა

მუხლი 83. პარლამენტის პლენარულ სხდომათა დარბაზი

1. პარლამენტის პლენარულ სხდომათა დარბაზი (შემდგომ – სხდომათა დარბაზი) დაყოფილია ორ იარუსად. პირველ იარუსზე განთავსებულია პლენარული სხდომის სივრცე, ხოლო მეორე იარუსზე − ვიზიტორთა სივრცე.

2. სხდომათა დარბაზში სივრცეების სექტორებად დაყოფა წესრიგდება და სხდომათა დარბაზში პირთა დაშვების წესი განისაზღვრება პარლამენტის თავმჯდომარის ბრძანებით.

3. სხდომათა დარბაზში გამოყოფილია სპეციალური ადგილი საქართველოს პრეზიდენტისთვის. სხდომათა დარბაზში საქართველოს პრეზიდენტის შესვლა განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა და საგანგებოდ ცხადდება.

4. პარლამენტის თავმჯდომარე ფრაქციებსა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებს პლენარული სხდომის სივრცეში გამოუყოფს შესაბამის სექტორებს. სექტორში ფრაქციის წევრებისთვის ადგილების მიკუთვნების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს შესაბამისი ფრაქცია. უფრაქციო პარლამენტის წევრების სექტორში პარლამენტის წევრებისთვის ადგილების მიკუთვნების შესახებ გადაწყვეტილებას უფრაქციო პარლამენტის წევრებთან კონსულტაციის საფუძველზე იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

5. სხდომათა დარბაზში მყოფ პირთა ჩაცმულობა უნდა იყოს საქმიანი ან ეროვნული.

მუხლი 84. პარლამენტის პლენარული სხდომა

1. პარლამენტის პლენარული სხდომები, გარდა დახურული სხდომისა, საჯაროდ მიმდინარეობს. პარლამენტის საჯარო პლენარულ სხდომაზე დასწრების უფლება აქვთ დადგენილი წესით აკრედიტებულ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა წარმომადგენლებს.

2. პარლამენტის საჯარო პლენარული სხდომა გადაიცემა პირდაპირი ტრანსლაციით.

3. საქართველოს პრეზიდენტი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, საქართველოს მთავრობის სხვა წევრები, მათი მოადგილეები, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე, გენერალური აუდიტორი, საქართველოს გენერალური პროკურორი, საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, საქართველოს პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივანი, საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივანი და საქართველოს სახალხო დამცველი უფლებამოსილი არიან საკუთარი ინიციატივით დაესწრონ პარლამენტის პლენარულ სხდომას.

4. ისეთი საკითხების განხილვისას, რომლებიც საიდუმლოების დაცვას საჭიროებს, საქართველოს პრეზიდენტს, პარლამენტის თავმჯდომარეს, საქართველოს პრემიერ-მინისტრს, საქართველოს მთავრობის სხვა წევრს, კომიტეტს, ფრაქციას შეუძლია დასვას პარლამენტის პლენარული სხდომის ან მისი ნაწილის დახურულად გამოცხადების საკითხი. პარლამენტის პლენარული სხდომის ან მისი ნაწილის დახურვის შესახებ გადაწყვეტილება განიხილება და მიიღება დახურული წესით. აღნიშნული გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა.

5. პარლამენტის დახურულ პლენარულ სხდომაზე დამსწრე პირთა წრეს ადგენს სხდომის თავმჯდომარე.

6. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე სხდომაზე დამსწრეთ ჩაქუჩის 2-ჯერ დარტყმით აცნობებს სხდომის დაწყებას, ხოლო 3-ჯერ დარტყმით – სხდომის დამთავრებას. ყოველი სხვა პროცედურის დაწყება და დამთავრება ჩაქუჩის 1-ჯერ დარტყმით აღინიშნება. სხდომის თავმჯდომარეს სხდომათა დარბაზში წესრიგის დაცვაში ეხმარება პარლამენტის აპარატის მანდატურის სამსახური.

7. პარლამენტის პლენარული სხდომის მიმდინარეობისას სხდომათა დარბაზის პლენარული სხდომის სივრცეში ყოფნის უფლება, პარლამენტის წევრების გარდა, აქვთ მხოლოდ კანონპროექტზე მომხსენებლებსა და თანამომხსენებლებს, ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ პირებს, მანდატურებს, პარლამენტის აპარატის სხვა უფლებამოსილ პირებსა და სხდომის თავმჯდომარის მიერ დაშვებულ პირებს.

მუხლი 85. პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგი

1. პარლამენტის ბიურო განსახილველი კანონპროექტებისა და სხვა საკითხების ნუსხის საფუძველზე ადგენს სასესიო კვირის პლენარული სხდომების დღის წესრიგის პროექტს.

2. პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგის პროექტში შეიტანოს საკითხი, თუ არ არის დარღვეული ამ რეგლამენტით განსაზღვრული საკომიტეტო განხილვის ვადა და წესი.

3. საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, ყოველი თვის პლენარული სხდომების ბოლო კვირის პარასკევს დღის პირველ ნახევარში, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით მოითხოვოს განსაზღვრული დროის გამოყოფა მის მიერ ინიციირებული კანონის, პარლამენტის დადგენილების ან პარლამენტის სხვა აქტის პროექტის განსახილველად. პარლამენტის ბიურო ვალდებულია საკითხი ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით შეიტანოს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. ამ პუნქტით გათვალისწინებული საკითხი განიხილება შესაბამისი საკითხის განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

4. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე წარადგენს დღის წესრიგის პროექტს, რომელსაც პარლამენტი ამტკიცებს დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, ღია კენჭისყრით (ხელის აწევით). სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით შესაძლებელია საკითხების თანამიმდევრობის შეცვლა ან/და საკითხის რიგგარეშე განხილვა.

5. პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგთან დაკავშირებით პარლამენტის წევრს ეძლევა 3-წუთიანი სიტყვა. ამ დროის გაგრძელების საკითხი არ განიხილება.

6. თუ საქართველოს მთავრობა, პარლამენტის წევრი, პარლამენტის კომიტეტის თავმჯდომარე ან ფრაქციის თავმჯდომარე მოითხოვს საკითხის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანას ან დღის წესრიგიდან ამოღებას, სხდომის თავმჯდომარე განმარტავს საკითხის დღის წესრიგში შეუტანლობის ან დღის წესრიგიდან ამოღების მიზეზს, რის შემდეგაც სავალდებულოა საკითხის კენჭისყრაზე დაყენება. პარლამენტი საკითხის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანის შესახებ გადაწყვეტილებას ან საკითხის პლენარული სხდომის დღის წესრიგიდან ამოღების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საკითხის განხილვის გარეშე, სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა. ამასთანავე, საკითხის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანა შესაძლებელია, თუ მას გავლილი აქვს ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული შესაბამისი პროცედურები.

7. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საქართველოს მთავრობის მიერ წარდგენილი კანონპროექტი და მიმართვა მისი მოთხოვნის საფუძველზე რიგგარეშე განიხილება.

8. თუ კანონპროექტის ინიციატორი კანონპროექტის (გარდა საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტისა) პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანიდან 6 თვის განმავლობაში არ გამოიტანს კანონპროექტს პლენარულ სხდომაზე პირველი მოსმენით განხილვისთვის, კანონპროექტი პარლამენტიდან გათხოვილად ჩაითვლება.

მუხლი 86. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე

1. პარლამენტის პლენარულ სხდომას წარმართავს პარლამენტის თავმჯდომარე ან მისი დავალებით − მისი ერთ-ერთი მოადგილე. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე ვალდებულია სხდომა სამართლიანად და მიუკერძოებლად წარმართოს.

2. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე:

ა) აუწყებს პარლამენტს სხდომის გახსნასა და დამთავრებას;

ბ) უძღვება საკითხების განხილვას;

გ) უზრუნველყოფს ამ რეგლამენტის დაცვას;

დ) სიტყვას აძლევს გამომსვლელს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით;

ე) კენჭისყრაზე აყენებს საკითხს და აცხადებს კენჭისყრის შედეგებს;

ვ) ხელს აწერს სხდომაზე მიღებულ საოქმო გადაწყვეტილებებს;

ზ) ამ რეგლამენტის 229-ე მუხლის პირველი–მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევაში სიტყვას ართმევს გამომსვლელს, გაფრთხილებას აძლევს, სხდომათა დარბაზს ატოვებინებს პარლამენტის წევრს ან მოწვეულ პირს;

თ) ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში წყვეტს სხდომას, ცალკეულ შემთხვევებში აცხადებს შესვენებას;

ი) კანონპროექტის/სხვა საკითხის განხილვისას საჭიროების შემთხვევაში კენჭისყრაზე აყენებს მისი განხილვის შეჩერებისა და მხარეთა მონაწილეობით საკონსულტაციო შეხვედრის გამართვის საკითხს;

კ) კენჭისყრაზე დასაყენებელი ვარიანტების სიმრავლისას ან საჭიროების შემთხვევაში ცალკეულ საკითხებთან დაკავშირებით აწყობს სარეიტინგო გამოკითხვას და ავტორებს სთავაზობს ნაკლებად რეალური წინადადებების მოხსნას;

ლ) ახორციელებს ამ რეგლამენტით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

3. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით მიიღოს მონაწილეობა საკითხის განხილვაში. სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილების გადაცემის შემდეგ თავისი მოვალეობის შესრულებას უბრუნდება გამოსვლის დამთავრებისთანავე.

4. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს უფლება არა აქვს, კომენტარი გაუკეთოს პარლამენტის წევრის გამოსვლას ან მას ამ მიზნით სიტყვა შეაწყვეტინოს, შეაფასოს პარლამენტის წევრის გამოსვლა, უპასუხოს იმ შეკითხვას, რომელიც უშუალოდ მას არ დაუსვეს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც პარლამენტის წევრი არღვევს ამ რეგლამენტის მოთხოვნებს.

მუხლი 87. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე რეგისტრაცია. სხდომის გაცდენის საპატიო მიზეზი

1. პარლამენტის პლენარული სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.

2. პარლამენტის დილის პლენარული სხდომის გახსნის წინ, აგრეთვე კენჭისყრის წინ ტარდება პარლამენტის წევრთა რეგისტრაცია.

3. პარლამენტის წევრთა რეგისტრაციის ჩატარების შემდეგ რეგისტრაციის შედეგებს საჭიროების შემთხვევაში, პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით, ადასტურებს მანდატურთუხუცესი, რომელიც პირადად არის პასუხისმგებელი მის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის სიზუსტისთვის.

4. თუ პარლამენტის წევრთა რეგისტრაციის შედეგები და მანდატურთუხუცესის ინფორმაცია ეჭვს იწვევს, ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს უფლება აქვს, მოითხოვოს რეგისტრაციის შედეგების შემოწმება რეგისტრირებულ პირთა სიის ამოკითხვით. ხელახალი რეგისტრაციის ჩატარების შესახებ გადაწყვეტილებას პარლამენტი იღებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც საეჭვო ხმების რაოდენობა ცვლის რეგისტრაციის საბოლოო შედეგს. ასეთ შემთხვევაში გადაწყვეტილება მიიღება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა.

5. თუ, პარლამენტის პლენარული სხდომის გახსნისას ჩატარებული რეგისტრაციის შედეგების მიხედვით, სხდომათა დარბაზში არ არის პარლამენტის წევრთა საკმარისი რაოდენობა, რეგისტრაციის ჩატარებიდან 15 წუთის განმავლობაში სხდომის თავმჯდომარე ატარებს ხელახალ რეგისტრაციას. თუ ამ შემთხვევაშიც არ აღმოჩნდა პარლამენტის წევრთა საკმარისი რაოდენობა, მომდევნო 45 წუთის განმავლობაში სხდომის თავმჯდომარე ატარებს ხელახალ რეგისტრაციას. თუ არც ამ შემთხვევაში აღმოჩნდა პარლამენტის წევრთა საკმარისი რაოდენობა, სხდომის თავმჯდომარე იღებს გადაწყვეტილებას შემდგომი რეგისტრაციის ჩატარების ან სხდომის არგამართვის შესახებ.

6. პარლამენტის წევრი ვალდებულია ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით გაიაროს რეგისტრაცია. პარლამენტის წევრს პარლამენტის პლენარული სხდომა გაცდენილად არ ჩაეთვლება, თუ იგი პლენარული სხდომის დღის განმავლობაში ერთ რეგისტრაციას მაინც გაივლის. ამ პუნქტის მოთხოვნების დარღვევა გამოიწვევს პასუხისმგებლობის დაკისრებას ამ რეგლამენტის 229-ე მუხლის მე-12 და მე-13 პუნქტების შესაბამისად.

7. პარლამენტის წევრს პარლამენტის პლენარული სხდომა არასაპატიო მიზეზით გაცდენილად არ ჩაეთვლება, თუ ფრაქცია ან უფრაქციო პარლამენტის წევრი პოლიტიკური შეხედულებების გამო არ მონაწილეობს პლენარული სხდომის დღის წესრიგით გათვალისწინებული კონკრეტული საკითხის განხილვასა და გადაწყვეტაში (ბოიკოტი). ფრაქციამ ან უფრაქციო პარლამენტის წევრმა წერილობით უნდა მიმართოს პარლამენტის თავმჯდომარეს ბოიკოტის შესახებ განცხადებით ან პლენარული სხდომის ოქმში დაფიქსირების მიზნით, სხდომის მსვლელობისას ზეპირად უნდა განაცხადოს ბოიკოტის თაობაზე. ბოიკოტის შესახებ განცხადებაში უნდა მიეთითოს პლენარული სხდომის დღის წესრიგის ის საკითხი, რომლის განხილვასა და გადაწყვეტაში მონაწილეობაზეც ცხადდება ბოიკოტი.

8. პარლამენტის წევრის მიერ პარლამენტის პლენარული სხდომის გაცდენის საპატიო მიზეზად ითვლება მისი ავადმყოფობა (დადასტურებული საავადმყოფო ფურცლით ან სხვა შესაბამისი დოკუმენტით), სამსახურებრივი მივლინება, ოჯახის წევრის დაბადება, გარდაცვალება, ავადმყოფობა (დადასტურებული საავადმყოფო ფურცლით ან სხვა შესაბამისი დოკუმენტით). ამ მიზეზის თაობაზე ინფორმაცია სხდომამდე უნდა მიეწოდოს შესაბამისი ფრაქციის თავმჯდომარეს. ამ პუნქტის მიზნებისთვის „ოჯახის წევრში“ იგულისხმება მეუღლე, პირდაპირი აღმავალი ან დამავალი შტოს ნათესავი, გერი, და, ძმა.

9. პარლამენტის წევრს პარლამენტის პლენარული სხდომა არასაპატიო მიზეზით გაცდენილად არ ჩაეთვლება აგრეთვე, თუ მან სხდომა გააცდინა პარლამენტში ოფიციალური ვიზიტით მყოფ სხვა სახელმწიფოს დელეგაციის წარმომადგენლებთან შეხვედრის გამო, მისი წერილობითი მიმართვის საფუძველზე, პარლამენტის თავმჯდომარის წინასწარი წერილობითი თანხმობის არსებობის შემთხვევაში.

მუხლი 88. პოლიტიკური დებატები

1. პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მეხუთედის მოთხოვნით, წინასწარ განსაზღვრულ საკითხზე, თვეში ერთხელ ინიშნება პოლიტიკური დებატები.

2. თუ ამ რეგლამენტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, პოლიტიკურ დებატებში გამოსვლებისთვის ფრაქციას ეძლევა იმდენი წუთი, რამდენი პარლამენტის წევრიც არის მასში გაერთიანებული, მაგრამ არანაკლებ 15 და არაუმეტეს 75 წუთისა, ხოლო თითოეულ უფრაქციო პარლამენტის წევრს – 3 წუთი. 1 პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეულ უფრაქციო პარლამენტის წევრებს შეუძლიათ თითოეული მათგანის გამოსვლისთვის გამოყოფილი დრო ერთმანეთს დაუთმონ ისე, რომ შესაბამისი პარლამენტის წევრის/წევრების გამოსვლის/გამოსვლების ხანგრძლივობა ჯამში 15 წუთს არ აღემატებოდეს.

3. პარლამენტის წევრები სიტყვით გამოდიან შემდეგი თანამიმდევრობით: თავდაპირველად სიტყვით გამოდიან უფრაქციო პარლამენტის წევრები. უფრაქციო პარლამენტის წევრების გამოსვლის შემდეგ ერთმანეთის მონაცვლეობით გამოდიან საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციებისა და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციების წარმომადგენლები, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც გამომსვლელთა სიაში არ არის ჩაწერილი სხვა ფრაქციის წევრი. ამასთანავე, გამომსვლელთა გადანაწილებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ საბოლოო გამომსვლელი საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციის წარმომადგენელი უნდა იყოს. ფრაქცია მისთვის გამოყოფილი დროის ფარგლებში განსაზღვრავს გამომსვლელთა რაოდენობას და მათზე დროის გადანაწილების სქემას.

4. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია გამომსვლელთა თანამიმდევრობა ამ მუხლით გათვალისწინებული სუბიექტების შეთანხმების საფუძველზე განსხვავებულად განსაზღვროს.

5. პარლამენტის წევრს უფლება არა აქვს, მისი გამოსვლისთვის განკუთვნილი დრო სხვა პარლამენტის წევრს დაუთმოს, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა. გამომსვლელისთვის გამოყოფილი დროის გაზრდა დაუშვებელია.

6. პარლამენტის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, პოლიტიკური დებატების ბოლოს ისარგებლოს 15-წუთიანი გამოსვლის უფლებით.

მუხლი 89. პოლიტიკური განცხადებები

1. პარლამენტის პლენარული სხდომების (გარდა რიგგარეშე სხდომებისა და რიგგარეშე სესიის სხდომებისა) კვირის სამშაბათს დღის წესრიგის დამტკიცების შემდეგ პარლამენტის წევრებს ამ მუხლით დადგენილი წესით ეთმობათ დრო განცხადებებისთვის. თითოეული პარლამენტის წევრის განცხადების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 4 წუთს. მისთვის გამოყოფილი დროის გაზრდა ან სხვა პარლამენტის წევრისთვის დათმობა დაუშვებელია. განცხადებებისთვის ფრაქციას ეძლევა იმდენი წუთი, რამდენი პარლამენტის წევრიც არის მასში გაერთიანებული, მაგრამ არანაკლებ 12 და არაუმეტეს 72 წუთისა. თუ ფრაქციაში გაერთიანებულ პარლამენტის წევრთა რაოდენობის მიხედვით განსაზღვრული დრო ოთხზე უნაშთოდ არ იყოფა, ნაკლული დრო შესაბამისად შეივსება ოთხის ჯერადამდე.

2. განცხადებებისთვის უფრაქციო პარლამენტის წევრები პირადად, ხოლო ფრაქციის წევრები − ფრაქციის ხელმძღვანელ პირთა მეშვეობით, დღის წესრიგის დამტკიცებამდე ეწერებიან განმცხადებელთა სიაში, რომელიც დგება პარლამენტის პლენარული სხდომის სამდივნოში და წარედგინება სხდომის თავმჯდომარეს. ასევე შესაძლებელია, პარლამენტის წევრი განმცხადებელთა სიაში ჩაეწეროს განცხადებების პროცედურის მიმდინარეობისას. პარლამენტის წევრები სიტყვით გამოდიან შემდეგი თანამიმდევრობით: თავდაპირველად − ყველაზე მრავალრიცხოვანი ფრაქციის წარმომადგენლები, შემდეგ − რიგითობის მიხედვით უფრო მცირერიცხოვანი ფრაქციების წარმომადგენლები, ხოლო ბოლოს − უფრაქციო პარლამენტის წევრები. ამასთანავე, სიტყვით არ უნდა გამოვიდეს ზედიზედ ერთი ფრაქციის ორზე მეტი წევრი და ზედიზედ ორი ან ორზე მეტი უფრაქციო პარლამენტის წევრი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც განმცხადებელთა სიაში არ არის ჩაწერილი სხვა ფრაქციის წევრი ან უფრაქციო პარლამენტის წევრი. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარის ნებართვის გარეშე სიტყვით გამოსვლა დაუშვებელია. ამასთანავე, პარლამენტის წევრი განმცხადებელთა სიაში შეიძლება ჩაეწეროს მხოლოდ ერთხელ. თუ პარლამენტის წევრი სიტყვის მიცემის მომენტისთვის პლენარულ სხდომას არ ესწრება ან კუთვნილი დროით არ სარგებლობს, მას აღარ აქვს გამოსვლის უფლება.

3. თუ დღის წესრიგის დამტკიცების დროისთვის პარლამენტის პლენარული სხდომის სამდივნოს განცხადებისთვის არცერთი პარლამენტის წევრი არ მიმართავს, სხდომაზე პარლამენტის წევრთა განცხადებების პროცედურა არ იმართება, რის შესახებაც სხდომის თავმჯდომარე აუწყებს სხდომას.

4. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, ცალკეულ შემთხვევებში პარლამენტის წევრებს დრო განცხადებებისთვის პლენარული სხდომების მიმდინარე კვირის სხვა დღეს გამოუყოს. ასეთ შემთხვევაში განცხადების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 3 წუთს, ხოლო განცხადებების საერთო ხანგრძლივობა – 30 წუთს. ამასთანავე, პარლამენტის წევრი განცხადებისთვის შეიძლება გამოვიდეს მხოლოდ ერთხელ.

მუხლი 90. ხმის მიცემა

1. კენჭისყრის პროცედურის დაწყების სავარაუდო დროს პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე აცხადებს სხდომის გახსნისთანავე.

2. კენჭისყრის პროცედურის ჩატარების მიზნით, პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით შესაძლებელია მიმდინარე საკითხის განხილვის შეჩერება.

3. კენჭისყრის პროცედურის დაწყებამდე პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, გააკეთოს განცხადება. მისი ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს.

4. კენჭისყრის პროცედურის დაწყების წინ ტარდება პარლამენტის წევრთა რეგისტრაცია. თუ პარლამენტის პლენარულ სხდომას არ ესწრება სხდომის უფლებამოსილების დადგენისთვის საჭირო პარლამენტის წევრთა რაოდენობა, სხდომის თავმჯდომარე აცხადებს გადადებული კენჭისყრის ჩატარების დროს.

5. თუ შემოვიდა წინადადება კენჭისყრის გადადების შესახებ, მას პირველ რიგში ეყრება კენჭი. გადაწყვეტილება მიიღება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა.

6. კენჭისყრის პროცედურის ჩატარებისას 1-წუთიანი გამოსვლა დასაშვებია მხოლოდ კენჭისყრის პროცედურულ საკითხზე. ამასთანავე, ფრაქციას უფლება აქვს, კენჭისყრის პროცედურულ საკითხზე 1-წუთიანი გამოსვლით ისარგებლოს ორჯერ, ხოლო უფრაქციო პარლამენტის წევრს – ერთხელ.

7. ფრაქციის მოთხოვნით, კენჭისყრის პროცედურის დაწყების წინ შეიძლება გამოცხადდეს შესვენება მხოლოდ ერთხელ, 5 წუთით.

8. პარლამენტის წევრი ხმას პირადად აძლევს. ხმის მიცემის უფლებისა და ხმის მისაცემი ბარათის სხვისთვის გადაცემა დაუშვებელია.

9. თუ პარლამენტის წევრმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო, მას უფლება არა აქვს, ამ საკითხზე ხმა კენჭისყრის შედეგების გამოცხადების შემდეგ მისცეს.

მუხლი 91. კენჭისყრის ფორმა

1. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კენჭისყრა არის ღია (ხელის აწევა, კენჭისყრის ელექტრონული სისტემით გვარების ამობეჭდვა, სახელობითი ბიულეტენებით კენჭისყრა, აგრეთვე ბიულეტენების გარეშე − სახელობითი კენჭისყრა ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში) ან ფარული (კენჭისყრის ელექტრონული სისტემის გამოყენებით ან ბიულეტენებით კენჭისყრა ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში).

2. კენჭისყრა ღიაა, გარდა საქართველოს კონსტიტუციითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

3. ფარული კენჭისყრის წინ პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე აცხადებს კენჭისყრის ფორმას.

4. კენჭისყრის ელექტრონული სისტემის გამოყენების შეუძლებლობის შემთხვევაში შეიძლება გაიმართოს სახელობითი კენჭისყრა (ბიულეტენების გარეშე, პარლამენტის წევრთა სიის ამოკითხვით). კენჭისყრის აღნიშნული ფორმით გამართვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება ღია კენჭისყრით (ხელის აწევით), პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეოთხედისა.

მუხლი 92. ხმების დათვლა

1. ფარული კენჭისყრის ბიულეტენების მეშვეობით გამართვისას ხმის დამთვლელი კომისია ან პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ადგენს კენჭისყრის გამართვის ადგილსა და ბიულეტენის ფორმას.

2. კენჭისყრის ელექტრონული სისტემის მიერ პარლამენტის წევრის ხმის მისაცემი ბარათის სიგნალის მიუღებლობის შემთხვევაში მისი ხმა მიცემულად ჩაითვლება, თუ ეს კენჭისყრის შედეგების გამოცხადებამდე დადასტურდება. თუ დადასტურდა, რომ შესაბამისი განცხადების მიზანი კენჭისყრის შედეგების გაყალბება იყო, ეს კენჭისყრის შედეგებზე გავლენას არ ახდენს. თუ კენჭისყრის შედეგების გამოცხადების შემდეგ, დაუყოვნებლივ დადასტურდა, რომ კენჭისყრის ელექტრონულმა სისტემამ არ მიიღო პარლამენტის წევრის ხმის მისაცემი ბარათის სიგნალი ან სხვისი ბარათი იქნა გამოყენებული და ეს ხმა გადამწყვეტია, იმართება ხელახალი კენჭისყრა.

3. კენჭისყრის შედეგების საეჭვოდ მიჩნევის თაობაზე ფრაქციის ან უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფის სათანადოდ მოტივირებული განცხადება დაუყოვნებლივ წარედგინება პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს, რომელიც საკითხს შესასწავლად მანდატურთუხუცესს გადასცემს. მანდატურთუხუცესი შეისწავლის საკითხს და დასკვნას დაუყოვნებლივ აცნობებს პარლამენტს. თუ აღნიშნული დასკვნის შედეგად დადასტურდა ხმების გაყალბება, ხელახალი კენჭისყრა იმართება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც საეჭვო ხმების რაოდენობა ცვლის კენჭისყრის საბოლოო შედეგს. კენჭისყრის შედეგების თაობაზე არსებული დავის გადაწყვეტამდე სხვა კენჭისყრის გამართვა დაუშვებელია. ფრაქციის ან უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფის მიერ კენჭისყრის შედეგების შესახებ გამოთქმული ეჭვის გადამოწმების შედეგად მისი დაუდასტურებლობის შემთხვევაში შესაბამის ფრაქციას ან უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს იმავე დღეს უფლება არა აქვს, მოითხოვოს სხვა კენჭისყრის შედეგების გადამოწმება.

4. ყველა კენჭისყრის შედეგებს პარლამენტს აცნობებს პლენარული სხდომის თავმჯდომარე. ეს შედეგები განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

5. პარლამენტის წევრი ხმის მისაცემი ბარათის დაკარგვის შემთხვევაში ამის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობებს პარლამენტის აპარატს. ამ შემთხვევაში პარლამენტის წევრს ხმის მისაცემი დროებითი ბარათი გადაეცემა.

მუხლი 93. ფრაქციის თავისუფალი ტრიბუნა

ფრაქციას უფლება აქვს, პარლამენტის მორიგი სესიის განმავლობაში ორჯერ ისარგებლოს 30-წუთიანი გამოსვლით. აღნიშნული საკითხის დასმა ფრაქციას შეუძლია პლენარული სხდომის მსვლელობისას სხდომის თავმჯდომარისადმი ზეპირად მიმართვით, რაც ფორმდება პლენარული სხდომის საოქმო ჩანაწერით. ფრაქციას გამოსვლისთვის დრო ეძლევა პლენარული სხდომის დღის წესრიგით გათვალისწინებული საკითხების დასრულების შემდეგ ან სხვა დროს, პლენარული სხდომების მიმდინარე კვირაში, სხდომის თავმჯდომარესთან შეთანხმებით.

კარი IV. საკანონმდებლო პროცესი

თავი XIII. საკანონმდებლო პროცესის წარმართვა

მუხლი 94. საკანონმდებლო ინიციატივა

1. საკანონმდებლო პროცესი იწყება საკანონმდებლო ინიციატივის უფლების მქონე სუბიექტის მიერ კანონპროექტის მომზადებითა და პარლამენტისთვის წარდგენით, მათ შორის, ოფიციალური ელექტრონული რესურსების გამოყენებით.

2. საქართველოს კონსტიტუციის 45-ე მუხლის შესაბამისად, საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება აქვთ: საქართველოს მთავრობას, პარლამენტის წევრს, კომიტეტს, ფრაქციას, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს წარმომადგენლობით ორგანოებს, არანაკლებ 25 000 ამომრჩეველს.

3. მხოლოდ საქართველოს მთავრობაა უფლებამოსილი, პარლამენტს წარუდგინოს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტი და მთავრობის სტრუქტურისა და საქმიანობის წესის შესახებ კანონის პროექტი.

4. მხოლოდ პარლამენტის წევრი, კომიტეტი, ფრაქცია არის უფლებამოსილი, პარლამენტს წარუდგინოს რეგლამენტის პროექტი.

5. კანონპროექტი, რომლის ავტორია საქართველოს მთავრობა, აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულება ან აღმასრულებელი ხელისუფლების სახელმწიფო კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, არ შეიძლება საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარადგინოს პარლამენტის წევრმა, ფრაქციამ ან კომიტეტმა.

მუხლი 95. საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა

1. საქართველოს მთავრობა ვალდებულია თავისი კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა პარლამენტს წარუდგინოს წელიწადში ორჯერ, თითო სასესიო პერიოდისთვის. საგაზაფხულო სესიისთვის გათვალისწინებული მოკლევადიანი გეგმა პარლამენტს წარედგინება არაუგვიანეს 31 იანვრისა, ხოლო საშემოდგომო სესიისთვის გათვალისწინებული მოკლევადიანი გეგმა – არაუგვიანეს 31 აგვისტოსი.

2. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია პარლამენტს წარუდგინოს აგრეთვე ისეთი საკანონმდებლო ინიციატივა, რომელიც არ არის გათვალისწინებული მისი კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმით.

მუხლი 96. კანონპროექტის განხილვის ზოგადი წესები

1. პარლამენტისთვის საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარდგენილი კანონპროექტი განხილვისას გადის შემდეგ პროცედურებს:

ა) კანონპროექტი რეგისტრაციისთვის გადაეცემა პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს;

ბ) პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი კანონპროექტს გადასცემს პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისს. პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი კანონპროექტთან დაკავშირებით ამზადებენ ამ რეგლამენტის 97-ე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ დასკვნებს. ამის შემდეგ პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი კანონპროექტს საკუთარ დასკვნასა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის დასკვნასთან ერთად გადასცემს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე, თუ იგი წარდგენილია ბიუროს სხდომის წინა კვირის ხუთშაბათამდე;

გ) პარლამენტის ბიურო უახლოეს სხდომაზე იღებს გადაწყვეტილებას კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ, ამასთანავე, განსაზღვრავს წამყვან კომიტეტსა და იმ კომიტეტებს, რომელთა დასკვნებიც სავალდებულოა (შემდგომ − სავალდებულო კომიტეტი), და კანონპროექტს გადასცემს მათ, სხვა კომიტეტებს, ფრაქციებს, უფრაქციო პარლამენტის წევრებსა და პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს, აგრეთვე საქართველოს მთავრობას. საფინანსო სექტორის წარმომადგენლის საქმიანობის მარეგულირებელი კანონპროექტი გადაეცემა აგრეთვე საქართველოს ეროვნულ ბანკს;

დ) წამყვანი და სავალდებულო კომიტეტების მიერ განხილვის შემდეგ კანონპროექტი შესაბამისი დასკვნებით გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს პირველი მოსმენით განხილვისა და კენჭისყრისთვის პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად;

ე) პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე პირველი მოსმენით განხილვისა და მიღების შემდეგ კანონპროექტი გადაეცემა წამყვან კომიტეტს პირველი მოსმენით განხილვისას გათვალისწინებული შენიშვნების კანონპროექტში ასახვისთვის და პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მეორე მოსმენით განხილვისა და კენჭისყრისთვის მოსამზადებლად;

ვ) კანონპროექტის პირველი მოსმენით მიღების შემდეგ წამყვანი კომიტეტი მას განიხილავს ქვეპუნქტების, პუნქტების (ნაწილების), მუხლების, თავების ან/და კარების მიხედვით, პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მეორე მოსმენით განხილვისთვის მოსამზადებლად. წამყვანი კომიტეტი განიხილავს აგრეთვე კანონპროექტის თაობაზე ალტერნატიულ წინადადებებს;

ზ) წამყვანი კომიტეტის მიერ განხილვის შემდეგ კანონპროექტი შესაბამისი დასკვნებითა და ალტერნატიული წინადადებებით გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე მეორე მოსმენით განხილვისა და კენჭისყრისთვის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად;

თ) პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მეორე მოსმენით განხილვისა და მიღების შემდეგ კანონპროექტი გადაეცემა წამყვან კომიტეტს მესამე მოსმენისთვის მოსამზადებლად;

ი) მეორე მოსმენით მიღების შემდეგ წამყვანი კომიტეტი პარლამენტის მიერ მეორე მოსმენით განხილვისას გათვალისწინებულ შენიშვნებს ასახავს კანონპროექტში, განიხილავს კანონპროექტს და მას გადასცემს პარლამენტის ბიუროს მესამე მოსმენით განხილვისთვის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად;

კ) პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მესამე მოსმენით განხილვის შემდეგ კანონპროექტის საბოლოო რედაქტირებული ვარიანტი დგება კენჭისყრაზე საბოლოო რედაქციით მისაღებად;

ლ) მესამე მოსმენით მიღების შემდეგ კანონი ხელმოსაწერად გადაეცემა საქართველოს პრეზიდენტს.

2. პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრული წამყვანი კომიტეტი კანონპროექტის განსახილველად მართავს კომიტეტის სხდომას, კანონპროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე პირველი, მეორე და მესამე მოსმენებით განხილვისთვის მოსამზადებლად უძღვება შესაბამისი კანონპროექტის საპარლამენტო განხილვის პროცედურებს და პასუხისმგებელია მათი დაცვისთვის.

3. კანონპროექტის ინიციატორს უფლება აქვს, სათანადო მოტივირებით გამოითხოვოს კანონპროექტი პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე პირველი მოსმენით მიღებამდე.

4. კანონპროექტის ორი ან ორზე მეტი პარლამენტის წევრის, კომიტეტის ან ფრაქციის მიერ ინიციირების შემთხვევაში იგი პარლამენტიდან გათხოვილად ჩაითვლება, შესაბამისად, კანონპროექტის ინიციატორი ყველა პარლამენტის წევრის, კომიტეტის ან ფრაქციის ერთობლივი წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე.

5. პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში, აგრეთვე ფრაქციის გაუქმების შემთხვევაში შესაბამისი პარლამენტის წევრის/ფრაქციის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარდგენილ კანონპროექტებზე, რომლებიც განხილვის პროცესშია და პირველი მოსმენით არის მიღებული, მომხსენებელს დანიშნავს წამყვანი კომიტეტი. ამის შესახებ წამყვანი კომიტეტი აცნობებს პარლამენტის ბიუროს. ამ პუნქტით გათვალისწინებული კანონპროექტები, რომლებიც პირველი მოსმენით არ არის მიღებული, გათხოვილად ითვლება წამყვანი კომიტეტის მიმართვის საფუძველზე აღნიშნული ფაქტის პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან.

6. კანონი, რომელიც იწვევს მიმდინარე საბიუჯეტო წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯების ზრდას, შემოსავლების შემცირებას ან სახელმწიფოს მიერ ახალი ფინანსური ვალდებულებების აღებას, პარლამენტმა შეიძლება მიიღოს მხოლოდ საქართველოს მთავრობის თანხმობის მიღების შემდეგ, ხოლო მომავალ საბიუჯეტო წელთან დაკავშირებული კანონი – საქართველოს მთავრობის თანხმობით ან მთავრობის მიერ პარლამენტისთვის წარდგენილი ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის ფარგლებში.

7. კომიტეტი ვალდებულია საქართველოს მთავრობის მიერ წარდგენილი კანონპროექტი, რომლის რიგგარეშე განხილვასაც იგი მოითხოვს, განიხილოს უახლოეს სხდომაზე.

მუხლი 97. კანონპროექტის განსახილველად მიღება და საკომიტეტო მოსმენისთვის მომზადება

1. საკანონმდებლო ინიციატივის უფლების მქონე სუბიექტის მიერ მომზადებული და პარლამენტისთვის წარდგენილი კანონპროექტი მატერიალური სახით, აგრეთვე ადვილად დასამუშავებელი ელექტრონული დოკუმენტის სახით გადაეცემა პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს, რომელიც მას აღრიცხავს და რეგისტრაციაში ატარებს.

2. საკანონმდებლო ინიციატივის უფლების მქონე სუბიექტის მიერ მომზადებული კანონპროექტის პარლამენტისთვის წარდგენის თარიღად მიიჩნევა მისი პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის მიერ რეგისტრაციაში გატარების თარიღი.

3. პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის მიერ ამ რეგლამენტის 96-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად პარლამენტის ბიუროსთვის გადაცემულ კანონპროექტს უნდა ერთოდეს პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის მიერ მომზადებული კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილების პროექტი, რომელშიც მითითებულია:

ა) კანონპროექტის დასახელება;

ბ) კანონპროექტის ინიციატორი;

გ) კანონპროექტის ავტორი;

დ) კანონპროექტის პარლამენტისთვის წარდგენის თარიღი;

ე) წამყვანი კომიტეტი;

ვ) კანონპროექტის კომიტეტის სხდომაზე განხილვის სავარაუდო თარიღი;

ზ) სავალდებულო კომიტეტები;

თ) კანონპროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვის სავარაუდო თარიღი.

4. პარლამენტის ბიურო იღებს გადაწყვეტილებას კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ და ამ მუხლის მე-3 პუნქტის„ე“–„თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საკითხების თაობაზე.

5. პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი ამოწმებს წარდგენილი კანონპროექტის „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „გ“–„ვ“ ქვეპუნქტებსა და მე-2–მე-4 პუნქტებთან შესაბამისობას, ხოლო პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი − „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტთან შესაბამისობას. თუ წარდგენილი კანონპროექტი არ შეესაბამება „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის ზემოაღნიშნული პუნქტების/ქვეპუნქტების მოთხოვნებს, პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის მოტივირებული დასკვნების საფუძველზე კანონპროექტი ხარვეზის გამოსასწორებლად დაუბრუნოს მის ინიციატორს.

6. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი უფლებამოსილია კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყებიდან პირველ მოსმენამდე წარმოადგინოს დამატებითი ინფორმაცია „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხებზე.

7. თუ საქართველოს მთავრობა კანონპროექტის რიგგარეშე განხილვას მოითხოვს, პარლამენტის ბიურო განსაზღვრავს კანონპროექტის საპარლამენტო განხილვის ვადებს და მას შესაბამის კომიტეტებს გადასცემს.

8. პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ კანონპროექტი განსახილველად გადაეცემა კომიტეტებს, ფრაქციებს, უფრაქციო პარლამენტის წევრებსა და პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს, აგრეთვე საქართველოს მთავრობას და განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

9. პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ კანონპროექტთან ან მის ცალკეულ მუხლებთან/პუნქტებთან დაკავშირებით საჯარო კონსულტაციების მიღების მიზნით ნებისმიერ პირს შეუძლია დააფიქსიროს თავისი მოსაზრება/შენიშვნა კომენტარის სახით.

10. თუ კანონპროექტის საპარლამენტო განხილვისთვის მომზადება დადგენილ ვადაში ვერ მოხერხდა, ამ ვადას საჭიროების შემთხვევაში გააგრძელებს პარლამენტის ბიურო.

მუხლი 98. პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის დასკვნები

1. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე წარდგენილ კანონპროექტს უნდა ერთოდეს პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის ინფორმაცია კანონპროექტის თაობაზე და იურიდიული დეპარტამენტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის დასკვნები.

2. პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი ამზადებს დასკვნას შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით:

ა) შეესაბამება თუ არა ან ხომ არ ეწინააღმდეგება კანონპროექტი საქართველოს კანონმდებლობას და საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ ნორმებს;

ბ) საჭიროა თუ არა ახალი კანონის მიღება;

გ) შეესაბამება თუ არა ან ხომ არ ეწინააღმდეგება კანონპროექტი საქართველოს მიერ საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრ ვალდებულებებს;

დ) ამომწურავია თუ არა გასაუქმებელი ნორმატიული აქტების ნუსხა, იმ საკანონმდებლო აქტების პროექტების ნუსხა, რომლებშიც ცვლილების შეტანა აუცილებელია;

ე) შეესაბამება თუ არა კანონპროექტი ევროპის კავშირის კანონმდებლობას.

3. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი ამზადებს დასკვნას შემდეგ საკითხებზე:

ა) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე;

ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე;

გ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები.

მუხლი 99. წინა მოწვევის პარლამენტში განსახილველად წარდგენილი კანონპროექტების განხილვის პროცედურის გაგრძელების მიზანშეწონილობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესი

1. წამყვანი კომიტეტი ახალარჩეული პარლამენტის პირველი სხდომის გამართვიდან არაუგვიანეს 4 თვისა ადგენს წინა მოწვევის პარლამენტში განსახილველად წარდგენილ იმ კანონპროექტთა ნუსხას, რომელთა განხილვის პროცედურის გაგრძელებაც მიზანშეწონილად მიაჩნია, და მას პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს.

2. წამყვანი კომიტეტი ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნულ კანონპროექტთა ნუსხაში კანონპროექტს, რომლის განხილვის პროცედურის გაგრძელებაც მიზანშეწონილად მიაჩნია, შეიტანს იმ შემთხვევაში, თუ კანონპროექტის ინიციატორი კანონპროექტის განხილვის პროცედურაში მისი ინიციატორად მონაწილეობის გაგრძელებაზე თანხმობას განაცხადებს და მას საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად აქვს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება. იმ კანონპროექტზე, რომლის ინიციატორს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება აღარ აქვს და რომლის განხილვის პროცედურის გაგრძელებას წამყვანი კომიტეტი მიზანშეწონილად მიიჩნევს, კანონპროექტის ინიციატორად ჩაითვლება კანონპროექტის განმხილველი წამყვანი კომიტეტი. თუ კომიტეტს არ აქვს ასეთი კანონპროექტის საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარდგენის უფლება, კანონპროექტი პარლამენტიდან გათხოვილად ჩაითვლება.

3. პარლამენტის ბიურო წამყვანი კომიტეტის მიერ შედგენილ კანონპროექტთა ნუსხას პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს გადასცემს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად შედგენილი კანონპროექტთა ნუსხების მიხედვით შეიმუშავებს და პარლამენტს წარუდგენს წინა მოწვევის პარლამენტში განსახილველად წარდგენილი კანონპროექტების განხილვის პროცედურის გაგრძელების მიზანშეწონილობის შესახებ პარლამენტის დადგენილების პროექტს.

4. პარლამენტი დადგენილებით იღებს გადაწყვეტილებას წინა მოწვევის პარლამენტში განსახილველად წარდგენილი კანონპროექტების განხილვის პროცედურის გაგრძელების მიზანშეწონილობის შესახებ. ის კანონპროექტები, რომლებიც აღნიშნული დადგენილებით გათვალისწინებული არ იქნება, პარლამენტიდან გათხოვილად ჩაითვლება.

5. ამ მუხლით განსაზღვრული წესები ვრცელდება აგრეთვე პარლამენტის იმ დადგენილებების პროექტებზე, რომლებიც პარლამენტს წარედგინება კანონპროექტის პარლამენტისთვის წარდგენისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

მუხლი 100. საკანონმდებლო წინადადება

1. საკანონმდებლო წინადადება არის საკანონმდებლო ინიციატივის უფლების არმქონე სუბიექტის მიერ პარლამენტისთვის მატერიალურად ან ელექტრონულად წარდგენილი, დადგენილი წესით გაფორმებული, დასაბუთებული მიმართვა ახალი კანონის მიღების, კანონში ცვლილების შეტანის ან კანონის ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე.

2. საკანონმდებლო წინადადების წარდგენის უფლება აქვთ: საქართველოს მოქალაქეებს, სახელმწიფო ორგანოებს (გარდა საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებებისა და აღმასრულებელი ხელისუფლების სახელმწიფო კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა), მუნიციპალიტეტის ორგანოებს, კანონით დადგენილი წესით საქართველოში რეგისტრირებულ პოლიტიკურ და საზოგადოებრივ გაერთიანებებს, სხვა იურიდიულ პირებს.

3. საკანონმდებლო წინადადება წარდგენილი უნდა იქნეს კანონპროექტის სახით ანდა მოსამზადებელი კანონპროექტის ძირითადი პრინციპების ან კონკრეტული წინადადებების სახით. საკანონმდებლო წინადადება უნდა შეიცავდეს მისი საჭიროების ავტორისეულ დასაბუთებას. საკანონმდებლო წინადადებაში მითითებული უნდა იყოს ცვლილების მიზეზი და არსი, აგრეთვე საკანონმდებლო წინადადების ავტორის ხელმოწერა, მისამართი და საკონტაქტო ტელეფონის ნომერი.

4. საკანონმდებლო წინადადება წარედგინება პარლამენტის აპარატის საქმისწარმოების დეპარტამენტს, რომელიც მას ერთიანი საქმისწარმოების პროგრამის მეშვეობით გადასცემს ყველა პარლამენტის წევრს. პარლამენტის წევრი უფლებამოსილია საკანონმდებლო წინადადების მისთვის გადაცემიდან 1 თვის ვადაში მასზე დაყრდნობით პარლამენტს წარუდგინოს საკანონმდებლო ინიციატივა, რომლის ავტორადაც საკანონმდებლო წინადადების ავტორი მიეთითება.

5. საკანონმდებლო წინადადების ავტორს უფლება აქვს, გამოითხოვოს იგი პარლამენტის წევრის მიერ ამ მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად პარლამენტისთვის შესაბამისი კანონპროექტის წარდგენამდე.

მუხლი 101. კანონპროექტზე მომხსენებელი და თანამომხსენებელი

1. კომიტეტის სხდომაზე პარლამენტის წევრის მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს განსახილველად წარადგენს მისი ინიციატორი პარლამენტის წევრი, პარლამენტის წევრთა მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს − პარლამენტის წევრთა მიერ დანიშნული წარმომადგენელი, საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს – საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივანი − მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მთავრობის მიერ სათანადო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით კანონპროექტზე მომხსენებლად/თანამომხსენებლად შესაბამისი მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე/მოადგილეები არ არის/არ არიან დანიშნული, ფრაქციის ან კომიტეტის მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს – შესაბამისად, ფრაქციის ან კომიტეტის თავმჯდომარე ანდა ფრაქციის ან კომიტეტის მიერ შესაბამისი ფრაქციის ან კომიტეტის წევრთაგან დანიშნული წარმომადგენელი, აფხაზეთის ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს – მის მიერ დანიშნული შესაბამისი უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს თავმჯდომარე, მისი მოადგილე ან კომიტეტის/კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო ამომრჩეველთა მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს – საინიციატივო ჯგუფის მიერ არჩეული საინიციატივო ჯგუფის წევრი.

2. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებულ კანონპროექტზე მომხსენებლად/თანამომხსენებლად საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივანი გამოდის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მთავრობის მიერ სათანადო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მომხსენებლად/თანამომხსენებლად შესაბამისი მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე/მოადგილეები არ იქნება/არ იქნებიან დანიშნული. პარლამენტის წევრის, ფრაქციის, კომიტეტის, აფხაზეთის ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს ან ამომრჩეველთა მიერ ინიციირებულ კანონპროექტზე მომხსენებელია ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შესაბამისი პირი, ხოლოამომრჩეველთა მიერ ინიციირებულ კანონპროექტზე თანამომხსენებლად გამოდის შესაბამისი კომიტეტის წარმომადგენელი.

3. საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებულ კანონპროექტზე მომხსენებლად დანიშნული პირი არ შეიძლება იყოს პარლამენტის წევრი.

4. პარლამენტის წევრის, ფრაქციის ან კომიტეტის მიერ ინიციირებულ კანონპროექტზე თანამომხსენებლად გამოდის საქართველოს მთავრობის შესაბამისი წარმომადგენელი.

5. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განსახილველი საკითხის განხილვის დაწყებისას სხდომათა დარბაზში მომხსენებლის არყოფნის შემთხვევაში საკითხი იხსნება ამ პლენარული სხდომის დღის წესრიგიდან და გადადის მომდევნო პლენარული სხდომის დღის წესრიგში, ხოლო თანამომხსენებლის არყოფნა არ აბრკოლებს საკითხის განხილვას.

6. საქართველოს პრეზიდენტის მოტივირებული შენიშვნების განხილვისას პრეზიდენტის წარმომადგენლის გამოუცხადებლობის შემთხვევაში შენიშვნები განიხილება პრეზიდენტის წარმომადგენლის მოხსენებისა და კითხვა-პასუხის ეტაპების გამოტოვებით.

მუხლი 102. კომიტეტის მიერ კანონპროექტის განხილვის ზოგადი პროცედურები

1. პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან არაუადრეს მე-2 დღისა და არაუგვიანეს 3 კვირისა საქართველოს მთავრობა, პარლამენტის კომიტეტები, ფრაქციები, უფრაქციო პარლამენტის წევრები და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი წამყვან კომიტეტს გადასცემენ კანონპროექტის თაობაზე თავიანთ შენიშვნებს. თუ აღნიშნული სუბიექტები მითითებულ ვადაში არ წარმოადგენენ კანონპროექტის თაობაზე შენიშვნებს, კანონპროექტი მათ მიერ მოწონებულად ჩაითვლება.

2. პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან არაუადრეს მე-2 დღისა და არაუგვიანეს 5 კვირისა წამყვანი კომიტეტი იწვევს კომიტეტის სხდომას (გარდა კანონპროექტის დაჩქარებული ან გამარტივებული წესით განხილვის შემთხვევისა). წამყვანი კომიტეტის სხდომა მოწვეული უნდა იქნეს მას შემდეგ, რაც სავალდებულო კომიტეტები წამყვან კომიტეტს ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში გადასცემენ კანონპროექტის თაობაზე თავიანთ შენიშვნებს.

3. პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ კანონპროექტთან ან მის ცალკეულ მუხლებთან/პუნქტებთან დაკავშირებით კანონპროექტის კომიტეტის სხდომაზე განხილვამდე დაფიქსირებული მოსაზრება/შენიშვნა წარედგინება წამყვანი კომიტეტის თავმჯდომარეს, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში, კანონპროექტის კომიტეტის სხდომაზე განხილვისას გააცნობს მას კომიტეტის წევრებს. თუ კომიტეტი ამ მოსაზრებას/შენიშვნას გაიზიარებს, იგი აისახება კომიტეტის დასკვნაში.

4. კომიტეტის სხდომაზე განხილვისას კანონპროექტის თაობაზე გამოთქმული შენიშვნა გათვალისწინებულად ჩაითვლება, თუ მას დაეთანხმება მომხსენებელი ან კენჭისყრის შედეგად გაიზიარებს კომიტეტი. შენიშვნის კენჭისყრაზე დასაყენებლად ის წარმოდგენილი უნდა იყოს ალტერნატიული წინადადების სახით ან ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად.

5. კომიტეტის სხდომაზე განხილვის შედეგად კანონპროექტი შეიძლება ცნობილ იქნეს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისთვის მომზადებულად, არასაკმარისად მომზადებულად ან მიუღებლად. კომიტეტის მიერ კანონპროექტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისთვის არასაკმარისად მომზადებულად ან მიუღებლად ცნობა არ აბრკოლებს პლენარულ სხდომაზე მისი განხილვის დაწყებას. თუ კანონპროექტის ინიციატორი პარლამენტის ორი თანამიმდევრული მორიგი სესიის განმავლობაში კომიტეტის მიერ კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით და დადგენილ ვადაში მოწვეულ კომიტეტის სხდომაზე არ გამოიტანს კანონპროექტს, იგი პარლამენტიდან გათხოვილად ჩაითვლება, ხოლო კანონპროექტის მეორე ან მესამე მოსმენით განხილვის შემთხვევაში მისი განხილვა წყდება წამყვანი კომიტეტის მიმართვის საფუძველზე აღნიშნული ფაქტის პარლამენტის ბიუროს მიერ ცნობად მიღების მომენტიდან.

6. წამყვანი კომიტეტის დასკვნის გარეშე კანონპროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე გატანა დაუშვებელია, გარდა ამ მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა. თუ პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის განხილვისთვის დადგენილ ვადაში წამყვანი კომიტეტი არ გამართავს სხდომას და არ გამოხატავს თავის პოზიციას კანონპროექტთან დაკავშირებით, კანონპროექტის ინიციატორი უფლებამოსილია მიმართოს წამყვან კომიტეტს მისი განხილვის მოთხოვნით ან პარლამენტის ბიუროს წინაშე დასვას წამყვანი კომიტეტის დასკვნის გარეშე კანონპროექტის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანის საკითხი.

7. თუ ამ მუხლით განსაზღვრულ ვადაში წამყვანი კომიტეტი ვერ ახერხებს სხდომის გამართვასა და დასკვნის წარდგენას, პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია კომიტეტის თავმჯდომარის მოტივირებული წინადადების საფუძველზე დაადგინოს კანონპროექტის საკომიტეტო განხილვის ახალი ვადა. თუ წამყვანი კომიტეტი ამ ვადაშიც არ გამართავს სხდომას და არ გამოხატავს თავის პოზიციას კანონპროექტთან დაკავშირებით, კანონპროექტის ინიციატორი უფლებამოსილია კვლავ მიმართოს წამყვან კომიტეტს მისი განხილვის მოთხოვნით ან პარლამენტის ბიუროს წინაშე დასვას წამყვანი კომიტეტის დასკვნის გარეშე კანონპროექტის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანის საკითხი. წამყვანი კომიტეტის მიერ კანონპროექტის განხილვისთვის დადგენილი ვადის დარღვევის შემთხვევაში პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია განიხილოს აღნიშნული ფაქტი და დასვას შესაბამისი კომიტეტის თავმჯდომარის პასუხისმგებლობის საკითხი.

8. ამ მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში პარლამენტის ბიურო ვალდებულია კანონპროექტი შეიტანოს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. თუ კანონპროექტის ინიციატორი შესაბამისი სესიის განმავლობაში პარლამენტის ბიუროს წინაშე არ დასვამს მისი შემდგომი განხილვის საკითხს, იგი პარლამენტიდან გათხოვილად ჩაითვლება. ამის შესახებ ინფორმაციას პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი აწვდის პარლამენტის ბიუროს.

9. წამყვანი კომიტეტის მიერ კანონპროექტის თაობაზე მიღებული გადაწყვეტილება აისახება კომიტეტის დასკვნაში, რომელსაც ხელს აწერს კომიტეტის თავმჯდომარე.

10. წამყვანი კომიტეტის სხდომის გამართვის შემდეგ კანონპროექტი კომიტეტის თავმჯდომარის ხელმოწერით, წერილობითი ფორმით ეგზავნება პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს პარლამენტის ბიუროს უახლოესი სხდომის დღის წესრიგში შესატანად. ამასთანავე, კანონპროექტის თითოეული გვერდი ვიზირებული უნდა იქნეს წამყვანი კომიტეტის აპარატის კანონპროექტზე პასუხისმგებელი პირის მიერ.

11. პარლამენტის ბიუროსთვის წარდგენილ კანონპროექტს უნდა ერთოდეს წამყვანი კომიტეტის დასკვნა, აგრეთვე სხვა კომიტეტების, ფრაქციების, უფრაქციო პარლამენტის წევრების, პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის, პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისისა და სხვა უფლებამოსილი სუბიექტების დასკვნები და მათი შენიშვნების კანონპროექტში გათვალისწინების მდგომარეობის ამსახველი ფურცელი (შემდგომ – შენიშვნების ფურცელი).

12. წამყვანი კომიტეტის მიერ კანონპროექტის განხილვის შემდეგ პარლამენტის ვებგვერდზე განთავსდება კანონპროექტი და მასში გათვალისწინებული შენიშვნების ვიზუალურად მკაფიოდ ხილვადი ვერსია.

მუხლი 103. ალტერნატიული კანონპროექტი

1. პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან კანონპროექტის პირველი მოსმენით საკომიტეტო განხილვის გამართვამდე ამ რეგლამენტით განსაზღვრული საკანონმდებლო ინიციატივის უფლების მქონე სუბიექტმა შეიძლება საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარადგინოს ალტერნატიული კანონპროექტი. ალტერნატიული კანონპროექტი წარედგინება პარლამენტის ბიუროს, რომელიც მას განსახილველად გადასცემს ძირითადი კანონპროექტის განმხილველ წამყვან კომიტეტს. ალტერნატიული კანონპროექტი წამყვანი კომიტეტის სხდომაზე ძირითად კანონპროექტთან ერთად განიხილება.

2. ალტერნატიული კანონპროექტი არსებითად უნდა განსხვავდებოდეს ძირითადი კანონპროექტისგან.

3. წამყვანი კომიტეტი ალტერნატიული კანონპროექტის ინიციატორის თანხმობით იღებს გადაწყვეტილებას კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მისი შეჯერებული ვარიანტის წარდგენის შესახებ. თუ შეთანხმება ვერ მოხერხდა, წარდგენილი იქნება ძირითადი კანონპროექტი და ალტერნატიული კანონპროექტი. პარლამენტი დადგენილებით წყვეტს ერთ-ერთი მათგანის საფუძვლად მიღების ან უარყოფის საკითხს.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული საკითხის განხილვის დროს მომხსენებლად გამოდის ჯერ ძირითად კანონპროექტზე მომხსენებელი, ხოლო შემდეგ – ალტერნატიულ კანონპროექტზე მომხსენებელი. თითოეული მომხსენებლის მოხსენების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს. ამის შემდეგ კენჭი ეყრება შესაბამისი დადგენილების პროექტს.

მუხლი 104. ალტერნატიული წინადადება

1. კანონპროექტის ცალკეული ნორმების თაობაზე შეიძლება წარდგენილ იქნეს ალტერნატიული წინადადება. ალტერნატიული წინადადების წარდგენის უფლება აქვს კომიტეტს, ფრაქციას, პარლამენტის წევრს.

2. კანონპროექტის ცალკეული ნორმების თაობაზე ალტერნატიული წინადადება წარდგენილი უნდა იქნეს წერილობითი ფორმით, შესაბამისი კანონპროექტის მეორე მოსმენით საკომიტეტო განხილვის დღის წინა დღის 18 საათამდე. ალტერნატიული წინადადება წარედგინება წამყვან კომიტეტსა და პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს.

3. კანონპროექტის ცალკეული ნორმების თაობაზე ალტერნატიული წინადადება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას დაეთანხმება მომხსენებელი. თუ მომხსენებელი არ ეთანხმება ალტერნატიული წინადადების მიღებას, წამყვანი კომიტეტი ან პარლამენტის პლენარული სხდომა კენჭისყრით წყვეტს კანონპროექტის ცალკეული ნორმების თაობაზე ალტერნატიული წინადადების მიღების ან უარყოფის საკითხს. ალტერნატიული წინადადების წამყვანი კომიტეტის მიერ უარყოფის შემთხვევაში იგი წამყვანი კომიტეტის დასკვნასთან ერთად ეგზავნება პარლამენტის ბიუროს.

მუხლი 105. კანონპროექტის სამი მოსმენით განხილვის წესი

1. პარლამენტი კანონპროექტს განიხილავს სამი მოსმენით, გარდა საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

2. კანონპროექტის პირველი მოსმენისას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განიხილება მისი ზოგადი პრინციპები და ძირითადი დებულებები.

3. კანონპროექტის მეორე მოსმენისას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე იგი განიხილება ქვეპუნქტების, პუნქტების (ნაწილების), მუხლების, თავების ან/და კარების მიხედვით და მას ერთიანად ეყრება კენჭი. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის მეორე მოსმენისას მისი განხილვის ფორმის (ქვეპუნქტების, პუნქტების (ნაწილების), მუხლების, თავების ან/და კარების მიხედვით განხილვის) შესახებ გადაწყვეტილებას წამყვანი კომიტეტის თავმჯდომარის წინადადების საფუძველზე იღებს სხდომის თავმჯდომარე.

4. კანონპროექტის მესამე მოსმენისას მასში შესაძლებელია მხოლოდ რედაქციული ცვლილებების შეტანა.

მუხლი 106. კანონპროექტის პლენარულ სხდომაზე პირველი მოსმენით განხილვა

1. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის განხილვა იწყება მისი პირველი მოსმენით განხილვით, გარდა ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

2. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვა იწყება კანონპროექტზე მომხსენებლის გამოსვლით.

3. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტზე მომხსენებლის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 20 წუთს. აუცილებლობის შემთხვევაში მისი გამოსვლის ხანგრძლივობა შეიძლება გაგრძელდეს სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით.

4. კანონპროექტზე მომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ პარლამენტის წევრებს უფლება აქვთ, კანონპროექტის თაობაზე შეკითხვებით მიმართონ მას. თითოეული შეკითხვის ავტორისთვის გამოყოფილი დრო არ უნდა აღემატებოდეს 2 წუთს. ამასთანავე, მას შეუძლია დაზუსტებისთვის ისარგებლოს არაუმეტეს 1 წუთით. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, შეკითხვისა და დაზუსტებისთვის გამოვიდეს თითოჯერ. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, საჭიროების შემთხვევაში მიიღოს გადაწყვეტილება შეკითხვების დასმის შეწყვეტის შესახებ.

5. შეკითხვების დასრულების შემდეგ კანონპროექტზე მომხსენებელს უფლება აქვს, ყველა დასმულ შეკითხვას ერთობლივად უპასუხოს. მისი პასუხის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 20 წუთს. აუცილებლობის შემთხვევაში მომხსენებლის პასუხის ხანგრძლივობა შეიძლება გაგრძელდეს სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით.

6. კანონპროექტზე მომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ, როგორც წესი, სიტყვით გამოდის კანონპროექტზე თანამომხსენებელი. მისი გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 15 წუთს. თანამომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ პარლამენტის წევრებს უფლება აქვთ, კანონპროექტის თაობაზე შეკითხვებით მიმართონ მას. თითოეული შეკითხვის ავტორისთვის გამოყოფილი დრო არ უნდა აღემატებოდეს 2 წუთს. შეკითხვების დასრულების შემდეგ თანამომხსენებელს უფლება აქვს, ყველა დასმულ შეკითხვას ერთობლივად უპასუხოს. მისი პასუხის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 15 წუთს.

7. კანონპროექტზე თანამომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ, როგორც წესი, სიტყვით გამოდიან წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენელი (თუ წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენელი არ არის თანამომხსენებელი) და სხვა კომიტეტების წარმომადგენლები. წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენლის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს, ხოლო სხვა კომიტეტის წარმომადგენლის გამოსვლისა − 5 წუთს.

8. წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენლისა და სხვა კომიტეტების წარმომადგენლების გამოსვლების დასრულების შემდეგ სიტყვით გამოდიან უფრაქციო პარლამენტის წევრები. თითოეული მათგანის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 3 წუთს, ხოლო თუ 1 პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული უფრაქციო პარლამენტის წევრები თითოეული მათგანის გამოსვლისთვის გამოყოფილ დროს ერთმანეთს დაუთმობენ, შესაბამისი პარლამენტის წევრის/წევრების გამოსვლის/გამოსვლების ხანგრძლივობა ჯამში 15 წუთს არ უნდა აღემატებოდეს. ამისთვის პარლამენტის წევრები მომხსენებლის გამოსვლის დასრულებამდე პირადად ეწერებიან გამომსვლელთა სიაში. ამ პარლამენტის წევრთა თანამიმდევრობას განსაზღვრავს პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე გამომსვლელთა სიაში ჩაწერის რიგითობის მიხედვით. გამომსვლელთა რიგითობის დაცვა სავალდებულოა. პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარის ნებართვის გარეშე გამოსვლა დაუშვებელია. ამასთანავე, პარლამენტის წევრს შეუძლია გამომსვლელთა სიაში ჩაეწეროს მხოლოდ ერთხელ. პარლამენტის წევრს, რომელიც ჩაწერილია გამომსვლელთა სიაში და სიტყვის მიცემის მომენტისთვის ესწრება სხდომას, უფლება არა აქვს, მისი გამოსვლისთვის განკუთვნილი დრო სხვა პარლამენტის წევრს დაუთმოს, გარდა ამ პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა. თუ პარლამენტის წევრი სიტყვის მიცემის მომენტისთვის სხდომას არ ესწრება, მას აღარ აქვს ამ საკითხზე გამოსვლის უფლება.

9. პარლამენტის წევრების გამოსვლების დასრულების შემდეგ სიტყვით გამოდიან საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციების წარმომადგენლები და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციების წარმომადგენლები ამ თანამიმდევრობით და პარლამენტის პლენარულ სხდომას მოახსენებენ თავიანთ პოზიციას წარმოდგენილი კანონპროექტის ზოგადი პრინციპებისა და ძირითადი დებულებების თაობაზე.გამოსვლებისთვის ფრაქციას ეძლევა იმდენი წუთი, რამდენი პარლამენტის წევრიც არის მასში გაერთიანებული, მაგრამ არანაკლებ 15 და არაუმეტეს 75 წუთისა.

10. კანონპროექტზე მომხსენებელი, თანამომხსენებელი, კომიტეტის წარმომადგენელი, ფრაქციის წარმომადგენელი, უფრაქციო პარლამენტის წევრი სიტყვით გამოდის სხდომათა დარბაზში პრეზიდიუმის წინ განთავსებული ტრიბუნიდან, თუ მისი გამოსვლის ხანგრძლივობა 3 წუთს აღემატება. თუ გამოსვლისთვის განსაზღვრული დრო 3 წუთს არ აღემატება, პარლამენტის წევრს (გარდა მომხსენებლისა) უფლება აქვს, სიტყვით გამოვიდეს აგრეთვე სხდომათა დარბაზში მისთვის განკუთვნილი ადგილიდან.

11. ფრაქციის წარმომადგენელთა გამოსვლების დასრულების შემდეგ დასკვნითი სიტყვით, რომლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს, გამოდის მომხსენებელი.

12. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისას კანონპროექტის თაობაზე გამოთქმული შენიშვნა გათვალისწინებულად ჩაითვლება, თუ მას დაეთანხმება მომხსენებელი.

13. კანონპროექტის პირველი მოსმენის დასრულების შემდეგ პარლამენტი კენჭისყრით იღებს გადაწყვეტილებას კანონპროექტის პირველი მოსმენით მიღების შესახებ.

14. კანონპროექტი, რომელიც პირველი მოსმენით კენჭისყრისას ვერ დააგროვებს მისი მიღებისთვის საჭირო ხმების რაოდენობას, უარყოფილად ითვლება და ფორმდება დადგენილება კანონპროექტის უარყოფის შესახებ.

მუხლი 107. კანონპროექტის მეორე მოსმენით განხილვა

1. კანონპროექტის პირველი მოსმენით მიღების შემდეგ იგი მასზე გამოთქმული და გათვალისწინებული შენიშვნების კანონპროექტში ასახვისა და მეორე მოსმენით განხილვისთვის მომზადების მიზნით გადაეცემა წამყვან კომიტეტს, რომელიც კანონპროექტს პირველი მოსმენით მიღებიდან 3 კვირის ვადაში განიხილავს. წამყვანი კომიტეტის სხდომაზე კანონპროექტი განიხილება ქვეპუნქტების, პუნქტების (ნაწილების), მუხლების, თავების ან/და კარების მიხედვით და მას ერთიანად ეყრება კენჭი. საჭიროების შემთხვევაში კენჭი ეყრება ალტერნატიულ წინადადებებს. თუ ამ პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში წამყვანი კომიტეტი ვერ მოახერხებს კანონპროექტის განხილვას, ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს კომიტეტის თავმჯდომარის მოტივირებული წინადადების საფუძველზე, პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით.

2. პარლამენტის მიერ პირველი მოსმენით განხილვისას გათვალისწინებული შენიშვნების მიხედვით გადამუშავებული კანონპროექტი პირველი მოსმენით მიღებიდან 4 კვირის ვადაში, ამ რეგლამენტის 102-ე მუხლის მე-10 პუნქტით დადგენილი წესით ეგზავნება პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მეორე მოსმენით განხილვისა და კენჭისყრისთვის.

3. პარლამენტის პლენარული სხდომისთვის მეორე მოსმენით წარდგენილ კანონპროექტს უნდა ერთოდეს პლენარულ სხდომაზე პირველი მოსმენით განხილვისას კანონპროექტის თაობაზე გამოთქმული შენიშვნების ფურცელი, წამყვანი კომიტეტისა და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის დასკვნები, აგრეთვე ალტერნატიული წინადადებები, რომლებიც წამყვან კომიტეტს წარედგინა.

4. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის მეორე მოსმენით განხილვა იწყება კანონპროექტზე მომხსენებლის გამოსვლით, რომელიც კანონპროექტს სხდომას გააცნობს ამ რეგლამენტის 105-ე მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, ამ რეგლამენტის 105-ე მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, შესაბამის ქვეპუნქტთან, პუნქტთან (ნაწილთან), მუხლთან, თავთან ან/და კართან დაკავშირებით, შეკითხვისა და დაზუსტებისთვის გამოვიდეს თითოჯერ. თითოეული შეკითხვის ავტორისთვის გამოყოფილი დრო არ უნდა აღემატებოდეს 2 წუთს. ამასთანავე, მას შეუძლია დაზუსტებისთვის ისარგებლოს არაუმეტეს 1 წუთით. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, შეკითხვისა და დაზუსტებისთვის გამოვიდეს თითოჯერ. სხდომის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, საჭიროების შემთხვევაში მიიღოს გადაწყვეტილება შეკითხვების დასმის შეწყვეტის შესახებ.

6. კანონპროექტზე მომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ, როგორც წესი, სიტყვით გამოდის კანონპროექტზე თანამომხსენებელი (არსებობის შემთხვევაში). მისი გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს. თანამომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ პარლამენტის წევრებს უფლება აქვთ, კანონპროექტის თაობაზე შეკითხვებით მიმართონ მას. თითოეული შეკითხვის ავტორისთვის გამოყოფილი დრო არ უნდა აღემატებოდეს 1 წუთს. შეკითხვების დასრულების შემდეგ თანამომხსენებელს უფლება აქვს, ყველა დასმულ შეკითხვას ერთობლივად უპასუხოს. მისი პასუხის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს.

7. კანონპროექტზე თანამომხსენებლის გამოსვლის დასრულების შემდეგ სიტყვით გამოდის ის პარლამენტის წევრი, კომიტეტის, ფრაქციის წარმომადგენელი, რომლის ალტერნატიული წინადადებაც გამოტანილ იქნა პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე. ალტერნატიული წინადადების ავტორის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 5 წუთს. პარლამენტის წევრს შეუძლია ალტერნატიული წინადადების ავტორს 1-წუთიან რეჟიმში დაუსვას შეკითხვა მხოლოდ ერთხელ.

8. ამ მუხლის მე-4–მე-7 პუნქტებით გათვალისწინებულ პირთა გამოსვლების დასრულების შემდეგ, როგორც წესი, სიტყვით გამოდიან წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენელი (თუ წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენელი არ არის თანამომხსენებელი) და სხვა კომიტეტების წარმომადგენლები. წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენლის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს, ხოლო სხვა კომიტეტის წარმომადგენლის გამოსვლისა − 5 წუთს.

9. წამყვანი კომიტეტის წარმომადგენლისა და სხვა კომიტეტების წარმომადგენლების გამოსვლების დასრულების შემდეგ სიტყვით გამოდიან უფრაქციო პარლამენტის წევრები. თითოეული მათგანის გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 3 წუთს, ხოლო თუ 1 პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული უფრაქციო პარლამენტის წევრები თითოეული მათგანის გამოსვლისთვის გამოყოფილ დროს ერთმანეთს დაუთმობენ, შესაბამისი პარლამენტის წევრის/წევრების გამოსვლის/გამოსვლების ხანგრძლივობა ჯამში 15 წუთს არ უნდა აღემატებოდეს. ამისთვის პარლამენტის წევრები მომხსენებლის გამოსვლის დასრულებამდე პირადად ეწერებიან გამომსვლელთა სიაში, რომელიც დგება პარლამენტის პლენარული სხდომის სამდივნოში და წარედგინება სხდომის თავმჯდომარეს. ამ პარლამენტის წევრთა თანამიმდევრობას განსაზღვრავს პლენარული სხდომის თავმჯდომარე გამომსვლელთა სიაში ჩაწერის რიგითობის მიხედვით. გამომსვლელთა რიგითობის დაცვა სავალდებულოა. სხდომის თავმჯდომარის ნებართვის გარეშე გამოსვლა დაუშვებელია. ამასთანავე, პარლამენტის წევრს შეუძლია გამომსვლელთა სიაში ჩაეწეროს მხოლოდ ერთხელ. პარლამენტის წევრს, რომელიც ჩაწერილია გამომსვლელთა სიაში და სიტყვის მიცემის მომენტისთვის ესწრება სხდომას, უფლება არა აქვს, მისი გამოსვლისთვის განკუთვნილი დრო სხვა პარლამენტის წევრს დაუთმოს, გარდა ამ პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა. თუ პარლამენტის წევრი სიტყვის მიცემის მომენტისთვის სხდომას არ ესწრება, მას აღარ აქვს ამ საკითხზე გამოსვლის უფლება.

10. პარლამენტის წევრების გამოსვლების დასრულების შემდეგ სიტყვით გამოდიან საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციების წარმომადგენლები და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციების წარმომადგენლები ამ თანამიმდევრობით და პარლამენტის პლენარულ სხდომას მოახსენებენ თავიანთ პოზიციას წარმოდგენილი კანონპროექტის თაობაზე. გამოსვლებისთვის ფრაქციას ეძლევა იმდენი წუთი, რამდენი პარლამენტის წევრიც არის მასში გაერთიანებული, მაგრამ არანაკლებ 15 და არაუმეტეს 75 წუთისა.

11. კანონპროექტზე მომხსენებელი, თანამომხსენებელი, კომიტეტის წარმომადგენელი, ფრაქციის წარმომადგენელი, უფრაქციო პარლამენტის წევრი სიტყვით გამოდის სხდომათა დარბაზში პრეზიდიუმის წინ განთავსებული ტრიბუნიდან, თუ მისი გამოსვლის ხანგრძლივობა 3 წუთს აღემატება. თუ გამოსვლისთვის განსაზღვრული დრო 3 წუთს არ აღემატება, პარლამენტის წევრს (გარდა მომხსენებლისა) უფლება აქვს, სიტყვით გამოვიდეს აგრეთვე სხდომათა დარბაზში მისთვის განკუთვნილი ადგილიდან.

12. ფრაქციის წარმომადგენელთა გამოსვლების დასრულების შემდეგ დასკვნითი სიტყვით, რომლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს, გამოდის მომხსენებელი.

13. დასაშვებია კანონპროექტის მეორე მოსმენით მიღება ცალკეული მუხლების გამოკლებით. ეს მუხლები შეიძლება შემოტანილ იქნეს მესამე მოსმენისას.

14. მეორე მოსმენისას კანონპროექტს მთლიანად ეყრება კენჭი. ალტერნატიულ წინადადებას პირველ რიგში ეყრება კენჭი. თუ საკითხის განხილვისას ალტერნატიული წინადადების ავტორი სხდომათა დარბაზში არ იმყოფება ან იგი ალტერნატიული წინადადების განხილვაზე უარს აცხადებს, ალტერნატიული წინადადება უარყოფილად ითვლება და მას კენჭი არ ეყრება.

15. კანონპროექტის მეორე მოსმენის დასრულების შემდეგ პარლამენტი კენჭისყრით იღებს გადაწყვეტილებას კანონპროექტის მეორე მოსმენით მიღების შესახებ.

16. კანონპროექტი, რომელიც მეორე მოსმენით კენჭისყრისას ვერ დააგროვებს მისი მიღებისთვის საჭირო ხმების რაოდენობას, ჩავარდნილად ითვლება და ფორმდება დადგენილება კანონპროექტის მეორე მოსმენით მიუღებლობის შესახებ.

17. თუ პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მეორე მოსმენისას ჩავარდნილი კანონპროექტი სასესიო პერიოდში 1 თვის განმავლობაში მისი ინიციატორის მოთხოვნით არ დადგება პლენარულ სხდომაზე კენჭისყრაზე, იგი უარყოფილად ჩაითვლება. ასევე უარყოფილად ჩაითვლება კანონპროექტი, რომელიც განმეორებით ვერ დააგროვებს ხმების საჭირო რაოდენობას.

მუხლი 108. საკანონმდებლო პაკეტის პირველი და მეორე მოსმენებით განხილვისა და მიღების თავისებურებანი

1. საკანონმდებლო პაკეტის პირველი და მეორე მოსმენებით განხილვისას პაკეტში შემავალ თითოეულ კანონპროექტზე ცალკე იმართება ამ რეგლამენტის 106-ე მუხლის მე-2–მე-6 პუნქტებითა და 107-ე მუხლის მე-4–მე-7 პუნქტებით გათვალისწინებული პროცედურები.

2. საკანონმდებლო პაკეტში შემავალ ყველა კანონპროექტზე ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული პროცედურების დასრულების შემდეგ ერთიანად იმართება ამ რეგლამენტის 106-ე მუხლის მე-7–მე-9 და მე-11 პუნქტებითა და 107-ე მუხლის მე-8–მე-10 და მე-12 პუნქტებით გათვალისწინებული გამოსვლები.

3. საკანონმდებლო პაკეტის პირველი ან მეორე მოსმენით განხილვის დასრულების შემდეგ საკანონმდებლო პაკეტში შემავალ იმ პროექტებზე, რომელთა მისაღებად თანაბარი რაოდენობის ხმებია საჭირო, კენჭისყრა ერთიანად იმართება. პარლამენტი მომხსენებლის, პარლამენტის წევრის ინიციატივით უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება საკანონმდებლო პაკეტში შემავალ თითოეულ პროექტზე კენჭისყრის ცალკე გამართვის თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიღება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მეხუთედისა.

მუხლი 109. კანონპროექტის მესამე მოსმენით განხილვა

1. კანონპროექტის მეორე მოსმენით მიღების შემდეგ წამყვანი კომიტეტი 10 დღის ვადაში განიხილავს მას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მესამე მოსმენით განხილვისთვის მოსამზადებლად. წამყვანი კომიტეტის სხდომის გამართვის შემდეგ კანონპროექტი ამ რეგლამენტის 102-ე მუხლის მე-10 პუნქტით დადგენილი წესით ეგზავნება პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს პარლამენტის ბიუროს უახლოესი სხდომის დღის წესრიგში შესატანად.

2. პარლამენტის პლენარული სხდომისთვის მესამე მოსმენით განსახილველად წარდგენილ კანონპროექტს უნდა ერთოდეს წამყვანი კომიტეტის მიერ მომზადებული, მეორე მოსმენით კენჭისყრის შედეგად გათვალისწინებული შენიშვნების ფურცელი, აგრეთვე წამყვანი კომიტეტისა და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის დასკვნები.

3. მესამე მოსმენისას კანონპროექტს წარადგენს მომხსენებელი, რომელსაც პარლამენტის წევრებმა კანონპროექტთან დაკავშირებით შეიძლება მისცენ რედაქციული შენიშვნები. რედაქციული შენიშვნებისთვის თითოეული გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 3 წუთს. ამასთანავე, პირი ერთსა და იმავე საკითხზე შეიძლება გამოვიდეს მხოლოდ ერთხელ.

4. გამოსვლების დასრულების შემდეგ რედაქციულ შენიშვნებზე პასუხისთვის სიტყვით გამოდის კანონპროექტზე მომხსენებელი. მისი პასუხის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს. მომხსენებლის გამოსვლის შემდეგ პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე კანონპროექტის განხილვას დასრულებულად მიიჩნევს.

5. მეორე მოსმენისას დამატებითი განხილვისთვის გადადებული მუხლები კენჭისყრაზე ცალკე დგება. შესაძლებელია კანონპროექტის მიღება ამ მუხლების გარეშე, თუ ისინი არ არის კანონპროექტის პრინციპული დებულებები.

6. მესამე მოსმენით კენჭისყრის წინ სავალდებულოა პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის საბოლოო რედაქტირებული ვარიანტის დარიგება, რომელშიც ასახულია მესამე მოსმენისას გამოთქმული და გათვალისწინებული შენიშვნები. აღნიშნული ვარიანტის თავფურცელი ვიზირებული უნდა იყოს კანონპროექტზე მომხსენებლის, წამყვანი კომიტეტის თავმჯდომარის, წამყვანი კომიტეტის აპარატის კანონპროექტზე პასუხისმგებელი პირისა და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის უფროსის მიერ.

7. მესამე მოსმენისას კანონპროექტის საბოლოო რედაქტირებულ ვარიანტს მთლიანად ეყრება კენჭი. დაუშვებელია მესამე მოსმენით კენჭისყრის შემდეგ კანონპროექტში რაიმე შესწორების შეტანა.

8. კანონპროექტი, რომელიც მესამე მოსმენით კენჭისყრისას ვერ დააგროვებს მისი მიღებისთვის საჭირო ხმების რაოდენობას, ჩავარდნილად ითვლება და ფორმდება დადგენილება კანონპროექტის მესამე მოსმენით მიუღებლობის შესახებ. ჩავარდნილ კანონპროექტზე ვრცელდება ამ რეგლამენტის 107-ე მუხლის მე-17 პუნქტით დადგენილი წესი.

9. მეორე ან მესამე მოსმენისას უარყოფილ კანონპროექტს პარლამენტი განიხილავს მისი ახალი საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარდგენის შემთხვევაში.

მუხლი 110. პარლამენტის საბოლოო გადაწყვეტილების შესწორების დაუშვებლობა

დაუშვებელია საბოლოო კენჭისყრის შემდეგ პარლამენტის მიერ მიღებული კანონის ან დადგენილების გადაკეთება ან გასწორება. ამ ქმედების განხორციელება იწვევს კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას.

მუხლი 111. პარლამენტის პლენარული სხდომის ოქმი და სტენოგრამა

1. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დგება სხდომის ოქმი და სტენოგრამა. პარლამენტის პლენარული სხდომის ოქმი და სტენოგრამა, საიდუმლო საკითხების გამოკლებით, განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

2. პარლამენტის დახურული პლენარული სხდომის ოქმისა და სტენოგრამის გაცნობის უფლება აქვთ მხოლოდ პარლამენტის წევრებს, საქართველოს პრეზიდენტისა და საქართველოს მთავრობის უფლებამოსილ წარმომადგენლებს, აგრეთვე სახელმწიფო ორგანოთა იმ წარმომადგენლებს, რომლებიც აღნიშნული სხდომის მუშაობაში მონაწილეობდნენ.

მუხლი 112. კანონპროექტის წინა მოსმენაზე დაბრუნება

პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის განხილვისას აუცილებლობის შემთხვევაში პარლამენტმა შეიძლება კანონპროექტზე მომხსენებლის ან თანამომხსენებლის მოტივირებული წინადადების საფუძველზე დადგენილებით მიიღოს გადაწყვეტილება კანონპროექტის მესამე მოსმენიდან მეორე მოსმენით პლენარულ სხდომაზე განხილვისთვის დაბრუნების შესახებ.

მუხლი 113. კანონის დაჩქარებული წესით განხილვა და მიღება

1. პარლამენტმა კანონპროექტი შეიძლება განიხილოს და მიიღოს დაჩქარებული წესით. კანონპროექტი დაჩქარებული წესით განიხილება იმ შემთხვევაში, თუ იგი ითვალისწინებს მხოლოდ კანონში ცვლილების შეტანას.

2. კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა და მიღება გულისხმობს მის სამივე მოსმენით განხილვასა და მიღებას პარლამენტის პლენარული სხდომების 1 კვირის განმავლობაში. პარლამენტის პლენარული სხდომის 1 დღეს კანონპროექტის განხილვა და მიღება დასაშვებია ერთზე მეტი მოსმენით, მაგრამ არაუმეტეს ორისა. ამასთანავე, 1 დღეს დასაშვებია კანონპროექტის მხოლოდ მეორე და მესამე მოსმენებით განხილვა და მიღება.

3. კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის ბიურო კანონპროექტის ინიციატორის მოთხოვნის საფუძველზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება პარლამენტის ბიურომ შეიძლება მიიღოს როგორც კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას, ისე პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვამდე. კანონპროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ პარლამენტის ბიურომ კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილება შეიძლება მიიღოს კანონპროექტის ინიციატორის წერილობითი, დასაბუთებული მოთხოვნის საფუძველზე.

4. პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული სუბიექტები პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრულ ვადაში გადასცემენ წამყვან კომიტეტს კანონპროექტის თაობაზე თავიანთ შენიშვნებს.

5. დაუშვებელია პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა მისი დაჩქარებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების დღეს.

6. კანონპროექტს, რომლის თაობაზეც მიღებულია დაჩქარებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილება, პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისას უნდა ერთოდეს ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული შესაბამისი დასკვნები. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტი დაჩქარებული წესით განიხილება და მას კენჭი ეყრება კანონპროექტის განხილვისა და კენჭისყრისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

მუხლი 114. კანონის გამარტივებული წესით განხილვა და მიღება

1. საქართველოს კანონის ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ კანონპროექტი, იმ კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონპროექტი, რომელიც ითვალისწინებს მხოლოდ კანონით განსაზღვრული თარიღის (ვადის) ან ტერმინოლოგიურ ცვლილებას, აგრეთვე კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონპროექტი, რომელიც ითვალისწინებს კანონის ნორმების ნუმერაციის ცვლილებას მათი სამართლებრივი შინაარსის ცვლილების გარეშე, პარლამენტის სხდომაზე შეიძლება განხილულ და მიღებულ იქნეს გამარტივებული წესით – ერთი მოსმენით, ამ რეგლამენტის 106-ე მუხლით დადგენილი წესით.

2. კანონპროექტის გამარტივებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის ბიურო კანონპროექტის ინიციატორის წინადადების საფუძველზე. კანონპროექტის გამარტივებული წესით განხილვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 2 კვირას.

3. პარლამენტის ბიუროს მიერ კანონპროექტის გამარტივებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული სუბიექტები პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრულ ვადაში გადასცემენ წამყვან კომიტეტს კანონპროექტის თაობაზე თავიანთ შენიშვნებს.

4. კანონპროექტს, რომლის თაობაზეც მიღებულია გამარტივებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილება, პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისას უნდა ერთოდეს ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული შესაბამისი დასკვნები. დაუშვებელია პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის გამარტივებული წესით განხილვა მისი გამარტივებული წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების დღეს.

მუხლი 115. საკანონმდებლო აქტების მიღება და კონსტიტუციური შეთანხმების დამტკიცება

1. კონსტიტუციური კანონი მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას სამი მოსმენით მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედი. კონსტიტუციური კანონი საქართველოს პრეზიდენტს ხელმოსაწერად გადაეცემა მომდევნო მოწვევის პარლამენტის მიერ ერთი მოსმენით განხილვიდან და სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედის მიერ მისი უცვლელად დამტკიცებიდან 10 დღის ვადაში.

2. თუ კონსტიტუციურ კანონს სამი მოსმენით მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეოთხედი, კონსტიტუციური კანონი საქართველოს პრეზიდენტს ხელმოსაწერად გადაეცემა საქართველოს კონსტიტუციის 46-ე მუხლით დადგენილ ვადაში.

3. კონსტიტუციური კანონი, რომელიც უკავშირდება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას, მიიღება პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედის უმრავლესობით და საქართველოს პრეზიდენტს ხელმოსაწერად გადაეცემა საქართველოს კონსტიტუციის 46-ე მუხლით დადგენილ ვადაში.

4. კონსტიტუციური შეთანხმება დამტკიცებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედი.

5. ორგანული კანონი მიღებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა, თუკი საქართველოს კონსტიტუციით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

6. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწასთან დაკავშირებული ორგანული კანონი მიიღება პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედის უმრავლესობით.

7. რეგლამენტი მიღებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.

8. კანონი მიღებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა, თუკი საქართველოს კონსტიტუციით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

9. კანონის მიღების თარიღად ითვლება პარლამენტის მიერ მისი საბოლოო რედაქციით მიღების დღე.

მუხლი 116. „საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მიღების წესი

საქართველოს სახელმწიფო დროშა, გერბი და ჰიმნი დადგენილია „საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით, რომელიც მიიღება და გადაისინჯება საქართველოს კონსტიტუციის გადასინჯვისთვის განსაზღვრული წესით.

მუხლი 117. პარლამენტის მიერ მიღებული კანონის საქართველოს პრეზიდენტისთვის გადაცემა

პარლამენტის მიერ მიღებული კანონი 10 დღის ვადაში, ამ კანონის პროექტის ინიციატორის ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლის, წამყვანი კომიტეტის თავმჯდომარის, წამყვანი კომიტეტის აპარატის კანონპროექტზე პასუხისმგებელი პირისა და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტის უფროსის მიერ ვიზირებისა და პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ შესაბამის მიმართვაზე ხელის მოწერის შემდეგ გადაეცემა საქართველოს პრეზიდენტს.

მუხლი 118. საქართველოს პრეზიდენტის მოტივირებული შენიშვნები

1. საქართველოს პრეზიდენტი უფლებამოსილია საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევებსა და დადგენილ ვადაში ხელი არ მოაწეროს კანონს და მოტივირებული შენიშვნებით დაუბრუნოს იგი პარლამენტს.

2. საქართველოს პრეზიდენტის მოტივირებული შენიშვნები კანონპროექტის ფორმით უნდა იყოს ჩამოყალიბებული.

3. საქართველოს პრეზიდენტის მიერ მოტივირებული შენიშვნებით დაბრუნებული კანონი პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განიხილება და მიიღება ერთი მოსმენით, ამ რეგლამენტის 106-ე მუხლით დადგენილი წესით. პირველად კენჭი ეყრება საქართველოს პრეზიდენტის მიერ მოტივირებული შენიშვნებით დაბრუნებულ კანონს, ხოლო შემდეგ – კანონის პირვანდელ რედაქციას.

4. თუ პარლამენტი მიიღებს საქართველოს პრეზიდენტის შენიშვნებს, კანონი 5 დღის ვადაში გადაეცემა საქართველოს პრეზიდენტს, რომელიც მის საბოლოო რედაქციას ხელს აწერს და აქვეყნებს 5 დღის ვადაში.

5. თუ პარლამენტი არ მიიღებს საქართველოს პრეზიდენტის შენიშვნებს, კენჭი ეყრება კანონის პირვანდელ რედაქციას. კანონი მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. ორგანული კანონი მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა, გარდა საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ორგანული კანონისა, რომელიც მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედი. კონსტიტუციური კანონი მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეოთხედი. კანონი 3 დღის ვადაში გადაეცემა საქართველოს პრეზიდენტს, რომელიც მას ხელს აწერს და აქვეყნებს 5 დღის ვადაში.

6. საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შესახებ კონსტიტუციურ კანონს, რომელიც პარლამენტმა მიიღო სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედის უმრავლესობით, საქართველოს პრეზიდენტი ხელს აწერს და აქვეყნებს გადაცემიდან 5 დღის ვადაში, პარლამენტისთვის შენიშვნებით დაბრუნების უფლების გარეშე.

7. თუ საქართველოს პრეზიდენტმა დადგენილ ვადაში არ გამოაქვეყნა კანონი, მას ხელს აწერს და 5 დღეში საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნის“ ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

8. თუ ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში კანონპროექტი კენჭისყრისას ვერ დააგროვებს ხმების საჭირო რაოდენობას, იგი უარყოფილად ჩაითვლება.

9. თუ საქართველოს პრეზიდენტი კანონს მოტივირებული შენიშვნებით დაუბრუნებს პარლამენტს, მაგრამ გამოცხადებულია საპარლამენტო არდადეგები, ამ შენიშვნების განსახილველად შეიძლება დადგენილი წესით მოწვეულ იქნეს პარლამენტის რიგგარეშე სესია.

მუხლი 119. პარლამენტის წევრთა მიერ ინიციირებული საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი

პარლამენტის სრული შემადგენლობის ნახევარზე მეტის მიერ წარმოდგენილი საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი წარედგინება პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. პარლამენტის ბიურო მას ხელმოწერების ნამდვილობის შესამოწმებლად პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს გადასცემს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის მისთვის გადაცემიდან 1 კვირის ვადაში ამოწმებს ხელმოწერების ნამდვილობას და შედეგებს პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს. პარლამენტის ბიუროს საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის შექმნის მიზნით. პარლამენტის ბიუროს იმავე სხდომაზე საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით განსახილველად გადაეცემა კომიტეტებს.

მუხლი 120. ამომრჩეველთა მიერ ინიციირებული საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი

1. ამომრჩეველთა ინიციატივით საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის წარდგენის უფლების განხორციელების მიზნით საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქეები ქმნიან საინიციატივო ჯგუფს არანაკლებ 10 წევრის შემადგენლობით.

2. საინიციატივო ჯგუფი პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს განცხადებას რეგისტრაციაში გატარების შესახებ. განცხადებას უნდა ერთოდეს საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი და საინიციატივო ჯგუფის წევრთა შემდეგი მონაცემები: სახელი, გვარი, დაბადების თარიღი, მისამართი, პირადი ნომერი და ტელეფონის ნომერი. ეს მასალები წარედგინება პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. პარლამენტის ბიურო მათ პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს გადასცემს. საინიციატივო ჯგუფის მიერ წარდგენილი განცხადება და საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

3. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის ბიუროს მიერ საინიციატივო ჯგუფის რეგისტრაციაში გატარების შესახებ მასალების მისთვის გადაცემიდან 7 დღის ვადაში საინიციატივო ჯგუფს გადასცემს სარეგისტრაციო მოწმობას ან რეგისტრაციაზე მოტივირებულ უარს ეუბნება. რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველია ამ მუხლის პირველი პუნქტის ან/და მე-2 პუნქტის მოთხოვნათა დარღვევა.

4. საინიციატივო ჯგუფს უფლება აქვს, სარეგისტრაციო მოწმობის მიღებამდე გამოითხოვოს რეგისტრაციაში გატარების შესახებ განცხადება.

5. საინიციატივო ჯგუფი სარეგისტრაციო მოწმობის მიღების დღიდან უფლებამოსილია დაიწყოს საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის მხარდამჭერთა ხელმოწერების შეგროვება შემდეგი ფორმით/ფორმებით:

ა) ხელმოწერების ფურცლების შევსებით;

ბ) პარლამენტის ვებგვერდზე „ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შეგროვებით.

6. ხელმოწერების შესაგროვებლად პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის მიერ დადგენილი ფორმის თითოეულ ფურცელს ხელს აწერს არაუმეტეს 50 ამომრჩევლისა. ხელმოწერების სისწორისთვის პასუხისმგებელი პირი აღნიშნავს ამომრჩევლის შემდეგ მონაცემებს: სახელს, გვარს, დაბადების წელს, თვესა და რიცხვს, მისამართს, პირად ნომერს, ტელეფონის ნომერსა და ხელმოწერის თარიღს. ამ მონაცემებს ხელმოწერით ადასტურებს ამომრჩეველი. ყოველ ასეთ ფურცელს ხელმოწერით ადასტურებს ხელმოწერების შეგროვებისთვის პასუხისმგებელი პირი, რომელიც პასუხისმგებელია ხელმოწერების სისწორისთვის და პასუხს აგებს მათი გაყალბებისთვის. თითოეული პასუხისმგებელი პირის ხელმოწერა უნდა დამოწმდეს სანოტარო ბიუროში. ამასთანავე, ერთ მუნიციპალიტეტში ხელმოწერების შეგროვებისთვის პასუხისმგებელი პირის ხელმოწერის სანოტარო წესით დამოწმება საკმარისია ერთხელ. მის მიერ ხელმოწერით დადასტურებული ყველა სხვა ხელმოწერების ფურცელი იმავე მუნიციპალიტეტში სანოტარო წესით დამოწმებას აღარ საჭიროებს.

7. საინიციატივო ჯგუფისთვის სარეგისტრაციო მოწმობის გადაცემის შემდეგ კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესაგროვებლად საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე. ამომრჩეველი კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შესრულებამდე პარლამენტის ვებგვერდის შესაბამის ველში ელექტრონულად აღნიშნავს ტელეფონის ნომერს და ასრულებს კვალიფიციურ ელექტრონულ ხელმოწერას.

8. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ამ მუხლით გათვალისწინებული მიზნებისთვის იყენებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემთა ელექტრონულ ბაზაში არსებულ ხელმომწერი პირის შემდეგ მონაცემებს: სახელს, გვარს, პირად ნომერს, დაბადების თარიღს, მისამართსა და მოქალაქეობას.

9. საინიციატივო ჯგუფი სარეგისტრაციო მოწმობის მიღებიდან 4 თვის ვადაში პარლამენტის ბიუროს მიმართავს განცხადებით და წარუდგენს ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს:

ა) არანაკლებ 200 000 ამომრჩევლის მიერ შევსებულ ხელმოწერების ფურცლებს;

ბ) ინფორმაციას არანაკლებ 200 000 ამომრჩევლის კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შეგროვების შესახებ;

გ) შევსებულ ხელმოწერების ფურცლებს და შეგროვებული კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესახებ ინფორმაციას, რომელიც არანაკლებ 200 000 ამომრჩევლის ხელმოწერას ადასტურებს.

10. შევსებული ხელმოწერების ფურცლები და შეგროვებული კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესახებ ინფორმაცია წარედგინება პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. პარლამენტის ბიურო მათ ხელმოწერების ნამდვილობის შესამოწმებლად პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს გადასცემს.

11. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ხელმოწერების ფურცლებისა და შეგროვებული კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესახებ ინფორმაციის მიღებიდან 1 თვის ვადაში ამოწმებს ხელმოწერების ნამდვილობას და შედეგებს წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. თუ დადგინდა, რომ ხელმოწერები შესრულებულია ამ რეგლამენტის მოთხოვნათა დარღვევით, პარლამენტის ბიურო საინიციატივო ჯგუფს საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის პარლამენტში განსახილველად წარდგენაზე უარს ეუბნება.

12. ბათილად მიიჩნევა ხელმოწერა, რომელიც:

ა) შესრულებულია იმ ფურცელზე, რომელიც არ არის დადგენილი ფორმის ან/და რომელიც ამ მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილი წესით არ არის დადასტურებული ან დამოწმებული;

ბ) ხელმოწერების ფურცელზე შესრულების შემთხვევაში არ შეიცავს ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრულ მონაცემებს;

გ) შესრულებულია მოტყუებით, მუქარით, ძალდატანებით ან სხვა პირის მიერ, თუ ამას ამომრჩეველი წერილობით დაადასტურებს;

დ) შესრულებულია იმ პირის მიერ, რომელიც არ აკმაყოფილებს ამომრჩევლისთვის საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილ მოთხოვნებს;

ე) კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შემთხვევაში შესრულებული არ არის „ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

13. თუ შემოწმების შედეგად ნამდვილ ხელმოწერათა რაოდენობა 200 000-ზე ნაკლები აღმოჩნდა, ამომრჩეველთა ინიციატივით საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტისწარდგენის უფლების განხორციელება უარყოფილად ითვლება.

14. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის წარდგენაზე უარის მიღების შემთხვევაში საინიციატივო ჯგუფს უფლება აქვს, 5 დღის ვადაში მიმართოს საერთო სასამართლოს.

15. ამომრჩეველთა ხელმოწერების ნამდვილობის შესახებ პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის დადებითი დასკვნა და არანაკლებ 200 000 ამომრჩევლის მიერ წარმოდგენილი საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი პარლამენტის ბიუროს წარედგინება. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით აღრიცხავს და რეგისტრაციაში ატარებს პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი. პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის დასკვნის საფუძველზე საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის შექმნის მიზნით. პარლამენტის ბიუროს იმავე სხდომაზე საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით განსახილველად გადაეცემა კომიტეტებს.

მუხლი 121. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის საყოველთაო-სახალხო განხილვა

1. პარლამენტი დადგენილებით იღებს გადაწყვეტილებას საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის შექმნის თაობაზე.

2. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრთა რაოდენობასა და შემადგენლობას განსაზღვრავს პარლამენტი.

3. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიაში შემავალ პარლამენტის წევრთა ნახევარზე მეტს, მაგრამ არანაკლებ სამისა, უნდა შეადგენდნენ საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი პარლამენტის წევრები.

4. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიაში შემავალ პარლამენტის წევრთა წარმომადგენლობითი თანაფარდობის დაცვა სავალდებულო არ არის, თუ კომისიის ამ მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესით დაკომპლექტება შეუძლებელია.

5. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისია საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის განხილვის დაწყებიდან 1 თვის განმავლობაში განიხილავს ამ პროექტთან დაკავშირებულ მასალებს და მათი განხილვის დაწყებიდან 1 თვის შემდეგ ადგენს შემაჯამებელ ოქმს.

6. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისია საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის განხილვის მიზნით, მოსახლეობის მაქსიმალური ინფორმირებისა და ჩართულობის პრინციპის გათვალისწინებით, მართავს შეხვედრებს საქართველოს სხვადასხვა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულში.

7. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის მიერ შეხვედრების დაწყებამდე არაუგვიანეს 5 დღისა შეხვედრების გამართვის გრაფიკი ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე. შეხვედრების გამართვის გრაფიკში განხორციელებული ცვლილებები დამატებით ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე შესაბამისი შეხვედრის გამართვამდე არაუგვიანეს 2 დღისა.

8. მოსახლეობის ინფორმირების მიზნით საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის არსის შესახებ მოკლე ინფორმაცია თავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე, აგრეთვე რიგდება შეხვედრების დროს.

9. საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის მიერ გამართულ შეხვედრაზე მოქალაქეები მოსაზრებებს წარადგენენ ზეპირად ან/და წერილობით. მოქალაქეთა ზეპირი მოსაზრებები აისახება შეხვედრის ოქმსა და საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის შემაჯამებელ ოქმში, ხოლო საყოველთაო-სახალხო განხილვისას წერილობით ან/და ელექტრონულად წარდგენილი მოსაზრებები დაერთვის შემაჯამებელ ოქმს.

10. შეხვედრების ოქმები ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე თითოეული შეხვედრის გამართვიდან არაუგვიანეს 3 დღისა, ხოლო საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის შემაჯამებელი ოქმი – საყოველთაო-სახალხო განხილვის დასრულებიდან 10 დღის ვადაში.

მუხლი 122. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის განხილვა და მიღება

1. პარლამენტი საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის განხილვას იწყებს მისი გამოქვეყნებიდან 1 თვის შემდეგ. პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრული კომიტეტები საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტს განიხილავენ ამ 1 თვის ამოწურვიდან არაუგვიანეს 1 თვისა.

2. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვა იწყება საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის თავმჯდომარის ან კომისიის მიერ უფლებამოსილი წევრის მოხსენებით, რომელიც სხდომაზე დამსწრეთ გააცნობს საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის საყოველთაო-სახალხო განხილვის შედეგებს. ამის შემდეგ ამომრჩეველთა მიერ ინიციირებულ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტს პლენარულ სხდომაზე წარადგენს საინიციატივო ჯგუფის მიერ დანიშნული საინიციატივო ჯგუფის წევრი, ხოლო პარლამენტის წევრთა მიერ ინიციირებულ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტს − პარლამენტის წევრთა მიერ დანიშნული წარმომადგენელი.

3. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი სამი მოსმენით განხილული და მიღებული უნდა იქნეს ერთი და იმავე მოწვევის პარლამენტის მიერ კანონპროექტის სამი მოსმენით განხილვისა და მიღებისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

4. ამ რეგლამენტის 115-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ კონსტიტუციური კანონის პროექტს მომდევნო მოწვევის პარლამენტს წარუდგენს პარლამენტის თავმჯდომარე. მისი მოხსენების დასრულების შემდეგ იმართება პოლიტიკური დებატები ამ რეგლამენტის 88-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად.

5. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის დაჩქარებული ან გამარტივებული წესით განხილვა და მიღება დაუშვებელია.

6. საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტზე ალტერნატიული კანონპროექტის წარდგენა, აგრეთვე საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის ცალკეული ნორმების თაობაზე ალტერნატიული წინადადების წარდგენა დაუშვებელია.

მუხლი 123. ამომრჩეველთა მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის განხორციელება

1. არანაკლებ 25 000 ამომრჩევლის ინიციატივით კანონპროექტის წარდგენის უფლების განხორციელების მიზნით საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქეები ქმნიან საინიციატივო ჯგუფს არანაკლებ 5 წევრის შემადგენლობით.

2. საინიციატივო ჯგუფი პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს განცხადებას რეგისტრაციაში გატარების შესახებ. განცხადებას უნდა ერთოდეს კანონპროექტი და საინიციატივო ჯგუფის წევრთა შემდეგი მონაცემები: სახელი, გვარი, დაბადების თარიღი, მისამართი, პირადი ნომერი და ტელეფონის ნომერი. ეს მასალები წარედგინება პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. პარლამენტის ბიურო მათ პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს გადასცემს. საინიციატივო ჯგუფის მიერ წარდგენილი განცხადება და კანონპროექტი განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

3. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის ბიუროს მიერ საინიციატივო ჯგუფის რეგისტრაციაში გატარების შესახებ მასალების მისთვის გადაცემიდან 5 დღის ვადაში საინიციატივო ჯგუფს გადასცემს სარეგისტრაციო მოწმობას ან რეგისტრაციაზე მოტივირებულ უარს ეუბნება. რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველია ამ მუხლის პირველი პუნქტის ან/და მე-2 პუნქტის მოთხოვნათა დარღვევა.

5. საინიციატივო ჯგუფი სარეგისტრაციო მოწმობის მიღების დღიდან უფლებამოსილია დაიწყოს კანონპროექტის მხარდამჭერთა ხელმოწერების შეგროვება შემდეგი ფორმით/ფორმებით:

ა) ხელმოწერების ფურცლების შევსებით;

7. საინიციატივო ჯგუფისთვის სარეგისტრაციო მოწმობის გადაცემის შემდეგ კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესაგროვებლად კანონპროექტი განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე. ამომრჩეველი კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შესრულებამდე პარლამენტის ვებგვერდის შესაბამის ველში ელექტრონულად აღნიშნავს ტელეფონის ნომერს და ასრულებს კვალიფიციურ ელექტრონულ ხელმოწერას.

9. საინიციატივო ჯგუფი სარეგისტრაციო მოწმობის მიღებიდან 45 დღის ვადაში პარლამენტის ბიუროს მიმართავს განცხადებით და წარუდგენს ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს:

ა) არანაკლებ 25 000 ამომრჩევლის მიერ შევსებულ ხელმოწერების ფურცლებს;

ბ) ინფორმაციას არანაკლებ 25 000 ამომრჩევლის კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შეგროვების შესახებ;

გ) შევსებულ ხელმოწერების ფურცლებს და შეგროვებული კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესახებ ინფორმაციას, რომელიც არანაკლებ 25 000 ამომრჩევლის ხელმოწერას ადასტურებს.

11. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ხელმოწერების ფურცლებისა და შეგროვებული კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერების შესახებ ინფორმაციის მიღებიდან 2 კვირის ვადაში შერჩევითობის პრინციპის საფუძველზე ამოწმებს ხელმოწერების ნამდვილობას და შედეგებს წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. თუ დადგინდა, რომ ხელმოწერები შესრულებულია ამ თავის მოთხოვნათა დარღვევით, რის გამოც ნამდვილ ხელმოწერათა რაოდენობა 25 000-ზე ნაკლები აღმოჩნდა, პარლამენტის ბიურო პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის უარყოფითი დასკვნის საფუძველზე საინიციატივო ჯგუფს კანონპროექტის პარლამენტში განსახილველად წარდგენაზე უარს ეუბნება. შესაბამისად, კანონპროექტის წარდგენის უფლების განხორციელება უარყოფილად ითვლება.

12. ბათილად მიიჩნევა ხელმოწერა, რომელიც:

13. კანონპროექტის წარდგენაზე უარის მიღების შემთხვევაში საინიციატივო ჯგუფს უფლება აქვს, 5 დღის ვადაში მიმართოს სასამართლოს.

14. ამომრჩეველთა ხელმოწერების ნამდვილობის შესახებ პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის დადებითი დასკვნა და წარმოდგენილი კანონპროექტი პარლამენტის ბიუროს წარედგინება. კანონპროექტს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით აღრიცხავს და რეგისტრაციაში ატარებს პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი.

15. პარლამენტი არანაკლებ 25 000 ამომრჩევლის ინიციატივით წარდგენილ კანონპროექტს განიხილავს კანონპროექტის განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

მუხლი 124. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის დამტკიცება

1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის დამტკიცების მიზნით პარლამენტს საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარუდგენს „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის პროექტს და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მიერ დადგენილი წესით მიღებულ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციას.

2. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციას პარლამენტი ამტკიცებს „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით, ერთი მოსმენით განხილვითა და მიღებით, კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

მუხლი 125. საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობის დამტკიცება

1. პარლამენტს საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობას დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობა სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის წარდგენასთან ერთად.

2. საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობის დამტკიცების საკითხი განსახილველად გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრულ შესაბამის კომიტეტებს, რომლებიც ამ საკითხს განიხილავენ და ამზადებენ დასკვნებს.

3. წამყვანი კომიტეტის მოტივირებული დასკვნა სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის საბოლოო ვარიანტის განხილვამდე და კენჭისყრამდე წარედგინება პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად. საკითხის საპარლამენტო განხილვის შემდეგ პარლამენტი საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობას დადგენილებით ამტკიცებს. აღნიშნული დადგენილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.

4. თუ პარლამენტი არ დაამტკიცებს საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობას, დადგენილებით შეიძლება შეიქმნას შემთანხმებელი კომისია, რომელიც 10 დღის ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 31 დეკემბრისა, წარადგენს გადაწყვეტილების საბოლოო ვარიანტს, რომელსაც ამტკიცებს პარლამენტი.

თავი XIV. პარლამენტის დადგენილება

მუხლი 126. პარლამენტის დადგენილების შინაარსი

1. პარლამენტის ყველა გადაწყვეტილება ფორმდება დადგენილებით.

2. პარლამენტის დადგენილება შეიძლება იყოს ინდივიდუალური ან ნორმატიული ხასიათის.

3. პარლამენტის საქმიანობასთან დაკავშირებულ ყველა საკითხს, რომლებიც მოწესრიგებული არ არის ამ რეგლამენტით ან სხვა ნორმატიული აქტით, პარლამენტი წყვეტს დადგენილებით.

მუხლი 127. პარლამენტის დადგენილების მიღების წესი

1. პარლამენტის დადგენილების პროექტი პარლამენტს წარედგინება და განიხილება კანონპროექტის პარლამენტისთვის წარდგენისა და კომიტეტის მიერ განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

2. პარლამენტის დადგენილების პროექტი პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განიხილება ერთი მოსმენით, კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

3. პარლამენტის დადგენილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა, თუკი საქართველოს საკანონმდებლო აქტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

4. პარლამენტის დადგენილების მიღების თარიღად ითვლება პარლამენტის მიერ მისი საბოლოო რედაქციით მიღების დღე.

მუხლი 128. პარლამენტის დადგენილების გამოქვეყნება და ამოქმედება

1. პარლამენტის დადგენილება, გარდა ნორმატიული ხასიათის დადგენილებისა, ამოქმედდება მიღებისთანავე, თუ ამ დადგენილებით სხვა ვადა არ არის განსაზღვრული. პარლამენტის ნორმატიული ხასიათის დადგენილება ოფიციალურად ქვეყნდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნის“ ვებგვერდზე და ამოქმედდება გამოქვეყნებისთანავე, თუ ამ დადგენილებით სხვა ვადა არ არის განსაზღვრული.

2. პარლამენტის დადგენილება განთავსდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

მუხლი 129. კონცეფცია

1. კონცეფცია არის დოკუმენტი, რომლითაც პარლამენტი სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს განსაზღვრავს.

2. კონცეფციის პროექტი პარლამენტს წარედგინება კანონპროექტის პარლამენტისთვის წარდგენისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით. კონცეფციის პროექტის ინიციატორია პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედი, გარდა საქართველოს საკანონმდებლო აქტებით დადგენილი გამონაკლისი შემთხვევებისა. კონცეფციას პარლამენტი ამტკიცებს დადგენილებით, ამ რეგლამენტის 127-ე მუხლით დადგენილი წესით, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

3. პარლამენტისთვის წარდგენილი კონცეფციის პროექტი გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. პარლამენტის ბიურო იღებს გადაწყვეტილებას კონცეფციის პროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ და განსაზღვრავს წამყვან კომიტეტსა და სავალდებულო კომიტეტებს. პარლამენტის ბიუროს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ კონცეფციის პროექტი განსახილველად გადაეცემა წამყვან კომიტეტს, სხვა კომიტეტებს, ფრაქციებს, უფრაქციო პარლამენტის წევრებსა და პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტს.

4. პარლამენტის კომიტეტები, ფრაქციები, უფრაქციო პარლამენტის წევრები და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი განიხილავენ კონცეფციის პროექტს და მასთან დაკავშირებულ, მოტივირებულ დასკვნებს არაუგვიანეს 10 დღისა წარუდგენენ წამყვან კომიტეტს, რომელიც კონცეფციის პროექტსა და დასკვნებს გადასცემს პარლამენტის ბიუროს კონცეფციის პროექტის პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად.

5. პარლამენტი კონცეფციას ამტკიცებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

6. თუ პარლამენტი არ დაამტკიცებს კონცეფციას, საკითხი არაუგვიანეს 48 საათისა განიხილება პარლამენტის თავმჯდომარის, მისი მოადგილეების, კომიტეტებისა და ფრაქციების თავმჯდომარეებისა და კონცეფციის პროექტის ინიციატორის ან მის მიერ უფლებამოსილი პირის მიერ გამართულ შეხვედრაზე, რის შემდეგაც იგი კვლავ განიხილება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე.

თავი XV. საერთაშორისო ხელშეკრულება

მუხლი 130. საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების, დენონსირების ან გაუქმების საკითხის განხილვის წესი

1. პარლამენტს საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების, დენონსირების ან გაუქმების შესახებ მიმართავს საქართველოს მთავრობა.

2. რატიფიცირებისთვის, დენონსირებისთვის ან გაუქმებისთვის წარმოდგენილ საერთაშორისო ხელშეკრულებას უნდა ერთოდეს მისი ოფიციალური ტექსტის დადგენილი წესით დამოწმებული ასლი და დოკუმენტები, რომლებიც შეიცავს:

ა) მისი რატიფიცირების, დენონსირების ან გაუქმების მიზანშეწონილობის დასაბუთებას;

ბ) მისი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის განსაზღვრას;

გ) მისი შესაძლო საფინანსო-ეკონომიკური და სხვა შედეგების შეფასებას.

3. პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტი შესაბამის კომიტეტებთან ერთად წინასწარ განიხილავს რატიფიცირებისთვის ან დენონსირებისთვის წარმოდგენილ საერთაშორისო ხელშეკრულებას და ამზადებს შესაბამის დასკვნას.

4. საერთაშორისო ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე, პარლამენტის ბიურო განსაზღვრავს წამყვან კომიტეტს საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებისთვის, დენონსირებისთვის ან გაუქმებისთვის მოსამზადებლად და მას დასკვნისთვის უგზავნის თანდართულ მასალებს.

5. პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით, საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებისთვის, დენონსირებისთვის ან გაუქმებისთვის მომზადებაში მონაწილეობა შეიძლება მიიღონ აგრეთვე სხვა კომიტეტებმა.

6. საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებისთვის, დენონსირებისთვის ან გაუქმებისთვის მომზადებას წამყვან კომიტეტთან ერთად ორგანიზებას უწევს პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტი, თუ იგი არ არის წამყვანი კომიტეტი.

7. წამყვანმა კომიტეტმა ან/და პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტმა შეიძლება სხვა სახელმწიფო დაწესებულებებისგან გამოითხოვოს საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებისთვის, დენონსირებისთვის ან გაუქმებისთვის მომზადებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია. ის საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომელიც დაკავშირებულია ფინანსურ ხარჯებთან, წინასწარ თანხმდება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტსა და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტთან.

8. საქართველოს კონსტიტუციით მინიჭებული უფლებამოსილების შესაბამისად, პარლამენტი ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით ახდენს სხვა სახელმწიფოებთან, საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებთან ან სხვა სახელმწიფოთა ორგანოებთან სახელმწიფო საგარეო კრედიტების აღებასთან ან კრედიტებისთვის სახელმწიფო გარანტიების გაცემასთან დაკავშირებით დადებულ ხელშეკრულებათა რატიფიცირებას.

9. წამყვანმა კომიტეტმა ან/და პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტმა საერთაშორისო ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული ყველა ინფორმაცია უნდა წარუდგინოს პარლამენტს.

10. კომიტეტი საერთაშორისო ხელშეკრულებასთან დაკავშირებულ შესაბამის საკითხს განიხილავს საქართველოს მთავრობის მიერ უფლებამოსილი პირის აუცილებელი მონაწილეობით. ამ პირის არმონაწილეობა საკითხის განხილვას ხელს ვერ შეუშლის, თუ კომიტეტი საკითხის მისი მონაწილეობით განხილვას აუცილებლად არ მიიჩნევს. ასეთ შემთხვევაში საკითხის განხილვა კომიტეტის მომდევნო სხდომამდე გადაიდება.

11. საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირება, დენონსირება ან გაუქმება მუხლობრივად არ ხდება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მისი რატიფიცირება, დენონსირება ან გაუქმება ხორციელდება დათქმით.

12. წამყვანი კომიტეტის დასკვნა უნდა შეიცავდეს რეკომენდაციას საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების ან რატიფიცირების უარყოფის შესახებ, წინადადებას მისი რატიფიცირების, დენონსირების, გაუქმების ან დათქმის აუცილებლობის თაობაზე, აგრეთვე მასთან დაკავშირებით პარლამენტის მიერ მისაღებ რეკომენდაციებს.

13. თუ წამყვანი კომიტეტი მიიჩნევს, რომ საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირება, დენონსირება ან გაუქმება აუცილებლად დათქმით უნდა მოხდეს, იგი საქართველოს მთავრობას უნდა შეუთანხმდეს. თუ საქართველოს მთავრობა თანხმობას განაცხადებს, საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირება, დენონსირება ან გაუქმება მოხდება შესაბამისი დათქმით, ხოლო თუ იგი წინააღმდეგი იქნება, საკითხს ისევ განიხილავს წამყვანი კომიტეტი უახლოეს სხდომაზე. თუ წამყვანი კომიტეტი დათქმას კვლავ აუცილებლად მიიჩნევს, საკითხი განიხილება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დათქმით.

14. საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების, დენონსირების ან გაუქმების საკითხის საპარლამენტო განხილვას უნდა ესწრებოდნენ პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტისა და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელები და სხვა შესაბამისი თანამდებობის პირები.

15. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებასთან, დენონსირებასთან ან გაუქმებასთან დაკავშირებით მოხსენებით წარდგება საქართველოს მთავრობის მიერ უფლებამოსილი პირი. თანამომხსენებლებად შეიძლება გამოვიდნენ განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით პარლამენტის მიერ განსაზღვრული წამყვანი კომიტეტისა და პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარეები.

16. რატიფიცირებისთვის, დენონსირებისთვის ან გაუქმებისთვის წარმოდგენილ საერთაშორისო ხელშეკრულებას პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განიხილავს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით და სრული შემადგენლობის უმრავლესობით იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას, გარდა იმ საერთაშორისო ხელშეკრულებისა, რომელიც ეხება სახელმწიფოს ტერიტორიულ მთლიანობას ან სახელმწიფო საზღვრის შეცვლას.

17. იმ საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებას, დენონსირებას ან გაუქმებას, რომელიც ეხება სახელმწიფოს ტერიტორიულ მთლიანობას ან სახელმწიფო საზღვრის შეცვლას, პარლამენტი ახდენს სრული შემადგენლობის სამი მეოთხედის უმრავლესობით.

18. თუ საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების, დენონსირების ან გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებული არ იქნა, ითვლება, რომ საკითხმა ვერ გაიარა შესაბამისი პროცედურა, და იგი ხელახლა განსახილველად წამყვან კომიტეტს უბრუნდება. წამყვანი კომიტეტი საერთაშორისო ხელშეკრულების პარლამენტის პლენარული სხდომისთვის ხელახლა წარდგენის საკითხს წყვეტს 1 თვის ვადაში.

19. პარლამენტი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების, დენონსირების ან გაუქმების საკითხის განხილვის გადადების შესახებ. თუ პარლამენტი მიიღებს გადაწყვეტილებას საერთაშორისო ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული შესაბამისი საკითხის განხილვის გადადების შესახებ, ეს გადაწყვეტილება უნდა იყოს მოტივირებული, დასაბუთებული და მიღებული უნდა იქნეს დადგენილებით.

20. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილია კონსტიტუციური სარჩელი სათანადო საერთაშორისო ხელშეკრულების კონსტიტუციურობის შესახებ, მისი რატიფიცირების საკითხის განხილვა გადაიდება საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანამდე.

21. იმ საერთაშორისო ხელშეკრულებას, რომელიც საქართველოს მთავრობის სახელით არის დადებული და ხელმოწერილი, აგრეთვე ისეთ ხელშეკრულებას, რომელიც რატიფიცირებას არ საჭიროებს და რომელსაც საქართველო საქართველოს მთავრობის სახელით შეუერთდა, პარლამენტი საქართველოს მთავრობის წარდგინებით აუქმებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, გარდა იმ საერთაშორისო ხელშეკრულებისა, რომელიც ეხება სახელმწიფოს ტერიტორიულ მთლიანობას ან სახელმწიფო საზღვრის შეცვლას. სახელმწიფოს ტერიტორიული მთლიანობის ან სახელმწიფო საზღვრის შეცვლის შესახებ ასეთ საერთაშორისო ხელშეკრულებას პარლამენტი საქართველოს მთავრობის წარდგინებით აუქმებს სრული შემადგენლობის სამი მეოთხედის უმრავლესობით.

მუხლი 131. საერთაშორისო ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების საკითხის განხილვა

საერთაშორისო ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების საკითხის პარლამენტისთვის წარდგენის შემთხვევაში პარლამენტი საკითხს განიხილავს და გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს კონსტიტუციის 47-ე მუხლისა და ამ რეგლამენტის 130-ე მუხლის შესაბამისად.

მუხლი 132. პარლამენტის მონაწილეობა საერთაშორისო ხელშეკრულების დადებისას

1. პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტი და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ვალდებული არიან ისეთი საერთაშორისო ხელშეკრულების დადების შესახებ, რომელიც რატიფიცირებას არ საჭიროებს, პარლამენტს აცნობონ მისი დადებიდან 1 თვის ვადაში და გადასცენ მას ეს საერთაშორისო ხელშეკრულება. ეს ინფორმაცია წარედგინება პარლამენტის ბიუროს, რომელიც მას ცნობად იღებს. პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია აღნიშნული საკითხი შეიტანოს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განსახილველად.

2. პარლამენტი საერთაშორისო ხელშეკრულების დადების თაობაზე თავის რეკომენდაციებს საქართველოს მთავრობას წარუდგენს.

3. საერთაშორისო ხელშეკრულების დადების თაობაზე პარლამენტის რეკომენდაციები უნდა შეიცავდეს საერთაშორისო ხელშეკრულების დადების მიზანშეწონილობის დასაბუთებას.

თავი XVI. პარლამენტის საბიუჯეტო უფლებამოსილებები

მუხლი 133. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის ძირითადი უფლებამოსილება

პარლამენტის კომპეტენციის ფარგლებში სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის მიღებისა და მასში ცვლილების შეტანის პროცესს ხელმძღვანელობს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი.

მუხლი 134. ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ ინფორმაციის განხილვა

1. პარლამენტის კომიტეტებთან ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების შეთანხმების მიზნით, საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის შესაბამისად, საქართველოს მთავრობა ყოველი წლის 1 ივნისამდე პარლამენტს წარუდგენს ინფორმაციას ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ.

2. ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ ინფორმაციის განხილვასა და შეთანხმებას ორგანიზებას უწევს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი, რომელიც უფლებამოსილია საქართველოს მთავრობისგან, საქართველოს სამინისტროებისგან, სხვა უწყებებისგან, აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა დაწესებულებებისგან მოითხოვოს და მიიღოს საჭირო ინფორმაცია.

3. პარლამენტის კომიტეტები, როგორც წესი, მათი სფეროების მიხედვით განიხილავენ ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ ინფორმაციას და ამზადებენ შესაბამის დასკვნებს. ეს დასკვნები არაუგვიანეს 18 ივნისისა წარედგინება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს, რომელიც მათ თავის დასკვნასთან ერთად, არაუგვიანეს 20 ივნისისა უგზავნის საქართველოს მთავრობას.

მუხლი 135. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის პარლამენტისთვის წარდგენა და მისი ხელმისაწვდომობა

1. საქართველოს მთავრობა არაუგვიანეს 1 ოქტომბრისა პარლამენტს წარუდგენს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ თანდართულ მასალებს (მათ შორის, მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მოხსენებას) და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამის ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტს.

2. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტი, თანდართული მასალები და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამისი ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტი პარლამენტისთვის წარდგენისთანავე ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის თანდართული მასალები (გარდა სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის ამოქმედებისთვის საჭირო საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტისა) მხოლოდ ინფორმაციული ხასიათისაა და მათ პარლამენტი არ ამტკიცებს.

მუხლი 136. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის განხილვის დაწყება

1. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის, მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენებისა და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამისი ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის მიღებიდან 2 დღის ვადაში, პარლამენტის თავმჯდომარის პარლამენტის კომიტეტებისა და ფრაქციების წარმომადგენლებთან შეხვედრის შემდეგ პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი უზრუნველყოფს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის, საქართველოს მთავრობის მოხსენებისა და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის განხილვის განრიგის შედგენას.

2. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტი, მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენება და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამისი ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტი მიღებისთანავე ეგზავნება საქართველოს ეროვნულ ბანკსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტი, მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენება და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამისი ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტი და მათი განხილვის განრიგი განრიგის შედგენის მომდევნო დღეს ეგზავნება პარლამენტის კომიტეტებს, ფრაქციებს, უფრაქციო პარლამენტის წევრებს, პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტსა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისს. საქართველოს მთავრობას, საქართველოს ეროვნულ ბანკსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ეგზავნება მხოლოდ აღნიშნული განრიგი.

4. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს, მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენებას და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამის ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტს პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებიდან 2 კვირის ვადაში განიხილავენ პარლამენტის კომიტეტები (გარდა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტისა), ფრაქციები, უფრაქციო პარლამენტის წევრები, პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი და ამზადებენ შესაბამის დასკვნებს. აღნიშნული დასკვნები ეგზავნება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს.

5. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დოკუმენტების გადაცემიდან 2 კვირის ვადაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური პარლამენტს წარუდგენს დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტისა და ამ პროექტით გათვალისწინებული შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შესახებ, აგრეთვე მოხსენებას მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენების თაობაზე, ხოლო საქართველოს ეროვნული ბანკი − დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის ძირითადი პარამეტრების შესახებ.

6. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დოკუმენტების დადგენილი წესით განხილვას ორგანიზებას უწევს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი, რომელიც უფლებამოსილია აუცილებლობის შემთხვევაში საქართველოს მთავრობისგან, საქართველოს სამინისტროებისგან, სხვა უწყებებისგან, აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა დაწესებულებებისგან მოითხოვოს და მიიღოს საჭირო ინფორმაცია.

7. საკომიტეტო განხილვების დროს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს, მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენებას და სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამის ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტს საქართველოს ფინანსთა მინისტრთან ან მის მოადგილესთან ერთად წარადგენს შესაბამისი სამინისტროს მინისტრი ან მისი მოადგილე. ამ განხილვებს ესწრება გენერალური აუდიტორი ან მისი მოადგილე, ხოლო პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტში − აგრეთვე საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, ვიცე-პრეზიდენტი ან აღმასრულებელი დირექტორი.

8. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის იმ ნაწილს, რომელიც ეხება სახელმწიფო საიდუმლოებას, განიხილავს ნდობის ჯგუფი. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის განხილვისას ნდობის ჯგუფი მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებზე თავის დასკვნებს სპეციალური პროგრამებისა და სახელმწიფო ბიუჯეტში ამ პროგრამებისთვის გასათვალისწინებელი თანხების შესახებ პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს წარუდგენს.

9. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი განიხილავს და აფასებს სხვა კომიტეტების, ფრაქციების, უფრაქციო პარლამენტის წევრების, პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის, აგრეთვე საქართველოს ეროვნული ბანკისა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნებს, ამ დასკვნების, საკუთარი შენიშვნებისა და მოსაზრებების საფუძველზე ამზადებს საბოლოო დასკვნას და მას არაუგვიანეს 20 ოქტომბრისა წარუდგენს პარლამენტის თავმჯდომარეს.

10. პარლამენტის თავმჯდომარე სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესახებ პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის დასკვნას მიღებიდან 2 დღის ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 22 ოქტომბრისა, უგზავნის საქართველოს მთავრობას. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის დასკვნაში სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესაბამის ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტზე დასაგეგმისშემდგომ სამ საბიუჯეტო წელზე გამოთქმული შენიშვნა სარეკომენდაციო ხასიათისაა.

11. საქართველოს მთავრობა სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის გადამუშავებულ ვარიანტს (რომლის თითოეული გვერდი ვიზირებულია მისი მომზადებისთვის პასუხისმგებელი პირის მიერ) და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის გადამუშავებულ ვარიანტს განსახილველად წარუდგენს პარლამენტს არაუგვიანეს 5 ნოემბრისა. აღნიშნულ პროექტს უნდა ერთოდეს წარდგენილი წინადადებებისა და შენიშვნების შესახებ ინფორმაცია, რომელშიც მითითებულია თითოეული მათგანის გათვალისწინების მდგომარეობა.

12. წინადადებები და შენიშვნები, რომელთა გათვალისწინებაზეც საქართველოს მთავრობამ თანხმობა განაცხადა, სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში გათვალისწინებული უნდა იქნეს.

13. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტისა და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის გადამუშავებული ვარიანტები პარლამენტში მიღებისთანავე ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე, ამასთანავე, ეგზავნება საქართველოს ეროვნულ ბანკსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს, ხოლო მიღებიდან 2 დღის ვადაში ეგზავნება პარლამენტის კომიტეტებს, ფრაქციებს, უფრაქციო პარლამენტის წევრებს, პარლამენტის აპარატის იურიდიულ დეპარტამენტსა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისს.

14. ამ მუხლის მე-11 პუნქტით გათვალისწინებული დოკუმენტების მიღებიდან 5 დღის ვადაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური პარლამენტს წარუდგენს დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის გადამუშავებული ვარიანტისა და ამ პროექტით გათვალისწინებული შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შესახებ, ხოლო საქართველოს ეროვნული ბანკი − დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის გადამუშავებული ვარიანტის ძირითადი პარამეტრების შესახებ.

15. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტისა და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის გადამუშავებულ ვარიანტებს განხილვაში მონაწილე პარლამენტის კომიტეტები (გარდა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტისა), ფრაქციები, უფრაქციო პარლამენტის წევრები და პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი მათთვის გადაცემიდან 3 დღის ვადაში განიხილავენ და ამზადებენ შესაბამის დასკვნებს. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტისა და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის გადამუშავებულ ვარიანტებს განიხილავს აგრეთვე პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი მისთვის გადაცემიდან 3 დღის ვადაში და ამზადებს შესაბამის დასკვნას. აღნიშნული დასკვნები ეგზავნება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს.

16. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი განიხილავს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტისა და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის გადამუშავებულ ვარიანტებს, განიხილავს და აფასებს სხვა კომიტეტების, ფრაქციების, უფრაქციო პარლამენტის წევრების, პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის, აგრეთვე საქართველოს ეროვნული ბანკისა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნებს, ამ დასკვნების, საკუთარი შენიშვნებისა და მოსაზრებების საფუძველზე ამზადებს საბოლოო დასკვნას და მას პარლამენტის თავმჯდომარესა და პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს.

17. პარლამენტი საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის მიერ დასკვნის პარლამენტის თავმჯდომარისა და პარლამენტის ბიუროსთვის წარდგენის შემდეგ, მაგრამ არაუგვიანეს 18 ნოემბრისა, სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს პლენარულ სხდომაზე განიხილავს.

მუხლი 137. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის გადამუშავებული ვარიანტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვა

1. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტი პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განიხილება ერთი მოსმენით, ამ თავით დადგენილი წესით.

2. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტსა და მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მოხსენებას წარადგენს/წარადგენენ საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ან/და საქართველოს მთავრობის სხვა წევრი/წევრები საქართველოს პრემიერ-მინისტრის დავალების შესაბამისად.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტისა და მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მოხსენების წარდგენისას საქართველოს მთავრობის წევრის/წევრების გამოსვლის/გამოსვლების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 60 წუთს, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს მომხსენებლის მოთხოვნით. საქართველოს მთავრობის წევრის/წევრების მოხსენების/მოხსენებების დასრულების შემდეგ სიტყვით, რომლის ხანგრძლივობა არ აღემატება 30 წუთს, გამოდის თანამომხსენებელი – პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წარმომადგენელი.

4. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესახებ სიტყვით, რომლის ხანგრძლივობა არ აღემატება 30 წუთს, გამოდიან:

ა) საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, რომელიც წარმოადგენს დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის გადამუშავებული ვარიანტის ძირითადი პარამეტრების შესახებ;

ბ) გენერალური აუდიტორი, რომელიც წარმოადგენს დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის გადამუშავებული ვარიანტისა და ამ პროექტით გათვალისწინებული შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შესახებ, აგრეთვე მოხსენებას მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობის მოხსენების თაობაზე.

5. გამოსვლების დასრულების შემდეგ იმართება განხილვა, რომელიც მიმდინარეობს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

6. განხილვის დასრულების შემდეგ პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის განხილვაში შესვენებას აცხადებს.

7. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის განხილვაში შესვენების გამოცხადებიდან 2 დღის ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 20 ნოემბრისა, პარლამენტის თავმჯდომარე პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის დასკვნას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისას გამოთქმული შენიშვნების ამსახველ სტენოგრამასთან ერთად უგზავნის საქართველოს მთავრობას.

მუხლი 138. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის საბოლოო ვარიანტის განხილვა და კანონის მიღება

1. საქართველოს მთავრობა ამ რეგლამენტის 137-ე მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული დასკვნის მისთვის გადაცემის შემდეგ, მაგრამ არაუგვიანეს 30 ნოემბრისა, პარლამენტს წარუდგენს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის საბოლოო ვარიანტს (რომლის თითოეული გვერდი ვიზირებულია მისი მომზადებისთვის პასუხისმგებელი პირის მიერ) და ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის საბოლოო ვარიანტს, აგრეთვე პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე გამოთქმული წინადადებებისა და შენიშვნების გათვალისწინების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციას. ისინი მიღებისთანავე ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე და ეგზავნება საქართველოს ეროვნულ ბანკსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს.

2. მიღებიდან 5 დღის ვადაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური პარლამენტს წარუდგენს დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის საბოლოო ვარიანტისა და ამ პროექტით გათვალისწინებული შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შესახებ, ხოლო საქართველოს ეროვნული ბანკი − დასკვნას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის საბოლოო ვარიანტის ძირითადი პარამეტრების შესახებ.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვამდე საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი განიხილავს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის საბოლოო ვარიანტს და დასკვნას პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს.

4. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განიხილავს საქართველოს მთავრობის მიერ პროექტის საბოლოო ვარიანტის წარდგენიდან არაუადრეს 5 დღისა. აღნიშნული პროექტის განხილვა გრძელდება საქართველოს მთავრობის წევრის/წევრების მოხსენებით/მოხსენებებით, რომლის/რომელთა ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 60 წუთს.

5. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განიხილავს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, ამ მუხლის მე-4 და მე-6 პუნქტების გათვალისწინებით.

6. გამოსვლების დასრულების შემდეგ დასკვნითი სიტყვით, რომლის ხანგრძლივობა არ აღემატება 30 წუთს, გამოდის/გამოდიან მთავრობის წევრი/წევრები.

7. პარლამენტი სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონს იღებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტს კენჭი ეყრება არაუგვიანეს დეკემბრის მესამე პარასკევისა.

8. პარლამენტში სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში ცვლილება შესაძლებელია შეტანილ იქნეს საქართველოს მთავრობის თანხმობით. ასეთ შემთხვევაში საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წარუდგენს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის შესაბამის, შესწორებულ პროექტს. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში ცვლილება შესაძლებელია შეტანილ იქნეს აგრეთვე პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მისი განხილვისას იმ შემთხვევაში, თუ გამოთქმულ შენიშვნას დაეთანხმება მომხსენებელი.

9. თუ პარლამენტი ვერ მიიღებს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონს არაუგვიანეს დეკემბრის მესამე პარასკევისა, შესაძლებელია სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის იმავე ვარიანტს ან საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წევრთა შემთანხმებელი კომისიის მონაწილეობით გადამუშავებულ პროექტს ხელახლა ეყაროს კენჭი 10 დღის ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 31 დეკემბრისა.

10. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონი ქვეყნდება დადგენილი წესით. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონი და მისი დანართები ხელმისაწვდომი უნდა იყოს საზოგადოებისთვის.

11. დასაგეგმი წლის დაწყებიდან არაუგვიანეს 1 თვისა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო მუნიციპალიტეტებიდან და ავტონომიური რესპუბლიკებიდან მიღებული ინფორმაციების საფუძველზე უზრუნველყოფს ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტის საბოლოო, დაზუსტებული ვარიანტის მომზადებას და პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტისთვის ინფორმაციის სახით წარდგენას.

მუხლი 139. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის საკომიტეტო განხილვა

1. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტი განიხილება ამ რეგლამენტის 136-ე მუხლის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტი საქართველოს მთავრობისგან მიღებისთანავე ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე. ამ პროექტის მიღებიდან 2 დღის ვადაში პარლამენტის ბიურო განიხილავს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილ სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის განხილვის გრაფიკს და მას დასამტკიცებლად წარუდგენს პარლამენტის თავმჯდომარეს.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის განხილვის გრაფიკით განისაზღვრება ბიუჯეტის პროექტის განმხილველი საპარლამენტო სუბიექტების მიერ ბიუჯეტის პროექტის განხილვისა და დასკვნების წარმოდგენის ვადები,აგრეთვე ბიუჯეტის პროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისა და მიღების საორიენტაციო ვადები.

4. საქართველოს მთავრობის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის პარლამენტისთვის წარდგენიდან 10 დღის ვადაში პარლამენტის თავმჯდომარე საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის დასკვნას უგზავნის საქართველოს მთავრობას.

5. საქართველოს მთავრობა სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის გადამუშავებულ ვარიანტს (რომლის თითოეული გვერდი ვიზირებულია მისი მომზადებისთვის პასუხისმგებელი პირის მიერ) განსახილველად წარუდგენს პარლამენტს დასკვნის მიღებიდან არაუგვიანეს 5 დღისა. აღნიშნულ პროექტს უნდა ერთოდეს წარდგენილი წინადადებებისა და შენიშვნების შესახებ ინფორმაცია, რომელშიც მითითებულია თითოეული მათგანის გათვალისწინების მდგომარეობა.

6. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის გადამუშავებული ვარიანტი პარლამენტისთვის წარდგენისთანავე ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე და 1 დღის ვადაში ეგზავნება საქართველოს ეროვნულ ბანკსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს.

მუხლი 140. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვა

1. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტს პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განიხილავს ამ რეგლამენტის 137-ე და 138-ე მუხლებით დადგენილი წესით, საქართველოს მთავრობის მიერ პროექტის გადამუშავებული ვარიანტის წარდგენიდან არაუგვიანეს 7 დღისა.

2. გამოსვლების დასრულების შემდეგ დასკვნითი სიტყვით, რომლის ხანგრძლივობა არ აღემატება 30 წუთს, გამოდის უფლებამოსილი პირი.

3. პარლამენტი სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონს იღებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, ერთი მოსმენით.

4. თუ პარლამენტი ვერ მიიღებს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონს, შესაძლებელია სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონის პროექტის იმავე ვარიანტს ან საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წევრთა შემთანხმებელი კომისიის მონაწილეობით გადამუშავებულ პროექტს ხელახლა ეყაროს კენჭი.

5. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ კანონი ქვეყნდება დადგენილი წესით.

მუხლი 141. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების კვარტალური ანგარიშის განხილვა

1. პარლამენტი საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის მეშვეობით ახორციელებს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების საერთო, თანამიმდევრულ კონტროლს. სხვა კომიტეტები ბიუჯეტის შესრულების კონტროლს, როგორც წესი, ახორციელებენ მათი სფეროების მიხედვით.

2. ყოველი კვარტალის დასრულებიდან 1 თვის ვადაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო პარლამენტს წარუდგენს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების კვარტალურ მიმოხილვას ნაზარდი ჯამით.

3. საბიუჯეტო წლის განმავლობაში სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მიმოხილვას, როგორც წესი, განიხილავს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი, ხოლო სხვა კომიტეტები მას განიხილავენ მათი სფეროების მიხედვით. ისინი უფლებამოსილი არიან სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულებასთან დაკავშირებით შესაბამისი სახელმწიფო უწყებებისგან მოითხოვონ და მიიღონ დამატებითი ინფორმაცია. საკომიტეტო განხილვებს ორგანიზებას უწევს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი. განხილვების შედეგები, პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, წარედგინება პარლამენტს, რომელმაც შეიძლება განიხილოს ისინი.

მუხლი 142. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის განხილვა

1. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს საქართველოს მთავრობა პარლამენტს დასამტკიცებლად წარუდგენს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ამ ანგარიშის შესახებ მოხსენების დასრულების თაობაზე ინფორმაციის მიწოდებისთანავე, მაგრამ არაუგვიანეს საბიუჯეტო წლის დასრულებიდან 5 თვისა. პარლამენტის აპარატი სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით უგზავნის საქართველოს ეროვნულ ბანკს.

2. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქართველოს მთავრობის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის მისთვის გადაცემიდან 50 დღის ვადაში პარლამენტს წარუდგენს მოხსენებას ამ ანგარიშის შესახებ.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს და ამ ანგარიშის შესახებ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენებას:

ა) განიხილავს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი, ხოლო სხვა კომიტეტები მათ განიხილავენ, როგორც წესი, მათი სფეროების მიხედვით;

ბ) განიხილავენ ფრაქციები და უფრაქციო პარლამენტის წევრები.

4. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს და ამ ანგარიშის შესახებ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენებას პარლამენტი განიხილავს არაუგვიანეს საგაზაფხულო სესიის დასრულებისა.

5. პარლამენტის აპარატი სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშისა და ამ ანგარიშის შესახებ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენების ასლებს მათი მიღებიდან არაუგვიანეს 3 დღისა გადასცემს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს, სხვა კომიტეტებს, ფრაქციებს, უფრაქციო პარლამენტის წევრებსა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისს და უგზავნის საქართველოს ეროვნულ ბანკს, ხოლო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს უგზავნის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშისა და ამ ანგარიშის შესახებ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენების მიღებიდან 2 დღის ვადაში განსაზღვრავს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის განხილვის განრიგს და მას უგზავნის პარლამენტის კომიტეტებსა და ფრაქციებს, აგრეთვე საქართველოს მთავრობას, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურსა და საქართველოს ეროვნულ ბანკს. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი, სხვა კომიტეტები მათი სფეროების მიხედვით, ფრაქციები და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს და ამ ანგარიშის შესახებ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენებას 2 კვირის განმავლობაში განიხილავენ და სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშთან დაკავშირებით შესაბამის დასკვნას ამზადებენ.

6. პარლამენტის პლენარულ სხდომას წარედგინება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის, სხვა კომიტეტებისა და ფრაქციების დასკვნები. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის, ამ ანგარიშის შესახებ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენების, პარლამენტის კომიტეტებისა და ფრაქციების დასკვნების განხილვისა და საპარლამენტო კამათის დასრულების შემდეგ, რომელიც მიმდინარეობს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, პარლამენტი იღებს დადგენილებას სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის თაობაზე. პარლამენტი სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ანგარიშს ამტკიცებს იმ შემთხვევაში, თუ იგი ზუსტად და სრულად ასახავს გასული საბიუჯეტო წლის ბიუჯეტის შემოსულობებისა და გადასახდელების მოცულობებს და მათ კანონიერებას. საწინააღმდეგო შემთხვევაში პარლამენტს შეუძლია არ დაამტკიცოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიში. პარლამენტი საგაზაფხულო სესიის დასრულებამდე იღებს დადგენილებას სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის დამტკიცების ან დაუმტკიცებლობის შესახებ.

თავი XVII. პარლამენტის, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და ცესკოს ბიუჯეტების ფორმირება, პარლამენტის ხაზინადართა საბჭო

მუხლი 143. პარლამენტის ბიუჯეტის ფორმირება

1. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტის ფორმირებას და საქართველოს მთავრობისთვის წარდგენას უზრუნველყოფს პარლამენტი საბიუჯეტო წლის დაწყებამდე, არაუგვიანეს 15 ივნისისა.

2. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტის ფორმირებას საერთო ხელმძღვანელობასა და კოორდინაციას უწევს პარლამენტის თავმჯდომარე. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტის ფორმირება ხდება პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტების, ფრაქციების, ხაზინადართა საბჭოს და პარლამენტის აპარატის წინადადებების საფუძველზე. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტი არაუგვიანეს 1 მაისისა წარედგინება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის სხდომაზე პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტს არაუგვიანეს 1 ივნისისა განსახილველად წარადგენს პარლამენტის აპარატის უფროსი. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტს პარლამენტს დასამტკიცებლად წარუდგენს პარლამენტის თავმჯდომარე. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტში პარლამენტისთვის (პროგრამული კლასიფიკაციის კოდი – 01 01) გათვალისწინებული დაფინანსების მოცულობის შემცირება შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის წინასწარი თანხმობით. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტის განხილვისას ამ პროექტის დარიგება სავალდებულოა. პარლამენტის ბიუჯეტის პროექტი უნდა ასახავდეს საბიუჯეტო კლასიფიკაციის ძირითადი ჯგუფების მიხედვით ბიუჯეტის ხარჯების ფინანსური ოპერაციებისა და არაფინანსური აქტივების შესახებ ინფორმაციას.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტში პარლამენტისთვის გათვალისწინებული ასიგნებების მოცულობის შემცირება წინა და მიმდინარე წლების შესაბამის მოცულობასთან შედარებით შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის წინასწარი თანხმობით. პარლამენტი თავად იღებს გადაწყვეტილებას სახელმწიფო ბიუჯეტში პარლამენტისთვის გამოყოფილი საბიუჯეტო სახსრების განაწილების/გადანაწილების თაობაზე. თუ საბიუჯეტო სახსრების მოცულობა არ აღემატება პარლამენტისთვის გამოყოფილი საბიუჯეტო სახსრების 15%-ს, სახელმწიფო ბიუჯეტში პარლამენტისთვის გამოყოფილი საბიუჯეტო სახსრების განაწილების/გადანაწილების თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე, ხოლო სხვა შემთხვევაში – პარლამენტი დადგენილებით.

4. შრომის ანაზღაურების ფონდში წარმოქმნილი ეკონომიის განკარგვის თაობაზე გადაწყვეტილებას პარლამენტის აპარატის საფინანსო უზრუნველყოფის დეპარტამენტის წარდგინებისა და პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს რეკომენდაციის საფუძველზე იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

5. პარლამენტში საბიუჯეტო ასიგნებების ფარგლებში შეიძლება შეიქმნას სპეციალური ფონდი, რომელშიც აისახება ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პარლამენტის წევრის ხელფასიდან დაკავებული თანხა. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, ამ ფონდის სასარგებლოდ უარი განაცხადოს ხელფასზე. აღნიშნულ ფონდში ასახული თანხების განკარგვის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე თავისი ინიციატივით ან პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს წინადადების საფუძველზე. მიღებული გადაწყვეტილების თაობაზე ინფორმაციას პარლამენტის თავმჯდომარე აწვდის პარლამენტის ბიუროს.

მუხლი 144. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ბიუჯეტის ფორმირება

1. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მომავალი წლის ბიუჯეტის საქართველოს მთავრობისთვის წარდგენას უზრუნველყოფს პარლამენტი.

2. გენერალური აუდიტორი პარლამენტს 1 მაისამდე წარუდგენს მომავალი წლის საბიუჯეტო განაცხადს ბიუჯეტის ხარჯთაღრიცხვისა და მუშაკთა ზღვრული ოდენობის შესახებ.

3. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი არაუგვიანეს 1 ივნისისა განიხილავს წარდგენილ საბიუჯეტო განაცხადს, იღებს გადაწყვეტილებას და მას განსახილველად გადასცემს პარლამენტს. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ბიუჯეტის განხილვისას ამ პროექტის დარიგება სავალდებულოა.

4. პარლამენტის მიერ განხილვის შემდეგ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ბიუჯეტი არაუგვიანეს 15 ივნისისა წარედგინება საქართველოს მთავრობას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში გასათვალისწინებლად.

5. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ხარჯების ზღვრული მოცულობის დამტკიცებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ იგი არ უნდა იყოს წინა საბიუჯეტო წელს დამტკიცებულ მოცულობაზე ნაკლები. ამასთანავე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიმდინარე ხარჯების შემცირება წინა წლის საბიუჯეტო სახსრებთან შედარებით შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის ბიუროს წინასწარი თანხმობით.

მუხლი 145. ცესკოს ბიუჯეტის ფორმირება

1. ცესკოს მომავალი წლის ბიუჯეტის საქართველოს მთავრობისთვის წარდგენას უზრუნველყოფს პარლამენტი.

2. ცესკო პარლამენტს 1 მაისამდე წარუდგენს მომავალი წლის საბიუჯეტო განაცხადს ბიუჯეტის ხარჯთაღრიცხვისა და მუშაკთა ზღვრული ოდენობის შესახებ.

4. პარლამენტის მიერ განხილვის შემდეგ ცესკოს ბიუჯეტი არაუგვიანეს 15 ივნისისა წარედგინება საქართველოს მთავრობას სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში გასათვალისწინებლად.

მუხლი 146. პარლამენტის ხაზინადართა საბჭო

1. პარლამენტში საფინანსო საქმიანობას თავისი კომპეტენციის ფარგლებში აკონტროლებს პარლამენტის თავმჯდომარე პარლამენტის ბიუჯეტის მიზნობრივი ხარჯვისთვის შექმნილი ხაზინადართა საბჭოს მეშვეობით.

2. პარლამენტის ხაზინადართა საბჭო არის პარლამენტის თავმჯდომარის სათათბირო ორგანო. ხაზინადართა საბჭოს წევრთა რაოდენობასა და შემადგენლობას ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე. ხაზინადართა საბჭოს შემადგენლობას განსაზღვრავს პარლამენტის თავმჯდომარე ფრაქციებთან წინასწარი კონსულტაციების საფუძველზე.

3. პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს ხელმძღვანელობს პარლამენტის თავმჯდომარე ან მისი დავალებით − ხაზინადართა საბჭოს ერთ-ერთი წევრი.

4. ხაზინადართა საბჭოს უფლებამოსილებები და საქმიანობის წესი განისაზღვრება ხაზინადართა საბჭოს დებულებით, რომელსაც ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

5. პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს სხდომის პარლამენტის პლენარული სხდომის მიმდინარეობისას გამართვა დაუშვებელია.

კარი V. საპარლამენტო კონტროლი

თავი XVIII. საპარლამენტო კონტროლის ძირითადი მექანიზმები

მუხლი 147. კომიტეტის სხდომაზე თანამდებობის პირების სავალდებულო დასწრება

1. საქართველოს მთავრობის წევრი, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული თანამდებობის პირი (მთავრობის წევრი, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოს ხელმძღვანელი ან თანამდებობის პირი, რომელიც საქართველოს კონსტიტუციის ან სხვა საკანონმდებლო აქტის თანახმად პარლამენტს წარუდგენს თავისი საქმიანობის ანგარიშს ან რომლის სხვა სახის ანგარიშვალდებულებას პარლამენტის წინაშე უშუალოდ ითვალისწინებს საკანონმდებლო აქტი), პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოს ხელმძღვანელი, საქართველოს სახალხო დამცველი უფლებამოსილია, ხოლო მოთხოვნის შემთხვევაში – ვალდებულია ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით დაესწროს კომიტეტის სხდომას, პასუხი გასცეს სხდომაზე დასმულ შეკითხვებს და წარმოადგინოს გაწეული საქმიანობის ანგარიში. ასეთ პირს მისი მოთხოვნისთანავე უნდა მოუსმინოს კომიტეტმა.

2. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის მოთხოვნისთანავე მისი მოსმენის ფარგლებში აღნიშნული სამსახურის უფროსი კომიტეტს წარუდგენს აგრეთვე:

ა) ინფორმაციას სამსახურის საქმიანობის პროცესში გამოვლენილი საკანონმდებლო ხარვეზების თაობაზე და მოსაზრებებს აღნიშნული ხარვეზების აღმოსაფხვრელად განსახორციელებელი ღონისძიებების შესახებ;

ბ) მოსაზრებებს სამსახურის საქმიანობის ეფექტიანობის გასაზრდელად განსახორციელებელი ღონისძიებების შესახებ.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირი ვალდებულია კომიტეტის სხდომას დაესწროს კომიტეტის სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობის ან ფრაქციის მოთხოვნის საფუძველზე, გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ამასთანავე, ფრაქციას აღნიშნული პირის კომიტეტის სხდომაზე სავალდებულო წესით მოწვევის უფლება აქვს იმ შემთხვევაში, თუ მას ჰყავს კომიტეტში წევრი.

4. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, საქართველოს გენერალური პროკურორი, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი ვალდებულია კომიტეტის სხდომას დაესწროს კომიტეტის წევრების სიითი შემადგენლობის უმრავლესობის წერილობითი მოთხოვნით, რომელიც უნდა შეიცავდეს კომიტეტის სხდომაზე მოსაწვევ პირთან ერთად განსახილველი საკითხის/საკითხების შესახებ ამომწურავ ინფორმაციას.

5. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ პირს კომიტეტის სხდომაზე მოწვევის შესახებ კომიტეტის მოთხოვნას ფრაქციის მიმართვიდან ან კომიტეტის მიერ გადაწყვეტილების მიღებიდან არაუგვიანეს 3 დღისა უგზავნის კომიტეტის თავმჯდომარე. კომიტეტის სხდომაზე მოწვევის შესახებ კომიტეტის მოთხოვნა უნდა გაიგზავნოს სხდომამდე არაუგვიანეს 1 კვირისა. კომიტეტი კომიტეტის სხდომაზე მოწვეულ პირს უსმენს ამ ვადის გასვლის შემდეგ გამართულ პირველსავე კომიტეტის სხდომაზე. ამ წესის შეცვლა შესაძლებელია მოწვევის ინიციატორსა და მოსაწვევ პირს შორის შეთანხმების შემთხვევაში.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნა უნდა შეიცავდეს კომიტეტის სხდომაზე მოსაწვევ პირთან ერთად განსახილველი საკითხის/საკითხების შესახებ ამომწურავ ინფორმაციას. კომიტეტის სხდომაზე მოწვეულ პირს უფლება აქვს, არ ისაუბროს იმ საკითხებზე, რომლებიც ამ მუხლით დადგენილი წესით მისთვის წინასწარ არ ყოფილა ცნობილი.

7. კომიტეტის სხდომაზე სავალდებულო წესით მოწვეულ პირს სიტყვით გამოსვლისთვის ეძლევა 20 წუთი, რომელიც სხდომის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 10 წუთით.

8. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირის მოხსენების დასრულების შემდეგ პარლამენტის წევრებს უფლება აქვთ, მოხსენების თაობაზე შეკითხვებით მიმართონ მას არანაკლებ 30 წუთის განმავლობაში. თავდაპირველად შეკითხვას სვამს მოწვევის ინიციატორი. შეკითხვების დრო სამართლიანად უნდა განაწილდეს ფრაქციებს/უფრაქციო პარლამენტის წევრებს შორის. შეკითხვების დასრულების შემდეგ თანამდებობის პირი პარლამენტის წევრთა მიერ დასმულ შეკითხვებს ცალ-ცალკე უპასუხებს.

9. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირი ვალდებულია კომიტეტის სხდომაზე სავალდებულო წესით დასწრებიდან 2 თვის ვადაში დაესწროს კომიტეტის სხდომას კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობის მოთხოვნით.

10. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პერიოდულად შეისწავლის კომიტეტის სხდომაზე თანამდებობის პირის სავალდებულო დასწრებისა და კომიტეტის სხდომაზე თანამდებობის პირის მოსმენის საკითხს. ამ მიზნით პარლამენტის კომიტეტები კალენდარული წლის ყოველი მესამე თვის (მარტი, ივნისი, სექტემბერი, დეკემბერი) დასრულებიდან არაუგვიანეს 5 დღისა პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს უგზავნიან ამ მუხლის პირველი−მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის მიმართვას კომიტეტის სხდომაზე მოსმენის მოთხოვნის თაობაზე და კომიტეტის სხდომაზე თანამდებობის პირის მოწვევის შესახებ მოთხოვნებს, აგრეთვე ინფორმაციას კომიტეტის სხდომაზე თანამდებობის პირის დასწრების/მოსმენის გამართვის თაობაზე. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ამ პუნქტით კომიტეტებისთვის განსაზღვრული ვადის გასვლიდან 15 დღეში შეისწავლის მიღებულ ინფორმაციას და საჭიროების შემთხვევაში ახდენს სათანადო რეაგირებას, მათ შორის, შეიმუშავებს რეკომენდაციებს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი აღნიშნული ინფორმაციის შესწავლის შედეგებს წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს, აგრეთვე უზრუნველყოფს შესაბამისი ინფორმაციის პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებას.

11. ამ მუხლის პირველი−მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის მიმართვა კომიტეტის სხდომაზე მოსმენის მოთხოვნის თაობაზე და კომიტეტის სხდომაზე თანამდებობის პირის მოწვევის შესახებ მოთხოვნები, აგრეთვე მოწვეული პირის კომიტეტის სხდომაზე მოსმენის აუდიოჩანაწერი ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

მუხლი 148. პარლამენტის წევრის კითხვა

1. პარლამენტის წევრი უფლებამოსილია კითხვით მიმართოს საქართველოს მთავრობას, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებულ სხვა ორგანოს, მთავრობის წევრს, ყველა დონის ტერიტორიული ერთეულის ხელისუფლების ორგანოს, სახელმწიფო დაწესებულებას. კითხვაზე დროული და სრული პასუხის გაცემა სავალდებულოა.

2. კითხვა უნდა იყოს წერილობითი. კითხვის შინაარსი უნდა შეეხებოდეს ადრესატის უფლებამოსილებისთვის მიკუთვნებულ საკითხს.

3. კითხვა ჰბარდება პარლამენტის აპარატს, რომელიც მას აღრიცხავს და დაუყოვნებლივ აქვეყნებს პარლამენტის ვებგვერდზე. პარლამენტის აპარატი კითხვას ადრესატს გადასცემს მისთვის ჩაბარებიდან არაუგვიანეს 1 დღისა.

4. თითოეული ორგანო, თანამდებობის პირი, რომელსაც პარლამენტის წევრმა კითხვით მიმართა, ვალდებულია პარლამენტს კითხვის მიღებიდან 10 დღეში წარუდგინოს სრული წერილობითი პასუხი. ეს ვადა კითხვის ავტორისადმი ადრესატის დასაბუთებული წერილობითი მიმართვის საფუძველზე შეიძლება გაგრძელდეს 10 დღით. კითხვაზე პასუხს ხელს აწერს მხოლოდ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შესაბამისი დაწესებულების ხელმძღვანელი ან საქართველოს მთავრობის შესაბამისი წევრი.

5. თანამდებობის პირს უფლება აქვს, კითხვაზე პასუხში არ მიუთითოს ის ინფორმაცია, რომელიც სახელმწიფო საიდუმლოებას შეიცავს.

6. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, კითხვა ნებისმიერ დროს გამოითხოვოს.

7. კითხვაზე პასუხი პარლამენტის აპარატის მიერ გადაეცემა კითხვის ავტორს და ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე, გარდა კონფიდენციალური ინფორმაციისა. კითხვაზე პასუხის გაცემისთვის დადგენილი ვადის გადაცილების შემთხვევაში გადაცილების თაობაზე აღინიშნება პასუხის გამოქვეყნებისას.

8. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი კალენდარული წლის თებერვლისა და ყოველი მომდევნო მესამე თვის (მაისი, აგვისტო, ნოემბერი) დასრულებიდან არაუგვიანეს 15 დღისა შეისწავლის ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილი მოთხოვნების (გარდა სრული წერილობითი პასუხის წარდგენის მოთხოვნისა) შესაბამისად პარლამენტის წევრის კითხვაზე რეაგირების საკითხს. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის წევრის კითხვაზე რეაგირების შესახებ ინფორმაციას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო უფლებამოსილია აღნიშნული საკითხი შეიტანოს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი უზრუნველყოფს ზემოაღნიშნული ინფორმაციის პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებას.

9. პარლამენტის წევრის კითხვა მომდევნო მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობის შემდეგ გათხოვილად ჩაითვლება.

მუხლი 149. ინტერპელაცია

1. პარლამენტის პლენარული სხდომების (გარდა რიგგარეშე სხდომებისა და რიგგარეშე სესიისა, აგრეთვე დეკემბრისა და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ყოველწლიური მოხსენების მოსმენის პლენარული სხდომების კვირისა) კვირის ოთხშაბათსა და ხუთშაბათს დღის წესრიგის დამტკიცების შემდეგ იმართება ინტერპელაცია. პარლამენტის მორიგი სესიის ყოველი თვის ბოლო ოთხშაბათს (გარდა დეკემბრისა და ივნისისა) ამ მუხლით დადგენილი წესით იმართება საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ინტერპელაცია. ინტერპელაციის ხანგრძლივობა 1 დღეში ჯამურად 3 საათს არ უნდა აღემატებოდეს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აღნიშნული დრო, პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობის გადაწყვეტილებით, გაგრძელდება მიმდინარე ინტერპელაციის პროცედურის დასრულებამდე.

2. ინტერპელაცია იმართება წერილობითი და ზეპირი შეკითხვების დასმის პროცედურით.

3. ინტერპელაციის წესით შეკითხვის დასმის უფლება აქვს ფრაქციას, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს (შემდგომ − შეკითხვის ავტორი).

4. ინტერპელაციის პროცედურა ვრცელდება საქართველოს მთავრობაზე, მთავრობის წევრზე, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებულ სხვა ორგანოზე (შემდგომ − ადრესატი).

5. ინტერპელაციის პროცედურას ესწრება ის ადრესატი, რომლის მიმართაც ინტერპელაციის წესით წერილობითი შეკითხვა დაისვა არაუგვიანეს პლენარული სხდომების წინა კვირის ოთხშაბათის 12 საათისა. შეკითხვის შინაარსი უნდა იყოს კონკრეტული და უნდა შეეხებოდეს ადრესატის უფლებამოსილებისთვის მიკუთვნებულ საკითხს.

6. შეკითხვა ჰბარდება პარლამენტის თავმჯდომარეს, რომელიც მას გადასცემს ადრესატს არაუგვიანეს პლენარული სხდომების წინა კვირის ოთხშაბათისა.

7. ადრესატი ვალდებულია შეკითხვას პირადად უპასუხოს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე. შეკითხვაზე პასუხის წერილობით წარდგენა სავალდებულო არ არის.

8. პარლამენტის პლენარული სხდომების კვირაში კონკრეტული ადრესატის მიმართ ინტერპელაციის დღეს მასთან და შეკითხვის ავტორთან კონსულტაციის საფუძველზე ადგენს პარლამენტის ბიურო პლენარული სხდომების დღის წესრიგის განსაზღვრისას. პარლამენტის მორიგი სესიის ყოველი თვის განმავლობაში ინტერპელაციის წესით დასმული შეკითხვების ერთი და იგივე ადრესატი პარლამენტში წარდგება მხოლოდ ერთხელ.

9. შეკითხვის ავტორს უფლება აქვს, შეკითხვა ნებისმიერ დროს გამოითხოვოს. ამ შემთხვევაში ადრესატი პარლამენტის წინაშე აღარ წარდგება.

10. თუ ინტერპელაციის წესით დასმული შეკითხვების რაოდენობა შეუძლებელს ხდის ინტერპელაციის პროცედურის 3-საათიანი რეგლამენტის დაცვას, პარლამენტის ბიურო ამცირებს ამ მუხლით გათვალისწინებულ დროებს და ადგენს ახალ განრიგს ან შეკითხვების ნაწილზე ინტერპელაციის პროცედურას ინტერპელაციის სხვა დღეს გადაიტანს.

11. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე თავდაპირველად შეკითხვის ავტორს ეძლევა 3 წუთი, ხოლო შემდეგ ადრესატს – 10 წუთი, რომელიც შეიძლება გააგრძელოს სხდომის თავმჯდომარემ. ერთი ადრესატის მიმართ რამდენიმე შეკითხვის არსებობისას შეკითხვები ინტერპელაციის ერთ პროცედურაში ერთიანდება. ამ შემთხვევაში ადრესატი შეკითხვებს ყველა შეკითხვის დასმის შემდეგ უპასუხებს.

12. შეკითხვის ავტორს უფლება აქვს, ადრესატს დამაზუსტებელი კითხვით მიმართოს ერთხელ, არაუმეტეს 1 წუთით. ყველა დამაზუსტებელი კითხვის დასმის შემდეგ ადრესატს პასუხის დაზუსტებისთვის ეძლევა 5 წუთი, რომელიც შეიძლება გააგრძელოს სხდომის თავმჯდომარემ.

13. ინტერპელაციის წესით წინასწარ წერილობით დასმულ შეკითხვებზე პასუხის გაცემის შემდეგ თითოეულ ფრაქციას ან პარლამენტის წევრთა შვიდკაციან ჯგუფს ეძლევა უფლება, დასვას არაუმეტეს 2 ზეპირი შეკითხვა, რომლებიც შეიძლება არ იყოს დაკავშირებული წერილობითი შეკითხვების თემატიკასთან, თუმცა უნდა შეეხებოდეს ადრესატის უფლებამოსილებისთვის მიკუთვნებულ საკითხს.

14. ერთი ზეპირი შეკითხვის დასასმელად შეკითხვის ავტორს ეძლევა 2 წუთი. ადრესატი შეკითხვებს ყველა შეკითხვის დასმის შემდეგ უპასუხებს. ზეპირ შეკითხვაზე პასუხის მოსამზადებლად ცხადდება შესვენება 15 წუთით. თუ ადრესატს არ სურს შესვენებით სარგებლობა, შესვენება არ ცხადდება. ადრესატს ყველა შეკითხვაზე პასუხის გასაცემად ეძლევა 10 წუთი, რომელიც შეიძლება გააგრძელოს პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარემ.

15. თითოეული ადრესატის მიმართ ინტერპელაციის პროცედურის დასრულების შემდეგ დებატებისთვის თითოეულ ფრაქციას ეძლევა 5 წუთი, ხოლო უფრაქციო პარლამენტის წევრს − 1 წუთი. პარლამენტის წევრები სიტყვით გამოდიან შემდეგი თანამიმდევრობით: თავდაპირველად − უფრაქციო პარლამენტის წევრები, შემდეგ − ყველაზე მცირერიცხოვანი ფრაქციის წარმომადგენლები, ხოლო ბოლოს − რიგითობის მიხედვით უფრო მრავალრიცხოვანი ფრაქციების წარმომადგენლები. ფრაქცია მისთვის გამოყოფილი დროის ფარგლებში განსაზღვრავს გამომსვლელთა რაოდენობას. გამომსვლელისთვის გამოყოფილი დროის გაზრდა დაუშვებელია. დებატების შემდეგ ადრესატს ეძლევა 5 წუთი დასკვნითი გამოსვლისთვის.

16. ინტერპელაციის წესით დასმული შეკითხვა მომდევნო მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობის შემდეგ გათხოვილად ჩაითვლება.

მუხლი 150. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ყოველწლიური მოხსენება

1. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ვალდებულია წელიწადში ერთხელ, საგაზაფხულო სესიის პლენარული სხდომების ბოლო თვეში პარლამენტს წარუდგინოს მოხსენება სამთავრობო პროგრამის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ. აღნიშნული მოხსენება წერილობითი ფორმით პარლამენტს წარედგინება 1 ივნისამდე.

2. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მოხსენებით წარდგომის ზუსტ დროს განსაზღვრავს პარლამენტის ბიურო საქართველოს პრემიერ-მინისტრთან შეთანხმებით.

3. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მოხსენების დასრულების შემდეგ მოხსენების განხილვა გრძელდება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვის პროცედურის შესაბამისად. მოხსენების განხილვის შემდეგ შეიძლება მიღებულ იქნეს დადგენილება. მისი პროექტი პარლამენტს წარედგინება და განიხილება და დადგენილება მიიღება ამ რეგლამენტის 127-ე მუხლით განსაზღვრული წესით.

მუხლი 151. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ანგარიში

1. პარლამენტი უფლებამოსილია საქართველოს პრემიერ-მინისტრს მოსთხოვოს სამთავრობო პროგრამის ცალკეული ნაწილის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა. ანგარიშის წარდგენის მოთხოვნის შესახებ გადაწყვეტილებას პარლამენტი იღებს კომიტეტის ან ფრაქციის მოთხოვნის საფუძველზე, პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა. ანგარიშის წარდგენის მოთხოვნის თაობაზე კომიტეტის ან ფრაქციის გადაწყვეტილება წარედგინება პარლამენტის ბიუროს, რომელსაც საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე შესაბამისი კომიტეტის ან ფრაქციის წარმომადგენელს ანგარიშის წარდგენის მოთხოვნის დასაბუთებისთვის ეძლევა დრო არაუმეტეს 10 წუთისა, რის შემდეგაც საკითხს კენჭი ეყრება. ანგარიშის წარდგენის მოთხოვნის შესახებ პარლამენტის გადაწყვეტილება ფორმდება საოქმო ჩანაწერით და დაუყოვნებლივ ეგზავნება ადრესატს.

2. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ანგარიშს წერილობითი ფორმით პარლამენტს წარუდგენს სათანადო მოთხოვნის მიღებიდან 2 კვირის ვადაში და არაუგვიანეს 3 კვირისა პარლამენტის წინაშე წარდგება შესაბამისი ანგარიშით. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ანგარიშით წარდგომის ზუსტ დროს განსაზღვრავს პარლამენტის ბიურო საქართველოს პრემიერ-მინისტრთან შეთანხმებით.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ანგარიში განიხილება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვის პროცედურის შესაბამისად. ანგარიშის განხილვის შემდეგ შეიძლება მიღებულ იქნეს დადგენილება. მისი პროექტი პარლამენტს წარედგინება და განიხილება და დადგენილება მიიღება ამ რეგლამენტის 127-ე მუხლით განსაზღვრული წესით.

მუხლი 152. თანამდებობის პირის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე გამოცხადება

1. პარლამენტი კომიტეტის ან ფრაქციის მოთხოვნის საფუძველზე, პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით პლენარულ სხდომაზე იწვევს საქართველოს მთავრობის წევრს, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებულ თანამდებობის პირს, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოს ხელმძღვანელს. თითოეული მათგანი ვალდებულია გამოცხადდეს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე, ამ მუხლით დადგენილი წესით პასუხი გასცეს სხდომაზე დასმულ შეკითხვებს და წარმოადგინოს გაწეული საქმიანობის ანგარიში. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე თანამდებობის პირის მოწვევის თაობაზე კომიტეტის ან ფრაქციის გადაწყვეტილება წარედგინება პარლამენტის ბიუროს, რომელსაც საკითხი შეაქვს უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე შესაბამისი კომიტეტის ან ფრაქციის წარმომადგენელს თანამდებობის პირის მოწვევის მოთხოვნის დასაბუთებისთვის ეძლევა დრო არაუმეტეს 10 წუთისა, რის შემდეგაც საკითხს კენჭი ეყრება. პარლამენტის გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ ეგზავნება ადრესატს.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირი პარლამენტის წინაშე წარდგება, როგორც წესი, ყოველი თვის პლენარული სხდომების ბოლო კვირის პარასკევს და ისაუბრებს იმ საკითხებზე, რომლებიც მას გადაეცა აღნიშნულ დრომდე არაუგვიანეს 10 დღისა.

3. თანამდებობის პირს ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით განსაზღვრულ საკითხთან დაკავშირებით სიტყვით გამოსვლისთვის ეძლევა 30 წუთი.

4. თანამდებობის პირის მოხსენების დასრულების შემდეგ, 30 წუთის განმავლობაში პარლამენტის წევრებს უფლება აქვთ, მოხსენების თაობაზე შეკითხვებით მიმართონ მას და მოისმინონ პასუხები. თითოეული შეკითხვის ავტორისთვის გამოყოფილი დრო არ უნდა აღემატებოდეს 2 წუთს, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს 30 წამით, დაზუსტების უფლების გარეშე. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს, შეკითხვის დასასმელად გამოვიდეს მხოლოდ ერთხელ. შეკითხვების დასრულების შემდეგ თანამდებობის პირი პარლამენტის წევრთა მიერ დასმულ შეკითხვებს ცალ-ცალკე უპასუხებს.

5. თანამდებობის პირის სიტყვით გამოსვლისა და კითხვა-პასუხის შემდეგ იმართება პოლიტიკური დებატები ამ რეგლამენტის 88-ე მუხლის მე-2−მე-6 პუნქტებით დადგენილი წესით. ამის შემდეგ თანამდებობის პირს ეძლევა 15 წუთი დასკვნითი გამოსვლისთვის.

6. თანამდებობის პირის მოსმენის შემდეგ პარლამენტმა შეიძლება მიიღოს დადგენილება. მისი პროექტი პარლამენტს წარედგინება და განიხილება და დადგენილება მიიღება ამ რეგლამენტის 127-ე მუხლით განსაზღვრული წესით.

მუხლი 153. საქართველოს მთავრობის წევრისა და სხვა თანამდებობის პირის მოსმენა

1. საქართველოს მთავრობის წევრს, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებულ თანამდებობის პირს, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოს ხელმძღვანელს, საქართველოს სახალხო დამცველს მისი მოთხოვნისთანავე უნდა მოუსმინოს პარლამენტმა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობის პირი ვალდებულია პარლამენტისადმი მიმართვამდე არაუგვიანეს 3 დღისა პარლამენტის თავმჯდომარეს წერილობით წარუდგინოს ის საკითხები, რომლებზეც მას სურს პარლამენტისადმი მიმართვა. პარლამენტის თავმჯდომარე პარლამენტის აპარატის მეშვეობით უზრუნველყოფს თანამდებობის პირის მიერ წარმოდგენილი წერილობითი მიმართვის ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებისთვის დაუყოვნებლივ გაგზავნას.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის პარლამენტისადმი მიმართვისას პლენარულ სხდომაზე მისი გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 20 წუთს. აუცილებლობის შემთხვევაში იგი შეიძლება გააგრძელოს სხდომის თავმჯდომარემ 10 წუთით.

4. თანამდებობის პირის პარლამენტისადმი მიმართვის დასრულების შემდეგ თანამდებობის პირის გამოსვლა განიხილება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

თავი XIX. საპარლამენტო კონტროლი თავდაცვის სფეროში

მუხლი 154. საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორზე საპარლამენტო კონტროლი

საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − სპეციალური პენიტენციური სამსახურის, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის, საქართველოს დაზვერვის სამსახურის, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს (შემდგომ – საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორში შემავალი უწყებები) საქმიანობას პარლამენტი აკონტროლებს პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტის, ნდობის ჯგუფისა და სხვა დარგობრივი სპეციალიზაციის კომიტეტების მეშვეობით.

მუხლი 155. ნდობის ჯგუფის შემადგენლობა

1. საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორში შემავალ უწყებებზე საპარლამენტო კონტროლის განხორციელების მიზნით, ამ მუხლით დადგენილი წესით პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტში იქმნება ნდობის ჯგუფი.

2. ნდობის ჯგუფი შედგება 5 წევრისგან, რომელთაგან ერთი არის პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტის თავმჯდომარე, ორი – საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციის/ფრაქციების წევრი, ხოლო ორი – საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციების წევრი.

3. ფრაქციები ნდობის ჯგუფის წევრებად დასახელებულ პირებს წარუდგენენ პარლამენტს. საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციების მიერ ნდობის ჯგუფის წევრად ორზე მეტი პირის დასახელების შემთხვევაში პარლამენტს პლენარულ სხდომაზე წარედგინება იმ 2 ფრაქციის წევრი, რომლებშიც საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ სხვა ფრაქციებზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული. ფრაქციების წევრთა თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში პარლამენტს პლენარულ სხდომაზე წარედგინება იმ ფრაქციის წევრი, რომლის პარტიამაც პარლამენტის არჩევნებში მეტი ხმა მიიღო.

4. ნდობის ჯგუფის წევრად დასახელებული პირი სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაშვების მისაღებად, პარლამენტისთვის წარდგენამდე შემოწმებას გადის „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით.

5. პარლამენტი ცნობად იღებს ნდობის ჯგუფის შემადგენლობას, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

6. ნდობის ჯგუფს თავმჯდომარეობს და წარმოადგენს პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტის თავმჯდომარე.

7. ფრაქციის მიერ წარდგენილ ნდობის ჯგუფის წევრს უფლებამოსილება უწყდება ამ ფრაქციის მიერ ახალი კანდიდატურის წარდგენის შემთხვევაში. ნდობის ჯგუფის წევრს უფლებამოსილება უწყდება პარლამენტის მიერ ამ ფაქტის ცნობად მიღების მომენტიდან.

მუხლი 156. ნდობის ჯგუფის მუშაობის წესი

1. ნდობის ჯგუფის სხდომაზე გადაწყვეტილება მიიღება ნდობის ჯგუფის წევრთა ხმების უმრავლესობით. ნდობის ჯგუფის სხდომა დახურულია.

2. ნდობის ჯგუფის სხდომები იმართება საჭიროებისამებრ. ნდობის ჯგუფის სხდომას იწვევს და წარმართავს ნდობის ჯგუფის თავმჯდომარე. ნდობის ჯგუფის სხდომა შეიძლება მოწვეულ იქნეს ნდობის ჯგუფის ნებისმიერი წევრის წინადადებით, თუ სხდომის გამართვას მხარს დაუჭერს ნდობის ჯგუფის წევრთა უმრავლესობა.

3. ნდობის ჯგუფის გადაწყვეტილებით, მოწვევის შემთხვევაში მის სხდომას შეიძლება დაესწრონ სხვა პარლამენტის წევრები, აგრეთვე საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორში შემავალი უწყებებიდან მოწვეული პირები.

მუხლი 157. პარლამენტის საკონტროლო უფლებამოსილებები თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში

1. ნდობის ჯგუფი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ზედამხედველობს საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში საიდუმლო საქმიანობასა და სპეციალურ პროგრამებს, გარდა საქმიანობის ფარულ ფორმებსა და მეთოდებთან დაკავშირებული ნაწილისა.

2. შესაბამისი უწყებები ვალდებული არიან ნდობის ჯგუფის მოთხოვნის შემთხვევაში წარუდგინონ მას მისი უფლებამოსილების შეუფერხებელი განხორციელებისთვის საჭირო ყველა ინფორმაცია, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საქართველოს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტო (შემდგომ − საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საქართველოს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტო) ნდობის ჯგუფს ინფორმაციას წარუდგენს ამ მუხლის მე-9 პუნქტით დადგენილი წესით.

3. შესაბამისი უწყებები, ეროვნული/საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და სახელმწიფო ინტერესების დაცვის ინტერესებიდან გამომდინარე, უფლებამოსილი არიან უარი განაცხადონ ნდობის ჯგუფისთვის მიმდინარე საქმეებსა და ღონისძიებებთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიწოდებაზე. შეზღუდულია აგრეთვე შესაბამისი უწყებების მიერ ნდობის ჯგუფისთვის საქმიანობის ფარულ ფორმებსა და მეთოდებთან დაკავშირებული ინფორმაციის (მათ შორის, ნორმატიული აქტის) მიწოდება. საერთაშორისო ხელშეკრულებებით განსაზღვრული თანამშრომლობის ფარგლებში ნდობის ჯგუფს ინფორმაცია მიეწოდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

4. ნდობის ჯგუფისთვის ინფორმაციის მიწოდებაზე უარის განცხადების შემთხვევაში შესაბამისი უწყებები ვალდებული არიან მას წარუდგინონ უარის წერილობითი დასაბუთება.

5. შესაბამისი უწყებები ნდობის ჯგუფს წარუდგენენ დეტალურ ინფორმაციას განსახორციელებელი საიდუმლო სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ, თუ შესასყიდი საქონლის ან მომსახურების სავარაუდო ღირებულება აღემატება 2 000 000 (ორ მილიონ) ლარს, ხოლო შესასყიდი სამშენებლო სამუშაოს სავარაუდო ღირებულება – 4 000 000 (ოთხ მილიონ) ლარს, აგრეთვე წელიწადში არანაკლებ ერთხელ წარუდგენენ ინფორმაციას განხორციელებული და მიმდინარე საიდუმლო სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ.

6. შესაბამისი უწყებები პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტს წარუდგენენ დეტალურ ინფორმაციას განსახორციელებელი არასაიდუმლო სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ, თუ შესასყიდი საქონლის ან მომსახურების სავარაუდო ღირებულება აღემატება 2 000 000 (ორ მილიონ) ლარს, ხოლო შესასყიდი სამშენებლო სამუშაოს სავარაუდო ღირებულება – 4 000 000 (ოთხ მილიონ) ლარს, აგრეთვე წელიწადში არანაკლებ ერთხელ წარუდგენენ ინფორმაციას განხორციელებული და მიმდინარე არასაიდუმლო შესყიდვების შესახებ.

7. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, საქართველოს მთავრობა, შესაბამისი უწყება ვალდებულია საქართველოს ნორმატიული აქტების სახელმწიფო რეესტრის საიდუმლო ნაწილში შეტანიდან 2 კვირის ვადაში ნდობის ჯგუფს გააცნოს უწყების სტრუქტურისა და სტრუქტურული ქვედანაყოფების ძირითადი ამოცანების შემცველი საიდუმლო ნორმატიული აქტი, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ნდობის ჯგუფის მიერ გაცნობის შემდეგ ეს ნორმატიული აქტი დაუყოვნებლივ უბრუნდება შესაბამის უწყებას.

8. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, საქართველოს მთავრობა, შესაბამისი უწყებები ვალდებული არიან პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტს წარუდგინონ საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში პოლიტიკის, პრიორიტეტებისა და სტრატეგიის ამსახველი დოკუმენტები მათი მიღებიდან 2 კვირის ვადაში.

9. შესაბამისი უწყებები ნდობის ჯგუფს წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 15 აპრილისა, წარუდგენენ მოხსენებას წინა წელს განხორციელებული საიდუმლო საქმიანობისა და სპეციალური პროგრამების შესახებ, ხოლო საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საქართველოს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტო მას წარუდგენს გაწეული საქმიანობის სტატისტიკურ და განზოგადებულ ანგარიშს.

10. შესაბამისი უწყებების ხელმძღვანელებს ან ნდობის ჯგუფთან შეთანხმებით – მათ მიერ უფლებამოსილ პირებს უფლება აქვთ, ხოლო ნდობის ჯგუფის მოთხოვნის შემთხვევაში – ვალდებული არიან დაესწრონ ნდობის ჯგუფის სხდომებს, უპასუხონ დასმულ შეკითხვებს, წარმოადგინონ შესაბამისი მასალები და გაწეული საქმიანობის ანგარიში.

11. ნდობის ჯგუფის წევრი/წევრები უფლებამოსილია/უფლებამოსილი არიან ნდობის ჯგუფის თავმჯდომარის თანხმობით, ნდობის ჯგუფის კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებზე განახორციელოს/განახორციელონ ვიზიტები შესაბამის უწყებებში. ვიზიტის ფარგლებში ნდობის ჯგუფის წევრი/წევრები უფლებამოსილია/უფლებამოსილი არიან გაესაუბროს/გაესაუბრონ უწყების თანამშრომლებს და გაეცნოს/გაეცნონ ნდობის ჯგუფის კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებთან დაკავშირებულ ინფორმაციას. აღნიშნულთან დაკავშირებით ნდობის ჯგუფის თავმჯდომარის გადაწყვეტილება შესაბამის უწყებას ეგზავნება ვიზიტის დაწყებამდე.

12. ნდობის ჯგუფი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს ოპერატიულ-ტექნიკური სააგენტოს საქმიანობის შემოწმების შესახებ და შეამოწმოს იგი წელიწადში არაუმეტეს ორჯერ. აღნიშნული სააგენტოს საქმიანობის შემოწმების მიზნით ნდობის ჯგუფის წევრს/წევრებს შეარჩევს ნდობის ჯგუფი ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

13. ნდობის ჯგუფი ვალდებულია უფლებამოსილების განხორციელებისას დანაშაულის ნიშნების გამოკვეთის შემთხვევაში მიმართოს საგამოძიებო ორგანოს და მიმართვას დაურთოს მის ხელთ არსებული მასალები.

14. თუ ნდობის ჯგუფი უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში წარმოდგენილი საიდუმლო ინფორმაციის საფუძველზე მიიჩნევს, რომ შესაბამისი უწყება ან მისი ხელმძღვანელი არღვევს საქართველოს კანონმდებლობას, ამასთანავე, ინფორმაცია უკანონოდ ან დაუსაბუთებლად არის დასაიდუმლოებული, იგი წერილობით მიმართავს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მოტივირებული მითითების გამოცემის მიზნით. თუ საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური მიიჩნევს, რომ საიდუმლოობის გრიფის მინიჭება არ ეწინააღმდეგება კანონიერებისა და დასაბუთებულობის პრინციპებს, ნდობის ჯგუფი, „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, მიმართავს საქართველოს პრემიერ-მინისტრს ინფორმაციისთვის სახელმწიფო საიდუმლოობის გრიფის მოხსნის წინადადებით, რომელსაც დაურთავს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის შესაბამის დასკვნას.

15. ნდობის ჯგუფი უფლებამოსილია საქართველოს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორში შემავალ უწყებებს წარუდგინოს რეკომენდაციები.

16. პარლამენტის მიერ განსახილველი საკითხი, რომელიც ნდობის ჯგუფის კომპეტენციას მიეკუთვნება, საჭიროებს ნდობის ჯგუფის დასკვნას.

თავი XX. პარლამენტის წინაშე ანგარიშგება

მუხლი 158. ქვეყანაში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის მდგომარეობაზე ზედამხედველობა

1. საქართველოს სახალხო დამცველი პარლამენტს წელიწადში ერთხელ, კალენდარული წლის მარტში, წარუდგენს ანგარიშს ქვეყანაში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის მდგომარეობის შესახებ, აგრეთვე წელიწადში ერთხელ, საგაზაფხულო სესიაზე − მოხსენებას ყოველწლიურ ანგარიშთან დაკავშირებით, რომელთა განხილვის საფუძველზედაც პარლამენტი იღებს დადგენილებას. პარლამენტის დადგენილება უნდა შეიცავდეს ქვეყანაში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის მდგომარეობის შესახებ საქართველოს სახალხო დამცველის ანგარიშის შეფასებას, აგრეთვე პარლამენტის დავალებებს და მათი შესრულების მონიტორინგის ვადებს.

2. პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტი ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების აღსრულების შესახებ ინფორმაციას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით, ეს ინფორმაცია წარედგინება პარლამენტის პლენარულ სხდომას, რომელიც უფლებამოსილია მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

მუხლი 159. პარლამენტის მიერ საჯარო სახსრების მართვის კონტროლი და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშგება პარლამენტის წინაშე

1. პარლამენტი საჯარო სახსრების მართვის კონტროლს უზრუნველყოფს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მეშვეობით.

2. პარლამენტი საქართველოს კონსტიტუციითა და სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით აკონტროლებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობას.

3. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წინასწარი ანგარიშისა და სრული ანგარიშის წარდგენის დროს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური წელიწადში ორჯერ წარადგენს მოხსენებას საქართველოს მთავრობის ანგარიშის თაობაზე.

4. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 ივნისისა, პარლამენტს წარუდგენს თავისი საქმიანობის ანგარიშს. ამ ანგარიშს დანართის სახით უნდა ერთოდეს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსური აუდიტის შედეგები. აღნიშნული ანგარიში ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ანგარიშის განხილვის შემდეგ პარლამენტი იღებს შესაბამის დადგენილებას. პარლამენტის დადგენილებაში შეიძლება აისახოს აუდიტის ჯგუფის მიერ შემუშავებული და პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის გადაწყვეტილებით მიღებული რეკომენდაციები და მიეთითოს მათი შესრულების ვადები. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე ამ საკითხზე მომხსენებელია პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი.

6. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი აუდიტის ჯგუფის მეშვეობით ზედამხედველობს ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების აღსრულებას და საჭიროების შემთხვევაში მისი აღსრულების შესახებ ინფორმაციას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით, ეს ინფორმაცია შეიძლება წარდგენილ და განხილულ იქნეს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხი განიხილება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით.

7. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფუნქციის შესრულების მიზნით პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი კომიტეტის წევრებისგან ქმნის კომიტეტთან არსებულ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშების განმხილველ მუდმივმოქმედ აუდიტის ჯგუფს. აუდიტის ჯგუფის წევრთა რაოდენობა და შემადგენლობა განისაზღვრება პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის გადაწყვეტილებით. ამასთანავე, პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი კოორდინაციას უწევს პარლამენტის კომიტეტების მიერ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშების განხილვას.

8. აუდიტის ჯგუფი ანგარიშვალდებულია პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წინაშე. აუდიტის ჯგუფის დებულებას პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

9. ამ მუხლის მე-7 პუნქტში აღნიშნული აუდიტის ჯგუფის ძირითადი საქმიანობაა „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 24-ე მუხლით გათვალისწინებული ანგარიშებისა და რეკომენდაციების (არსებობის შემთხვევაში) განხილვა და შესაბამისი რეკომენდაციების პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტისთვის წარდგენა.

10. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებულ ანგარიშებსა და რეკომენდაციებს (არსებობის შემთხვევაში) პარლამენტს წარუდგენს დაუყოვნებლივ. ამასთანავე, წელიწადში ორჯერ – მიმდინარე წლის 10 სექტემბრამდე და მომდევნო წლის 10 თებერვლამდე – სახელმწიფო აუდიტის სამსახური წარმოადგენს აგრეთვე წერილობით ინფორმაციას ამ ანგარიშებიდან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ანგარიშების თაობაზე.

11. აუდიტის ჯგუფი ვალდებულია პარლამენტის მორიგი სესიის განმავლობაში არანაკლებ ერთხელ წარუდგინოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს თავისი საქმიანობის შესახებ მოხსენება.

12. აუდიტის ჯგუფის სხდომები საჯაროა. აუდიტის ჯგუფი ვალდებულია პარლამენტის მორიგი სესიის განმავლობაში თვეში ერთი სხდომა მაინც მოიწვიოს.

13. აუდიტის ჯგუფი შეიმუშავებს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის გადაწყვეტილების პროექტს შესაბამისი რეკომენდაციებით და მას აღნიშნულ კომიტეტს წარუდგენს.

14. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური თავისი საქმიანობის გეგმის შედგენისას ითვალისწინებს პარლამენტის კომიტეტების, დროებითი საგამოძიებო კომისიებისა და დროებითი კომისიების წინადადებებს.

15. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უფლებამოსილია, ხოლო მოთხოვნის შემთხვევაში – ვალდებულია პარლამენტის შესაბამის კომიტეტსა და დროებით საგამოძიებო კომისიას გადასცეს აუდიტის მასალები.

16. პარლამენტისა და დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიმართვის საფუძველზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ატარებს არაგეგმურ აუდიტსა და შემოწმებას.

17. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსური აუდიტი ხორციელდება „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლის „ვ.ა“, „ვ.გ“ და „ვ.დ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით და აუდიტორული ფირმის შერჩევაზე ვრცელდება ამ რეგლამენტის 160-ე მუხლის მე-9–მე-12 პუნქტებით დადგენილი წესი.

მუხლი 160. საქართველოს ეროვნული ბანკის საქმიანობის ზედამხედველობა

1. პარლამენტი საქართველოს კონსტიტუციითა და სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით აკონტროლებს საქართველოს ეროვნული ბანკისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის უმაღლეს თანამდებობის პირთა საქმიანობას.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი ყოველწლიურად, საფინანსო წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს 4 თვისა, პარლამენტს წარუდგენს „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-60 და 61-ე მუხლებით გათვალისწინებულ საქმიანობის ანგარიშსა და ფულად-საკრედიტო, სავალუტო და საზედამხედველო პოლიტიკის განხორციელების შესახებ ანგარიშს. ამ ანგარიშებს პარლამენტი განიხილავს და ამტკიცებს დადგენილებით.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკის ანგარიშის დაუმტკიცებლობის შემთხვევაში პარლამენტი იღებს გადაწყვეტილებას საქართველოს ეროვნული ბანკის საქმიანობის შეფასების შესახებ.

4. ახალი საფინანსო წლის დაწყებამდე, არაუგვიანეს 1 ოქტომბრისა, საქართველოს ეროვნული ბანკი პარლამენტს წარუდგენს მომავალი სამი წლის მონეტარული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების პროექტს.

5. მონეტარული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების პროექტს, როგორც წესი, განიხილავს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი ან/და განიხილავენ ეკონომიკური პროფილის კომიტეტები და ამზადებს/ამზადებენ შესაბამის დასკვნას/დასკვნებს. კომიტეტი უფლებამოსილია აუცილებლობის შემთხვევაში საქართველოს ეროვნული ბანკისგან, საქართველოს მთავრობისგან, საქართველოს სამინისტროებისგან, სხვა უწყებებისგან, აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა დაწესებულებებისგან მოითხოვოს და მიიღოს საჭირო ინფორმაცია.

6. პარლამენტი მონეტარული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების პროექტს განიხილავს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

7. პარლამენტი მონეტარული პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს მიმდინარე წლის ბოლომდე დადგენილებით ამტკიცებს.

8. პარლამენტი უფლებამოსილია საფინანსო წლის განმავლობაში საჭიროებისამებრ მოსთხოვოს საქართველოს ეროვნულ ბანკს ინფორმაცია მონეტარული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების შესახებ პარლამენტის დადგენილების შესრულების მიმდინარეობის თაობაზე. საქართველოს ეროვნული ბანკი ვალდებულია პარლამენტის მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარადგინოს ინფორმაცია პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე.

9. საქართველოს ეროვნული ბანკის ანგარიშგების გარე აუდიტის განსახორციელებლად პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი პარლამენტს არაუგვიანეს 1 ოქტომბრისა წარუდგენს მსოფლიოს 4 ყველაზე მსხვილი აუდიტორული ფირმის სიას, ხოლო პარლამენტი ამ სიიდან არაუგვიანეს 1 დეკემბრისა, ტენდერის ან კონკურსის საფუძველზე აირჩევს 1 აუდიტორულ ფირმას (გარე აუდიტორს). ამ აუდიტორულ ფირმასთან კონტრაქტი ფორმდება არაუმეტეს 3 წლის ვადით. შერჩეულ აუდიტორულ ფირმას შესაძლებლობა ექნება, უწყვეტად მხოლოდ სამჯერ განახორციელოს წლიური ფინანსური ანგარიშგების აუდიტირება. საქართველოს ეროვნული ბანკის ანგარიშგების გარე აუდიტის ხარჯებს ანაზღაურებს საქართველოს ეროვნული ბანკი.

10. პარლამენტის მიერ აუდიტორული ფირმის შესარჩევად პარლამენტის თავმჯდომარეს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის შესაბამისი წარდგინებით გათვალისწინებული საკითხი შეაქვს პარლამენტის ბიუროს უახლოესი სხდომის დღის წესრიგში. აუდიტორული ფირმის შერჩევის ფორმის (ტენდერი/კონკურსი), სატენდერო/საკონკურსო კომისიის შემადგენლობისა და ტენდერის/კონკურსის ჩატარების ვადების განსაზღვრის უზრუნველსაყოფად პარლამენტის ბიურო აღნიშნულ საკითხს განსახილველად გადასცემს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს. პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი ამ საკითხს 2 კვირის განმავლობაში განიხილავს.

11. თუ პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი მიზანშეწონილად მიიჩნევს, რომ პარლამენტმა აუდიტორული ფირმა ტენდერის საფუძველზე შეარჩიოს, იგი მიღებულ გადაწყვეტილებას შესაბამისი დადგენილების პროექტთან ერთად წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიუროს აღნიშნული საკითხი შეაქვს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. პარლამენტი დადგენილებით ამტკიცებს სატენდერო კომისიის შემადგენლობას. სატენდერო პირობებს, მოთხოვნებს, წესებს და სატენდერო კომისიის დებულებას პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

12. თუ პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი მიზანშეწონილად მიიჩნევს, რომ პარლამენტმა აუდიტორული ფირმა კონკურსის საფუძველზე შეარჩიოს, იგი მიღებულ გადაწყვეტილებას შესაბამისი დადგენილების პროექტთან ერთად წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის დადგენილების პროექტში განსაზღვრული უნდა იყოს საკონკურსო კომისიის შემადგენლობა (არაუმეტეს 9 წევრისა), საკონკურსო კომისიის დებულების შემუშავებისა და დამტკიცების საკითხები, პარლამენტის სახელით განსახორციელებელი ღონისძიებები და კონკურსის შედეგად გამოვლენილი აუდიტორული ფირმის პარლამენტისთვის წარდგენის ვადა.

მუხლი 161. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საპენსიო ფონდის საქმიანობის ზედამხედველობა

1. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საპენსიო ფონდის (შემდგომ − საპენსიო ფონდი) გენერალური დირექტორი ვალდებულია ყოველწლიურად, კალენდარული წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს 5 თვისა, პარლამენტს წარუდგინოს საპენსიო ფონდის მიერ გასულ წელს განხორციელებული საქმიანობის ანგარიში. ამ პუნქტით გათვალისწინებული ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვისა და პარლამენტის დადგენილების მიღების შემთხვევაში ამ დადგენილებაში შეიძლება მიეთითოს ცალკეული ხარვეზების აღმოფხვრასთან ან/და საპენსიო ფონდის საქმიანობის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებული რეკომენდაციები და წინადადებები.

2. პარლამენტი უფლებამოსილია საფინანსო წლის განმავლობაში საჭიროებისამებრ მოსთხოვოს საპენსიო ფონდს ინფორმაცია პარლამენტის შესაბამისი დადგენილების შესრულების მიმდინარეობის თაობაზე. საპენსიო ფონდი ვალდებულია პარლამენტის მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარადგინოს ინფორმაცია პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე.

მუხლი 162. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის ბიუჯეტისა და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი

პარლამენტი უფლებამოსილია გადაწყვიტოს საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიერ დამტკიცებული ბიუჯეტისა და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ დამტკიცებული ბიუჯეტის შესრულების აუდიტის არაუმეტეს წელიწადში ერთხელ ჩატარება. ასეთ შემთხვევაში პარლამენტი ტენდერის საფუძველზე შეარჩევს საერთაშორისოდ აღიარებულ აუდიტორს. სატენდერო კომისიის შემადგენლობას პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტი დადგენილებით.

მუხლი 163. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის წლიური ანგარიში

სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსი პარლამენტს წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 31 მარტისა, წარუდგენს ანგარიშს სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის ქვემდებარე სისხლის სამართლის საქმეთა გამოძიების მდგომარეობისა და ამ მიმართულებით სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის მიერ წინა წელს განხორციელებული საქმიანობის შესახებ.

მუხლი 164. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის წლიური ანგარიში

1. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსი პარლამენტს წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 31 მარტისა, წარუდგენს ანგარიშს საქართველოში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის, ფარული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარებისა და ელექტრონული კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემთა ცენტრალურ ბანკში განხორციელებული აქტივობების კონტროლის შესახებ.

2. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსი პარლამენტს ასევე წელიწადში ერთხელ წარუდგენს საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 136-ე–138-ე მუხლებით გათვალისწინებული საგამოძიებო მოქმედებებისა და იმავე კოდექსის 143¹ მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ფარული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების კონტროლის შედეგების შესახებ ანგარიშს. აღნიშნულ ანგარიშს პარლამენტის ბიურო გადასცემს პარლამენტის შესაბამის კომიტეტსა და ნდობის ჯგუფს.

მუხლი 165. მთავარი შრომის ინსპექტორის წლიური ანგარიში

მთავარი შრომის ინსპექტორი წელიწადში ერთხელ, კალენდარული წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს 6 თვისა, პარლამენტს წარუდგენს შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის შესახებ ანგარიშს.

მუხლი 166. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის საქმიანობის შესახებ ანგარიში

1. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის (შემდგომ − იურიდიული დახმარების სამსახური) დირექტორი ყოველწლიურად, არაუგვიანეს 1 მარტისა, პარლამენტს წარუდგენს იურიდიული დახმარების სამსახურის წინა წლის საქმიანობის შესახებ ანგარიშს.

2. იურიდიული დახმარების სამსახურის საქმიანობის შესახებ ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მოსმენისა და პარლამენტის დადგენილების მიღების შემთხვევაში პარლამენტი ამ დადგენილებით მოიწონებს აღნიშნულ ანგარიშს ან იურიდიული დახმარების სამსახურს მოსთხოვს ცალკეული ხარვეზების აღმოფხვრას ან/და საქმიანობის გაუმჯობესებას.

მუხლი 167. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ საჯარო ანგარიში

1. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 15 აპრილისა, პარლამენტს წარუდგენს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ წინა წელს გაწეული საქმიანობის შესახებ საჯარო ანგარიშს.

2. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვა სავალდებულოა. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის განხილვის შემდეგ პარლამენტის დადგენილების მიღების შემთხვევაში პარლამენტი ამ დადგენილებით აფასებს აღნიშნული სამსახურის საქმიანობას. პარლამენტის დადგენილებაში შეიძლება მიეთითოს ცალკეული ხარვეზების აღმოფხვრასთან ან/და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის საქმიანობის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებული რეკომენდაციები და წინადადებები.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების შესრულებას ზედამხედველობს პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტი.

4. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი უფლებამოსილია, ხოლო მოთხოვნის შემთხვევაში – ვალდებულია დაესწროს პარლამენტის, მისი კომიტეტისა და კომისიის სხდომებს, პასუხი გასცეს შესაბამის სხდომაზე დასმულ შეკითხვებს და წარმოადგინოს გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიში. გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის წარმოდგენის მოთხოვნის შემთხვევაში საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი ვალდებულია ანგარიში მოთხოვნიდან 2 კვირის ვადაში წარმოადგინოს.

მუხლი 168. საქართველოს პროკურატურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიში

1. საქართველოს გენერალური პროკურორი წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 15 მაისისა, პარლამენტს წარუდგენს საქართველოს პროკურატურის მიერ წინა წელს გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშს, რომელიც ეხება სისხლის სამართლის პოლიტიკის განხორციელების შედეგებს, ქვეყანაში ზოგადი კრიმინოგენური ვითარების შეფასებას, მათ შორის, გავრცელებული დანაშაულების სტატისტიკურ მაჩვენებლებს, მათი კატეგორიებისა და ტენდენციების მითითებით, სამართალწარმოების პროცესში ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას, პროკურატურის საქმიანობის პრიორიტეტულ მიმართულებებს, პროკურორთა პროფესიული გადამზადებისა და განვითარების პროგრამებს. ანგარიში არ შეიცავს კონკრეტული სისხლის სამართლის საქმის გამოძიებასთან, სასამართლო განხილვასთან ან/და საქმის ცალკეულ გარემოებებთან დაკავშირებულ საკითხებს.

2. საქართველოს პროკურატურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვა სავალდებულოა. საქართველოს პროკურატურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის განხილვის შემდეგ პარლამენტის დადგენილების მიღების შემთხვევაში პარლამენტი ამ დადგენილებით აფასებს საქართველოს პროკურატურის საქმიანობას. პარლამენტის დადგენილებაში შეიძლება მიეთითოს ცალკეული ხარვეზების აღმოფხვრასთან ან/და საქართველოს პროკურატურის საქმიანობის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებული რეკომენდაციები და წინადადებები.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების შესრულებას ზედამხედველობს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი.

4. საქართველოს გენერალური პროკურორი, მისი პირველი მოადგილე ან მოადგილე უფლებამოსილია, ხოლო მოთხოვნის შემთხვევაში – ვალდებულია დაესწროს პარლამენტის, მისი კომიტეტისა და კომისიის სხდომებს, პასუხი გასცეს შესაბამის სხდომაზე დასმულ შეკითხვებს და წარმოადგინოს გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიში. აღნიშნული მოთხოვნა უნდა შეიცავდეს განსახილველი საკითხის/საკითხების შესახებ ამომწურავ ინფორმაციას. სხდომაზე მოწვეულ საქართველოს გენერალურ პროკურორს, მის პირველ მოადგილეს ან მოადგილეს უფლება აქვს, არ ისაუბროს იმ საკითხების გარშემო, რომლებიც მისთვის წინასწარ არ ყოფილა ცნობილი. ამასთანავე, გენერალურ პროკურორს, მის პირველ მოადგილეს ან მოადგილეს არ შეიძლება დაესვას კითხვა კონკრეტული სისხლის სამართლის საქმის გამოძიებასთან, სასამართლო განხილვასთან ან/და საქმის ცალკეულ გარემოებებთან დაკავშირებულ საკითხებზე.

5. გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის წარმოდგენის მოთხოვნის შემთხვევაში საქართველოს გენერალური პროკურორი, მისი პირველი მოადგილე ან მოადგილე ვალდებულია ანგარიში მოთხოვნიდან 2 კვირის ვადაში წარმოადგინოს.

მუხლი 169. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის რეკომენდაციების შესრულებაზე ზედამხედველობა

1. საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წარუდგენს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა საბჭოს უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის სამუშაო ჯგუფის მიერ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის ფარგლებში საქართველოს შესახებ საქართველოსთვის წარდგენილი რეკომენდაციების პროექტს საქართველოს მთავრობისთვის ოფიციალურად გადაცემის მომენტიდან არაუგვიანეს 1 კვირისა.

2. საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წარუდგენს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა საბჭოს უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის სამუშაო ჯგუფის მიერ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის ფარგლებში საქართველოს შესახებ საქართველოსთვის წარდგენილი რეკომენდაციების საბოლოო ვარიანტს საქართველოს მთავრობისთვის ოფიციალურად გადაცემის მომენტიდან არაუგვიანეს 1 კვირისა.

3. საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წარუდგენს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის ფარგლებში აღებული რეკომენდაციების შესრულების შესახებ შუალედურ ანგარიშს (არსებობის შემთხვევაში) გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა საბჭოსთვის წარდგენამდე არაუგვიანეს 2 თვისა.

4. საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წარუდგენს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უნივერსალური პერიოდული მიმოხილვის ფარგლებში საქართველოში ადამიანის უფლებების დაცვის მდგომარეობის შესახებ საბოლოო ანგარიშის პროექტს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა საბჭოსთვის წარდგენამდე არაუგვიანეს 2 თვისა.

მუხლი 170. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის საზედამხედველო ორგანოების ანგარიშები საქართველოს მიმართ

1. საქართველოს მთავრობა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შესაბამისი კომიტეტის მიერ დადგენილ ვადაში, ამავე კომიტეტის დამფუძნებელი ხელშეკრულების შესრულების შესახებ ანგარიშის წარდგენამდე არაუგვიანეს 2 თვისა ანგარიშის პროექტს წარუდგენს პარლამენტს.

2. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის საზედამხედველო ორგანოების მიერ საქართველოს მიმართ შესაბამის ანგარიშებში მოცემული რეკომენდაციების შესრულების შესახებ საქართველოს მთავრობის მიერ წარდგენილ ინფორმაციას პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტი ისმენს მოთხოვნისამებრ.

3. საქართველოს მთავრობა პარლამენტს ყოველწლიურად, არაუგვიანეს შესაბამისი წლის 1 აპრილისა, წარუდგენს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შესაბამისი კომიტეტის მიერ საქართველოს წინააღმდეგ ინდივიდუალურ საჩივრებთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილებების აღსრულების მდგომარეობის შესახებ ანგარიშს.

მუხლი 171. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების აღსრულებაზე ზედამხედველობა

1. საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 1 აპრილისა, წარუდგენს:

ა) ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების/განჩინებების აღსრულების შესახებ ანგარიშს იმ საქმეებთან დაკავშირებით, რომლებზეც წინა წელს მიღებულია ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის საბოლოო რეზოლუცია (არსებობის შემთხვევაში);

ბ) ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების/განჩინებების აღსრულების სამოქმედო გეგმას მიმდინარე საქმეებთან დაკავშირებით, აგრეთვე ამ საქმეების შესახებ ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის გადაწყვეტილებებსა და შუალედურ რეზოლუციებს (არსებობის შემთხვევაში).

2. წამყვანი კომიტეტი ამ მუხლით გათვალისწინებული საკითხების საკომიტეტო განხილვისთვის მომზადების მიზნით ეცნობა დაინტერესებული პირის/პირების მოსაზრებებსა და შეფასებებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების/განჩინებების აღსრულების მდგომარეობის შესახებ.

მუხლი 172. დასაქმების პოლიტიკის დაგეგმვისა და განხორციელების ანგარიში

საქართველოს მთავრობა წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 1 აპრილისა, პარლამენტს წარუდგენს დასაქმების პოლიტიკის დაგეგმვისა და განხორციელების ანგარიშს (გასული წლის ანგარიშსა და მომავალი წლის გეგმას).

მუხლი 173. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების რეალიზაციაზე ზედამხედველობა

საქართველოს მთავრობა წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 1 აპრილისა, პარლამენტს წარუდგენს ანგარიშს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების რეალიზაციის, მათ შორის, სოციალურ უფლებათა უზრუნველყოფის ღონისძიებების შესრულების თაობაზე.

მუხლი 174. კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის ზოგადი პოლიტიკის განმსაზღვრელი დოკუმენტის დამტკიცება, ქვეყანაში კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის საკითხების ზედამხედველობა, ანტიკორუფციული ბიუროს წლიური ანგარიში

1. პარლამენტი კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის ზოგადი პოლიტიკის განმსაზღვრელ დოკუმენტს ამტკიცებს დადგენილებით.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილების პროექტი პარლამენტს წარედგინება, განიხილება და დადგენილება მიიღება ამ რეგლამენტის 127-ე მუხლით განსაზღვრული წესით.

3. კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის ზოგადი პოლიტიკის განმსაზღვრელი დოკუმენტის დამტკიცებისას პარლამენტი მსჯელობს აგრეთვე ამ საკითხთან დაკავშირებით ანტიკორუფციული ბიუროს და სხვა სათანადო სახელმწიფო უწყებების მიერ პარლამენტისთვის წარდგენილ წინადადებებზე.

4. ანტიკორუფციული ბიურო წელიწადში ერთხელ, არაუგვიანეს 31 მარტისა, პარლამენტს წარუდგენს წლიურ ანგარიშს ანტიკორუფციული ბიუროს უფლებამოსილებებისთვის მიკუთვნებული საკითხების შესახებ.

მუხლი 175. პარლამენტისთვის წარდგენილი ანგარიშის განხილვა

1. პარლამენტისთვის წარდგენილ ანგარიშს, თუ ამ რეგლამენტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, პარლამენტი განიხილავს ამ მუხლით დადგენილი წესით.

2. ანგარიშს პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე.

3. პარლამენტის ბიურო უახლოეს სხდომაზე იღებს გადაწყვეტილებას ანგარიშის განხილვის პროცედურის დაწყების თაობაზე, განსაზღვრავს წამყვან კომიტეტს და ანგარიშის საპარლამენტო განხილვის ვადებს. ამის შემდეგ ანგარიში განსახილველად გადაეცემა წამყვან კომიტეტს, სხვა კომიტეტებსა და ფრაქციებს.

4. პარლამენტის კომიტეტები და ფრაქციები პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრულ ვადაში გადასცემენ წამყვან კომიტეტს ანგარიშის თაობაზე თავიანთ შენიშვნებს.

5. წამყვანი კომიტეტი პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრულ ვადაში კომიტეტის სხდომაზე განიხილავს ანგარიშს, ამზადებს დასკვნას და მას პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს.

6. ამ რეგლამენტის 161-ე და 163-ე მუხლებით, 164-ე მუხლის პირველი პუნქტით, 165-ე, 166-ე და 169-ე−173-ე მუხლებით, 174-ე მუხლის მე-4 პუნქტითა და 217-ე და 218-ე მუხლებით გათვალისწინებული ანგარიში პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განიხილება წამყვანი კომიტეტის, ფრაქციის ან პარლამენტის ბიუროს (ბიუროს სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობის) მოთხოვნის საფუძველზე. აღნიშნულის მოთხოვნის უფლება შესაბამის სუბიექტს (გარდა წამყვანი კომიტეტისა) აქვს ამ მუხლის მე-5 პუნქტით დადგენილი წესით ანგარიშის თაობაზე დასკვნის პარლამენტის ბიუროსთვის წარდგენიდან არაუგვიანეს 2 კვირისა.

7. ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვის სავალდებულოობა აღინიშნება წამყვანი კომიტეტის დასკვნაში.

8. ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვის შემთხვევაში იგი განიხილება კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით.

9. ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვის შემთხვევაში ანგარიშის თაობაზე მომხსენებლად გამოდის შესაბამისი თანამდებობის პირი ან შესაბამისი ორგანოს ხელმძღვანელი. საქართველოს მთავრობის მიერ წარდგენილი ანგარიშის თაობაზე მომხსენებლად გამოდის საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივანი, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მთავრობის მიერ სათანადო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მომხსენებლად შესაბამისი მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე/მოადგილეები არ არის/არ არიან დანიშნული. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე ანგარიშის თაობაზე თანამომხსენებლად გამოდის წამყვანი კომიტეტის მიერ დანიშნული წარმომადგენელი.

10. ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვის შემთხვევაში მისი განხილვის დასრულების შემდეგ პარლამენტი ამ ანგარიშს ცნობად იღებს ან უფლებამოსილია მიიღოს დადგენილება.

11. კანონითა და ამ რეგლამენტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს/თანამდებობის პირის მოხსენება, მიმოხილვა ან ინფორმაცია განიხილება ამ მუხლით დადგენილი წესით.

მუხლი 176. საჯარო ინფორმაციის შესახებ ანგარიშების განხილვის წესი

1. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 49-ე მუხლით დადგენილი წესით საჯარო დაწესებულებების მიერ პარლამენტისთვის წარდგენილი ანგარიშები გადაეცემა პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტს.

2. პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტი უფლებამოსილია შეისწავლოს და გააანალიზოს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ანგარიშები და საჭიროების შემთხვევაში შეიმუშაოს შესაბამისი რეკომენდაციები.

კარი VI. თანამდებობის პირის განწესება, იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენება და თანამდებობიდან გათავისუფლება

თავი XXI. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევა

მუხლი 177. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევის წესი

1. საქართველოს პრეზიდენტს 5 წლის ვადით დებატების გარეშე ღია კენჭისყრით ირჩევს საარჩევნო კოლეგია.

2. საარჩევნო კოლეგიის შემადგენლობაში შედის 300 წევრი, მათ შორის, პარლამენტის და აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების ყველა წევრი. საარჩევნო კოლეგიის სხვა წევრებს ცესკოს მიერ ორგანული კანონის საფუძველზე განსაზღვრული კვოტების შესაბამისად, ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოების შემადგენლობიდან ასახელებენ შესაბამისი პოლიტიკური პარტიები.

3. საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატის წარდგენის უფლება აქვს საარჩევნო კოლეგიის არანაკლებ 30 წევრს. საარჩევნო კოლეგიის ერთ წევრს შეუძლია მხარი დაუჭიროს მხოლოდ ერთი კანდიდატის წარდგენას.

4. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნების გამართვას უზრუნველყოფს პარლამენტი ცესკოს მეშვეობით.

5. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები იმართება საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვის კალენდარული წლის ოქტომბერში. საქართველოს პრეზიდენტის მორიგი არჩევნების თარიღს ნიშნავს პარლამენტი არჩევნების დღემდე 60 დღით ადრე. საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები იმართება უფლებამოსილების შეწყვეტიდან 45 დღის ვადაში. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებს ნიშნავს პარლამენტი საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტიდან 10 დღის ვადაში. თუ არჩევის თარიღი ემთხვევა საგანგებო ან საომარ მდგომარეობას, საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები იმართება ამ მდგომარეობის გაუქმებიდან 45 დღის ვადაში. თუ საქართველოს პრეზიდენტის არჩევის თარიღი ემთხვევა პარლამენტის არჩევნების ან მის წინა თვეს, საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები იმართება ახალარჩეული პარლამენტის პირველი სხდომის გამართვიდან 45 დღის განმავლობაში.

6. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნების დანიშვნის შესახებ ცნობა ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე არაუგვიანეს არჩევნების დანიშვნის დღის მომდევნო დღისა.

7. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები იმართება პარლამენტის სასახლეში, არჩევნების დღის 9 საათიდან და სრულდება იმავე დღის 14 საათზე ან ნებისმიერ დროს, თუ საარჩევნო კოლეგიის ყველა წევრმა მისცა ხმა. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე დასწრების უფლება აქვთ მხოლოდ საარჩევნო კოლეგიის წევრებს, პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ მოწვეულ პირებს, ცესკოს წევრებს, პარლამენტისა და ცესკოს აპარატის შესაბამის უფლებამოსილ წარმომადგენლებს. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები გადაიცემა საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირდაპირ ეთერში.

8. საარჩევნო კოლეგიის წევრები საარჩევნო კოლეგიის წევრთა სიაში ხელმოწერებით ადასტურებენ საარჩევნო ბიულეტენის მიღებას, რის შემდეგაც შემოხაზავენ მათთვის სასურველ მხოლოდ 1 საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატს და საარჩევნო ბიულეტენს წინასწარ დალუქულ, გამჭვირვალე საარჩევნო ყუთში ათავსებენ.

9. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნების პირველ ტურში არჩეულად ჩაითვლება კანდიდატი, რომელიც მიიღებს საარჩევნო კოლეგიის სრული შემადგენლობის ხმების ორ მესამედს მაინც. თუ პირველ ტურში საქართველოს პრეზიდენტი არ აირჩა, მეორე ტურში კენჭი ეყრება პირველ ტურში საუკეთესო შედეგის მქონე 2 კანდიდატს. მეორე ტურში არჩეულად ჩაითვლება კანდიდატი, რომელიც მეტ ხმას მიიღებს. არჩევნების პირველი ან მეორე ტური შემდგარად ჩაითვლება, თუ მასში მონაწილეობას მიიღებს საარჩევნო კოლეგიის სრული შემადგენლობის ნახევარზე მეტი. თუ არჩევნები არ შედგა ან საარჩევნო კოლეგიამ საქართველოს პრეზიდენტი არ აირჩია, 30 დღის ვადაში იმართება საქართველოს პრეზიდენტის ხელახალი არჩევნები. საქართველოს პრეზიდენტის ხელახალ არჩევნებს ნიშნავს პარლამენტის თავმჯდომარე შესაბამისი გარემოების დადგომიდან 3 დღის ვადაში.

10. საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნების შედეგებს ადგენს და აჯამებს ცესკო არჩევნების დასრულებისთანავე, თავის სხდომაზე, რომელიც პარლამენტის სასახლეში იმართება.

თავი XXII. საქართველოს მთავრობისთვის ნდობისა და უნდობლობის გამოცხადების წესები

მუხლი 178. საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადება

1. პარლამენტი საქართველოს მთავრობის უფლებამოსილების მოხსნიდან, აგრეთვე საქართველოს პრემიერ-მინისტრის გადადგომიდან ან უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტიდან 2 კვირის ვადაში ნდობას უცხადებს პარლამენტის არჩევნებში საუკეთესო შედეგის მქონე პოლიტიკური პარტიის მიერ წამოყენებული პრემიერმინისტრობის კანდიდატის მიერ წარდგენილ საქართველოს მთავრობას. საქართველოს მთავრობის შემადგენლობასთან ერთად პარლამენტს წარედგინება სამთავრობო პროგრამა.

2. პარლამენტს პრემიერმინისტრობის კანდიდატის მიერ წარდგენილი საქართველოს მთავრობის შემადგენლობა და სამთავრობო პროგრამა უნდა წარედგინოს საქართველოს მთავრობის უფლებამოსილების მოხსნიდან ან საქართველოს პრემიერ-მინისტრის გადადგომიდან ან უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტიდან არაუგვიანეს მე-9 დღისა.

3. პარლამენტი კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, საკომიტეტო განხილვის გარეშე, პლენარულ სხდომაზე განიხილავს და კენჭს უყრის საქართველოს მთავრობის შემადგენლობისთვის ნდობის გამოცხადების საკითხს.

4. პარლამენტის ნდობის მისაღებად საჭიროა პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობის მხარდაჭერა.

5. თუ საქართველოს მთავრობამ საქართველოს კონსტიტუციის 56-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილ ვადაში ვერ მიიღო ნდობა, პარლამენტი ამ ვადის ამოწურვიდან 2 კვირის ვადაში, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, ამ მუხლით დადგენილი წესით ნდობას გამოუცხადებს პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთ მესამედზე მეტის მიერ წამოყენებული პრემიერმინისტრობის კანდიდატის მიერ წარდგენილ საქართველოს მთავრობას. ერთზე მეტი პრემიერმინისტრობის კანდიდატის არსებობის შემთხვევაში პარლამენტი განიხილავს პრემიერმინისტრობის იმ კანდიდატს, რომელიც უფრო მეტმა პარლამენტის წევრმა წარადგინა, ხოლო კანდიდატების წარმდგენთა თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში − იმ კანდიდატს, რომელიც უფრო ადრე იქნა წარდგენილი.

6. თუ საქართველოს მთავრობის შემადგენლობის წარდგენა ემთხვევა საპარლამენტო არდადეგებს ან იმ კვირას, როდესაც პარლამენტის პლენარული სხდომები არ იმართება, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით მოიწვევა პარლამენტის რიგგარეშე სესია ან რიგგარეშე სხდომა.

მუხლი 179. საქართველოს მთავრობისთვის უნდობლობის გამოცხადება

1. პარლამენტი უფლებამოსილია უნდობლობა გამოუცხადოს საქართველოს მთავრობას. უნდობლობის საკითხის აღძვრის უფლება აქვს პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთ მესამედზე მეტს.

2. უნდობლობის საკითხის აღძვრასთან ერთად პარლამენტს ერთდროულად წარედგინება ინიციატორების მიერ წამოყენებული პრემიერმინისტრობის კანდიდატი, საქართველოს მთავრობის ახალი შემადგენლობა და სამთავრობო პროგრამა.

3. თუ პარლამენტი საკითხის აღძვრიდან არაუადრეს 7 და არაუგვიანეს 14 დღისა სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ნდობას გამოუცხადებს ახალ მთავრობას, უნდობლობა გამოცხადებულად ჩაითვლება.

4. საქართველოს მთავრობისთვის უნდობლობის გამოცხადების პროცედურაზე ვრცელდება ამ რეგლამენტის 178-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესი.

5. თუ პარლამენტი უნდობლობის საკითხის აღძვრის შემდეგ არ გამოუცხადებს საქართველოს მთავრობას უნდობლობას, დაუშვებელია პარლამენტის იმავე წევრთა მიერ მომდევნო 6 თვის განმავლობაში უნდობლობის საკითხის აღძვრა.

მუხლი 180. საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადება საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ინიციატივით

1. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი უფლებამოსილია პარლამენტის წინაშე დასვას საქართველოს მთავრობის ნდობის საკითხი.

2. ნდობის საკითხს კენჭი ეყრება მისი დასმიდან არაუადრეს მე-7 და არაუგვიანეს მე-14 დღისა.

3. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ინიციატივით საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადების პროცედურაზე ვრცელდება ამ რეგლამენტის 178-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესი.

4. თუ პარლამენტი საქართველოს კონსტიტუციის 58-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილ ვადაში საქართველოს მთავრობას ნდობას არ გამოუცხადებს, პარლამენტი უფლებამოსილია საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის არგამოცხადებიდან 7 დღის ვადაში, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ნდობა გამოუცხადოს პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთ მესამედზე მეტის მიერ წამოყენებული პრემიერმინისტრობის კანდიდატის მიერ წარდგენილ საქართველოს მთავრობას. პარლამენტს საქართველოს მთავრობის შემადგენლობასთან ერთად წარედგინება სამთავრობო პროგრამა.

5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ საქართველოს მთავრობისთვის ნდობის გამოცხადების პროცედურაზე ვრცელდება ამ რეგლამენტის 178-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესი.

თავი XXIII. საქართველოს კონსტიტუციითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებულ სხვა თანამდებობის პირთა არჩევა, მათ დანიშვნაზე თანხმობის მიცემა

მუხლი 181. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის არჩევა

1. პარლამენტი საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეს.

2. ამ მუხლით გათვალისწინებულ თანამდებობის პირთა არჩევის საკითხის განმხილველი კომიტეტია პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეობის კანდიდატისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატის საქართველოს კონსტიტუციის ან/და სხვა კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენის ხელშეწყობის მიზნით პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი ქმნის ამ რეგლამენტის 48-ე მუხლით გათვალისწინებულ სამუშაო ჯგუფს.

3. პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის ბიუროს მიერ მისთვის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატის ასარჩევად წარდგენის შესახებ წარდგინების გადაცემიდან 3 დღის ვადაში ქმნის ამ რეგლამენტის 48-ე მუხლით გათვალისწინებულ სამუშაო ჯგუფს.

4. პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის ბიუროს მიერ მისთვის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატის ასარჩევად წარდგენის შესახებ წარდგინების გადაცემიდან 1 კვირის ვადაში უზრუნველყოფს ამ წარდგინებისა და თანდართული მასალების კომიტეტის ყველა წევრისთვის გაგზავნას. აღნიშნული წარდგინება და თანდართული მასალები ეგზავნება აგრეთვე სხვა პარლამენტის წევრს მისი მოთხოვნის შემთხვევაში.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული დოკუმენტების კომიტეტის ყველა წევრისთვის გაგზავნიდან არაუადრეს 1 კვირისა საჯარო სხდომაზე უსმენს თითოეულ კანდიდატს. კანდიდატების მოსმენა და კითხვა-პასუხი იმართება სათითაოდ.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატების პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის საჯარო სხდომაზე მოსმენის პროცედურას კომიტეტთან შეთანხმებით განსაზღვრავს კომიტეტის თავმჯდომარე.

7. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის თითოეულ კანდიდატს ცალკე ეყრება კენჭი.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობაზე ასარჩევად ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა ერთი მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში შეიძლება მხოლოდ ორჯერ.

9. თუ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე ასარჩევად დასახელებულმა კანდიდატმა ვერ მიიღო არჩევისთვის საჭირო, საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული რაოდენობის ხმები, პარლამენტს წარედგინება ახალი კანდიდატურა.

მუხლი 182. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის არჩევა

1. პარლამენტი სრული შემადგენლობის სამი მეხუთედის უმრავლესობით, ამავდროულად, სხვა კანდიდატზე მეტი ხმით, 10 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 3 წევრს.

2. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს პარლამენტის თავმჯდომარეს, ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს.

3. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის ასარჩევად ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა შეიძლება მხოლოდ ორჯერ.

4. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრობის თითოეულ კანდიდატს ცალკე ეყრება კენჭი.

5. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 3 წევრის არჩევისას 3 კანდიდატი მონაწილეობდა და რომელიმე მათგანმა ვერ მიიღო არჩევისთვის საჭირო რაოდენობის ხმები, პარლამენტის თავმჯდომარე, ფრაქცია, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფი უფლებამოსილია კენჭისყრის ჩატარებიდან 10 დღის შემდეგ პარლამენტს იგივე კანდიდატურა წარუდგინოს. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 3 წევრის არჩევისას 3-ზე მეტი კანდიდატი მონაწილეობდა და კანდიდატთა საჭირო რაოდენობა ვერ აირჩა, იმართება ხელახალი კენჭისყრა. ამ შემთხვევაში კენჭი ეყრება იმ 3 კანდიდატს, რომლებმაც პირველ ტურში სხვა კანდიდატებზე მეტი ხმა მიიღეს.

მუხლი 183. საქართველოს სახალხო დამცველის არჩევა

1. პარლამენტი სრული შემადგენლობის სამი მეხუთედის უმრავლესობით, ამავდროულად, სხვა კანდიდატზე მეტი ხმით, 6 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს სახალხო დამცველს.

2. საქართველოს სახალხო დამცველის კანდიდატურების წარდგენის უფლება აქვს ფრაქციას, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს.

3. საქართველოს სახალხო დამცველის არჩევის ერთ ციკლში ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა შეიძლება ორჯერ.

4. საქართველოს სახალხო დამცველობის თითოეულ კანდიდატს ცალკე ეყრება კენჭი.

5. თუ საქართველოს სახალხო დამცველის არჩევისთვის საკმარისი ხმები ერთზე მეტმა კანდიდატმა მიიღო, მაგრამ ხმათა თანაბრად გაყოფის გამო გამარჯვებული ვერ გამოვლინდა, ამ კანდიდატებს ერთად ეყრება კენჭი. არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელიც კენჭისყრისას მიიღებს პარლამენტის წევრთა მეტ ხმას, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის სამი მეხუთედის ხმებისა. ხმათა თანაბრად გაყოფის განმეორების შემთხვევაში კენჭისყრის პროცედურა გაგრძელდება გამარჯვებულის გამოვლენამდე. თუ საქართველოს სახალხო დამცველის არჩევისთვის საკმარისი ხმები ვერცერთმა კანდიდატმა ვერ მიიღო, კენჭისყრის ჩატარებიდან არაუადრეს 7 და არაუგვიანეს 14 დღისა არჩევის პროცედურა ხელახლა იწყება.

მუხლი 184. საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრის არჩევა

პარლამენტი საქართველოს პრეზიდენტის წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 7 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრს.

მუხლი 185. გენერალური აუდიტორის არჩევა

1. პარლამენტი პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 5 წლის ვადით ირჩევს გენერალურ აუდიტორს.

2. გენერალური აუდიტორის თანამდებობაზე ასარჩევად ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა შეიძლება მხოლოდ ორჯერ.

მუხლი 186. საქართველოს გენერალური პროკურორის არჩევა

1. პარლამენტი საპროკურორო საბჭოს წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 6 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს გენერალურ პროკურორს.

2. თუ საქართველოს გენერალური პროკურორის თანამდებობაზე ასარჩევად დასახელებულმა კანდიდატმა ვერ მიიღო არჩევისთვის საჭირო, საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული რაოდენობის ხმები, პარლამენტს წარედგინება ახალი კანდიდატურა.

მუხლი 187. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის არჩევა

პარლამენტი საქართველოს პრეზიდენტის წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 6 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრს.

მუხლი 188. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრის არჩევა

1. პარლამენტი საქართველოს პრეზიდენტის წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 6 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრს.

2. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრი არ შეიძლება კომისიის წევრად აირჩეს 2-ზე მეტი ვადით. თუ კომისიის წევრის თანამდებობა ვადაზე ადრე თავისუფლდება, პარლამენტი ამ თანამდებობისთვის განსაზღვრული წესით ირჩევს კომისიის ახალ წევრს დარჩენილი ვადით.

მუხლი 189. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის არჩევა

1. პარლამენტი საქართველოს მთავრობის წარდგინებით, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 6 წლის ვადით ირჩევს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსს.

2. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე ასარჩევად ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა შეიძლება მხოლოდ ორჯერ.

მუხლი 190. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის არჩევა

1. პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 6 წლის ვადით ირჩევს სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსს.

2. პარლამენტს სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის 1 კანდიდატურას წარუდგენს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი.

3. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსობის კანდიდატი პარლამენტის მიერ არჩეულად ჩაითვლება, თუ კენჭისყრისას მის კანდიდატურას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. თუ კენჭისყრის შედეგად ვაკანსია არ შეივსო, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 2 კვირის ვადაში აცხადებს ხელახალ კონკურსს.

მუხლი 191. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის არჩევა

1. პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 6 წლის ვადით ირჩევს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსს.

2. პარლამენტს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის 1 კანდიდატურას წარუდგენს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი.

3. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსობის კანდიდატი პარლამენტის მიერ არჩეულად ჩაითვლება, თუ კენჭისყრისას მის კანდიდატურას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. თუ კენჭისყრის შედეგად ვაკანსია არ შეივსო, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 2 კვირის ვადაში აცხადებს ხელახალ კონკურსს.

მუხლი 192. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის აღმასრულებელი დირექტორისა და სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის საბჭოს წევრის დანიშვნაზე თანხმობის მიცემა

1. პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა, თანხმობას აძლევს საქართველოს პრემიერ-მინისტრს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის (შემდგომ − საქსტატი) აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე 4 წლის ვადით დანიშვნაზე.

2. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი პარლამენტს საქსტატის აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე დანიშვნაზე თანხმობის მისაღებად წარუდგენს ღია კონკურსის შედეგად შერჩეულ 1 კანდიდატს. საქართველოს პრემიერ-მინისტრს კანდიდატის დანიშვნაზე თანხმობა მიეცემა, თუ კენჭისყრისას მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა. თუ კენჭისყრისას კანდიდატი ვერ მიიღებს ხმების საჭირო რაოდენობას, ჩაითვლება, რომ პარლამენტმა საქართველოს პრემიერ-მინისტრს კანდიდატის დანიშვნაზე თანხმობა არ მისცა.

3. პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა, თანხმობას აძლევს საქართველოს პრემიერ-მინისტრს საქსტატის საბჭოს წევრის თანამდებობაზე 4 წლის ვადით დანიშვნაზე.

4. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი პარლამენტს საქსტატის საბჭოს წევრის 5 ვაკანტურ თანამდებობაზე დასანიშნად წარუდგენს 5 კანდიდატს, ხოლო თუ ვაკანტური თანამდებობა 5-ზე ნაკლებია − იმდენ კანდიდატს, რამდენი ვაკანტური თანამდებობაც არის.

5. თუ პარლამენტმა საქართველოს პრემიერ-მინისტრს საქსტატის საბჭოს წევრის ვაკანტურ თანამდებობაზე წარდგენილი კანდიდატის დანიშვნაზე თანხმობა არ მისცა, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 21 დღის ვადაში წარუდგენს პარლამენტს შესაბამის ვაკანტურ თანამდებობაზე კონკურსის შედეგად შერჩეულ სხვა კანდიდატებს. საქართველოს პრემიერ-მინისტრს აღნიშნული კანდიდატების დანიშვნაზე თანხმობა მიეცემა ამ მუხლით დადგენილი წესით. საწინააღმდეგო შემთხვევაში ცხადდება ხელახალი კონკურსი. საქართველოს პრემიერ-მინისტრს ხელახალი კონკურსის შედეგად შერჩეული კანდიდატების დანიშვნაზე თანხმობა მიეცემა ამ მუხლითა და ამ რეგლამენტის 193-ე მუხლით დადგენილი წესით.

მუხლი 193. ამ რეგლამენტის 181-ე−192-ე მუხლებით გათვალისწინებულ თანამდებობის პირთა არჩევის, მათ დანიშვნაზე თანხმობის მიცემის პროცედურა

1. პარლამენტი ამ რეგლამენტის 181-ე−192-ე მუხლებით გათვალისწინებულ თანამდებობის პირებს ირჩევს, როგორც წესი, მისთვის შესაბამისი კანდიდატურის წარდგენიდან 2 კვირის ვადაში, თუ საქართველოს საკანონმდებლო აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

2. პარლამენტის ბიურო განსაზღვრავს ამ რეგლამენტის 182-ე−192-ე მუხლებით გათვალისწინებული თანამდებობის პირების არჩევის, მათ დანიშვნაზე თანხმობის მიცემის საკითხის განმხილველ კომიტეტს/კომიტეტებს. ამ მუხლით დადგენილი წესები ვრცელდება აგრეთვე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარისა და მოსამართლის არჩევის შემთხვევაზე, თუ ამ რეგლამენტის 181-ე მუხლით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

3. პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტი ადგენს თანამდებობის პირის კანდიდატურის საქართველოს კონსტიტუციის ან/და სხვა კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობას. ამ მიზნით კანდიდატი ვალდებულია კომიტეტს სრულყოფილად მიაწოდოს საჭირო ინფორმაცია. თავის მხრივ, კომიტეტი უფლებამოსილია მოიძიოს/გადაამოწმოს აღნიშნული თანამდებობის პირის კანდიდატურის შესახებ საჭირო ინფორმაცია, მათ შორის, მისი ბიოგრაფიული ცნობები, შრომითი გამოცდილებისა და პროფესიული ცოდნის შესახებ ინფორმაცია.

4. თანამდებობის პირთა კანდიდატურების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის შემდეგ პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტი სხდომაზე უსმენს თითოეულ კანდიდატს.

5. პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტი სხდომაზე კანდიდატების მოსმენის შემდეგ შეიმუშავებს დასკვნას. კომიტეტის დასკვნის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით. კომიტეტის დასკვნა უნდა შეიცავდეს კომიტეტის რეკომენდაციას ამ რეგლამენტის 181-ე−192-ე მუხლებით გათვალისწინებულ თანამდებობის პირთა კანდიდატურების მიმართ. კომიტეტის დასკვნა პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად წარედგინება პარლამენტის ბიუროს და ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

6. პარლამენტის შესაბამისი კომიტეტის წარდგინების საფუძველზე, პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით განიხილავს კანდიდატურებს და უსმენს ამ რეგლამენტის 183-ე−192-ე მუხლებით გათვალისწინებულ ყოველ კონკრეტულ თანამდებობაზე დასახელებულ თითოეულ კანდიდატს.

7. კენჭისყრის წინ პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარე პარლამენტს აცნობს კანდიდატთა სიას და მათ წერილობით თანხმობას.

მუხლი 194. მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის შერჩევის წესი

1. პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი ქმნის ეროვნულ მარეგულირებელ ორგანოსთან არსებულ მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის შესარჩევ საკონკურსო კომისიას, რომელიც მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის არჩევის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

2. პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის შესარჩევ საკონკურსო კომისიას ქმნის არანაკლებ 12 წევრის შემადგენლობით. საკონკურსო კომისიის შემადგენლობაში შედიან ფრაქციებისა და უფრაქციო პარლამენტის წევრების, სახელმწიფო სექტორის, საქართველოს სახალხო დამცველისა და შესაბამისი ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოს წარმომადგენლები. საკონკურსო კომისია საკონკურსო კომისიის თავმჯდომარის არჩევის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

3. მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის შესარჩევი საკონკურსო კომისიის დებულებასა და საკონკურსო პირობებს პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

4. პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტისა და მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის შესარჩევი საკონკურსო კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების შესახებ აღნიშნული კომიტეტი აცნობებს პარლამენტის ბიუროს.

მუხლი 195. საპროკურორო საბჭოს წევრების არჩევის წესი

1. საპროკურორო საბჭოს 5 წევრი, მათ შორის, 2 წევრი პარლამენტის წევრთაგან, აირჩევა „პროკურატურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონითა და ამ მუხლით დადგენილი წესით.

2. საპროკურორო საბჭოს 2 წევრს პარლამენტის წევრთაგან, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს პარლამენტი. არჩეულ საპროკურორო საბჭოს წევრთაგან ერთი უნდა იყოს საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენელი, ხოლო ერთი − საპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენელი. ყოველ ფრაქციას და უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციან ჯგუფს უფლება აქვს, წარადგინოს საპროკურორო საბჭოს წევრობის თითო კანდიდატი. საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატი წარედგინება პარლამენტის ბიუროს საპროკურორო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე არაუგვიანეს 15 კალენდარული დღისა, ხოლო საპროკურორო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 15 კალენდარული დღისა. პარლამენტის ბიუროს საპროკურორო საბჭოს წევრის არჩევის საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. თუ ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული კენჭისყრის ორივე ტურის გამართვის შემდეგ ისევ დარჩა შეუვსებელი ვაკანსია, არჩევის პროცედურა 1 თვის ვადაში, ამ პუნქტით დადგენილი წესით, ხელახლა გაიმართება. ასეთ შემთხვევაში პარლამენტის ბიუროს საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატები 2 კვირის ვადაში წარედგინება. საპროკურორო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე საპროკურორო საბჭოს წევრად არჩეულ პარლამენტის წევრს უფლებამოსილება შეუწყდება პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შემთხვევაში.

3. პარლამენტი საპროკურორო საბჭოს 2 წევრს ირჩევს კონკურსის საფუძველზე. საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატები შეირჩევიან საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში მოღვაწე პროფესორებისა და მკვლევრებისგან, აგრეთვე საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრებისგან, შესაბამისი ორგანიზაციის ხელმძღვანელი ორგანოს წარდგინების საფუძველზე. ზემოთ აღნიშნული თითოეული წარმდგენი სუბიექტი უფლებამოსილია პარლამენტს წარუდგინოს საპროკურორო საბჭოს წევრობის არაუმეტეს 3 კანდიდატისა. საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატად პარლამენტის წევრის, მოსამართლის, პროკურორის წარდგენა არ შეიძლება.

4. პარლამენტი საპროკურორო საბჭოს 1 წევრს ირჩევს საქართველოს იუსტიციის მინისტრის წარდგინების საფუძველზე, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით. საქართველოს იუსტიციის მინისტრი უფლებამოსილია პარლამენტს წარუდგინოს საპროკურორო საბჭოს წევრობის არაუმეტეს 3 კანდიდატისა. პარლამენტმა საპროკურორო საბჭოს წევრად შეიძლება აირჩიოს პირი, რომელსაც აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება მაგისტრის ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხით და იურიდიული სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება.

5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პარლამენტმა საპროკურორო საბჭოს წევრად შეიძლება აირჩიოს საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება მაგისტრის ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხით/უმაღლესი განათლების დიპლომით, სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება, მაღალი რეპუტაცია და რომელიც სამართლის დარგის აღიარებული სპეციალისტია. საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატმა საბჭოს წევრად არჩევაზე წინასწარ წერილობითი თანხმობა უნდა განაცხადოს.

6. ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატის წარდგინებას უნდა დაერთოს სარეკომენდაციო წერილი, კანდიდატის საქმიანი ბიოგრაფია, პირადობის მოწმობის ან პასპორტის ასლი, უმაღლესი იურიდიული განათლებისა და სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილების დამადასტურებელი საბუთების ასლები, სამართლის საკითხებზე გამოქვეყნებული შრომების (თუ კანდიდატს აქვს ასეთი შრომები) ნუსხა და კანდიდატის წერილობითი თანხმობა.

7. ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საპროკურორო საბჭოს ახალი წევრი უნდა აირჩეს საპროკურორო საბჭოს შესაბამისი წევრის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე არაუადრეს 30 კალენდარული დღისა და ამ ვადის ამოწურვიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა, ხოლო საპროკურორო საბჭოს შესაბამისი წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 2 თვისა. თუ პარლამენტის მიერ საპროკურორო საბჭოს ახალი წევრის არჩევისას ეს ვადები მთლიანად ან ნაწილობრივ დაემთხვა პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდს, მისი არჩევის პროცესი დაიწყება ან გაგრძელდება მორიგი სესიის დაწყებისთანავე ან მორიგი სესიის დაწყებამდე, რიგგარეშე სესიაზე.

8. ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში:

ა) საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატი პარლამენტს უნდა წარედგინოს საპროკურორო საბჭოს წევრის:

ა.ა) უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე არაუადრეს მე-60 და არაუგვიანეს მე-40 კალენდარული დღისა;

ა.ბ) უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა;

ბ) საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატების წარდგენის ვადას პარლამენტის ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე;

გ) პარლამენტისთვის წარდგენილი სათანადო საბუთები დაუყოვნებლივ გადაეცემა პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს. კომიტეტმა აღნიშნული საბუთების განხილვა ამ მუხლით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დასადგენად უნდა დაასრულოს საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატების წარდგენის ვადის ამოწურვიდან:

გ.ა) 10 კალენდარული დღის ვადაში − ამ პუნქტის „ა.ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

გ.ბ) 4 კალენდარული დღის ვადაში − ამ პუნქტის „ა.ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

დ) ამ პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტში აღნიშნული საბუთების განხილვის დასრულების შემდეგ პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი საპროკურორო საბჭოს წევრობის იმ კანდიდატთა სიას, რომლებიც შეესაბამებიან ამ მუხლით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, სათანადო საბუთებთან ერთად წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატთა სიას და თანდართულ საბუთებს დაუყოვნებლივ გადასცემს ფრაქციებს;

ე) ფრაქციებს უფლება აქვთ, წარდგენილი საპროკურორო საბჭოს წევრთა კანდიდატურები განიხილონ პარლამენტის ბიუროსთვის საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატთა სიის წარდგენიდან:

ე.ა) 2 კვირის ვადაში − ამ პუნქტის „ა.ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

ე.ბ) 1 კვირის ვადაში − ამ პუნქტის „ა.ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

ვ) პარლამენტის ბიუროს საპროკურორო საბჭოს წევრის არჩევის საკითხი შეაქვს ფრაქციათა მიერ საბჭოს წევრთა კანდიდატურების განხილვის ვადის დასრულების შემდეგ პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. კენჭისყრის დაწყებამდე პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის წარმომადგენელი პარლამენტს გააცნობს წარდგენილ კანდიდატთა შესახებ მონაცემებს.

9. ამ მუხლის მე-2–მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში:

ა) პარლამენტი საპროკურორო საბჭოს წევრთა კანდიდატურების პლენარულ სხდომაზე განხილვის გარეშე მართავს კენჭისყრას საპროკურორო საბჭოს წევრების ასარჩევად. საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატებს კენჭი ცალ-ცალკე ეყრებათ. კენჭისყრის რიგითობა ანბანურად, კანდიდატთა გვარების მიხედვით განისაზღვრება;

ბ) კენჭისყრის პირველ ტურში არჩეულად ჩაითვლებიან საპროკურორო საბჭოს წევრობის ის კანდიდატები, რომლებიც პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობის ხმებს მიიღებენ. თუ ასეთ კანდიდატთა რაოდენობა ასარჩევ კანდიდატთა რაოდენობაზე მეტი აღმოჩნდა, არჩეულად ჩაითვლებიან საუკეთესო შედეგის მქონე სათანადო რაოდენობის კანდიდატები. თუ არჩეული კანდიდატი ვერ გამოვლინდა რამდენიმე კანდიდატის მიერ თანაბარი რაოდენობის ხმების მიღების გამო, ამ კანდიდატებს ხელახლა ეყრებათ კენჭი და არჩეულად ჩაითვლება უკეთესი შედეგის მქონე, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობის მიერ მხარდაჭერილი კანდიდატი;

გ) თუ კენჭისყრის პირველ ტურში ყველა ვაკანსია ვერ შეივსო, იმავე დღეს ან პარლამენტის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე გაიმართება კენჭისყრის მეორე ტური, რომელშიც კენჭი ეყრებათ საპროკურორო საბჭოს წევრობის დარჩენილ კანდიდატთაგან პირველ ტურში საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატებს. ამ კანდიდატთა რაოდენობა ვაკანტურ თანამდებობათა გაორმაგებულ რაოდენობას არ უნდა აღემატებოდეს. თუ აღნიშნულ კანდიდატთა რაოდენობა ამ რიცხვზე მეტი აღმოჩნდა მათ მიერ თანაბარი რაოდენობის ხმების მიღების გამო, კენჭი ეყრება ყველა ასეთ კანდიდატს. კენჭისყრის მეორე ტურში არჩეული კანდიდატი გამოვლინდება ამ პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესით;

დ) თუ კენჭისყრის პირველ ტურში საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატთა რაოდენობა ვაკანტურ თანამდებობათა რაოდენობას არ აღემატება და ყველა ვაკანსია ვერ შეივსო, კენჭისყრის მეორე ტური არ გაიმართება.

10. თუ ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ამავე მუხლის მე-9 პუნქტით დადგენილი წესით ყველა ვაკანსია ვერ შეივსო, საპროკურორო საბჭოს წევრთა არჩევის პროცედურა 70 კალენდარული დღის ვადაში, ამ მუხლით დადგენილი წესით, ხელახლა გაიმართება. ასეთ შემთხვევაში საპროკურორო საბჭოს წევრობის კანდიდატების წარდგენის ვადას იმ პირობების დაცვით, რომ ეს ვადა 14 კალენდარულ დღეზე ნაკლები არ იყოს და პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა და ფრაქციებმა საბჭოს წევრთა კანდიდატურები ამ მუხლის მე-8 პუნქტის „გ.ა“ და „ე.ა“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ ვადებში განიხილონ, ადგენს და პარლამენტის ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 196. საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრების არჩევის წესი

1. პარლამენტი კონკურსის საფუძველზე ირჩევს საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის 2 წევრს. პარლამენტმა საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის ახალი წევრი უნდა აირჩიოს მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის შესაბამისი წევრის უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე არაუადრეს 30 კალენდარული დღისა და ამ ვადის გასვლიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა, ხოლო მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის შესაბამისი წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში − მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 1 თვისა. თუ ეს ვადები მთლიანად ან ნაწილობრივ დაემთხვა პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდს, ამ პუნქტით საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრის არჩევისთვის განსაზღვრული ვადა შესაბამისი დროით გაგრძელდება.

2. საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის კანდიდატები შეირჩევიან საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში მოღვაწე პროფესორებისა და მკვლევრებისგან, აგრეთვე საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრებისგან, შესაბამისი ორგანიზაციის ხელმძღვანელი ორგანოს წარდგინების საფუძველზე. ზემოთ აღნიშნული თითოეული წარმდგენი სუბიექტი უფლებამოსილია პარლამენტს წარუდგინოს საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის თითო კანდიდატი. საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის კანდიდატად პარლამენტის წევრის, მოსამართლის, პროკურორის წარდგენა არ შეიძლება.

3. პარლამენტმა საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრად შეიძლება აირჩიოს საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება, სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 10 წლის გამოცდილება, მაღალი რეპუტაცია და რომელიც სამართლის დარგის აღიარებული სპეციალისტია.

4. საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის კანდიდატის წარდგინებას უნდა დაერთოს სარეკომენდაციო წერილი, კანდიდატის საქმიანი ბიოგრაფია, პირადობის მოწმობის ან პასპორტის ასლი, უმაღლესი იურიდიული განათლებისა და სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 10 წლის გამოცდილების დამადასტურებელი საბუთების ასლები, სამართლის საკითხებზე გამოქვეყნებული შრომების ნუსხა (თუ კანდიდატს აქვს ასეთი შრომები) და კანდიდატის წერილობითი თანხმობა.

5. საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის კანდიდატები პარლამენტს უნდა წარედგინოს საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრის:

ა) უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე არაუადრეს მე-60 და არაუგვიანეს მე-40 კალენდარული დღისა;

ბ) უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში − მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა.

6. საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის კანდიდატების წარდგენის ვადას პარლამენტის ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

7. პარლამენტისთვის წარდგენილი საბუთები დაუყოვნებლივ გადაეცემა პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს. კომიტეტმა აღნიშნული საბუთების განხილვა ამ მუხლის მე-2−მე-4 პუნქტებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დასადგენად უნდა დაასრულოს საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის კანდიდატების წარდგენის ვადის გასვლიდან:

ა) 10 კალენდარული დღის ვადაში − ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

ბ) 4 კალენდარული დღის ვადაში − ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტში აღნიშნული განხილვის დასრულების შემდეგ პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი იმ კანდიდატთა სიას, რომლებიც წარდგენილი არიან ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული პირების მიერ და შეესაბამებიან ამ მუხლით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, სათანადო საბუთებთან ერთად წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. კომიტეტის დასკვნაში მითითებული უნდა იყოს ამ პუნქტში აღნიშნულ კანდიდატთაგან იმ კანდიდატების შესახებ, რომლებსაც კომიტეტი უწევს რეკომენდაციას საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრის თანამდებობაზე განსაწესებლად. პარლამენტის ბიურო კანდიდატთა სიას და თანდართულ საბუთებს დაუყოვნებლივ გადასცემს ფრაქციებს.

9. ფრაქციებს უფლება აქვთ, წარდგენილი კანდიდატურები განიხილონ პარლამენტის ბიუროსთვის კანდიდატთა სიის წარდგენიდან:

ა) 2 კვირის ვადაში − ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

ბ) 1 კვირის ვადაში − ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

10. პარლამენტი ფრაქციათა მიერ კანდიდატების განხილვის ვადის დასრულების შემდეგ, უახლოეს პლენარულ სხდომაზე განხილვის გარეშე მართავს კენჭისყრას საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრების ასარჩევად. კანდიდატებს კენჭი ცალ-ცალკე ეყრებათ. კენჭისყრის რიგითობა ანბანურად, კანდიდატთა გვარების მიხედვით განისაზღვრება. კენჭისყრის დაწყებამდე პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის წარმომადგენელი პარლამენტს გააცნობს წარდგენილ კანდიდატთა შესახებ მონაცემებს.

11. პარლამენტის მიერ საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრების არჩევის პროცედურა საჭიროების შემთხვევაში 2 ტურად იმართება. არჩეული კანდიდატები გამოვლინდებიან პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, ამ პუნქტითა და ამ მუხლის მე-12 და მე-13 პუნქტებით დადგენილი წესით.

12. თუ კენჭისყრის პირველ ტურში საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის იმ კანდიდატთა რაოდენობა, რომლებმაც პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობის ხმები მიიღეს, არსებულ ვაკანტურ თანამდებობათა რაოდენობაზე მეტი აღმოჩნდა, არჩეულად ჩაითვლებიან საუკეთესო შედეგის მქონე სათანადო რაოდენობის კანდიდატები. თუ არჩეული კანდიდატი ვერ გამოვლინდა რამდენიმე კანდიდატის მიერ თანაბარი რაოდენობის ხმების მიღების გამო, ამ კანდიდატებს ხელახლა ეყრებათ კენჭი. არჩეულად ჩაითვლება საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატი.

13. თუ კენჭისყრის პირველ ტურში ყველა ვაკანსია ვერ შეივსო, იმავე დღეს ან პარლამენტის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე გაიმართება კენჭისყრის მეორე ტური, რომელშიც კენჭი ეყრებათ საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრობის დარჩენილ კანდიდატთაგან პირველ ტურში საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატებს. მათი რაოდენობა არსებულ ვაკანტურ თანამდებობათა რაოდენობაზე ორჯერ მეტი არ უნდა იყოს. თუ აღნიშნულ კანდიდატთა რაოდენობა ამ რიცხვზე მეტი აღმოჩნდა მათ მიერ თანაბარი რაოდენობის ხმების მიღების გამო, კენჭი ეყრება ყველა ასეთ კანდიდატს. არჩეული კანდიდატები გამოვლინდებიან ამ მუხლის მე-11 და მე-12 პუნქტებით დადგენილი წესით.

14. თუ კენჭისყრის ორივე ტურის გამართვის შემდეგ ისევ დარჩა შეუვსებელი ვაკანსია, საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრთა არჩევის პროცედურა 70 კალენდარული დღის ვადაში, ამ მუხლით დადგენილი წესით, ხელახლა გაიმართება. ასეთ შემთხვევაში კანდიდატების წარდგენის ვადას იმ პირობების დაცვით, რომ ეს ვადა 14 კალენდარულ დღეზე ნაკლები არ იყოს და პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა და ფრაქციებმა კანდიდატურები ამ მუხლის მე-7 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტითა და მე-9 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადებში განიხილონ, ადგენს და პარლამენტის ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 197. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრების არჩევის წესი

1. პარლამენტი ფრაქციის ან უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფის წარდგინებით ირჩევს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 5 წევრს. პარლამენტმა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი უნდა აირჩიოს თანამდებობაზე მყოფი საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს შესაბამისი წევრის უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე არაუადრეს 30 კალენდარული დღისა, ხოლო საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს შესაბამისი წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუადრეს 10 კალენდარული დღისა. ფრაქცია ან უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფი უფლებამოსილია პარლამენტს თითოეულ ვაკანტურ თანამდებობაზე ასარჩევად საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის მხოლოდ 1 კანდიდატი წარუდგინოს.

2. პარლამენტმა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად შეიძლება აირჩიოს საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება მაგისტრის ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხით/უმაღლესი განათლების დიპლომით, სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება, მაღალი რეპუტაცია და რომელიც სამართლის დარგის აღიარებული სპეციალისტია. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის კანდიდატად პარლამენტის წევრის, მოსამართლის, პროკურორის წარდგენა არ შეიძლება.

3. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის კანდიდატის წარდგინებას უნდა დაერთოს კანდიდატის საქმიანი ბიოგრაფია, პირადობის მოწმობის ან პასპორტის ასლი, უმაღლესი იურიდიული განათლებისა და სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილების დამადასტურებელი საბუთების ასლები, სამართლის საკითხებზე გამოქვეყნებული შრომების (თუ კანდიდატს აქვს ასეთი შრომები) ნუსხა და კანდიდატის წერილობითი თანხმობა.

4. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის კანდიდატები პარლამენტს უნდა წარედგინოს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის:

ბ) უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა.

5. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის კანდიდატების წარდგენის ვადას პარლამენტის ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

6. პარლამენტისთვის წარდგენილი საბუთები დაუყოვნებლივ გადაეცემა პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის კანდიდატების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დასადგენად პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი საჯარო სხდომაზე უსმენს თითოეულ კანდიდატს. კომიტეტმა პარლამენტისთვის წარდგენილი საბუთების განხილვა ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დასადგენად და კანდიდატების კომიტეტის საჯარო სხდომაზე მოსმენა უნდა დაასრულოს კანდიდატების წარდგენის ვადის გასვლიდან:

ა) 10 კალენდარული დღის ვადაში − ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

ბ) 4 კალენდარული დღის ვადაში − ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

7. ამ მუხლის მე-6 პუნქტში აღნიშნული განხილვის/მოსმენის დასრულების შემდეგ პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი შეიმუშავებს დასკვნას. კომიტეტის დასკვნაში მითითებული უნდა იყოს იმ კანდიდატების შესახებ, რომლებსაც კომიტეტი უწევს რეკომენდაციას საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის თანამდებობაზე განსაწესებლად. იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი დასკვნას და იმ კანდიდატთა სიას, რომლებიც წარდგენილი არიან ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული სუბიექტების მიერ და შეესაბამებიან ამ მუხლით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, სათანადო საბუთებთან ერთად წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს.

8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული დასკვნისწარდგენის შემდეგ პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განხილვის გარეშე მართავს კენჭისყრას საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრების ასარჩევად. კანდიდატებს კენჭი ცალ-ცალკე ეყრებათ. კენჭისყრის რიგითობა ანბანურად, კანდიდატთა გვარების მიხედვით განისაზღვრება. კენჭისყრის დაწყებამდე პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის წარმომადგენელი პარლამენტს გააცნობს წარდგენილ კანდიდატთა შესახებ მონაცემებს.

9. პარლამენტის მიერ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრების არჩევის პროცედურა საჭიროების შემთხვევაში 3 ტურად იმართება. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრებად არჩეული კანდიდატები გამოვლინდებიან პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედის უმრავლესობით, ამ პუნქტითა და ამ მუხლის მე-10−მე-12 პუნქტებით დადგენილი წესით.

10. კენჭისყრის პირველ ტურში არჩეულად ჩაითვლებიან საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის ის კანდიდატები, რომლებიც პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედის უმრავლესობის ხმებს მიიღებენ. თუ ასეთ კანდიდატთა რაოდენობა არსებულ ვაკანტურ თანამდებობათა რაოდენობაზე მეტი აღმოჩნდა, არჩეულად ჩაითვლებიან საუკეთესო შედეგის მქონე სათანადო რაოდენობის კანდიდატები. თუ არჩეული კანდიდატი ვერ გამოვლინდა რამდენიმე კანდიდატის მიერ თანაბარი რაოდენობის ხმების მიღების გამო, ამ კანდიდატებს ხელახლა ეყრებათ კენჭი. არჩეულად ჩაითვლება საუკეთესო შედეგის მქონე ის კანდიდატი, რომელმაც პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედის უმრავლესობის ხმები მიიღო.

11. თუ კენჭისყრის პირველ ტურში ყველა ვაკანსია ვერ შეივსო, გაიმართება კენჭისყრის მეორე ტური, რომელშიც კენჭი ეყრებათ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის დარჩენილ კანდიდატთაგან პირველ ტურში საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატებს. მათი რაოდენობა არსებულ ვაკანტურ თანამდებობათა რაოდენობაზე ორჯერ მეტი არ უნდა იყოს. თუ აღნიშნულ კანდიდატთა რაოდენობა ამ რიცხვზე მეტი აღმოჩნდა მათ მიერ თანაბარი რაოდენობის ხმების მიღების გამო, კენჭი ეყრება ყველა ასეთ კანდიდატს. არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც ამ მუხლის მე-10 პუნქტით დადგენილი წესით საჭირო რაოდენობის ხმები მიიღო.

12. თუ კენჭისყრის მეორე ტურში კვლავ ვერ შეივსო ყველა ვაკანსია, გაიმართება კენჭისყრის მესამე ტური, რომელშიც კენჭი ეყრებათ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრობის დარჩენილ კანდიდატთაგან მეორე ტურში საუკეთესო შედეგის მქონე კანდიდატებს. არჩეული კანდიდატები გამოვლინდებიან ამ მუხლის მე-11 პუნქტით დადგენილი წესით.

13. თუ კენჭისყრის სამივე ტურის გამართვის შემდეგ ისევ დარჩა შეუვსებელი ვაკანსია, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრთა არჩევის პროცედურა 70 კალენდარული დღის ვადაში, ამ მუხლით დადგენილი წესით, ხელახლა გაიმართება. ასეთ შემთხვევაში კანდიდატების წარდგენის ვადას იმ პირობების დაცვით, რომ ეს ვადა 14 კალენდარულ დღეზე ნაკლები არ იყოს და პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა კანდიდატურები ამ მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში განიხილოს, ადგენს და პარლამენტის ვებგვერდზე აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 198. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატის წარდგენის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება

1. პარლამენტი სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს რომის წესდების (შემდგომ − რომის წესდება) შესაბამისად, ამ მუხლით დადგენილი წესით იღებს გადაწყვეტილებას სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად 1 კანდიდატის წარდგენის თაობაზე. ამ მიზნით საქართველოს მთავრობა პარლამენტს წარუდგენს საქართველოს მთავრობის მიერ შერჩეულ ერთ ან ერთზე მეტ კანდიდატს (შემდგომ − მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატი).

2. მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატის წარდგინება თანდართულ მასალებთან ერთად გადაეცემა პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე.

3. პარლამენტის ბიურო განსაზღვრავს მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატად წარდგენის საკითხის განმხილველ კომიტეტს/კომიტეტებს.

4. ამ მუხლით დადგენილი წესით განსაზღვრული კომიტეტი კომიტეტის საჯარო სხდომაზე უსმენს მთავრობის მიერ შერჩეულ მოსამართლეობის კანდიდატს და ადგენს ამ კანდიდატის რომის წესდების მოთხოვნებთან შესაბამისობას. მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატი ვალდებულია კომიტეტს სრულყოფილად მიაწოდოს მისი რომის წესდების მოთხოვნებთან შესაბამისობის დასადგენად საჭირო ინფორმაცია. კომიტეტი უფლებამოსილია გადაამოწმოს მის ხელთ არსებული ინფორმაცია ან/და მოიძიოს სხვა საჭირო ინფორმაცია.

5. კომიტეტი მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატის კომიტეტის სხდომაზე მოსმენის შემდეგ შეიმუშავებს დასკვნას. კომიტეტის დასკვნა მიიღება კომიტეტის სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით. კომიტეტის დასკვნა უნდა შეიცავდეს კომიტეტის რეკომენდაციას მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატის მიმართ. კომიტეტის დასკვნა პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად წარედგინება პარლამენტის ბიუროს და ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

6. პარლამენტი მთავრობის მიერ შერჩეულ მოსამართლეობის კანდიდატს კენჭს უყრის პლენარულ სხდომაზე განხილვის გარეშე. კენჭისყრის წინ პლენარული სხდომის თავმჯდომარე პარლამენტს აცნობს მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატის ვინაობას და მის წერილობით თანხმობას. მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის კანდიდატი სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატად წარდგენილი იქნება, თუ კენჭისყრისას მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. თუ პარლამენტისთვის წარდგენილია მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის ერთზე მეტი კანდიდატი, მათ ცალ-ცალკე ეყრებათ კენჭი. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატად წარდგენილი იქნება მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის ის კანდიდატი, რომელიც კენჭისყრისას მიიღებს პარლამენტის წევრთა მეტ ხმას, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობის ხმებისა. თუ კენჭისყრისას ხმების საუკეთესო რაოდენობა მთავრობის მიერ შერჩეულმა მოსამართლეობის ერთზე მეტმა კანდიდატმა თანაბრად მიიღო, ამასთანავე, ეს რაოდენობა პარლამენტის სრული შემადგენლობის ნახევარზე მეტია, მათ ხელახლა ეყრებათ კენჭი. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატად წარდგენილი იქნება მთავრობის მიერ შერჩეული მოსამართლეობის ის კანდიდატი, რომელიც კენჭისყრისას მიიღებს პარლამენტის წევრთა მეტ ხმას, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობის ხმებისა.

7. თუ ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული კენჭისყრის შედეგად მთავრობის მიერ შერჩეულმა მოსამართლეობის ვერცერთმა კანდიდატმა ვერ მიიღო სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატად წარდგენისთვის საჭირო რაოდენობის პარლამენტის წევრთა ხმები, საქართველოს მთავრობის შესაბამისი წარდგინების საფუძველზე ამ მუხლით განსაზღვრული პროცედურა ხელახლა იწყება.

8. მთავრობის მიერ შერჩეულ მოსამართლეობის კანდიდატს უფლება აქვს, ამ მუხლით გათვალისწინებული პროცედურის მიმდინარეობისას ნებისმიერ დროს წერილობით თქვას უარი სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატად წარდგენაზე. ასეთ შემთხვევაში ამ მუხლით განსაზღვრული პროცედურა აღნიშნული კანდიდატის მიმართ წყდება, ხოლო თუ იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო, საქართველოს მთავრობის შესაბამისი წარდგინების საფუძველზე ეს პროცედურა ხელახლა იწყება.

9. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ასარჩევად კანდიდატის წარდგენის თაობაზე გადაწყვეტილების მისაღებად ერთი და იმავე კანდიდატურის ერთი და იმავე მოწვევის პარლამენტისთვის წარდგენა შეიძლება მხოლოდ ორჯერ.

მუხლი 199. საქართველოს კვოტით ევროპის საბჭოს წამებისა და არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის აღკვეთის ევროპული კომიტეტის წევრობის კანდიდატთა წარდგენა

1. ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაცია ევროპის საბჭოს წარუდგენს საქართველოს კვოტით „წამებისა და არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის აღკვეთის ევროპული კონვენციით“ დაარსებული ევროპის საბჭოს წამებისა და არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის აღკვეთის ევროპული კომიტეტის წევრობის 3 კანდიდატს შემდგომი განხილვისა და შერჩევისთვის.

2. ევროპის საბჭოს წამებისა და არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის აღკვეთის ევროპული კომიტეტის წევრობის კანდიდატად შეიძლება მიღებულ იქნეს საქართველოს ქმედუნარიანი მოქალაქე, რომელიც აკმაყოფილებს შემდეგ მოთხოვნებს:

ა) აქვს უმაღლესი განათლება;

ბ) აქვს ადამიანის უფლებათა დაცვის ან ადამიანის უფლებათა შესახებ განათლების სფეროში მუშაობის არანაკლებ 3 წლის გამოცდილება;

გ) იცის ინგლისური ან ფრანგული ენა;

დ) არ არის ნასამართლევი.

3. საქართველოს კვოტით ევროპის საბჭოს წამებისა და არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის აღკვეთის ევროპული კომიტეტის წევრობის კანდიდატთა შესარჩევად კონკურსის ჩატარების წესს, საკონკურსო კომისიისა და საპრეტენზიო კომისიის შემადგენლობებს ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

4. საკონკურსო კომისია შედგება 7 წევრისგან. საკონკურსო კომისიის შემადგენლობაში თანამდებობრივად შედიან ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციის ხელმძღვანელი და პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, ხოლო კომისიის დანარჩენ წევრებს (3 წევრს − საპარლამენტო უმრავლესობის წევრთაგან, 2 წევრს − საპარლამენტო ოპოზიციის წევრთაგან) შესაბამის სუბიექტებთან წინასწარი კონსულტაციის საფუძველზე ნიშნავს პარლამენტის თავმჯდომარე. საკონკურსო კომისიის თავმჯდომარეს კომისიის წევრთაგან ნიშნავს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 200. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის – მეურვის არჩევის წესი

1. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის − მეურვის კანდიდატურა შეირჩევა ღია კონკურსით.

2. მეურვის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე 30 კალენდარული დღით ადრე ან მისი უფლებამოსილების შეწყვეტიდან 10 კალენდარული დღის განმავლობაში პარლამენტის თავმჯდომარე გამოსცემს კონკურსის გამოცხადების შესახებ ბრძანებას, რომლითაც განსაზღვრავს მეურვეობის კანდიდატთა მიერ განაცხადების წარდგენის ვადას – არაუმეტეს 15 კალენდარული დღისა.

3. კონკურსის გამოცხადებიდან არაუგვიანეს 10 დღისა პარლამენტის დადგენილებით იქმნება 9 წევრისგან შემდგარი საკონკურსო კომისია. პარლამენტის თავმჯდომარე ფრაქციებთან, უფრაქციო პარლამენტის წევრებთან, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოსა და საქართველოს სახალხო დამცველთან კონსულტაციების შედეგად პარლამენტს დასამტკიცებლად წარუდგენს საკონკურსო კომისიის წევრთა კანდიდატურებს. საკონკურსო კომისიის შემადგენლობაში უნდა შედიოდნენ სამოქალაქო საზოგადოების (აკადემიური წრეების) წარმომადგენლები. საკონკურსო კომისიას ხელმძღვანელობს მის მიერ არჩეული თავმჯდომარე. საკონკურსო კომისია შეიმუშავებს დებულებას, რომელსაც ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო და რომლითაც განისაზღვრება მეურვეობის კანდიდატთა და მათ მიერ წარმოდგენილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარების კონცეფციების შეფასების კრიტერიუმები.

4. პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ამტკიცებს საკონკურსო კომისიის შემადგენლობას.

5. ყველას აქვს უფლება, წარადგინოს მეურვის კანდიდატურა. მეურვეობის კანდიდატთა მიერ განაცხადების წარდგენის ვადის ამოწურვიდან მეორე დღეს კანდიდატთა სია ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

6. საკონკურსო კომისია მეურვეობის კანდიდატებს შეარჩევს კანდიდატურების წარდგენის ვადის ამოწურვიდან 10 კალენდარული დღის ვადაში, ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე კანდიდატები შეირჩევიან „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი საკვალიფიკაციო მოთხოვნების შესაბამისად. კანდიდატთა შეფასების დამატებითი კრიტერიუმები განისაზღვრება საკონკურსო კომისიის დებულებით. მეორე ეტაპზე კანდიდატები შეირჩევიან მათ მიერ წარმოდგენილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარების კონცეფციების განხილვის და მათთან გასაუბრების შედეგად. კანდიდატთა შერჩევის შემდეგ საკონკურსო კომისია ფრაქციებს, საქართველოს სახალხო დამცველსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოს წარუდგენს ასარჩევზე სულ ცოტა სამჯერ მეტ კანდიდატურას.

7. საკონკურსო კომისია ვალდებულია უზრუნველყოს შერჩეულ მეურვეობის კანდიდატთა მიერ წარმოდგენილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარების კონცეფციების საჯარო განხილვა. კანდიდატი ვალდებულია საკონკურსო კომისიას წარუდგინოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარების კონცეფცია, რომელიც საჯაროდ უნდა გამოქვეყნდეს, აგრეთვე მონაწილეობა მიიღოს საჯარო დებატებში, რომლებიც გაიმართება პარლამენტის მიერ მეურვეთა არჩევამდე და გადაიცემა საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში.

8. საკონკურსო კომისიის მიერ შერჩეულ მეურვეობის კანდიდატთაგან ორს საქართველოს სახალხო დამცველი, სამს საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქცია/ფრაქციები, სამს საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ის ფრაქციები, რომლებშიც ყველაზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული, და სამს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო ასარჩევად წარუდგენს/წარუდგენენ პარლამენტს. აღნიშნული სუბიექტები მეურვეობის კანდიდატებს შეარჩევენ და მეურვეთა კანდიდატურებს წარადგენენ შემდეგი რიგითობით: თავდაპირველად – საქართველოს სახალხო დამცველი, შემდეგ – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო, შემდეგ – საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციები და ბოლოს – საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქცია/ფრაქციები. საქართველოს სახალხო დამცველის მიერ შერჩეული მეურვეთა კანდიდატურების წარდგენის შესახებ გადაწყვეტილებას ხელს აწერს საქართველოს სახალხო დამცველი. ფრაქციების მიერ შერჩეული მეურვეთა კანდიდატურების წარდგენის შესახებ გადაწყვეტილებებს ხელს აწერენ შესაბამისი ფრაქციების თავმჯდომარეები. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მიერ შერჩეული მეურვეთა კანდიდატურების წარდგენის შესახებ გადაწყვეტილებას ხელს აწერს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე.

9. საკონკურსო კომისიის მიერ მეურვეობის კანდიდატთა შერჩევიდან არაუგვიანეს 3 კალენდარული დღისა ამ მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული სუბიექტები კანდიდატურებს წარუდგენენ პარლამენტს.

10. საკონკურსო კომისიის მიერ მეურვეობის კანდიდატთა შერჩევიდან არაუგვიანეს 10 დღისა პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, ცალ-ცალკე ირჩევს საქართველოს სახალხო დამცველის, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს, საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციის/ფრაქციების და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციების მიერ წარდგენილ კანდიდატებს. თუ ვაკანსია ერთზე მეტია და ისინი უნდა შეივსოს საქართველოს სახალხო დამცველის, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს, საპარლამენტო უმრავლესობისა და საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტებით, ჯერ აირჩევა კანდიდატი საქართველოს სახალხო დამცველის კვოტით, შემდეგ – კანდიდატი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს კვოტით, შემდეგ – კანდიდატი საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით და ბოლოს – კანდიდატი საპარლამენტო უმრავლესობის კვოტით.

11. თუ მეურვეობის კანდიდატმა ვერ მიიღო არჩევისთვის საკმარისი ხმები, საქართველოს სახალხო დამცველი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო, საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქცია/ფრაქციები და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ფრაქციები 10 კალენდარული დღის ვადაში წარუდგენენ პარლამენტს ახალ კანდიდატურებს.

12. მეურვის კანდიდატურის წარდგენის უფლების მქონე სუბიექტებს შეუძლიათ პარლამენტს წარუდგინონ 3 კანდიდატურა საკონკურსო კომისიის მიერ შერჩეულ კანდიდატთაგან. ერთი და იმავე კანდიდატურის წარდგენა მხოლოდ ორჯერ შეიძლება.

13. თუ მეურვეობის ვერცერთმა კანდიდატმა ვერ მიიღო არჩევისთვის საკმარისი ხმები, არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც დააგროვა ყველაზე მეტი ხმა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედის ხმებისა. ყველაზე მეტი ხმის მიმღები კანდიდატი აირჩევა საქართველოს სახალხო დამცველის, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს, საპარლამენტო უმრავლესობისა და საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტებით.

14. თუ მეურვეობის ვერცერთმა კანდიდატმა ვერ მიიღო პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მესამედის ხმები და საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭო 11 წევრით − მეურვით ვერ დაკომპლექტდა, დარჩენილი ვაკანტური ადგილებისთვის ხელახალი კონკურსი იმართება.

მუხლი 201. საპენსიო ფონდის მმართველობითი საბჭოს პროფესიონალი წევრობის კანდიდატების შესარჩევი კომისიის წევრების დანიშვნის წესი

1. „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საპენსიო ფონდის მმართველობითი საბჭოს პროფესიონალი წევრობის კანდიდატების შესარჩევი კომისიის 3 წევრი ინიშნება პარლამენტის წევრთაგან, ამ მუხლით დადგენილი წესით.

2. საპენსიო ფონდის მმართველობითი საბჭოს პროფესიონალი წევრობის კანდიდატების შესარჩევი კომისიის 2 წევრს თავის წევრთაგან, თავის მიერვე დადგენილი წესით ნიშნავს საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ის ფრაქცია, რომელშიც ყველაზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული, ხოლო 1 წევრს თავის წევრთაგან, თავის მიერვე დადგენილი წესით − საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი ის ფრაქცია, რომელშიც ყველაზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული. თუ საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი შესაბამისი ფრაქცია საპენსიო ფონდის მმართველობითი საბჭოს პროფესიონალი წევრობის კანდიდატების შესარჩევი კომისიის წევრს ვერ დანიშნავს, შესარჩევი კომისიის წევრის დანიშვნის უფლება თანამიმდევრობით მიენიჭებათ საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ იმ ფრაქციებს, რომლებშიც სხვა ფრაქციებზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული. ფრაქციების წევრთა თანაბარი რაოდენობის შემთხვევაში უპირატესობა მიენიჭება იმ ფრაქციას, რომლის პარტიამაც პარლამენტის არჩევნებში მეტი ხმა მიიღო.

3. საპენსიო ფონდის მმართველობითი საბჭოს პროფესიონალი წევრობის კანდიდატების შესარჩევი კომისიის ახალი წევრი უნდა დაინიშნოს ახალი მოწვევის პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა, ხოლო შესაბამისი პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა. თუ შესარჩევი კომისიის ახალი წევრის დანიშვნისას ამ მუხლით განსაზღვრული ვადები მთლიანად ან ნაწილობრივ დაემთხვა პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდს, ვადები შესაბამისი დროით გაგრძელდება.

მუხლი 202. ცესკოს წევრებისა და თავმჯდომარის არჩევის წესი

1. პარლამენტი საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ და ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით, 5 წლის ვადით ირჩევს ცესკოს 7 წევრსა და თავმჯდომარეს. თუ პარლამენტმა ცესკოს წევრი/ცესკოს თავმჯდომარე ვერ აირჩია, ცესკოს წევრს/ცესკოს თავმჯდომარეს საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ შესაბამისად, 5 წლის ვადით ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი.

2. ცესკოს წევრის უფლებამოსილების ვადის გასვლამდე არაუგვიანეს 30 დღისა, ხოლო ცესკოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შემთხვევაში – მისი უფლებამოსილების შეწყვეტის დღიდან არაუგვიანეს 15 დღისა პარლამენტის თავმჯდომარე გამოსცემს ბრძანებას ცესკოს წევრობის კანდიდატის/კანდიდატების შესარჩევი ღია კონკურსის ჩატარებისა და ცესკოს წევრობის კანდიდატის/კანდიდატების შესარჩევი საკონკურსო კომისიის შექმნის შესახებ. საკონკურსო კომისია შედგება არანაკლებ 7 და არაუმეტეს 9 წევრისგან, რომელთა შორის შეიძლება იყვნენ აკადემიური წრეების წარმომადგენლები. საქართველოს პრეზიდენტს უფლება აქვს, საკონკურსო კომისიაში ჰყავდეს 1 წარმომადგენელი, რომელიც შეიძლება იმავდროულად არ იყოს სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელი. კონკურსში მონაწილეობის შესახებ განაცხადისა და სხვა შესაბამისი საკონკურსო დოკუმენტების წარდგენის ვადაა კონკურსის გამოცხადებიდან არაუგვიანეს 2 კვირისა. თუ აღნიშნული ვადები არჩევნების ჩატარების პერიოდს დაემთხვა, პარლამენტის თავმჯდომარე კონკურსს აცხადებს არჩევნების საბოლოო შედეგების გამოცხადებიდან არაუგვიანეს 1 კვირისა. საკონკურსო კომისიას ხელმძღვანელობს მის მიერ არჩეული თავმჯდომარე. საკონკურსო კომისია გადაწყვეტილებას იღებს კომისიის წევრთა ხმების უმრავლესობით.

3. კონკურსში მონაწილეობის შესახებ განაცხადისა და სხვა შესაბამისი საკონკურსო დოკუმენტების წარდგენის ვადის გასვლიდან არაუგვიანეს 2 დღისა პარლამენტის ვებგვერდზე ქვეყნდება კონკურსში მონაწილე პირთა სია მათ ბიოგრაფიებთან ერთად. საკონკურსო კომისია უფლებამოსილია გაესაუბროს კონკურსში მონაწილე პირებს.

4. კონკურსში მონაწილეობის შესახებ განაცხადისა და სხვა შესაბამისი საკონკურსო დოკუმენტების წარდგენის ვადის გასვლიდან არაუგვიანეს 1 კვირისა საკონკურსო კომისია შეარჩევს და პარლამენტისთვის ასარჩევად წარდგენის მიზნით პარლამენტის თავმჯდომარეს წარუდგენს ცესკოს წევრობის იმდენ კანდიდატს, ცესკოს რამდენი წევრიც არის ასარჩევი. კონკურსში მონაწილე თითოეულ პირთან დაკავშირებით საკონკურსო კომისიის მიერ ჩატარებული კენჭისყრის შედეგები და საკონკურსო კომისიის წევრთა მიერ ამ პირის მხარდაჭერის ან მის მხარდაჭერაზე უარის თქმის მოტივაცია აისახება საკონკურსო კომისიის სხდომის ოქმში. ეს ოქმი საჯაროა.

5. პარლამენტის თავმჯდომარე მისთვის ცესკოს წევრობის კანდიდატის წარდგენიდან არაუგვიანეს 1 კვირისა იღებს გადაწყვეტილებას ამ კანდიდატის პარლამენტისთვის ასარჩევად წარდგენის შესახებ ან მის პარლამენტისთვის ასარჩევად წარდგენაზე უარის თქმის თაობაზე. თუ პარლამენტის თავმჯდომარემ მიიღო გადაწყვეტილება ცესკოს წევრობის კანდიდატის პარლამენტისთვის ასარჩევად წარდგენის შესახებ, მან შესაბამის წარდგინებაში უნდა მიუთითოს, აღნიშნულ კანდიდატს ცესკოს რომელი ასარჩევი წევრის თანამდებობაზე წარადგენს. თუ პარლამენტის თავმჯდომარემ მიიღო გადაწყვეტილება ცესკოს წევრობის კანდიდატის პარლამენტისთვის ასარჩევად წარდგენაზე უარის თქმის თაობაზე, იგი ცესკოს შესაბამისი ასარჩევი წევრის თანამდებობაზე ამ მუხლით დადგენილი წესით ხელახალ კონკურსს აცხადებს, რის შემდეგაც სათანადო პროცედურები ხელახლა ტარდება.

6. პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ ცესკოს წევრობის კანდიდატის პარლამენტისთვის ასარჩევად წარდგენიდან, როგორც წესი, 2 კვირის ვადაში პარლამენტი ირჩევს ცესკოს წევრს. ცესკოს წევრობის კანდიდატის საკითხს იხილავს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი.

7. პარლამენტის მიერ ცესკოს წევრის/წევრების არჩევისას ცესკოს წევრობის კანდიდატს (თითოეულ კანდიდატს) ცალკე ეყრება კენჭი. არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელსაც კენჭისყრისას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. თუ კენჭისყრის შედეგად ცესკოს წევრი (რომელიმე წევრი) არ აირჩა, ცესკოს წევრობის კანდიდატს (თითოეულ დარჩენილ კანდიდატს) ხელახლა ეყრება კენჭი. ხელახალი კენჭისყრისას არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელსაც კენჭისყრისას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. თუ ხელახალი კენჭისყრის შედეგად ცესკოს წევრი (რომელიმე წევრი) ისევ არ აირჩა, კენჭისყრიდან არაუგვიანეს 1 კვირისა პარლამენტის თავმჯდომარე ცესკოს წევრის/წევრების დანიშვნის მიზნით საქართველოს პრეზიდენტს უგზავნის ცესკოს წევრობის კანდიდატის/კანდიდატების შესარჩევ ღია კონკურსში მონაწილე პირთა სიას (ცესკოს წევრად ახალარჩეული პირი ამ სიაში არ შეიყვანება) და შესაბამის საკონკურსო დოკუმენტაციას. თუ საქართველოს პრეზიდენტმა საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ თანახმად არ დანიშნა ცესკოს წევრი/წევრები, არაუგვიანეს 1 კვირისა ცესკოს შესაბამისი ასარჩევი წევრის/წევრების თანამდებობაზე/თანამდებობებზე ამ მუხლით დადგენილი წესით ხელახალი კონკურსი ცხადდება, რის შემდეგაც სათანადო პროცედურები ხელახლა ტარდება.

8. ცესკოს თავმჯდომარეს პარლამენტი ირჩევს/საქართველოს პრეზიდენტი ნიშნავს ცესკოს წევრის პარლამენტის მიერ არჩევისთვის/საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშვნისთვის საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ და ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით.

მუხლი 203. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის – „საქპატენტის“ მიერ შექმნილი ქონებრივი უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მმართველი ორგანიზაციის აკრედიტაციის კომისიის წევრების წარდგენის წესი

1. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის − „საქპატენტის“ მიერ შექმნილი ქონებრივი უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მმართველი ორგანიზაციის აკრედიტაციის კომისიის (შემდგომ − კომისია) 2 წევრს წინასწარი კონსულტაციის საფუძველზე პარლამენტის წევრთაგან წარადგენს პარლამენტის თავმჯდომარე.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი წესით კომისიის 2 წევრის წარდგენა ხდება ქონებრივი უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მმართველი ორგანიზაციის აკრედიტაციის კონკურსის გამოცხადებიდან არაუგვიანეს მე-14 კალენდარული დღისა. ამ კონკურსის გამოცხადების შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობება პარლამენტის თავმჯდომარეს.

3. თუ ამ მუხლის შესაბამისად წარდგენილ კომისიის წევრს შეუწყდა პარლამენტის წევრის უფლებამოსილება, პარლამენტის თავმჯდომარე სათანადო ფაქტის დადგომიდან არაუგვიანეს მე-14 დღისა ამავე მუხლით დადგენილი წესით წარადგენს მის ადგილმონაცვლეს.

თავი XXIV. იმპიჩმენტის წესით თანამდებობის პირის თანამდებობიდან გადაყენება

მუხლი 204. იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის აღძვრა

1. საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის, საქართველოს მთავრობის წევრის, საქართველოს გენერალური პროკურორის, გენერალური აუდიტორის, საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის აღძვრის უფლება აქვს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მესამედს.

2. იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის აღძვრის წერილობით მოთხოვნაში ჩამოყალიბებული უნდა იყოს:

ა) იმ ქმედების აღწერა, რომელიც, საკითხის აღძვრის ინიციატორთა აზრით, იმპიჩმენტის საფუძველია;

ბ) საქართველოს კონსტიტუციის დებულებანი, რომლებსაც, საკითხის აღძვრის ინიციატორთა აზრით, არღვევს თანამდებობის პირი, ან/და საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი/მუხლები, რომლით/რომლებით გათვალისწინებული დანაშაულიც, საკითხის აღძვრის ინიციატორთა აზრით, ჩაიდინა თანამდებობის პირმა;

გ) მტკიცებულებანი, რომლებიც, საკითხის აღძვრის ინიციატორთა აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური წარდგინების საფუძვლიანობას.

3. თანამდებობის პირის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის აღძვრისთვის კონსტიტუციური წარდგინების შედგენის შემდეგ, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტისთვის შესაბამისი წარდგინების გადაცემიდან 3 დღის ვადაში აღნიშნული კომიტეტი ამოწმებს ხელმოწერების ნამდვილობას და ადგენს სათანადო დასკვნას.

4. თანამდებობის პირის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის აღძვრის ინიციატორებმა საკითხის აღძვრიდან 7 დღის ვადაში დასკვნისთვის კონსტიტუციური წარდგინებით უნდა მიმართონ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს.

5. დაუშვებელია პარლამენტის მიერ საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენილი ბრალდების განხილვა ან გადაწყვეტილების მიღება საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს. ასეთ შემთხვევაში პარლამენტი საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენილი ბრალდების განხილვას იწყებს/აგრძელებს საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის გაუქმების შემდეგ უახლოესი (მორიგი ან რიგგარეშე) სესიის პირველსავე სხდომაზე.

6. თუ თანამდებობის პირი, რომლის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხიც აღიძრა, გადადგა ან გაათავისუფლეს თანამდებობიდან, მის მიმართ იმპიჩმენტის პროცედურა წყდება.

მუხლი 205. იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის განხილვა

1. პარლამენტის მიერ ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის ქმედებაზე საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს დასკვნის მიღების შემდეგ, დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს 3 საათისა, აღნიშნული ფაქტი ეცნობება პარლამენტის თავმჯდომარეს, ამ თანამდებობის პირის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხის აღძვრის ინიციატორებს, ფრაქციებსა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებს.

2. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ თავისი დასკვნით დაადასტურა ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევა ან მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობა და პარლამენტის მიერ აღნიშნული სასამართლოს დასკვნის მიღების დროს მიმდინარეობს პარლამენტის მორიგი ან რიგგარეშე სესია, დასკვნის მიღებიდან არაუგვიანეს მე-5 კალენდარული დღისა პარლამენტის ბიურო იღებს გადაწყვეტილებას საკითხის განსახილველად მისი პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანის თაობაზე.

3. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ თავისი დასკვნით დაადასტურა თანამდებობის პირის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევა ან მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობა და პარლამენტის მიერ აღნიშნული სასამართლოს დასკვნის მიღების დროს არ მიმდინარეობს პარლამენტის მორიგი ან რიგგარეშე სესია, დასკვნის მიღებიდან არაუგვიანეს 24 საათისა პარლამენტის თავმჯდომარე საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგენს რიგგარეშე სესიის მოწვევის თაობაზე წერილობით მოთხოვნას.

4. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ თავისი დასკვნით დაადასტურა ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევა ან მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობა, პარლამენტი აღნიშნული სასამართლოს დასკვნის მიღებიდან 2 კვირის ვადაში, საკომიტეტო განხილვის გარეშე, პლენარულ სხდომაზე განიხილავს და კენჭს უყრის თანამდებობის პირის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხს. პარლამენტის გადაწყვეტილებით, ეს პლენარული სხდომა შეიძლება დახურულად გამოცხადდეს.

5. პარლამენტში ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობის პირისთვის წარდგენილი ბრალდების განხილვაში პარლამენტის ბიუროს მოწვევით შეიძლება მონაწილეობდეს თავად ეს თანამდებობის პირი, ხოლო განხილვაში ამ თანამდებობის პირის მონაწილეობის შეუძლებლობის შემთხვევაში − პარლამენტის ბიუროს თანხმობით − მისი წარმომადგენელი.

6. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ თავისი დასკვნით არ დაადასტურა არც ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობის პირის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევა და არც მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობა, ამ თანამდებობის პირის მიმართ იმპიჩმენტის პროცედურა წყდება.

მუხლი 206. იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება

1. საქართველოს პრეზიდენტი იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენებულად ჩაითვლება, თუ ამ გადაწყვეტილებას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედი.

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე, საქართველოს მთავრობის წევრი, საქართველოს გენერალური პროკურორი, გენერალური აუდიტორი, საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრი იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენებულად ჩაითვლება, თუ ამ გადაწყვეტილებას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.

3. პარლამენტის გადაწყვეტილების შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობება იმ თანამდებობის პირს, რომლის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხიც განიხილებოდა.

4. თუ პარლამენტმა ამ რეგლამენტის 205-ე მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში კენჭი არ უყარა თანამდებობის პირის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხს ან ამ გადაწყვეტილებას მხარი არ დაუჭირა პარლამენტის წევრთა საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებულმა რაოდენობამ, საკითხი მოხსნილად ჩაითვლება და აღნიშნული თანამდებობის პირისთვის იმავე ბრალდების წარდგენა დაუშვებელია.

თავი XXV. თანამდებობის პირის გადადგომის ან მისი უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტის წესი, თანამდებობის პირის თანამდებობიდან გათავისუფლება

მუხლი 207. თანამდებობის პირების გადადგომის ან მათი უფლებამოსილების სხვაგვარად შეწყვეტის წესი

1. გენერალური აუდიტორის გადადგომის შემთხვევაში პარლამენტი მის გადადგომას ცნობად იღებს, რაც ფორმდება პარლამენტის პლენარული სხდომის საოქმო ჩანაწერით. გენერალური აუდიტორი გადამდგარად ითვლება შესაბამისი განცხადების პარლამენტისთვის წარდგენის დღიდან.

2. „საქართველოს სახალხო დამცველის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საქართველოს სახალხო დამცველს უფლებამოსილება შეუწყდება პარლამენტის გადაწყვეტილებით, რომელიც მიიღება პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედით.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრი შეიძლება გადადგეს თანამდებობიდან, თუ იგი ამის შესახებ წერილობითი განცხადებით მიმართავს პარლამენტის თავმჯდომარეს თანამდებობიდან გადადგომამდე არაუგვიანეს 2 თვისა. საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრი თანამდებობიდან გადამდგარად ითვლება ამ განცხადებაში მითითებული თარიღიდან.

4. პარლამენტის მიერ არჩეულ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრს თანამდებობიდან ათავისუფლებს პარლამენტი „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად. „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 48-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“–„ზ“ ქვეპუნქტებში მითითებული რომელიმე გარემოების არსებობისას პარლამენტი ასეთი გარემოების არსებობის შესახებ ინფორმაციას იღებს ცნობად, გადაწყვეტილების მიღების გარეშე, ხოლო იმავე მუხლის პირველი პუნქტის „თ“–„ლ“ ქვეპუნქტებში მითითებული რომელიმე გარემოების არსებობისას იგი კენჭს უყრის გადაწყვეტილებას საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიღება პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

5. პარლამენტის მიერ არჩეული საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

6. პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრული შესაბამისი კომიტეტი ამოწმებს საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის საფუძველს. იგი უფლებამოსილია სხდომაზე მოიწვიოს საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის შესაბამისი წევრი და მოისმინოს მისი მოსაზრება. შესაბამისი კომიტეტის დასკვნა წარედგინება პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად. „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 75¹⁹ მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“–„ვ“ ქვეპუნქტებში მითითებული რომელიმე გარემოების არსებობისას პარლამენტი ასეთი გარემოების არსებობის შესახებ ინფორმაციას იღებს ცნობად, გადაწყვეტილების მიღების გარეშე, ხოლო იმავე მუხლის მე-6 პუნქტის „ზ“–„კ“ ქვეპუნქტებში მითითებული რომელიმე გარემოების არსებობისას იგი კენჭს უყრის გადაწყვეტილებას საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა სადისციპლინო კოლეგიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის შესახებ.

მუხლი 208. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან გათავისუფლება

1. „სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 9¹ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის უფლებამოსილება ვადამდე შეწყვეტილად ჩაითვლება შესაბამისი გარემოების დადგომის მომენტიდან, რის შესახებაც პარლამენტის თავმჯდომარე დაუყოვნებლივ აცნობებს პარლამენტს. პარლამენტი სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსს უფლებამოსილებას უწყვეტს პარლამენტის თავმჯდომარის ინფორმაციის ცნობად მიღების საფუძველზე.

2. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსი ხელშეუხებელია. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა, დაკავება ან დაპატიმრება, მისი საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის, მანქანის ან პირადი გაჩხრეკა შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის თანხმობით. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პარლამენტს. თუ პარლამენტი 48 საათის განმავლობაში არ მისცემს თანხმობას, დაკავებული ან დაპატიმრებული სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. საგამოძიებო მოქმედებათა ჩატარების შესახებ წინადადება პარლამენტში შეაქვს საქართველოს გენერალურ პროკურორს. ამ წინადადების საფუძვლიანობას 5 დღის ვადაში შეისწავლის და განიხილავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი, რომელიც წერილობით დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო საკითხს განსახილველად სვამს პარლამენტის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხის განხილვის შემდეგ გადაწყვეტილება მიიღება დადგენილებით. პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის დანაშაულზე წასწრების შემთხვევაში საკითხი განიხილება საქართველოს კონსტიტუციის 44-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი წესით.

3. სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის უფროსის დაკავებაზე ან დაპატიმრებაზე პარლამენტის მიერ თანხმობის მიცემის შემთხვევაში მას პარლამენტის დადგენილებით შეუჩერდება უფლებამოსილება სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ დადგენილების/განჩინების გამოტანამდე ან სასამართლოს განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

4. პარლამენტი ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებზე დადგენილებას იღებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

მუხლი 209. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან გათავისუფლება

1. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის უფლებამოსილება ვადამდე შეწყვეტილად ჩაითვლება შესაბამისი გარემოების დადგომის მომენტიდან, რის შესახებაც პარლამენტის თავმჯდომარე დაუყოვნებლივ აცნობებს პარლამენტს. პარლამენტი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსს უფლებამოსილებას უწყვეტს პარლამენტის თავმჯდომარის ინფორმაციის ცნობად მიღების საფუძველზე.

2. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსი ხელშეუხებელია. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა, დაკავება ან დაპატიმრება, მისი საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის, მანქანის ან პირადი გაჩხრეკა შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის თანხმობით. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პარლამენტს. თუ პარლამენტი 48 საათის განმავლობაში არ მისცემს თანხმობას, დაკავებული ან დაპატიმრებული პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. საგამოძიებო მოქმედებათა ჩატარების შესახებ წინადადება პარლამენტში შეაქვს საქართველოს გენერალურ პროკურორს. ამ წინადადების საფუძვლიანობას 5 დღის ვადაში შეისწავლის და განიხილავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი, რომელიც წერილობით დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო საკითხს განსახილველად სვამს პარლამენტის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხის განხილვის შემდეგ გადაწყვეტილება მიიღება დადგენილებით. პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის დანაშაულზე წასწრების შემთხვევაში საკითხი განიხილება საქართველოს კონსტიტუციის 44-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი წესით.

3. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსის დაკავებაზე ან დაპატიმრებაზე პარლამენტის მიერ თანხმობის მიცემის შემთხვევაში მას პარლამენტის დადგენილებით შეუჩერდება უფლებამოსილება სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ დადგენილების/განჩინების გამოტანამდე ან სასამართლოს განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

მუხლი 210. ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის წარმოების პრინციპები

1. ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსი ხელშეუხებელია. ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა, დაკავება ან დაპატიმრება, მისი საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის, მანქანის ან პირადი გაჩხრეკა შეიძლება მხოლოდ პარლამენტის თანხმობით. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პარლამენტს. თუ პარლამენტი 48 საათის განმავლობაში არ მისცემს თანხმობას, დაკავებული ან დაპატიმრებული ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. საგამოძიებო მოქმედებათა ჩატარების შესახებ წინადადება პარლამენტში შეაქვს საქართველოს გენერალურ პროკურორს. ამ წინადადების საფუძვლიანობას 5 დღის ვადაში შეისწავლის და განიხილავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი, რომელიც წერილობით დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიურო საკითხს განსახილველად სვამს პარლამენტის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე. პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე საკითხის განხილვის შემდეგ გადაწყვეტილება მიიღება დადგენილებით. ეს დადგენილება მიიღება პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობით. პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდში ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსის დანაშაულზე წასწრების შემთხვევაში საკითხი განიხილება საქართველოს კონსტიტუციის 44-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი წესით.

2. ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსის დაკავებაზე ან დაპატიმრებაზე პარლამენტის მიერ თანხმობის მიცემის შემთხვევაში მას პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობით მიღებული დადგენილებით შეუჩერდება უფლებამოსილება სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ დადგენილების/განჩინების გამოტანამდე ან სასამართლოს განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

მუხლი 211. იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლება

1. პარლამენტი უფლებამოსილია მიიღოს იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ დადგენილება იურიდიული დახმარების სამსახურის საქმიანობის შესახებ ანგარიშის მოსმენის შემდეგ, აგრეთვე იურიდიული დახმარების საბჭოს წევრთა არანაკლებ ერთი მესამედის წარდგინების ან სხვა წყაროდან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ იგი დაასკვნის, რომ არსებობს იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-7 პუნქტის „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლები.

2. თუ იურიდიული დახმარების სამსახურის საქმიანობის შესახებ ანგარიშის მოსმენისას გამოიკვეთა იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-7 პუნქტის „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლები, პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მეხუთედს უფლება აქვს, ანგარიშის მოსმენის დასრულებიდან 3 დღის ვადაში დასვას იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხი. იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხს პარლამენტი უახლოეს პლენარულ სხდომაზე განიხილავს.

3. იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ იურიდიული დახმარების საბჭოს წევრთა არანაკლებ ერთი მესამედის წარდგინება ან ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული სხვა წყაროდან მიღებული ინფორმაცია წერილობით წარედგინება პარლამენტის თავმჯდომარეს, რომელიც მას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. პარლამენტის ბიურო განსაზღვრავს იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხის განმხილველ კომიტეტსა და განხილვის ვადას. შესაბამისი კომიტეტი განიხილავს აღნიშნულ საკითხს და მოტივირებულ დასკვნას წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის ბიუროს ეს საკითხი შეაქვს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში. თუ პლენარულ სხდომაზე საკითხის განხილვისას პარლამენტი მიიჩნევს, რომ არსებობს იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-7 პუნქტის „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლები, იგი მიიღებს დადგენილებას იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ.

მუხლი 212. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან გათავისუფლება

1. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიშის მოსმენის შემდეგ პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მესამედს უფლება აქვს, დასვას საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან გადაყენების საკითხი, თუ ანგარიშის მოსმენისას გამოიკვეთა ასეთი გადაწყვეტილების მიღების აუცილებლობა. ასეთ შემთხვევაში ინიციატორებმა უნდა მიუთითონ ზემოაღნიშნული საკითხის დასმის მიზეზები/საფუძვლები. პარლამენტი საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან გადაყენების საკითხს განიხილავს და კენჭს უყრის უახლოეს პლენარულ სხდომაზე, მისი დასმიდან არაუადრეს 2 დღისა. შესაბამისი გადაწყვეტილება მიიღება პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.

2. საქართველოს მთავრობის მიერ საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების შეჩერებისა და პარლამენტისთვის მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის მოთხოვნის წარდგენის შესახებ საქართველოს მთავრობის განკარგულების მიღებიდან 2 კვირის ვადაში პარლამენტი პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტის დასკვნის საფუძველზე, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით განიხილავს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხს და სრული შემადგენლობის უმრავლესობით იღებს გადაწყვეტილებას საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ. თუ აღნიშნულ ვადაში კენჭისყრა არ ჩატარდა და ამ ვადის ბოლო დღე დაემთხვა იმ დღეს, როდესაც პარლამენტის მორიგი პლენარული სხდომა არ იმართება, კენჭისყრა უახლოეს პლენარულ სხდომაზე ჩატარდება. თუ პარლამენტმა ზემოაღნიშნული პროცედურით განსაზღვრულ ვადაში არ მიიღო საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების შეჩერების შესახებ საქართველოს მთავრობის განკარგულება ძალადაკარგულად ითვლება.

3. „საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ან „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობისას პარლამენტი უფლებამოსილია პარლამენტის თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტის დასკვნის საფუძველზე, ამ დასკვნის მისთვის წარდგენიდან 2 კვირის ვადაში, ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით განიხილოს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხი და სრული შემადგენლობის უმრავლესობით მიიღოს გადაწყვეტილება საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ. თუ აღნიშნულ ვადაში კენჭისყრა არ ჩატარდა და ამ ვადის ბოლო დღე დაემთხვა იმ დღეს, როდესაც პარლამენტის მორიგი პლენარული სხდომა არ იმართება, კენჭისყრა უახლოეს პლენარულ სხდომაზე ჩატარდება. თუ კენჭისყრა კვლავ არ ჩატარდა, ზემოაღნიშნული საკითხი დღის წესრიგიდან მოხსნილად ითვლება.

4. „საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „გ“, „დ“, „ვ“ ან „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობისას პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი შესაბამისი ფაქტის გამოვლენიდან ან მის შესახებ ინფორმაციის მიღებიდან 1 კვირის ვადაში, ამ რეგლამენტის მე-9 მუხლის მე-3 და მე-9–მე-11 პუნქტებით დადგენილი წესით შეისწავლის მისი ნამდვილობის საკითხს და შესაბამის დასკვნას წარუდგენს პარლამენტს უახლოეს პლენარულ სხდომაზე. ამ დასკვნაში აღნიშნულ ინფორმაციას პარლამენტი ცნობად იღებს, რაც ფორმდება პლენარული სხდომის საოქმო ჩანაწერით. ზემოაღნიშნული ინფორმაციის ცნობად მიღების მომენტიდან საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსს ვადამდე უწყდება უფლებამოსილება.

5. თუ პარლამენტმა ამ მუხლის პირველი–მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში არ მიიღო გადაწყვეტილება საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ, მომდევნო 6 თვის განმავლობაში იმავე მიზეზით/საფუძვლით მისი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხის განმეორებით დასმა არ შეიძლება.

მუხლი 213. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოსთვის უნდობლობის გამოცხადება და საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტა

1. პარლამენტი უფლებამოსილია უნდობლობა გამოუცხადოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს, თუ:

ა) არ შესრულდა სამეურვეო საბჭოს მიერ „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე და მის მოთხოვნათა გათვალისწინებით განსაზღვრული პროგრამული პრიორიტეტები და საბჭომ არ განახორციელა ქმედითი ღონისძიებები მათ შესასრულებლად;

ბ) არ შესრულდა „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე მიღებული ბიუჯეტი და საბჭომ არ განახორციელა ქმედითი ღონისძიებები მის შესასრულებლად.

2. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს უნდობლობის საკითხის დასმის უფლება აქვს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მესამედს. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოსთვის უნდობლობის გამოცხადების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედი. პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედის მხარდაჭერის არარსებობის შემთხვევაში უნდობლობის საკითხის მომდევნო 1 წლის განმავლობაში დასმა დაუშვებელია.

3. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხის დასმის უფლება აქვს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მეხუთედს იმ შემთხვევაში, თუ სამეურვეო საბჭოს წევრი დაარღვევს „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილ ინტერესთა კონფლიქტის ნორმებს, ზედიზედ 2 თვის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით არ განახორციელებს სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილებას ან 1 კალენდარული წლის განმავლობაში 3 თვეზე მეტი ხნით არ ან ვერ განახორციელებს სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილებას.

4. პარლამენტის დადგენილებით, რომელიც მიიღება პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრს უფლებამოსილება ვადამდე შეუწყდება ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში. პარლამენტის დადგენილებით საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრს უფლებამოსილება ვადამდე შეუწყდება აგრეთვე „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

5. საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ მოთხოვნის წარდგენიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში, ხოლო თუ ეს ვადა დაემთხვა პარლამენტის სესიებს შორის პერიოდს – მომდევნო სესიის დაწყებიდან 10 კალენდარული დღის ვადაში, პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განიხილავს და კენჭს უყრის საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხს.

6. ერთი და იმავე ფაქტის საფუძველზე საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხის განმეორებით დასმა დაუშვებელია.

7. „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ ინფორმაციას პარლამენტი ცნობად იღებს.

მუხლი 214. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლება

1. თუ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის მიმართ კანონიერ ძალაში შევა სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი, რომელიც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების შეზღუდვას, ვადიან თავისუფლების აღკვეთას ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას, ან თუ სასამართლო მას უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარებს ან მხარდაჭერის მიმღებად ცნობს და სასამართლოს გადაწყვეტილებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, ან თუ აღნიშნული კომისიის წევრი გადადგება თანამდებობიდან ან გარდაიცვლება, პარლამენტი მითითებული გარემოების დადგომიდან 1 თვის ვადაში იღებს გადაწყვეტილებას მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული გარემოების დადგომისას მოქმედებს ამ რეგლამენტის მე-9 მუხლით პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტისთვის დადგენილი პროცედურები. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრი თანამდებობიდან გათავისუფლებულად ჩაითვლება, თუ ამ გადაწყვეტილებას მხარს დაუჭერს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობა.

3. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების პროცედურის აღძვრის უფლება აქვს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მესამედს:

ა) „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი ინტერესთა კონფლიქტის ნორმების დარღვევის შემთხვევაში;

ბ) კომისიის წევრის მიერ ზედიზედ 3 თვეზე მეტი ხნით ან წლის განმავლობაში 4 თვეზე მეტი ხნით არასაპატიო მიზეზით კომისიის წევრის უფლებამოსილების განუხორციელებლობის შემთხვევაში.

4. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების პროცედურის აღძვრის ინიციატორმა პარლამენტის წევრებმა დოკუმენტური მტკიცებულებებით უნდა დაასაბუთონ კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების კონკრეტული საფუძველი.

5. პარლამენტის წევრთა ხელმოწერების შეგროვებიდან 30 დღის ვადაში პარლამენტს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეაქვს საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების საკითხი.

6. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების საკითხს პარლამენტი კენჭს უყრის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შეტანიდან 30 დღის ვადაში. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიას, იმ კომისიის წევრს, რომლის თანამდებობიდან გათავისუფლების საკითხიც იხილება, უფლება აქვს, წერილობით ან/და ზეპირად − პლენარულ სხდომაზე წარუდგინოს პარლამენტს საკუთარი პოზიცია. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გასათავისუფლებლად საჭიროა პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამ მეხუთედზე მეტის თანხმობა.

7. თუ ხმების რაოდენობა საკმარისზე ნაკლებია, ან თუ პარლამენტი ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში კენჭისყრას არ ჩაატარებს, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების პროცედურა წყდება.

8. ერთი და იმავე ფაქტის საფუძველზე საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების საკითხის ორჯერ დასმა დაუშვებელია.

მუხლი 215. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრის თანამდებობიდან გადაყენება

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრის მიერ „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნების დარღვევის ან/და ზედიზედ 4 თვის განმავლობაში სამსახურებრივი მოვალეობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით იღებს გადაწყვეტილებას კომისიის წევრის თანამდებობიდან გადაყენების თაობაზე.

კარი VII. პარლამენტის საერთაშორისო ურთიერთობები

თავი XXVI. ერთჯერადი საპარლამენტო დელეგაციები, მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციები, მეგობრობის ჯგუფები, სხვა სახელმწიფოთა დელეგაციები

მუხლი 216. ერთჯერადი საპარლამენტო დელეგაციები

1. საგარეო ურთიერთობებში პარლამენტის უმაღლესი წარმომადგენელია პარლამენტის თავმჯდომარე. მხოლოდ ის არის უფლებამოსილი, სხვა სახელმწიფოთა პარლამენტებთან, საერთაშორისო საპარლამენტთაშორისო და სხვა ორგანიზაციებთან დადოს თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებები.

2. ერთჯერად საპარლამენტო დელეგაციას, როგორც წესი, ხელმძღვანელობს პარლამენტის თავმჯდომარე ან მისი დავალებით – მისი ერთ-ერთი მოადგილე ან პარლამენტის წევრი.

3. პარლამენტის წევრი სხვა სახელმწიფოში სამსახურებრივი ვიზიტის შესახებ ანგარიშს, ხოლო ერთჯერადი საპარლამენტო დელეგაციის ხელმძღვანელი – საპარლამენტო დელეგაციის სხვა სახელმწიფოში ვიზიტისა და ამ სახელმწიფოში გაწეული მუშაობის შედეგების შესახებ ანგარიშს ვიზიტის დამთავრებიდან არაუგვიანეს 14 დღისა წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. პარლამენტის კომიტეტის, ფრაქციის, უფრაქციო პარლამენტის წევრთა არანაკლებ შვიდკაციანი ჯგუფის მოთხოვნით, ეს ანგარიში შეიძლება პარლამენტმა პლენარულ სხდომაზე განიხილოს.

4. პარლამენტი დადგენილებით იღებს გადაწყვეტილებას საერთაშორისო საპარლამენტო ასამბლეაში გაწევრების ან ახალი ასამბლეის შექმნაში მონაწილეობის თაობაზე.

მუხლი 217. მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციები

1. საერთაშორისო საპარლამენტთაშორისო ორგანიზაციებთან რეგულარული ურთიერთობისთვის პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით, დადგენილებით იქმნება მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციები.

2. მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციების შემადგენლობა განისაზღვრება პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების გათვალისწინებით, ამ რეგლამენტის 32-ე მუხლის პირველი და მე-7 პუნქტებით დადგენილი წესით. ამ კვოტებს განსაზღვრავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი. მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციების ხელმძღვანელებსა და შემადგენლობას პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

3. მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაცია უფლებამოსილია მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხზე პარლამენტის სახელით მიიღოს გადაწყვეტილება.

4. მუდმივმოქმედი საპარლამენტო დელეგაციის საქმიანობას წარმართავს დელეგაციის ხელმძღვანელი, რომელიც ყოველი წლის საგაზაფხულო სესიის დაწყებიდან არაუგვიანეს 14 დღისა პარლამენტის ბიუროს და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტს წარუდგენს გაწეული საქმიანობის ანგარიშს. ანგარიშის შესახებ მოხსენებას პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის სხდომაზე წარადგენს დელეგაციის ხელმძღვანელი. ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მოსმენის შემთხვევაში მომხსენებელია დელეგაციის ხელმძღვანელი, ხოლო თანამომხსენებელი − პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტი. ანგარიშის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მოსმენისა და პარლამენტის დადგენილების მიღების შემთხვევაში ამ დადგენილებით შეიძლება დელეგაციის შემადგენლობაში ცვლილება იქნეს შეტანილი.

მუხლი 218. მეგობრობის ჯგუფები

1. სხვა სახელმწიფოთა პარლამენტებთან რეგულარული ურთიერთობისთვის პარლამენტში პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით, დადგენილებით იქმნება მეგობრობის ჯგუფები.

2. მეგობრობის ჯგუფების ხელმძღვანელებსა და შემადგენლობას პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

3. მეგობრობის ჯგუფების საქმიანობას კოორდინაციას უწევს პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტი, რომელიც ყოველწლიურად პარლამენტის ბიუროს წარუდგენს გაწეული საქმიანობის ანგარიშს.

4. მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელი მეგობრობის ჯგუფის სხვა სახელმწიფოში ვიზიტისა და ამ სახელმწიფოში გაწეული მუშაობის შედეგების შესახებ ინფორმაციასა და ანგარიშს, აგრეთვე ვიზიტის თაობაზე მოსაზრებებს ვიზიტის დამთავრებიდან არაუგვიანეს 10 დღისა წარუდგენს პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტს.

მუხლი 219. სხვა სახელმწიფოთა დელეგაციები

პარლამენტის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით შეიძლება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე სიტყვით გამოვიდნენ სხვა სახელმწიფოთა პარლამენტების ხელმძღვანელები, სახელმწიფოთა და მთავრობათა მეთაურები, დელეგაციათა ხელმძღვანელები და სხვა პირები.

კარი VIII. განსაკუთრებული პროცედურები, ამომრჩევლებთან ურთიერთობა, პასუხისმგებლობა ამ რეგლამენტის დარღვევისთვის და საპარლამენტო ეთიკა

თავი XXVII. განსაკუთრებული პროცედურები

მუხლი 220. საქართველოს პრეზიდენტის ყოველწლიური მოხსენება

1. პარლამენტი საგაზაფხულო სესიის პირველი პლენარული სხდომის დღეს, საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად ისმენს საქართველოს პრეზიდენტის ყოველწლიურ მოხსენებას ქვეყნის მდგომარეობის უმნიშვნელოვანეს საკითხებზე. აღნიშნული თარიღის შეცვლა შესაძლებელია პარლამენტის თავმჯდომარესთან შეთანხმებით. ამ დღეს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე სხვა საკითხების განხილვა დაუშვებელია.

2. საქართველოს პრეზიდენტის გამოსვლის დასრულების შემდეგ სიტყვით გამოდიან ფრაქციათა თავმჯდომარეები და საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი. თავდაპირველად გამოდიან ყველაზე მცირერიცხოვანი ფრაქციების თავმჯდომარეები, შემდეგ − ყველაზე მრავალრიცხოვანი ფრაქციების თავმჯდომარეები, ხოლო ბოლოს გამოდის საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი. თითოეული გამოსვლის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს. გამოსვლების დასრულების შემდეგ საქართველოს პრეზიდენტი უფლებამოსილია გამოვიდეს დასკვნითი სიტყვით.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული პროცედურის დასრულების შემდეგ პარლამენტის პლენარული სხდომა იხურება.

მუხლი 221. რეფერენდუმის დანიშვნის მოთხოვნის საკითხის დასმა

1. პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მეხუთედი უფლებამოსილია სათანადო დასაბუთების საფუძველზე, ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად ხელმოწერებით დადასტურებული წერილობითი ფორმით პარლამენტში დასვას საქართველოს კონსტიტუციითა და ორგანული კანონით განსაზღვრულ საკითხზე რეფერენდუმის დანიშვნის მოთხოვნის საკითხი.

2. რეფერენდუმის დანიშვნის მოთხოვნის საკითხი პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განიხილება მისი დასმიდან არაუგვიანეს 20 დღისა. პარლამენტი სრული შემადგენლობის უმრავლესობით იღებს რეფერენდუმის დანიშვნის მოთხოვნის შესახებ მიმართვას, რომელიც წარედგინება საქართველოს პრეზიდენტს.

3. თუ პარლამენტმა ვერ გადაწყვიტა რეფერენდუმის დანიშვნის მოთხოვნის საკითხი, იგი მოხსნილად ითვლება და მომდევნო 6 თვის განმავლობაში ამ საკითხზე კენჭისყრა აღარ ტარდება.

4. პარლამენტი უფლებამოსილია სრული შემადგენლობის უმრავლესობით გამოითხოვოს რეფერენდუმის დანიშვნის თაობაზე თავისი მოთხოვნა საქართველოს პრეზიდენტის მიერ რეფერენდუმის დანიშვნის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე.

5. თუ საქართველოს პრეზიდენტი საქართველოს მთავრობის ან 200 000 ამომრჩევლის მოთხოვნით რეფერენდუმზე დასვამს იმავე საკითხს, რომელიც წარდგენილია პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განსახილველად, იგი სხდომის დღის წესრიგიდან მოიხსნება.

მუხლი 222. კონსტიტუციური სარჩელი და კონსტიტუციური წარდგინება

1. პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედი უფლებამოსილია საქართველოს კონსტიტუციითა და „საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილი წესით მიმართოს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს კონსტიტუციური სარჩელით ან კონსტიტუციური წარდგინებით.

2. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში პარლამენტის წევრთა კონსტიტუციურ სარჩელზე ან კონსტიტუციურ წარდგინებაზე პარლამენტის წევრთა ხელმოწერების ნამდვილობა მოწმდება ამ რეგლამენტის 204-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად.

მუხლი 223. ტერიტორიული ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს საქმიანობის შეჩერებაზე ან დათხოვნაზე თანხმობის მიცემა

1. საქართველოს პრეზიდენტი საქართველოს მთავრობის წარდგინების საფუძველზე პარლამენტს მიმართავს ტერიტორიული ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს საქმიანობის შეჩერებაზე ან დათხოვნაზე თანხმობის მისაღებად.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ მიმართვას პარლამენტის ბიურო გადასცემს წამყვან კომიტეტს, სხვა კომიტეტებსა და ფრაქციებს, რომლებიც მას განიხილავენ არაუგვიანეს 10 დღისა და დასკვნას წარუდგენენ პარლამენტის ბიუროს პარლამენტის უახლოესი პლენარული სხდომის დღის წესრიგში შესატანად.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საკითხს პარლამენტი პლენარულ სხდომაზე განიხილავს კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისთვის დადგენილი წესით და სრული შემადგენლობის უმრავლესობით იღებს დადგენილებას.

მუხლი 224. ადგილობრივი თვითმმართველობის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ორგანიზების საკითხებზე გადაწყვეტილებების მიღება

საქართველოს კონსტიტუციისა და ორგანული კანონის შესაბამისად, მუნიციპალიტეტის შექმნის, გაუქმების ან მისი საზღვრების შეცვლის თაობაზე, აგრეთვე მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრის დადგენისა და შეცვლის შესახებ გადაწყვეტილებებს საქართველოს მთავრობის წარდგინებით იღებს პარლამენტი დადგენილებით.

თავი XXVIII. ამომრჩევლებთან ურთიერთობა, ოლქის დელეგატის ბიურო, პეტიცია

მუხლი 225. ამომრჩევლებთან ურთიერთობა

პარლამენტის წევრები, კომიტეტები, პარლამენტის სხვა სუბიექტები ვალდებული არიან განიხილონ დაინტერესებულ პირთა წერილები და განცხადებები და პასუხები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში აცნობონ მათ ავტორებს 1 თვის ვადაში, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

მუხლი 226. ოლქის დელეგატის ბიურო

1. პარლამენტის წევრის მოქალაქეებთან მუშაობის ორგანიზების, შესაბამის საჯარო დაწესებულებებთან კომუნიკაციისა და ადგილობრივი საკითხების გადაწყვეტაში მონაწილეობის მიზნით ადგილზე იქმნება საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ 115-ე მუხლის 6¹ პუნქტით განსაზღვრული ოლქის დელეგატის ბიურო.

2. ოლქის დელეგატის ბიუროს ფუნქციები, ორგანიზებისა და საქმიანობის წესი, აგრეთვე დაფინანსების წესი და ოდენობა განისაზღვრება დებულებით, რომელსაც პარლამენტის თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო.

3. ოლქის დელეგატის ბიუროს საქმიანობასთან დაკავშირებული ხარჯები ანაზღაურდება პარლამენტის ბიუჯეტიდან. ოლქის დელეგატი ვალდებულია პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს წელიწადში ერთხელ, 15 დეკემბრიდან 15 იანვრამდე პერიოდში, მიაწოდოს ინფორმაცია ოლქის დელეგატის ბიუროს მიერ გაწეული ხარჯების შესახებ.

4. თუ ოლქის დელეგატს ვადამდე შეუწყდება პარლამენტის წევრის უფლებამოსილება, ოლქის დელეგატის უფლებამონაცვლე პარლამენტის წევრს თავის წევრთაგან ასახელებს შესაბამისი ოლქის დელეგატის წარმდგენი პოლიტიკური პარტიის მიერ შექმნილი ფრაქცია.

მუხლი 227. პეტიცია

1. პეტიცია არის არანაკლებ 300 პირის მიმართვა, რომელიც ეხება სახელმწიფოებრივი ან/და საზოგადოებრივი პრობლემიდან გამომდინარე საკითხს.

2. პეტიციის განაცხადი წერილობით ან/და ელექტრონულად წარედგინება პარლამენტის თავმჯდომარეს და აღირიცხება შესაბამის რეესტრში. პეტიციის ელექტრონულად წარსადგენად პირი ავსებს და კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერით ადასტურებს პარლამენტის ვებგვერდზე განთავსებულ, პარლამენტის თავმჯდომარის ბრძანებით განსაზღვრულ ელექტრონული პეტიციის ფორმას.

3. პეტიციის განაცხადი პარლამენტის თავმჯდომარისთვის წარდგენიდან 3 დღის ვადაში ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც იგი:

ა) შეიცავს მოწოდებას საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების დამხობისკენ ან ძალადობით შეცვლისკენ, ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფისკენ, ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევისკენ, ომისკენ, სიძულვილისკენ ან დისკრიმინაციისკენ, ან აღვივებს ეროვნულ, კუთხურ, რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს, ანდა ქმნის ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ქმედების აშკარა საფრთხეს;

ბ) არ ეხება სახელმწიფოებრივი ან/და საზოგადოებრივი პრობლემიდან გამომდინარე საკითხს;

გ) შეურაცხმყოფელი ან უხამსი შინაარსისაა.

4. პეტიციის განაცხადის პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებიდან 1 თვის ვადაში უნდა შეგროვდეს არანაკლებ 300 მხარდამჭერი. პეტიციის განაცხადზე პირის მხარდაჭერა ფიქსირდება მხოლოდ ერთხელ, კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შესრულებით. კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის შესრულებამდე პირი პარლამენტის ვებგვერდის შესაბამის ველში ელექტრონულად უთითებს ტელეფონის ნომერს. თუ პეტიციის განაცხადი პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებიდან 1 თვის ვადაში ვერ მიიღებს პეტიციის წარდგენისთვის საჭირო, ამ პუნქტით გათვალისწინებული რაოდენობის პირის მხარდაჭერას, იგი არ განიხილება, რის შესახებაც ეცნობება პეტიციის განაცხადის წარმდგენ პირს, ხოლო რამდენიმე წარმდგენი პირის არსებობის შემთხვევაში − იმ პირს, რომელიც პეტიციის განაცხადის ავტორად არის მითითებული. პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებიდან 1 თვის ვადაში ან აღნიშნული ვადის გასვლამდე არანაკლებ 300 მხარდამჭერის შეგროვების შემთხვევაში, პეტიციის განაცხადის ავტორის მიმართვის საფუძველზე პეტიციას პარლამენტის თავმჯდომარე წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე.

5. წერილობით წარდგენილ პეტიციის განაცხადზე/პეტიციაზე პირის მხარდაჭერა ფიქსირდება მხოლოდ ერთხელ, ხელმოწერით, მისი სახელის, გვარის, პირადი ნომრისა და ტელეფონის ნომრის მითითებით.

6. წერილობით წარდგენილი პეტიცია, რომელიც წარდგენისას მხარდაჭერილია არანაკლებ 300 პირის მიერ, მხარდამჭერთა შეგროვების მიზნით პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნების გარეშე აღირიცხება შესაბამის რეესტრში. აღნიშნულ პეტიციას პარლამენტის თავმჯდომარე გადასცემს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე.

7. პარლამენტის ბიურო პეტიციას გადასცემს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტს ხელმოწერების ნამდვილობის შესამოწმებლად. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პეტიციის მისთვის გადაცემიდან 1 კვირის ვადაში ამოწმებს ხელმოწერების ნამდვილობას და შედეგებს წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს უახლოეს სხდომაზე. ხელმოწერა ბათილად მიიჩნევა, თუ იგი ამ მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით არის შესრულებული. თუ დადგინდა, რომ ნამდვილ ხელმოწერათა რაოდენობა 300-ზე ნაკლებია, პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის უარყოფითი დასკვნის საფუძველზე პარლამენტის ბიურო პეტიციის ავტორს პეტიციის განხილვაზე უარს ეუბნება.

8. პარლამენტის ბიურო პეტიციას შესასწავლად და განსახილველად გადასცემს შესაბამის კომიტეტს.

9. შესაბამისი კომიტეტი იღებს ერთ-ერთ შემდეგ გადაწყვეტილებას:

ა) მიზანშეწონილად მიიჩნევს პეტიციის უშუალოდ შესწავლასა და განხილვას;

ბ) პეტიციას შესაბამის სამინისტროს, სხვა უწყებას უგზავნის;

გ) მიზანშეუწონლად მიიჩნევს პეტიციის შესწავლასა და განხილვას.

10. ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილება 2 კვირის ვადაში ეცნობება პეტიციის ავტორს და ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე.

11. ამ მუხლის მე-9 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში შესაბამისი კომიტეტი პეტიციას მისთვის გადაცემიდან 1 თვის ვადაში განიხილავს და დასკვნას, რომელსაც თან ერთვის პეტიციის სრული ტექსტი, წარუდგენს პარლამენტის ბიუროს. აღნიშნული ვადა შეიძლება კომიტეტის წერილობითი მიმართვის საფუძველზე გააგრძელოს პარლამენტის ბიურომ არაუმეტეს 2 თვით. საჭიროების შემთხვევაში, კომიტეტის დასკვნის საფუძველზე პარლამენტის ბიუროს შესაბამისი საკითხი განსახილველად შეაქვს პარლამენტის პლენარული სხდომის დღის წესრიგში.

12. სამინისტრო, სხვა უწყება 1 თვის ვადაში აცნობებს პასუხს პეტიციის ავტორსა და შესაბამის კომიტეტს. შესაბამისი კომიტეტის თანხმობით ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 1 თვით. თუ სამინისტრო, სხვა უწყება დადგენილ ვადაში არ აცნობებს პასუხს პეტიციის ავტორს, პარლამენტი იღებს სათანადო გადაწყვეტილებას.

13. პეტიციის პლენარულ სხდომაზე განხილვის შემდეგ პარლამენტი იღებს დადგენილებას.

14. პეტიციის შესახებ გადაწყვეტილება ქვეყნდება პარლამენტის ვებგვერდზე და ეცნობება პეტიციის ავტორს.

თავი XXIX. პასუხისმგებლობა ამ რეგლამენტის დარღვევისთვის და საპარლამენტო ეთიკა

მუხლი 228. სანქციები ამ რეგლამენტის დარღვევისთვის

ამ რეგლამენტის დარღვევისთვის პარლამენტის წევრის მიმართ დაწესებულია შემდეგი ზემოქმედების ფორმები:

ა) სხდომაზე სიტყვის ჩამორთმევა;

ბ) გაფრთხილება;

გ) შესაბამის დღეს პარლამენტის ბიუროს სხდომის/კომიტეტის სხდომის/პარლამენტის პლენარული სხდომის/ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის მიმდინარეობის პერიოდით პარლამენტის ბიუროს სხდომის დარბაზის/კომიტეტის სხდომის დარბაზის/სხდომათა დარბაზის/შესაბამისი კომისიის სხდომის დარბაზის დატოვებინება;

დ) ხელფასის დაკავება.

მუხლი 229. პარლამენტის წევრისა და პარლამენტის თანამდებობის პირისთვის სანქციების შეფარდება

1. პარლამენტის ბიუროს, კომიტეტის, პარლამენტის პლენარულ ან ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომაზე სხდომის თავმჯდომარე სიტყვას ჩამოართმევს პარლამენტის წევრს, თუ:

ა) იგი სიტყვით სხდომის თავმჯდომარის ნებართვის გარეშე გამოდის;

ბ) იგი სიტყვით გამოსვლისას განსახილველ საკითხზე არ მსჯელობს;

გ) მას სიტყვა პროცედურულ საკითხზე მიეცა და თავის გამოსვლაში სხვა საკითხებს შეეხო;

დ) იგი აჭარბებს ამ რეგლამენტით დადგენილ დროს ან იმ დროს, რომელიც მას გაუგრძელდა.

2. გაფრთხილება გამოიყენება იმ პარლამენტის წევრის მიმართ, რომელიც:

ა) ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ბ“ ან „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში სიტყვის ჩამორთმევის შემდეგაც განაგრძობს გამოსვლას;

ბ) სიტყვით უმიკროფონოდ გამოდის;

გ) სჩადის ისეთ მოქმედებას, რომელიც იწვევს ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით წარმართული სხდომის შეფერხებას.

3. შესაბამის დღეს პარლამენტის ბიუროს სხდომის/კომიტეტის სხდომის/პარლამენტის პლენარული სხდომის/ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის მიმდინარეობის პერიოდით პარლამენტის ბიუროს სხდომის დარბაზის/კომიტეტის სხდომის დარბაზის/სხდომათა დარბაზის/ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის დარბაზის დატოვებინების მოთხოვნა გამოიყენება იმ პარლამენტის წევრის მიმართ, რომელიც:

ა) ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული გაფრთხილების შემდეგაც აგრძელებს იმავე მოქმედებას;

ბ) დარბაზში ცეცხლსასროლი ან ცივი იარაღით გამოცხადდა;

გ) სჩადის ძალადობას ან ამგვარი მოქმედებისკენ მოუწოდებს სხვა პარლამენტის წევრებს.

4. პარლამენტის წევრი, რომლის მიმართაც პარლამენტის ბიუროს სხდომის დარბაზის/კომიტეტის სხდომის დარბაზის/სხდომათა დარბაზის/ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის დარბაზის დატოვებინების მოთხოვნა იქნა გამოყენებული, ვალდებულია დატოვოს დარბაზი. საწინააღმდეგო შემთხვევაში სხდომის თავმჯდომარე შეაჩერებს სხდომას, რის შემდეგაც მანდატური აღასრულებს აღნიშნულ მოთხოვნას.

5. პარლამენტის წევრის მიმართ რომელიმე ზემოქმედების ფორმის გამოყენების შემთხვევაში მომდევნო გამომსვლელებს უფლება არა აქვთ, განხილვის საგნად აქციონ წესრიგის დაცვისკენ მოწოდების საკითხი.

6. იმ პარლამენტის წევრს, რომლის მიმართაც შესაბამის დღეს პარლამენტის ბიუროს სხდომის/კომიტეტის სხდომის/პარლამენტის პლენარული სხდომის/ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის მიმდინარეობის პერიოდით პარლამენტის ბიუროს სხდომის დარბაზის/კომიტეტის სხდომის დარბაზის/სხდომათა დარბაზის/ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის დარბაზის დატოვებინების მოთხოვნა იქნა გამოყენებული, დაუკავდება შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასის 5%. ეს ფაქტი ფორმდება საოქმო ჩანაწერით, რომელსაც, შესაბამისად, კომიტეტი, კომისია, პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტი უგზავნის პარლამენტის აპარატის საფინანსო უზრუნველყოფის დეპარტამენტს პარლამენტის წევრის შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასიდან აღნიშნული თანხის დასაკავებლად.

7. ამ რეგლამენტის 83-ე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული ჩაცმულობის წესის უგულებელყოფის შემთხვევაში მანდატურს უფლება აქვს, პირი არ დაუშვას სხდომათა დარბაზში. ამის შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობება პარლამენტის პლენარული სხდომის თავმჯდომარეს. სხდომის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, შეცვალოს მანდატურის გადაწყვეტილება.

8. თუ 1 დღის განმავლობაში კენჭისყრისა და რეგისტრაციის შედეგების შემოწმებისას გამოვლინდა, რომ პარლამენტის წევრი არ იმყოფება სხდომათა დარბაზში და მისი სახელით მიღებულია მონაწილეობა კენჭისყრაში ან რეგისტრაციაში, მას, აგრეთვე იმ პარლამენტის წევრს, რომელმაც მის ნაცვლად მიიღო მონაწილეობა კენჭისყრაში ან რეგისტრაციაში, დაუკავდება ხელფასის 20%. იმავე სესიის განმავლობაში აღნიშნული ქმედების მეორედ და ყოველი მომდევნო ჩადენა გამოიწვევს პარლამენტის წევრის ხელფასის 25%-ის დაკავებას. ეს ფაქტი ფორმდება საოქმო ჩანაწერით, რომელიც ეგზავნება პარლამენტის აპარატის საფინანსო უზრუნველყოფის დეპარტამენტს შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასიდან თანხის დასაკავებლად.

9. თუ პარლამენტის წევრი, რომელსაც პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე კანონპროექტის წარდგენა ევალება (მომხსენებელია ან თანამომხსენებელია), კანონპროექტის წარდგენის დროს არასაპატიო მიზეზით არ იმყოფება სხდომათა დარბაზში, მას დაუკავდება შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასის 5%. პარლამენტის წევრის მიერ სხდომათა დარბაზში კანონპროექტის წარუდგენლობის ფაქტი სხდომის თავმჯდომარის განცხადების საფუძველზე ფორმდება საოქმო ჩანაწერით, რომელსაც მანდატურთუხუცესი 24 საათის განმავლობაში უგზავნის პარლამენტის აპარატის საფინანსო უზრუნველყოფის დეპარტამენტს ამ პუნქტის შესაბამისად პარლამენტის წევრის ხელფასიდან თანხის დასაკავებლად.

10. თუ პარლამენტის წევრი (გარდა ამ რეგლამენტის 32-ე მუხლის მე-9 და მე-10 პუნქტებით გათვალისწინებული თანამდებობის პირისა) არ არის არცერთი კომიტეტის შემადგენლობაში, ითვლება, რომ იგი არ ახორციელებს პარლამენტის წევრის უფლებამოსილებას, და მას არ ეძლევა კანონით განსაზღვრული ხელფასი. აღნიშნული ინფორმაცია აღირიცხება პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტის მიერ და ეგზავნება პარლამენტის აპარატის საფინანსო უზრუნველყოფის დეპარტამენტს პარლამენტის წევრის შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასის დასაკავებლად.

11. თუ 2 კომიტეტში გაწევრებული პარლამენტის წევრი კალენდარული თვის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით ორჯერ არ დაესწრება კომიტეტის სხდომას, ხოლო 1 კომიტეტში გაწევრებული პარლამენტის წევრი კალენდარული თვის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით ერთხელ არ დაესწრება კომიტეტის სხდომას, მას, შესაბამისად, ყოველი მომდევნო სხდომის არასაპატიო მიზეზით გაცდენისთვის დაუკავდება ხელფასის 10%.

12. პარლამენტის წევრს პარლამენტის მორიგი სესიის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით გაცდენილი ორზე მეტი პლენარული სხდომიდან თითოეულის გაცდენისთვის, აგრეთვე რიგგარეშე სესიის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით გაცდენილი ყოველი პლენარული სხდომის გაცდენისთვის დაუკავდება ხელფასის 10%.

13. თუ პარლამენტის წევრი პლენარული სხდომის დღის განმავლობაში არ გაივლის რომელიმე რეგისტრაციას, მას თითოეულ ასეთ შემთხვევაში დაუკავდება ხელფასის 5% (მაგრამ არაუმეტეს დღის განმავლობაში ხელფასის 10%-ისა), გარდა ამ რეგლამენტის 87-ე მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა და პლენარული სხდომის გაცდენის შემთხვევისა. ამ პუნქტით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა პარლამენტის წევრს დაეკისრება კალენდარული თვის განმავლობაში ოთხზე მეტი რეგისტრაციის გაუვლელობის შემთხვევაში.

14. თუ კომიტეტის თავმჯდომარე კალენდარული თვის განმავლობაში ზედიზედ ორჯერ არასაპატიო მიზეზით არ მოიწვევს კომიტეტის სხდომას, მას დაუკავდება ხელფასის 50%. პარლამენტის ბიურო განიხილავს კომიტეტის სხდომის მოუწვევლობის მიზეზს და იმავე სესიის განმავლობაში აღნიშნული ფაქტის განმეორების შემთხვევაში უფლებამოსილია დადგენილი წესით პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დასვას კომიტეტის თავმჯდომარის გადაყენების საკითხი.

15. ამ მუხლის მე-6, მე-8 და მე-11–მე-13 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, თუ პარლამენტის წევრისთვის დასაკავებელი ხელფასის საერთო რაოდენობა აღემატება მისი ხელფასის 50%-ს, მას ერთჯერადად დაუკავდება შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასის 50%, ხოლო დანარჩენი ნაწილი დაუკავდება მომდევნო თვეში. ამასთანავე, დასაკავებელი თანხის მიმართ გამოიყენება მომდევნო თვეში ნაზარდი ჯამის პრინციპი. თუ დასაკავებელი ხელფასის სრულად დაკავებამდე პარლამენტის წევრს შეუწყდა პარლამენტის წევრის უფლებამოსილება, მის მიმართ წარმოიშობა არაუმეტეს 50%-ის მოთხოვნის უფლებამოსილება, მათ შორის, ნამუშევარი დღეების ხელფასის პროპორციულობის გათვალისწინებით.

16. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ყოველი კალენდარული თვის დასრულების შემდეგ, არაუგვიანეს მომდევნო თვის 15 რიცხვისა ადგენს იმ პარლამენტის წევრთა სიას, რომელთა მიმართაც გამოყენებული უნდა იქნეს ამ მუხლის მე-11–მე-13 პუნქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის ზომა, და მას უგზავნის პარლამენტის აპარატის საფინანსო უზრუნველყოფის დეპარტამენტს შესაბამისი თვის ან არაუგვიანეს მომდევნო თვის ხელფასიდან თანხის დასაკავებლად.

17. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი ყოველთვიურად ადგენს კომიტეტების სხდომების გამცდენ პარლამენტის წევრთა სიას, მასში უთითებს თითოეული მათგანის მიერ გაცდენილი სხდომების რაოდენობასა და გაცდენის თარიღებს და უზრუნველყოფს ამ სიის პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებას.

18. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი პარლამენტის ყოველი სესიის ბოლოს ადგენს პარლამენტის პლენარული სხდომების გამცდენ პარლამენტის წევრთა სიას, მასში უთითებს თითოეული მათგანის მიერ გაცდენილი სხდომების რაოდენობასა და გაცდენის თარიღებს და უზრუნველყოფს ამ სიის პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებას.

მუხლი 230. პროტესტი პასუხისმგებლობის ზომის გამო

პარლამენტის წევრს, რომლის მიმართაც გამოყენებულ იქნა ამ რეგლამენტის 229-ე მუხლის მე-6–მე-14 პუნქტებით გათვალისწინებული ზემოქმედების ფორმა, უფლება აქვს, წერილობით შეიტანოს დასაბუთებული პროტესტი. პროტესტის საკითხზე გადაწყვეტილებას იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 231. სხვა თანამდებობის პირის მიერ ამ რეგლამენტის დარღვევა და სანქციები

1. ამ რეგლამენტის დარღვევისთვის პასუხისმგებლობა ამავე რეგლამენტით დადგენილი წესით ეკისრება პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებულ თანამდებობის პირს, აგრეთვე სხვა თანამდებობის პირს, რომელსაც ევალება პარლამენტის საქმიანობაში მონაწილეობა.

2. თანამდებობის პირის პასუხისმგებლობის საკითხი დგება მის მიერ შემდეგი დარღვევების ჩადენისთვის:

ა) მოწვეულია პარლამენტში საკითხის განხილვაზე და არ ცხადდება;

ბ) არღვევს პარლამენტის წევრის კითხვაზე/შეკითხვაზე პასუხის გაცემისთვის დაწესებულ პროცედურას;

გ) პარლამენტს აწვდის დამახინჯებულ ან არასწორ ინფორმაციას;

დ) არ ასრულებს პარლამენტის დადგენილებებსა და რეკომენდაციებს;

ე) პარლამენტის წევრს დაბრკოლებებს უქმნის ამ რეგლამენტითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით მინიჭებულ უფლებამოსილებათა განხორციელებაში.

3. პარლამენტის ბიუროს, კომიტეტის, პლენარულ ან ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომაზე მოწვეული პირი ვალდებულია სხდომის მიმდინარეობის დროს წესრიგი დაიცვას. მას ეკრძალება ისეთი მოქმედება, რომელიც პარლამენტს ან პარლამენტის წევრს ხელს უშლის ფუნქციების შესრულებაში. სხდომის მიმდინარეობისას მან თავი უნდა შეიკავოს განვითარებული მოვლენებისადმი პირადი დამოკიდებულების გამოხატვისგან. წესრიგის დამრღვევ სტუმარს სხდომის თავმჯდომარემ შეიძლება დაატოვებინოს პარლამენტის ბიუროს სხდომის დარბაზი, კომიტეტის სხდომის დარბაზი, სხდომათა დარბაზი ან ამ რეგლამენტით გათვალისწინებული კომისიის სხდომის დარბაზი.

4. პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი განიხილავს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ თითოეულ შემთხვევას და საკითხს სათანადო რეაგირებისთვის გადასცემს პარლამენტის ბიუროს.

5. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პარლამენტი თანამდებობის პირის (გარდა საქართველოს მთავრობის წევრისა) მიმართ იყენებს შემდეგ რეაგირების ფორმებს:

ა) იღებს დადგენილებას ან რეზოლუციას დარღვევის გამო კონკრეტული თანამდებობის პირის მიმართ რეაგირების ზომების მისაღებად;

ბ) სახელმწიფო უწყების ხელმძღვანელს მიმართავს რეკომენდაციით მისდამი დაქვემდებარებული თანამდებობის პირის პასუხისმგებლობის შესახებ.

მუხლი 232. ეთიკის საბჭო და პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსი

1. პარლამენტის წევრის ქცევის ეთიკური სტანდარტები განისაზღვრება პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსით, რომელსაც პარლამენტი ამტკიცებს დადგენილებით.

2. პარლამენტის წევრი ვალდებულია ხელი შეუწყოს საპარლამენტო ეთიკის ნორმების დაცვას.

3. პარლამენტი თავისი უფლებამოსილების ვადით, უფლებამოსილების ცნობიდან 2 თვის ვადაში დადგენილებით ქმნის ეთიკის საბჭოს. ამ დადგენილებაში მითითებული უნდა იყოს ეთიკის საბჭოს წევრთა რაოდენობა. ეთიკის საბჭოს შემადგენლობა განისაზღვრება ფრაქციათა წარმომადგენლობისა და საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა და საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალ უფრაქციო პარლამენტის წევრთა რაოდენობის პროპორციულად. პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტები შეიძლება განისაზღვროს აგრეთვე ამ რეგლამენტის 32-ე მუხლის მე-7 პუნქტით დადგენილი წესით. ამასთანავე, ეთიკის საბჭოში საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენლობა არ უნდა აჭარბებდეს ეთიკის საბჭოს წევრთა რაოდენობის ნახევარს.

4. ეთიკის საბჭოში პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტებს ეთიკის საბჭოს შექმნის შესახებ დადგენილების მიღებიდან 1 კვირის ვადაში განსაზღვრავს პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტი და ამტკიცებს პარლამენტის ბიურო. ფრაქციის მიერ წარდგენილი ეთიკის საბჭოს წევრი წელიწადში ერთხელ როტაციას ექვემდებარება. აღნიშნული ვადის გასვლისთანავე შესაბამისი ფრაქცია ვალდებულია ამ პუნქტით გათვალისწინებული პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების დაცვით წარადგინოს ახალი წევრი.

5. შესაბამისი ფრაქციები პროპორციული წარმომადგენლობის კვოტების შესაბამისად ეთიკის საბჭოს წევრებად დასახელებულ პირებს ამკვოტების დამტკიცებიდან 1 კვირის ვადაში წარუდგენენ პარლამენტის ბიუროს.

6. პარლამენტი ცნობად იღებს ეთიკის საბჭოს შემადგენლობას, რაც ფორმდება საოქმო ჩანაწერით.

7. ეთიკის საბჭოს საქმიანობის წესი განისაზღვრება და ორგანიზაციული საკითხები წესრიგდება პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსითა და ეთიკის საბჭოს დებულებით.

8. ეთიკის საბჭოს საქმიანობის ორგანიზაციულ-ტექნიკური უზრუნველყოფის მიზნით იქმნება ეთიკის საბჭოს სამდივნო, რომლის სტრუქტურა, ფუნქციები და მუშაობის წესი განისაზღვრება ეთიკის საბჭოს დებულებით.

9. შესაბამისი მოწვევის პარლამენტის ეთიკის საბჭოში შესული საჩივრები მომდევნო მოწვევის პარლამენტის ეთიკის საბჭოს არ გადაეცემა.

კარი IX. პარლამენტის აპარატი და პარლამენტის დაცვა

თავი XXX. პარლამენტის აპარატი და პარლამენტის დაცვა

მუხლი 233. პარლამენტის აპარატის უფლებამოსილებები

1. პარლამენტის აპარატი ახორციელებს პარლამენტის საქმიანობის სამართლებრივ, ორგანიზაციულ, ანალიტიკურ, კვლევით, დოკუმენტურ, საინფორმაციო, საფინანსო და მატერიალურ-ტექნიკურ უზრუნველყოფას.

2. პარლამენტის აპარატის უფლებამოსილებებს განეკუთვნება აგრეთვე თავისი კომპეტენციის ფარგლებში პარლამენტის ბიუჯეტის მართვა და ეკონომიკურ, შრომით, სამართლებრივ და სხვა ურთიერთობებში პარლამენტის წარმომადგენლობა, მისი უფლებების განხორციელება და მოვალეობების შესრულება.

3. პარლამენტის აპარატის სტრუქტურა, უფლებამოსილებები და საქმიანობის წესი განისაზღვრება ამ რეგლამენტითა და პარლამენტის აპარატის დებულებით.

4. პარლამენტის აპარატის დებულებას პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 234. პარლამენტის აპარატის ხელმძღვანელობა

1. პარლამენტის აპარატს ხელმძღვანელობს პარლამენტის აპარატის უფროსი.

2. პარლამენტის აპარატის უფროსს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

3. პარლამენტის აპარატის უფროსი არ შეიძლება იყოს პარლამენტის წევრი.

4. პარლამენტის აპარატის უფროსი არის პარლამენტის თანამდებობის პირი.

5. პარლამენტის აპარატის უფროსს ჰყავს არაუმეტეს 3 მოადგილისა. პარლამენტის აპარატის უფროსის მოადგილეთა რაოდენობას პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით წყვეტს პარლამენტის თავმჯდომარე.

6. პარლამენტის აპარატის უფროსის მოადგილეს პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 235. პარლამენტის აპარატის სტრუქტურა

1. პარლამენტის აპარატის შემადგენლობაში სტრუქტურული ერთეულების სახით შედიან დეპარტამენტები, მანდატურის სამსახური, პარლამენტის თავმჯდომარის კაბინეტი, პარლამენტის კომიტეტების აპარატები, ფრაქციების აპარატები, პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილისა და მოადგილეების სამდივნოები, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის სამდივნო, პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი, ოლქების დელეგატების ბიუროები.

2. პარლამენტის კომიტეტის აპარატი არის კომიტეტისადმი დაქვემდებარებული პარლამენტის აპარატის მუდმივმოქმედი სტრუქტურული ერთეული, რომელიც შექმნილია კომიტეტის საქმიანობის უზრუნველსაყოფად.

მუხლი 236. დებულებები და წესები

1. პარლამენტის აპარატის, მისი დეპარტამენტების, მანდატურის სამსახურისა და პარლამენტის თავმჯდომარის კაბინეტის დებულებებს პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

2. პარლამენტის კომიტეტის აპარატის დებულებას პარლამენტის აპარატის უფროსის მიერ შესაბამისი კომიტეტის თავმჯდომარესთან შეთანხმების შემდეგ, პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

3. პარლამენტის აპარატის სტრუქტურასა და საშტატო ნუსხას პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

4. პარლამენტის აპარატის დეპარტამენტების უფროსებსა და მათ მოადგილეებს, მანდატურის სამსახურის ხელმძღვანელსა და პარლამენტის თავმჯდომარის კაბინეტის უფროსს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით თანამდებობებზე ნიშნავს და თანამდებობებიდან ათავისუფლებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

5. პარლამენტის აპარატის საჯარო მოსამსახურეებს (გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული საჯარო მოსამსახურეებისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის უფროსისა) „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით თანამდებობებზე ნიშნავს და თანამდებობებიდან ათავისუფლებს პარლამენტის აპარატის უფროსი. პარლამენტის აპარატში დასაქმებულ სხვა პირებს საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ დადგენილი წესით თანამდებობებზე ნიშნავს და თანამდებობებიდან ათავისუფლებს პარლამენტის აპარატის უფროსი.

6. პარლამენტის აპარატში დასაქმებულ პირთათვის საკვალიფიკაციო მოთხოვნები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობითა და პარლამენტის თავმჯდომარის სამართლებრივი აქტით.

7. პარლამენტის აპარატის პროფესიულ საჯარო მოხელეთა უფლებები და მოვალეობები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით, პარლამენტის აპარატის დებულებით, პარლამენტის აპარატის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის დებულებითა და სამუშაოს აღწერილობით.

8. ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა უფლებები და მოვალეობები განისაზღვრება შესაბამისი ხელშეკრულებებით.

9. სამუშაოთა აღწერილობებს პარლამენტის აპარატის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის უფროსთან შეთანხმებით, ხოლო კომიტეტების აპარატებში – შესაბამისი კომიტეტების თავმჯდომარეებთან შეთანხმებით ამტკიცებს პარლამენტის აპარატის უფროსი.

10. დასაშვებია პარლამენტის აპარატში სტაჟირების გავლა. პარლამენტის აპარატში სტაჟირების გავლის წესს პარლამენტის აპარატის უფროსის წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

11. პარლამენტის აპარატის უფროსი ამტკიცებს პარლამენტის სასახლეში ექსკურსიების ჩატარების წესს.

მუხლი 237. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი

1. პარლამენტის, კომიტეტების, ფრაქციების, უფრაქციო პარლამენტის წევრებისა და პარლამენტის აპარატის საფინანსო, საბიუჯეტო და ეკონომიკური ხასიათის სხვა ანალიტიკური ინფორმაციით უზრუნველყოფის მიზნით პარლამენტის აპარატის სტრუქტურაში იქმნება პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი.

2. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის უფროსს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის წარდგინებით, 5 წლის ვადით თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს პარლამენტის თავმჯდომარე. ერთი და იგივე პირი პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის უფროსის თანამდებობაზე შეიძლება დაინიშნოს ზედიზედ მხოლოდ ორჯერ.

3. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის თანამშრომლებს (გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული პირისა), „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, თანამდებობებზე ნიშნავს და თანამდებობებიდან ათავისუფლებს პარლამენტის აპარატის უფროსი.

4. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სტრუქტურა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის დებულებით, რომელსაც პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის უფროსის ან/და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სამეთვალყურეო საბჭოს წარდგინებით ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

5. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის საქმიანობას კოორდინაციას უწევს პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სამეთვალყურეო საბჭო. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სამეთვალყურეო საბჭოს შემადგენლობაში თანამდებობრივად შედიან პარლამენტის თავმჯდომარე და საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარე, ხოლო სამეთვალყურეო საბჭოს დანარჩენ წევრებს ფრაქციებსა და უფრაქციო პარლამენტის წევრებთან წინასწარი კონსულტაციის საფუძველზე ნიშნავს პარლამენტის თავმჯდომარე ისე, რომ სამეთვალყურეო საბჭოში იყოს წარმოდგენილი თითოეული ფრაქციის ერთი წევრი მაინც. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სამეთვალყურეო საბჭოს ხელმძღვანელობს პარლამენტის თავმჯდომარე. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სამეთვალყურეო საბჭოს უფლებამოსილებებსა და საქმიანობის წესს განსაზღვრავს პარლამენტის თავმჯდომარე.

6. პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი ანგარიშვალდებულია პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის სამეთვალყურეო საბჭოს წინაშე, რომელსაც წარუდგენს თავისი საქმიანობის წლიურ ანგარიშს, ხოლო პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს იგი წელიწადში ორჯერ, საგაზაფხულო სესიისა და საშემოდგომო სესიის დასრულებიდან 10 დღის ვადაში, წარუდგენს წერილობით ინფორმაციას შესაბამის სასესიო პერიოდში გაწეული საქმიანობის შესახებ.

მუხლი 238. პარლამენტის აპარატის თანამშრომელთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევა

1. პარლამენტის აპარატის თანამშრომელთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევა სავალდებულოა.

2. პარლამენტის აპარატის თანამშრომელთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევის საკითხებზე გადაწყვეტილებას პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს რეკომენდაციით იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

მუხლი 239. პარლამენტის დაცვა

1. პარლამენტისა და პარლამენტის წევრთა დაცვას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უზრუნველყოფს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური.

2. პარლამენტის აპარატი პარლამენტის დაცვის სამსახურთან ერთად შეიმუშავებს პარლამენტის სასახლეში და მიმდებარე ტერიტორიაზე უსაფრთხოების დაცვის რეჟიმს, რომელსაც ამტკიცებს პარლამენტის თავმჯდომარე.

3. პარლამენტის სასახლეში ყველასთვის, მათ შორის, პარლამენტის წევრისთვის, დაუშვებელია ცეცხლსასროლი იარაღისა და ცივი იარაღის ტარება. ამ წესიდან გამონაკლისი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობითა და პარლამენტის სასახლეში და მიმდებარე ტერიტორიაზე უსაფრთხოების დაცვის რეჟიმით.

4. პარლამენტის სასახლეში და მიმდებარე ტერიტორიაზე უსაფრთხოების დაცვის რეჟიმის უზრუნველსაყოფად პარლამენტი უფლებამოსილია საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემთა ელექტრონულ ბაზაში გადაამოწმოს პირის შემდეგი პერსონალური მონაცემები: სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, რეგისტრაციის მისამართი, მოქალაქეობა, ფოტოსურათი, საიდენტიფიკაციო დოკუმენტის მონაცემები.

კარი X. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებები

თავი XXXI. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებები

მუხლი 240. გარდამავალი დებულებები

ამ რეგლამენტის ამოქმედებამდე პარლამენტისთვის წარდგენილ ყველა საკანონმდებლო წინადადებაზე, რომლებიც ჯერ არ არის განხილული, ვრცელდება ამ რეგლამენტის მე-100 მუხლის მოქმედება.

მუხლი 241. 2028 წლის არჩევნებში არჩეული პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობამდე საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფის შექმნა, საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფის უფლებები და საქმიანობის წესი

1. 2028 წლის არჩევნებში არჩეული პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობამდე 1 პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეულ არანაკლებ 3 პარლამენტის წევრს შეუძლია ამ რეგლამენტით ფრაქციის შექმნისთვის დადგენილი მოთხოვნების (გარდა პარლამენტის წევრთა მინიმალური რაოდენობის შესახებ მოთხოვნისა) შესაბამისად შექმნას საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფი (შემდგომ − პოლიტიკური ჯგუფი), თუ იგი პოლიტიკური პარტიის მიერ წარდგენილი იყო, როგორც პარლამენტის წევრობის უპარტიო კანდიდატი, ან თუ იგი დატოვებს შესაბამისი პოლიტიკური პარტიის წევრობას. სხვადასხვა პოლიტიკური პარტიის მიერ წარდგენილი პარლამენტის წევრების 1 პოლიტიკურ ჯგუფში გაერთიანება დაუშვებელია.

2. პოლიტიკური ჯგუფი იქმნება ფრაქციის შექმნისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით. პოლიტიკური ჯგუფი უქმდება ფრაქციის გაუქმებისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესით იმ შემთხვევაში, თუ პოლიტიკური ჯგუფის შემადგენლობაში 3-ზე ნაკლები პარლამენტის წევრი დარჩა. პარლამენტის წევრის პოლიტიკურ ჯგუფში გაერთიანება და პოლიტიკური ჯგუფის წევრის პოლიტიკური ჯგუფიდან გასვლა ან გარიცხვა ხდება, შესაბამისად, პარლამენტის წევრის ფრაქციაში გაერთიანებისა და ფრაქციის წევრის ფრაქციიდან გასვლისთვის ან გარიცხვისთვის ამ რეგლამენტით დადგენილი წესებით.

3. პოლიტიკური ჯგუფი სარგებლობს იმავე უფლებებით, რომლებიც აქვს ფრაქციას, გარდა საქართველოს კონსტიტუციით ფრაქციისთვის განსაზღვრული უფლებებისა. პოლიტიკური ჯგუფის საქმიანობაზე ვრცელდება საქართველოს კანონმდებლობის ის ნორმები, რომლებითაც წესრიგდება ფრაქციის საქმიანობასთან დაკავშირებული საკითხები (მათ შორის, ამ რეგლამენტის 55-ე მუხლი), გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აღნიშნული ნორმები იმავდროულად კონსტიტუციური ნორმებია. პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, სათათბირო ხმის უფლებით დაესწროს პარლამენტის ბიუროს სხდომას.

4. პოლიტიკური ჯგუფის ხელმძღვანელია პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარე. პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარეს შეიძლება ჰყავდეს მოადგილე. პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარე და პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარის მოადგილე არიან პარლამენტის თანამდებობის პირები და სარგებლობენ იმავე უფლებებით, რომლებიც აქვს, შესაბამისად, ფრაქციის თავმჯდომარეს (მათ შორის, ამ რეგლამენტის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლებით), გარდა საქართველოს კონსტიტუციით ფრაქციის თავმჯდომარისთვის განსაზღვრული უფლებებისა, და ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილეს. პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარეს, პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარის მოადგილეს უფლება არა აქვს, ეკავოს სხვა საპარლამენტო თანამდებობა. პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, არ იყოს პარლამენტის კომიტეტის წევრი. თუ პოლიტიკური ჯგუფის შემადგენლობაში 6-ზე მეტი პარლამენტის წევრია, პოლიტიკური ჯგუფის თავმჯდომარეს შეიძლება ჰყავდეს 2 მოადგილე, ხოლო თუ პოლიტიკური ჯგუფის წევრთა რაოდენობა 7-ზე ნაკლებია − 1 მოადგილე.

5. 2028 წლის არჩევნებში არჩეული პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობამდე პარლამენტის წევრი შეიძლება გაერთიანდეს მხოლოდ 1 პოლიტიკურ ჯგუფში. ამასთანავე, პოლიტიკური ჯგუფის წევრი არ შეიძლება იმავდროულად იყოს ფრაქციის წევრი.

6. 2028 წლის არჩევნებში არჩეული პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობამდე, თუ პოლიტიკური ჯგუფი არ აკმაყოფილებს ამ რეგლამენტის 50-ე მუხლის მე-2 პუნქტის, 51-ე მუხლის მე-3 პუნქტისა და ამ მუხლის პირველი და მე-5 პუნქტების მოთხოვნებს, მას რეგისტრაციაზე უარი ეთქმება. პოლიტიკურ ჯგუფს, რომელსაც რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა, უფლება აქვს, პარლამენტის ბიუროს შესაბამისი გადაწყვეტილების მართლზომიერების საკითხი დასვას პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე.

7. 2028 წლის არჩევნებში არჩეული პარლამენტის უფლებამოსილების ცნობამდე პარლამენტის წევრი, რომელიც არ არის გაერთიანებული ფრაქციაში ან პოლიტიკურ ჯგუფში, იწოდება უფრაქციო პარლამენტის წევრად.

მუხლი 242. დასკვნითი დებულებები

1. ამ რეგლამენტის ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად გამოცხადდეს 2018 წლის 6 დეკემბრის საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 14.12.2018, სარეგისტრაციო კოდი: 010190030.06.001.016054).

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტები ინარჩუნებს იურიდიულ ძალას ამ რეგლამენტთან მათ შესაბამისობამდე.

3. ეს რეგლამენტი ამოქმედდეს 2025 წლის 1 ივლისიდან.

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი

თბილისი,

13 მაისი 2025 წ.

N536-IIმს-XIმპ

Регламент Парламента Грузии

Регламент Парламента Грузии

Раздел I. Парламент Грузии

Глава I. Общие положения

Статья 1. Принципы деятельности Парламента Грузии и Регламент Парламента Грузии

1. Парламент Грузии (далее – Парламент) является высшим представительным органом страны, который осуществляет законодательную власть, определяет основные направления внутренней и внешней политики страны, в пределах, установленных Конституцией Грузии, контролирует деятельность Правительства Грузии и осуществляет другие полномочия.

2. Основными принципами деятельности Парламента являются:

а) верховенство интересов народа;

б) многопартийность;

в) соблюдение пропорциональности представительства;

г) свободное и коллегиальное рассмотрение и решение вопросов;

д) неукоснительное соблюдение законодательства Грузии;

е) соблюдение и уважение общепризнанных принципов и норм международного права;

ж) публичность;

з) прозрачность и доступность.

3. Рабочим языком Парламента является грузинский.

4. Регламент Парламента (далее – Регламент) является законодательным актом, имеющим силу закона, который определяет полномочия, структуру и порядок работы Парламента.

Статья 2. Дворец Парламента

1. Местонахождением Парламента является столица Грузии – Тбилиси. Временное изменение местонахождения Парламента с целью проведения заседания или сессии допускается только во время чрезвычайного и военного положения. Решение о временном изменении местонахождения Парламента принимает Председатель Парламента.

2. Юридический адрес Парламента: Дворец Парламента, проспект Руставели, 8. Временное изменение юридического адреса Парламента с целью проведения заседания или сессии по решению Председателя Парламента допускается при наличии объективных обстоятельств, при невозможности налаженного функционирования Дворца Парламента.

3. В кабинетах членов и должностных лиц Парламента размещаются Государственный флаг Грузии и Государственный герб Грузии.

Статья 3. Парламентские награды

1. В Парламенте учреждены парламентский Орден Свободы, почетная медаль Парламента и нагрудный знак Парламента.

2. Парламентским Орденом Свободы награждаются граждане Грузии или иностранного государства за особый вклад в развитие парламентаризма.

3. Почетной медалью Парламента награждаются граждане Грузии или иностранного государства за особый вклад в развитие межпарламентских отношений.

4. Нагрудным знаком Парламента награждаются сотрудники Аппарата Парламента за особый вклад в деятельность Парламента.

5. Решение о награждении лица парламентским Орденом Свободы, почетной медалью Парламента или нагрудным знаком Парламента принимает Председатель Парламента.

6. Порядок награждения парламентским Орденом Свободы, почетной медалью Парламента и нагрудным знаком Парламента и вручения денежной награды, а также описания парламентского Ордена Свободы, почетной медали Парламента и нагрудного знака Парламента устанавливает Председатель Парламента приказом.

Статья 4. Порядок исчисления сроков

1. Сроки, которые Конституцией Грузии определяются днями, подразумевают календарные дни.

2. Сроки, которые настоящим Регламентом определяются днями, подразумевают рабочие дни, за исключением сроков, определенных Конституцией Грузии, и календарных дней, прямо предусмотренных законом и настоящим Регламентом.

3. При исчислении сроков, определенных настоящим Регламентом днями, не учитывается день возникновения условия, касающегося исчисления соответствующего срока, кроме исключений, предусмотренных этим же Регламентом.

4. В период между сессиями Парламента течение срока, определенного настоящим Регламентом, приостанавливается, за исключением случая, предусмотренного Конституцией Грузии. Бюро Парламента правомочно принимать решение о продлении течения срока и о рассмотрении вопроса в период между сессиями Парламента.

Глава II. Вновь избранный Парламент

Статья 5. Первое собрание вновь избранного Парламента

1. Первое заседание вновь избранного Парламента проводится не позднее 10-го дня со дня официального объявления результатов выборов Парламента. Первое заседание назначает Президент Грузии. Если Президент Грузии не определит дату первого заседания, вновь избранный Парламент собирается для проведения первого заседания на 10-й день после официального объявления результатов выборов Парламента, как правило, в 12 часов.

2. Вновь избранный Парламент на первом заседании правомочен приступить к работе, если на нем присутствует (прошли регистрацию) большинство полного состава вновь избранного Парламента. Регистрацию членов Парламента на основании временных удостоверений, выданных Центральной избирательной комиссией Грузии (далее – ЦИК), осуществляет Аппарат Парламента. Члены Парламента подтверждают присутствие на заседании подписью на регистрационном листе.

3. Первое заседание вновь избранного Парламента открывает и до избрания Председателя Парламента ведет старейший избранный член Парламента, присутствующий на заседании. В случае его отказа вести заседание отрывает заседание и ведет его до избрания Председателя Парламента следующий за ним старейший избранный член Парламента, присутствующий на заседании.

Статья 6. Временная комиссия Парламента по подсчету голосов и временная мандатная комиссия Парламента. Присяга члена Парламента

1. На первом заседании вновь избранного Парламента в результате предварительных консультаций с избранными в Парламент политическими силами, по представлению председательствующего на заседании, с соблюдением принципа пропорциональности, из числа членов Парламента, большинством голосов присутствующих, но не менее одной пятой полного состава Парламента избираются:

а) временная комиссия Парламента по подсчету голосов в составе 11 членов, которая из числа своих членов большинством голосов избирает председателя и секретаря. Временная комиссия по подсчету голосов руководит подготовкой, раздачей бюллетеней и процессом голосования, следит за голосованием и подсчитывает голоса при открытом или тайном голосовании. Временная комиссия по подсчету голосов прекращает деятельность с исчерпанием повестки дня, утвержденной на первом заседании вновь избранного Парламента;

б) временная мандатная комиссия Парламента в составе 17 членов, которая из числа своих членов большинством голосов избирает председателя и секретаря.

2. Полномочия временной мандатной комиссии Парламента прекращаются с укомплектованием Комитета Парламента по процедурным вопросам.

3. На первом заседании вновь избранного Парламента Председатель ЦИК сообщает Парламенту о результатах выборов и передает временной мандатной комиссии Парламента документацию, необходимую для признания полномочий членов Парламента (избирательные протоколы, материалы о результатах выборов, о правильности их проведения и поступивших жалобах, заявления о выявленных фактах нарушения избирательного законодательства Грузии и деятельности, несовместимой со статусом члена Парламента).

4. Временная мандатная комиссия Парламента изучает документацию, предусмотренную пунктом 3 настоящей статьи, и докладывает о результатах Парламенту, который постановлением признает полномочия членов Парламента по единому списку, представленному временной мандатной комиссией Парламента.

5. В постановление Парламента о признании полномочий членов Парламента не вносится фамилия лица, вопрос о признании полномочий которого признается временной мандатной комиссией Парламента сомнительным. В таком случае вопрос о признании полномочий лица, избранного членом Парламента, изучают временная мандатная комиссия Парламента или Комитет Парламента по процедурным вопросам, который подготавливает соответствующее заключение. Парламент рассматривает указанное заключение на ближайшем пленарном заседании и принимает надлежащее решение.

6. Парламент приобретает полные полномочия с момента признания полномочий двух третей полного состава членов Парламента. С указанного момента прекращаются полномочия Парламента предыдущего созыва.

7. Если численность членов Парламента, полномочия которых были признаны Парламентом, меньше двух третей полного состава Парламента, пленарное заседание вновь избранного Парламента прекращается. Следующее пленарное заседание вновь избранного Парламента созывает Председатель ЦИК в течение 10 дней со дня, когда появится возможность поставить перед Парламентом вопрос о признании полномочий стольких лиц, избранных в члены Парламента, численность которых будет достаточна для восполнения Парламента до двух третей полного состава. Вопрос о признании полномочий указанных лиц регулируется в порядке, установленном настоящей статьей.

8. После признания полномочий не менее двух третей полного состава Парламента члены Парламента приносят присягу на верность стране. Текст присяги зачитывает Председатель ЦИК: «Я, представитель всей Грузии, подотчетный ей, перед Богом и народом заявляю, что буду добросовестно осуществлять права и обязанности члена Парламента, служить защите конституционного строя, независимости, единства и целостности страны, интересов народа, прав и свобод граждан, могущества Грузии». После зачитывания текста присяги члены Парламента произносят: «Клянусь» и подписывают указанный текст, после чего исполняется Государственный гимн Грузии.

9. Член Парламента, признание полномочий которого было отложено или который был избран членом Парламента вместо выбывшего члена Парламента, скрепляет текст присяги подписью с признанием его полномочий.

10. С первым же собранием вновь избранного Парламента члены Парламента представляют временной мандатной комиссии Парламента надлежащее заявление и документацию о создании фракций и составлении списка членов парламентского Большинства.

11. Временная мандатная комиссия Парламента предоставляет пленарному заседанию вновь избранного Парламента информацию о создании фракций, а также регистрации списка членов парламентского Большинства и списка членов парламентской оппозиции, если временной мандатной комиссией не будет принято иное решение.

12. С созданием фракций временная мандатная комиссия Парламента разрабатывает квоты пропорционального представительства в комитетах фракций, входящих в парламентское Большинство членов Парламента, не объединившихся ни в одной фракции, и входящих в парламентскую оппозицию членов Парламента, не объединившихся ни в одной фракции, и передает их фракциям и членам Парламента, не объединившимся ни в одной фракции. В случае требования, исходящего от фракций, входящих в парламентское Большинство, и членов Парламента, не объединившихся ни в одной фракции, могут определяться общие квоты пропорционального представительства для фракций, входящих в парламентское Большинство, и членов Парламента, не объединившихся ни в одной фракции. Временная мандатная комиссия Парламента представляет ближайшему пленарному заседанию Парламента на утверждение квоты пропорционального представительства в комитетах. Решение об указанных квотах Парламент принимает постановлением.

Статья 7. Последовательность рассмотрения вопросов на первом заседании вновь избранного Парламента

1. Вновь избранный Парламент на первом заседании рассматривает вопросы в следующей последовательности:

а) избирает Председателя Парламента, его первого заместителя и заместителей;

б) в порядке, установленном настоящим Регламентом, избирает председателей комитетов Парламента.

2. Голосование на первом заседании вновь избранного Парламента проводится с помощью электронной системы. В случае необходимости голосование может проводиться при помощи бюллетеней.

3. Первое заседание вновь избранного Парламента по решению Парламента, в порядке, установленном настоящим Регламентом, продолжается до исчерпания вопросов, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи.

Раздел II. Парламентские субъекты

Глава III. Член Парламента

Статья 8. Мандат члена Парламента

1. Член Парламента является основным субъектом парламентской деятельности. Член Парламента является представителем всей Грузии, пользуется свободным мандатом, и его отзыв не допускается. При исполнении своих обязанностей он не ограничен наказами и поручениями избирателей и выдвинувшей его политической партии.

2. Передача полномочий члена Парламента другим лицам не допускается.

3. Свободный мандат не освобождает члена Парламента от ответственности по работе с избирателями в порядке, установленном настоящим Регламентом, и другой ответственности, предусмотренной Конституцией Грузии и настоящим Регламентом.

4. Член Парламента имеет удостоверение и нагрудный знак члена Парламента. Их образцы утверждает Председатель Парламента.

Статья 9. Признание или досрочное прекращение полномочий члена Парламента

1. Вопрос о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента постановлением решает Парламент. Указанное решение Парламента может быть обжаловано в Конституционном Суде Грузии.

2. Полномочия члена Парламента прекращаются досрочно в случае:

а) его обращения в Парламент с личным заявлением о прекращении полномочий;

б) занятия им должности или осуществления деятельности, не совместимой со статусом;

в) его отсутствия по неуважительной причине более чем на половине очередных заседаний в течение очередной сессии;

г) признания его виновным приговором суда, вступившим в законную силу;

д) его признания решением суда поддерживаемым лицом и помещения в соответствующее стационарное медицинское учреждение, признания судом безвестно отсутствующим или объявления умершим;

е) его смерти;

ж) утраты им гражданства Грузии;

з) если его полномочия подлежат прекращению по решению Конституционного Суда Грузии.

3. Письменное заявление о сложении полномочий членом Парламента представляется Председателю Парламента, который незамедлительно передает его Комитету Парламента по процедурным вопросам. Указанный Комитет устанавливает подлинность заявления, обстоятельство, которое положено в основу заявления, и не ранее 8 и не позднее 15 дней подготавливает соответствующее заключение. Член Парламента вправе отозвать заявление о сложении полномочий в 7-дневный срок после представления Председателю Парламента и продолжить осуществление своих полномочий.

4. Вновь избранный член Парламента обязан с момента признания его полномочий прекратить службу/деятельность, несовместимую со статусом члена Парламента, и в 7-дневный срок со дня признания полномочий представить Комитету Парламента по процедурным вопросам документ, подтверждающий прекращение несовместимой службы/деятельности. В случае нарушения указанного требования полномочия члена Парламента прекращаются досрочно в порядке, установленном настоящим Регламентом.

5. Если член Парламента занимается предпринимательской деятельностью, Комитет Парламента по процедурным вопросам в 10-дневный срок после выявления указанного факта истребует надлежащие материалы в письменной форме, берет у него объяснения и подготавливает соответствующее заключение. При подтверждении факта осуществления членом Парламента предпринимательской деятельности заключение направляется Бюро Парламента, которое вносит в повестку дня ближайшего пленарного заседания вопрос о досрочном прекращении полномочий члена Парламента.

6. В случае избрания Парламентом члена Парламента на должность, несовместимую со статусом члена Парламента, его полномочия прекращаются досрочно тем же постановлением Парламента.

7. В случае дачи согласия Парламентом на назначение члена Парламента на должность, несовместимую со статусом члена Парламента, объявления доверия Правительству Грузии (если в качестве члена Правительства Грузии выдвинут член Парламента), избрания, назначения или утверждения члена Парламента на должность, несовместимую со статусом члена Парламента (за исключением случая, предусмотренного пунктом 6 настоящей статьи), Комитет Парламента по процедурным вопросам незамедлительно изучает вопрос о несовместимости и подготавливает соответствующее заключение.

8. Если член Парламента в течение очередной сессии Парламента отсутствовал более чем на половине очередных заседаний, Комитет Парламента по процедурным вопросам в 10-дневный срок со дня завершения очередной сессии выясняет причину пропуска и, если подтвердится, что причина неуважительная, подготавливает соответствующее заключение.

9. При вступлении в законную силу обвинительного приговора суда в отношении члена Парламента Комитет Парламента по процедурным вопросам в 15-дневный срок после вступления приговора в законную силу истребует приговор и незамедлительно подготавливает соответствующее заключение.

10. В случае смерти члена Парламента его полномочия прекращаются досрочно со дня, следующего за днем смерти. В случае смерти члена Парламента Комитет Парламента по процедурным вопросам истребует справку о смерти члена Парламента и подготавливает соответствующее заключение.

11. В случае утраты членом Парламента гражданства Грузии или признания его судом безвестно отсутствующим, объявления умершим либо признания поддерживаемым лицом по решению суда и помещения в соответствующее стационарное медицинское учреждение Комитет Парламента по процедурным вопросам в 10-дневный срок после выявления указанного факта истребует документы, подтверждающие этот факт, проверяет их подлинность и подготавливает соответствующее заключение.

12. Вопрос о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента, за исключением случаев, предусмотренных статьей 6 настоящего Регламента, в порядке, установленном этим же Регламентом, изучает и рассматривает Комитет Парламента по процедурным вопросам, который подготавливает и представляет Бюро Парламента соответствующее заключение. Бюро Парламента вносит на рассмотрение вопрос о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента в повестку дня ближайшего пленарного заседания. Парламент обязан рассмотреть вопрос о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента незамедлительно. До принятия решения о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента голосование по вопросам, предусмотренным повесткой дня пленарного заседания Парламента не допускается.

Статья 10. Совмещение статуса члена Парламента с иной деятельностью

1. Член Парламента не вправе занимать какую-либо должность на публичной службе или заниматься предпринимательской деятельностью.

2. Требования, касающиеся несовместимости статуса члена Парламента с предпринимательской деятельностью, не ущемляют права собственности, признанного Конституцией Грузии. Член Парламента может владеть акциями, долями и иным имуществом.

3. Член Парламента не вправе:

а) непосредственно осуществлять деятельность неоднократного характера для управления материальными ценностями и финансовыми средствами с целью получения прибыли;

б) непосредственно осуществлять полномочия члена постояннодействующего руководящего, надзорного, контрольного, ревизионного или (и) консультативного органа субъекта предпринимательской деятельности.

4. Член Парламента может заниматься общественной деятельностью. Член Парламента может заниматься научной, педагогической деятельностью и деятельностью в области искусства, если указанная деятельность не предусматривает выполнения административных функций. Выполнение административных функций подразумевает полномочие на единоличное принятие должностным лицом в научном, учебном учреждении, учреждении в области искусства административных решений по кадровым, дисциплинарным и другим вопросам.

5. Член Парламента может одновременно заниматься партийной деятельностью, занимать любые должности в политической партии.

6. В период осуществления полномочий на члена Парламента не распространяется требование, касающееся призыва на национальную военную службу призывников и на мобилизационную резервную военную службу.

7. В период военного положения член Парламента не вправе уклоняться от парламентской деятельности под предлогом участия в военных действиях.

Статья 11. Общие права и обязанности члена Парламента

1. Член Парламента вправе:

а) пользоваться любой информацией, необходимой для осуществления его полномочий, если законом не предусмотрено иное;

б) при осуществлении парламентского контроля:

б.а) беспрепятственно входить во все государственные учреждения, кроме исключительных случаев, установленных законом;

б.б) непосредственно участвовать в рассмотрении поставленных им вопросов;

в) осуществлять другие полномочия, предоставленные ему Конституцией Грузии, настоящим Регламентом и другими нормативными актами.

2. Член Парламента обязан:

а) присутствовать на пленарных заседаниях Парламента, заседаниях Бюро, комитета, фракции, временной следственной или другой временной комиссии и участвовать в их работе;

б) соблюдать Конституцию Грузии, законы и настоящий Регламент;

в) не использовать в личных интересах свои полномочия или (и) связанные с ними возможности;

г) не использовать в личных интересах и не разглашать информацию, полученную или созданную в рамках служебной деятельности;

д) соблюдать стандарты поведения, установленные для государственно-политических должностных лиц законодательством Грузии и Кодексом этики члена Парламента.

3. Член Парламента обязан в порядке, установленном Законом Грузии «О борьбе с коррупцией», заполнять и представлять юридическому лицу публичного права – Антикоррупционному бюро (далее – Антикоррупционное бюро) декларацию об имущественном положении. Комитет Парламента по процедурным вопросам периодически и по мере необходимости анализирует предоставленную надлежащими органами информацию, касающуюся декларации об имущественном положении члена Парламента, а в случае необходимости ставит вопрос о ее рассмотрении на пленарном заседании Парламента.

4. Член Парламента, не объединившийся во фракции, именуется внефракционным членом Парламента.

Статья 12. Право входить в пенитенциарное учреждение без специального разрешения

1. Председатель Парламента вправе входить в пенитенциарное учреждение, действующее на территории Грузии, без специального разрешения.

2. Председатель Парламента правомочен приказом наделять члена Парламента правом входить в пенитенциарное учреждение, действующее на территории Грузии, без специального разрешения в разовом порядке.

Статья 13. Принципы производства по уголовному делу в отношении члена Парламента

1. Задержание или арест, обыск жилища или рабочего места, машины или личный обыск члена Парламента допускаются лишь с предварительного согласия Парламента. Исключение составляет случай задержания на месте преступления, о чем незамедлительно сообщается Парламенту. Если Парламент в течение 48 часов не даст согласия, задержанный или арестованный член Парламента должен быть немедленно освобожден. Предложение о проведении следственных действий вносит в Парламент Генеральный прокурор Грузии. Обоснованность указанного предложения в 5-дневный срок изучает и предложение рассматривают Комитет Парламента по процедурным вопросам, который представляет письменное заключение Бюро Парламента. Бюро Парламента вносит вопрос на рассмотрение ближайшего пленарного заседания Парламента. После рассмотрения вопроса на пленарном заседании Парламента решение принимается постановлением.

2. В случае задержания члена Парламента на месте преступления в период между сессиями Парламента вопрос рассматривается в порядке, установленном пунктом 2 статьи 44 Конституции Грузии.

3. Член Парламента может быть привлечен к уголовной ответственности только Генеральным прокурором Грузии, о чем незамедлительно должен быть извещен Парламент.

4. В случае дачи Парламентом согласия на задержание или арест члена Парламента полномочия задержанного или арестованного члена Парламента постановлением приостанавливаются на период задержания или ареста. В случае прекращения уголовного дела или вынесения судом оправдательного приговора срок задержания или ареста постановлением Парламента засчитывается члену Парламента в общий срок полномочий члена Парламента, и ему выплачивается компенсация, соответствующая времени задержания или ареста.

5. Если полномочия члена Парламента были прекращены на основании вступившего в законную силу обвинительного приговора суда, который затем был заменен оправдательным приговором, члену Парламента срок задержания, ареста или (и) срок прекращения полномочий члена Парламента на основании вступившего в законную силу обвинительного приговора суда постановлением Парламента засчитывается в общий срок полномочий члена Парламента, и ему выплачивается компенсация в размере должностного оклада, соответствующего продолжительности задержания, ареста или (и) времени до восстановления полномочий члена Парламента/вынесения оправдательного приговора суда.

6. В случаях, предусмотренных пунктами 4 и 5 настоящей статьи, полномочия члена Парламента восстанавливаются лицу постановлением Парламента в случае, если срок полномочий Парламента соответствующего созыва не истек, а в случае, предусмотренном пунктом 5 настоящей статьи, – если при этом не признаны полномочия члена Парламента – его местопреемника. В случае невозможности восстановления полномочий члена Парламента срок полномочий Парламента соответствующего созыва засчитывается в общий срок полномочий члена Парламента, и ему выплачивается компенсация в размере должностного оклада, соответствующего указанному сроку.

Статья 14. Специальные трудовые гарантии члена Парламента

1. Член Парламента пользуется отпуском продолжительностью 30 календарных дней в год, который по желанию предоставляется в период между сессиями Парламента.

2. Члену Парламента с явно выраженными ограниченными возможностями выделяется служебный автомобиль (при необходимости – адаптированный или специальный) и назначается сопровождающее лицо.

3. Член Парламента (за исключением Председателя Парламента, первого заместителя Председателя Парламента, заместителя председателя Парламента, лидера парламентского Большинства, в случае, предусмотренном пунктом 2 статьи 18 настоящего Регламента, – бывшего Председателя Парламента, председателя комитета, председателя фракции и депутата от округа) вправе иметь одного помощника.

4. Член Парламента до истечения срока полномочий пользуется дипломатическим паспортом, кроме исключений, предусмотренных законодательством Грузии.

Статья 15. Обеспечение безопасности члена Парламента

Обеспечиваются условия беспрепятственного осуществления полномочий члена Парламента. При наличии достаточных данных об ожидаемом посягательстве на жизнь и здоровье члена Парламента Специальная служба государственной охраны или другие соответствующие органы в соответствии с заявлением члена Парламента и законодательством Грузии обеспечивает/обеспечивают его безопасность в порядке, установленном законодательством Грузии.

Статья 16. Заработная плата члена Парламента

1. Размер заработной платы членов Парламента определяется произведением базового должностного оклада, установленного Законом о государственном бюджете Грузии на соответствующий год, и коэффициента заработной платы, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи.

2. Для членов Парламента определяются следующие коэффициенты заработной платы:

а) Председатель Парламента – 10.00;

б) первый заместитель Председателя Парламента – 9.20;

в) заместитель Председателя Парламента – 9.00;

г) председатель комитета, председатель фракции – 8.50;

д) первый заместитель председателя комитета, первый заместитель председателя фракции – 8.30;

е) заместитель председателя комитета, заместитель председателя фракции – 8.10;

ж) член Парламента, не являющийся должностным лицом Парламента, – 8.00.

3. В случае, предусмотренном пунктом 2 статьи 18 настоящего Регламента, бывшему Председателю Парламента, а также лидеру парламентского Большинства в случае занятия ими какой-либо парламентской должности выплачивается более высокая, исходя из его статуса, позиции или занимаемой парламентской должности, заработная плата.

4. Страхование жизни и здоровья члена Парламента (за исключением члена Парламента, предусмотренного пунктом 10 статьи 229 настоящего Регламента) является обязательным.

5. Бюро Парламента определяет также условия возмещения расходов на транспортное обеспечение члена Парламента, обязательное страхование его жизни и здоровья и пользование им средствами связи.

Статья 17. Пособие в случае смерти члена Парламента или признания его лицом с ограниченными возможностями

1. В случае смерти члена Парламента вследствие нападения на него семье умершего выплачивается единовременное денежное пособие в размере 20 000 лари.

2. В случае смерти члена Парламента семье умершего выплачивается единовременное денежное пособие в размере 15 000 лари.

3. Члену Парламента, признанному лицом с ограниченными возможностями в период осуществления полномочий, выплачивается единовременное пособие в размере 15 000 лари.

4. В случае смерти члена Парламента членам его семьи назначается государственная компенсация в порядке и размере, установленных Законом Грузии «О государственной компенсации и государственной академической стипендии».

5. В случае смерти члена Парламента Парламент правомочен в пределах ассигнований, утвержденных для Парламента законом о государственном бюджете Грузии на соответствующий год, финансировать все мероприятия, связанные с погребением члена Парламента.

Статья 18. Гарантии бывших членов Парламента и должностных лиц Парламента

1. Бывшим членам Парламента назначается пенсия или выплачивается компенсация в порядке, установленном законом.

2. Члену Парламента при его уходе в отставку с должности Председателя Парламента или отстранении от указанной должности, на срок полномочий Парламента того же созыва, а также члену Парламента, который являлся Председателем Парламента предыдущего созыва, в порядке, установленном пунктом 3 статьи 16 настоящего Регламента, обеспечиваются та же оплата труда и те же условия работы (рабочая площадь, секретариат, служебный автомобиль, средства связи и другие технические средства), которыми располагает заместитель действующего Председателя Парламента.

3. В случае, предусмотренном пунктом 2 настоящей статьи, за бывшим Председателем Парламента в случае занятия им какой-либо парламентской должности или позиции лидера парламентского Большинства сохраняются гарантии должностного лица, определенного тем же пунктом.

Глава IV. Председатель Парламента и его заместители, другие парламентские должности членов Парламента

Статья 19. Парламентские должности членов Парламента

1. Должностными лицами Парламента являются:

а) Председатель Парламента;

б) первый заместитель Председателя Парламента;

в) заместитель Председателя Парламента;

г) председатель комитета;

д) председатель фракции;

е) первый заместитель председателя комитета;

ж) первый заместитель председателя фракции;

з) заместитель председателя комитета;

и) заместитель председателя фракции.

2. Член Парламента может быть избран только на одну парламентскую должность. Избрание на несовместимую должность влечет досрочное прекращение полномочий в занимаемой должности.

Статья 20. Порядок избрания Председателя Парламента

1. Парламент на срок своих полномочий, тайным голосованием, из числа членов Парламента избирает Председателя Парламента.

2. Право на выдвижение по одной кандидатуре Председателя Парламента имеют фракция, группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек.

3. Письменное заявление о выдвижении кандидата на должность Председателя Парламента представляется председательствующему на пленарном заседании Парламента, который составляет единый список кандидатов по очередности выдвижения. После выдвижения кандидатов председательствующий на пленарном заседании Парламента публикует список кандидатов и испрашивает согласия кандидатов баллотироваться на указанную должность.

4. Кандидат на должность Председателя Парламента вправе без каких-либо объяснений снять свою кандидатуру в любое время, в том числе перед каждым голосованием.

5. Кандидату на должность Председателя Парламента для выступления на пленарном заседании Парламента предоставляются 20 минут и соответствующее время для ответов на поставленные вопросы, после чего начинаются прения, которые проводятся в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

6. Избранным на должность Председателя Парламента считается кандидат, которого поддержит большинство полного состава Парламента.

7. Если в процедуре избрания Председателя Парламента участвуют 1 или 2 кандидата, голосование проводится по электронной системе одновременно (в пользу кандидата, выдвинутого первым, – нажатием кнопки «за», а в пользу кандидата, выдвинутого вторым, – нажатием кнопки «против»), а если участвуют более 2 кандидатов, голосование проводится при помощи бюллетеней.

8. Если в процедуре избрания Председателя Парламента участвовал 1 кандидат и он не был избран, процедура избрания начинается заново.

9. Если в процедуре избрания Председателя Парламента участвовали 2 кандидата и ни один из них не набрал необходимого числа голосов, голосование за кандидата, получившего большее число голосов, проводится повторно. Если ему и в этом случае не удастся набрать необходимое число голосов, процедура избрания начинается заново.

10. Если в процедуре избрания Председателя Парламента участвовали более 2 кандидатов и ни один из них не набрал необходимого числа голосов, проводится второй тур среди 2 кандидатов, получивших наибольшее число голосов. Если ни один из них не наберет необходимого числа голосов, голосование за кандидата, получившего большее число голосов, проводится повторно. Если он и в этом случае не наберет необходимого числа голосов, процедура избрания начинается заново. Если кандидат, вышедший во второй тур, снимает свою кандидатуру, вместо него голосование проводится за кандидата, следующего по числу полученных голосов.

11. При разделении голосов во время голосования поровну проводится повторное голосование.

Статья 21. Полномочия Председателя Парламента

1. Председатель Парламента осуществляет полномочия, определенные Конституцией Грузии и настоящим Регламентом, справедливо и беспристрастно.

2. Председатель Парламента:

а) представляет Парламент во внутренних и внешних сношениях страны;

б) направляет работу Парламента, осуществляет общее руководство деятельностью органов Парламента и должностных лиц Парламента;

в) выполняет полные административные функции во Дворце Парламента;

г) председательствует на пленарных заседаниях Парламента, созывает заседания Бюро Парламента и председательствует на них, в случае необходимости поручает осуществление указанных полномочий одному из своих заместителей;

д) приглашает на пленарное заседание Парламента должностных лиц, не имеющих права присутствовать на пленарном заседании Парламента, а также представителей общественности, желающих присутствовать на пленарном заседании;

е) дает отдельные поручения своим заместителям;

ж) в случаях, предусмотренных Конституцией Грузии и статьей 118 настоящего Регламента, подписывает и публикует законы;

з) подписывает и публикует Регламент, подписывает другие акты, принятые Парламентом;

и) подписывает обращения о представлении Президенту законов, принятых Парламентом;

к) определяет бюджет Парламента и представляет его Парламенту на утверждение;

л) в пределах своей компетенции издает приказы;

м) в связи с отдельными вопросами в пределах своей компетенции создает консультативный совет. Состав и порядок деятельности консультативного совета определяются приказом Председателя Парламента;

н) в целях подготовки законопроекта или другого вопроса в Парламенте или устранения разногласий, возникших при его рассмотрении, конкретизации и согласовании отдельных положений на основании консультаций с фракциями приказом создает интерфракционную группу;

о) приказом создает разовые парламентские делегации и, как правило, руководит ими или назначает руководителями одного из своих заместителей или члена Парламента;

п) в порядке, установленном настоящим Регламентом, решает вопросы о направлении в иностранные государства членов Парламента и парламентских делегаций;

р) приказом предоставляет членам Парламента право в разовом порядке входить без специального разрешения в пенитенциарные учреждения, действующие на территории Грузии;

с) приказом регулирует секторное деление пространства в зале пленарных заседаний Парламента и определяет порядок допуска лиц в зал пленарных заседаний;

т) приказом устанавливает порядок возмещения расходов на служебные командировки членов Парламента и публичных и государственных служащих Аппарата Парламента;

у) утверждает правила соблюдения безопасности во Дворце Парламента;

ф) утверждает правила проведения в Парламенте пресс-конференции и аккредитации представителей средств массовой информации;

х) осуществляет общее руководство деятельностью аппарата Парламента;

ц) в порядке, установленном настоящим Регламентом, назначает на должность и освобождает от должности Начальника Аппарата Парламента, заместителя Начальника Аппарата Парламента, начальников департаментов Аппарата Парламента и их заместителей, руководителя службы Мандатури Аппарата Парламента;

ч) утверждает Положение об Аппарате Парламента, его структуру и штатное расписание, определяет размеры должностных окладов, устанавливает порядок определения надбавок к заработной плате и денежного вознаграждения;

ш) приказом устанавливает порядок выплаты единовременной компенсации сотрудникам Аппарата Парламента, имеющим право на получение государственной пенсии, в случае их освобождения со службы на основании личного заявления;

щ) в пределах своей компетенции решает вопросы дисциплинарной ответственности;

ы) от имени Парламента предоставляет представительские полномочия, в том числе доверенности на представительство в Конституционном Суде и общих судах Грузии;

э) приказом устанавливает порядок обновления автопарка Парламента и распределения и закупки служебных автомобилей;

ю) в пределах своей компетенции принимает меры по обеспечению защиты чести и достоинства Парламента и безопасности отдельных членов Парламента;

я) в порядке, установленном настоящим Регламентом, принимает решения о награждении лиц парламентским Орденом Свободы, почетной медалью Парламента и нагрудным знаком Парламента;

я¹) утверждает образец лого Парламента и порядок его использования;

я²) осуществляет иные полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом и другими законодательными актами Грузии.

Статья 22. Ежегодный отчет о деятельности Парламента

1. Председатель Парламента осуществляет координацию и руководство подготовкой ежегодного отчета о деятельности Парламента. Этот отчет публикуется на веб-странице Парламента.

2. Парламент, как правило, в первую неделю пленарных заседаний весенней сессии заслушивает ежегодный отчет о деятельности Парламента, который представляет Парламенту Председатель Парламента.

3. Ежегодный отчет о деятельности Парламента Парламент рассматривает в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

Статья 23. Порядок прекращения полномочий Председателя Парламента

1. Председатель Парламента вправе без каких-либо объяснений в письменной форме обратиться к Парламенту Грузии или публично объявить о своей отставке. Указанный факт принимается Парламентом к сведению на ближайшем пленарном заседании, что оформляется в виде протокольной записи.

2. Председатель Парламента считается ушедшим в отставку с момента письменного обращения к Парламенту или публичного объявления об этом.

3. Председатель Парламента может быть отстранен от должности Парламентом. Вопрос об отстранении Председателя Парламента от должности может в письменной форме ставить перед Парламентом не менее чем одна треть полного состава Парламента.

4. Комитет Парламента по процедурным вопросам в 7-дневный срок проверяет подлинность подписей членов Парламента и на пленарном заседании представляет заключение Парламенту.

5. Парламент принимает решение об отстранении Председателя Парламента от должности без обсуждения, в 15-дневный срок после постановки вопроса.

6. Председатель Парламента считается отстраненным от должности, если предложение об отстранении его от должности было поддержано большинством полного состава Парламента.

7. Если Парламент в течение срока, определенного пунктом 5 настоящей статьи, не примет решения об отстранении Председателя Парламента от должности, член Парламента, подписавший вопрос об отстранении Председателя Парламента от должности, в течение следующих 6 месяцев не вправе вновь участвовать в постановке указанного вопроса.

8. Парламент в случае досрочного прекращения полномочий Председателя Парламента в 14-дневный срок в установленном порядке избирает нового Председателя Парламента.

Статья 24. Исполняющий обязанности Председателя Парламента

1. В отсутствие Председателя Парламента он приказом поручает исполнение обязанностей Председателя Парламента одному из своих заместителей.

2. В предусмотренных Конституцией Грузии случаях исполнения Председателем Парламента обязанностей Президента Грузии, его ухода в отставку, отстранения от должности, невозможности осуществления им своих полномочий либо досрочного прекращения его полномочий как члена Парламента обязанности Председателя Парламента исполняет его первый заместитель, а в случае невозможности осуществления им полномочий Парламент на ближайшем пленарном заседании постановлением поручает исполнение обязанностей Председателя Парламента одному из его заместителей. Решение принимается без обсуждения. В указанном случае право на представление исполняющего обязанности Председателя Парламента имеет фракция.

Статья 25. Порядок избрания заместителей Председателя Парламента

1. Парламент на срок своих полномочий в порядке, установленном настоящим Регламентом, большинством полного состава из числа членов Парламента избирает заместителей Председателя Парламента, в том числе первого заместителя:

а) первый заместитель Председателя Парламента избирается по представлению Председателя Парламента;

б) три заместителя Председателя Парламента избираются по представлению большинства членов Парламента, входящих в парламентское Большинство;

в) по одному заместителю Председателя Парламента избираются по представлению 3 фракций, входящих в парламентскую оппозицию, в которых объединено больше членов Парламента, чем в других фракциях, входящих в оппозицию. Если соответствующая фракция/фракции не представит/не представят кандидата в заместители Председателя Парламента, право на представление кандидата последовательно предоставляется входящим в парламентскую оппозицию фракциям, в которых объединено больше членов Парламента, чем в других фракциях, входящих в парламентскую оппозицию. В случае равного числа членов фракций преимущество отдается фракции, образовавшая которую партия получила большее число голосов на выборах Парламента. Соответствующая фракция представляет кандидата в заместители Председателя Парламента в месячный срок со дня возникновения надлежащего права.

2. Письменное заявление о выдвижении кандидата на должность заместителя Председателя Парламента подается Председателю Парламента, который вносит вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента в порядке, установленном настоящим Регламентом.

3. Если кандидат, выдвинутый в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, не наберет необходимого числа голосов, субъекты, имеющие право на его выдвижение, вправе выдвинуть того же или нового кандидата, и проводится повторное голосование.

4. Если кандидаты на должности заместителей Председателя Парламента в порядке, установленном пунктом 3 настоящей статьи, не получат необходимого числа голосов, процедура избрания начинается заново.

Статья 26. Порядок прекращения полномочий заместителя Председателя Парламента

1. Заместитель Председателя Парламента вправе в порядке, установленном статьей 23 настоящего Регламента, уйти в отставку с должности.

2. Субъекты, предусмотренные пунктом первым статьи 25 настоящего Регламента, вправе в любое время отозвать заместителей Председателя Парламента, избранных по их представлению. Заявление об отзыве заместителя Председателя Парламента подается Председателю Парламента, который извещает об этом Бюро Парламента и Парламент на ближайшем пленарном заседании. Указанный факт Парламент принимает к сведению. С принятием указанного факта к сведению полномочия заместителя Председателя Парламента прекращаются, что оформляется в виде протокольной записи.

3. Парламент в случае отставки, отстранения заместителя Председателя Парламента от должности, прекращения его полномочий иным образом либо досрочного прекращения его полномочий как члена Парламента, как правило, не позднее 15 дней избирает нового заместителя Председателя Парламента.

Глава V. Бюро Парламента

Статья 27. Полномочия Бюро Парламента

1. Для организации работы Парламента создается Бюро Парламента, в состав которого входят Председатель Парламента, заместители Председателя Парламента, председатели комитетов и фракций Парламента.

2. Бюро Парламента в порядке, установленном настоящим Регламентом:

а) разрабатывает и представляет Парламенту на утверждение проект повестки дня недели пленарных заседаний Парламента; в случае необходимости разрабатывает рабочий план двухнедельного цикла сессии Парламента;

б) обеспечивает внесение в проект повестки дня пленарных заседаний Парламента проектов законов, постановлений, концепций, резолюций, обращений, деклараций, других актов, принимаемых Парламентом, а также вопросов на основании заключений комитетов, временных следственных и других временных комиссий;

в) рассматривает вопрос и принимает решение о рассмотрении законопроекта по ускоренной или упрощенной процедуре;

г) обеспечивает внесение в проект повестки дня пленарных заседаний Парламента вопроса об объявлении доверия Правительству Грузии;

д) обеспечивает внесение в проект повестки дня пленарных заседаний Парламента вопроса об избрании должностных лиц, определенных Конституцией Грузии, и даче согласия на их назначение на основании заключений соответствующих комитетов;

е) утверждает квоты пропорционального представительства в комитетах, временных следственных и других временных комиссиях, постоянно действующих парламентских делегациях, Совете по этике, представленных Комитетом Парламента по процедурным вопросам;

ж) утверждает положения о комитетах, временных следственных и других временных комиссиях;

з) решает вопросы регистрации фракций, а также списков членов парламентского Большинства и парламентской оппозиции;

и) передает заявление о регистрации в качестве лоббиста и прилагаемые материалы, а также вопрос о прекращении правового положения лоббиста с целью изучения и подготовки проекта соответствующего решения Комитету Парламента по процедурным вопросам; принимает решение по вопросу о регистрации лица в качестве лоббиста, а также о прекращении правового положения лоббиста;

к) по представлению Председателя Парламента утверждает решения казначейского совета Парламента;

л) по представлению Совета по этике утверждает Положение о Совете по этике;

м) принимает решения по отдельным организационным вопросам работы Парламента;

н) утверждает Положение о конкурсной комиссии по отбору кандидатов в члены попечительского совета Общественного вещателя;

о) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом и другими законодательными актами Грузии.

Статья 28. Заседание Бюро Парламента

1. Заседания Бюро Парламента созывает и председательствует на них Председатель Парламента или по его поручению – заместитель Председателя Парламента.

2. В сессионный период заседания Бюро Парламента проводятся, как правило, по понедельникам в 15 часов, а в период между сессиями Парламента – по необходимости.

3. Заседание Бюро Парламента правомочно, если на нем присутствует более половины списочного состава Бюро Парламента. Бюро Парламента принимает решение большинством голосов присутствующих на заседании членов Бюро, но не менее чем половиной кворума, определенного для открытия заседания (установления правомочия).

4. Заседание Бюро Парламента, как правило, является публичным. Публичное заседание Бюро Парламента передается путем прямой трансляции. Заседание Бюро Парламента может закрываться, если того требует член Бюро и его требование поддерживает большинство присутствующих на заседании членов Бюро. Вопрос о закрытии заседания Бюро Парламента рассматривается в закрытом порядке. Круг лиц, присутствующих на закрытом заседании Бюро Парламента, устанавливает председательствующий на заседании.

5. Присутствие члена Бюро на заседании Бюро Парламента является обязательным. В случае отсутствия по уважительной причине на заседании Бюро Парламента председателя комитета может заменить его заместитель с таким же правом голоса, а председателя фракции с таким же правом голоса может заменить его заместитель или член фракции в случае представления документа, подтверждающего правопреемство.

6. На заседании Бюро Парламента с согласия Бюро могут присутствовать другие члены Парламента с правом совещательного голоса.

7. Парламентский секретарь Правительства Грузии может присутствовать на заседании Бюро Парламента.

Статья 29. Решение Бюро Парламента

1. О решении, принятом Бюро Парламента, в случаях, предусмотренных настоящим Регламентом, Парламент извещается на ближайшем пленарном заседании.

2. Парламент может отменить или изменить решение Бюро Парламента по обоснованному требованию Председателя Парламента, комитета, фракции, группы членов Парламента в составе не менее семи внефракционных членов Парламента. Инициатору вопроса на пленарном заседании Парламента предоставляется не более 10 минут для обоснования, после чего вопрос ставится на голосование. Решение принимается большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной пятой полного состава Парламента, и оформляется в виде протокольной записи.

3. Решение Бюро Парламента оформляется протоколом заседания Бюро Парламента.

Глава VI. Комитеты Парламента и порядок их деятельности

Статья 30. Основания деятельности комитетов Парламента

Предварительную подготовку законодательных вопросов, содействие исполнению решений Парламента, контроль за деятельностью Правительства Грузии и других подотчетных Парламенту органов (органы, которые в соответствии с Конституцией Грузии или другими законодательными актами представляют Парламенту отчет о своей деятельности или иная подотчетность Парламенту которых непосредственно предусматривается законодательным актом) Парламент обеспечивает посредством комитетов.

Статья 31. Комитеты Парламента

1. Комитетами Парламента являются:

а) Комитет по защите прав человека и гражданской интеграции;

б) Комитет по образованию, науке и делам молодежи;

в) Комитет по охране окружающей среды и природным ресурсам;

г) Комитет диаспоры;

д) Комитет по интеграции с Европой;

е) Комитет по экономической политике;

ж) Комитет по обороне и безопасности;

з) Комитет по юридическим вопросам;

и) Комитет по культуре;

к) Комитет по региональной политике и самоуправлению;

л) Комитет по внешним сношениям;

м) Комитет по процедурным вопросам;

н) Финансово-бюджетный комитет;

о) Комитет по сельскому хозяйству;

п) Комитет по спорту;

р) Комитет по здравоохранению и социальным вопросам.

2. Общую координацию деятельности комитетов осуществляет Председатель Парламента.

3. Полномочия и порядок деятельности комитетов определяются Конституцией Грузии, настоящим Регламентом и положением о комитете.

Статья 32. Формирование и состав комитета

1. Состав комитета определяется пропорционально представительству фракций и входящих в парламентское Большинство внефракционных членов Парламента, и численности входящих в парламентскую оппозицию внефракционных членов Парламента. Численность членов комитетов и квоты пропорционального представительства определяет Комитет Парламента по процедурным вопросам и утверждает Бюро Парламента, а на первом заседании вновь избранного Парламента определяет временная мандатная комиссия Парламента и утверждает Парламент постановлением.

2. Полный состав комитета определяется не менее 9 членами Парламента. Комитет приступает к работе, если назначено не менее 5 членов комитета и избран председатель комитета.

3. Член Парламента обязан входить в состав по меньшей мере 1 комитета, вместе с тем, он не может числиться более чем в 2 комитетах. Вопрос о вступлении члена Парламента в состав второго комитета решает его фракция в соответствии с числом мест, установленных квотами пропорционального представительства.

4. В случаях, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, в 3-дневный срок со дня утверждения Бюро Парламента/Парламентом квот пропорционального представительства фракций в комитетах фракция по собственному решению выдвигает членов в комитет.

5. О решении фракции о выдвижении члена в комитет извещаются Комитет Парламента по процедурным вопросам/временная мандатная комиссия Парламента и Бюро Парламента. Комитет Парламента по процедурным вопросам/временная мандатная комиссия Парламента проверяет правильность выдвижения фракцией члена в комитет и в случае необходимости осуществляет соответствующее реагирование. Выдвинутый фракцией член считается назначенным в комитет с момента принятия Бюро Парламента/временной мандатной комиссией Парламента указанного факта к сведению.

6. Внефракционный член Парламента становится членом комитета в порядке, установленном пунктами 4 и 5 настоящей статьи, на основании личного заявления члена Парламента. Внефракционный член Парламента прекращает деятельность в органе Парламента или на парламентской должности с момента создания им фракции в порядке, установленном настоящим Регламентом, а также с момента принятия Бюро Парламента к сведению заявления о его вступлении в члены фракции. Если квоты пропорционального представительства внефракционных членов Парламента сокращаются, они обязаны сами определять вопрос о выходе из того или иного органа Парламента в соответствии с квотами. В случае невыполнения в недельный срок указанного обязательства внефракционными членами Парламента вопрос об отзыве соответствующего внефракционного члена Парламента из того или иного органа Парламента на заседании надлежащего органа решает председательствующий на заседании жеребьевкой.

7. По требованию фракций, входящих в парламентское Большинство, и внефракционных членов Парламента, Комитет Парламента по процедурным вопросам определяет общие квоты представительства для фракций, входящих в парламентское Большинство, и внефракционных членов Парламента, которые утверждает Бюро Парламента.

8. В случае утверждения квот пропорционального представительства в соответствии с пунктом 7 настоящей статьи вступление члена парламентского Большинства в члены комитета осуществляется на основании заявления лидера парламентского Большинства, которое Бюро Парламента принимает к сведению.

9. Председатель Парламента и его первый заместитель не могут входить в состав комитета.

10. Решение о вступлении в члены комитета заместителя Председателя Парламента, лидера парламентского Большинства, председателя фракции принимает соответствующая фракция в соответствии с количеством мест, установленным квотами пропорционального представительства.

11. Если изменения, осуществленные во фракции, влияют на пропорциональное представительство фракций в комитете, Комитет Парламента по процедурным вопросам в недельный срок определяет и на ближайшем заседании Бюро Парламента представляет новые квоты пропорционального представительства.

Статья 33. Прекращение полномочий члена комитета

1. Член комитета вправе в любое время выйти из состава комитета. Он должен известить об этом в письменной форме председателя фракции, Бюро Парламента и Комитет Парламента по процедурным вопросам.

2. Полномочия члена комитета прекращаются:

а) с момента принятия Бюро Парламента к сведению его заявления о выходе из состава комитета;

б) с момента прекращения его полномочий как члена Парламента;

в) с момента его избрания на должность, несовместимую с членством в комитете;

г) в случаях, предусмотренных пунктом 2 статьи 53 настоящего Регламента.

Статья 34. Порядок избрания председателя комитета

1. Председателя комитета в порядке, установленном настоящим Регламентом, из числа членов комитета избирает Парламент.

2. Право на выдвижение кандидатуры председателя комитета имеют: фракция, группа членов Парламента в составе не менее семи внефракционных членов Парламента в 7-дневный срок с момента назначения более чем половины полного состава членов Комитета, отставки, отстранения председателя комитета, прекращения его полномочий иным образом либо досрочного прекращения его полномочий как члена Парламента.

3. Если в срок, определенный пунктом 2 настоящей статьи, правомочные субъекты не представят кандидатуру председателя комитета, в 5-дневный срок после истечения этого срока кандидатуру председателя комитета из состава членов комитета представляет Председатель Парламента.

4. Председатель комитета избирается открытым голосованием. В случае участия в процедуре избрания председателя комитета 1 или 2 кандидатов голосование проводится при помощи электронной системы одновременно (за кандидата, первого по очередности выдвижения, – при помощи кнопки «за», а за кандидата, второго по очередности выдвижения, – при помощи кнопки «против»), а если участвуют более 2 кандидатов, голосование проводится при помощи именных бюллетеней.

5. После выдвижения кандидатов председательствующий на пленарном заседании Парламента публикует список кандидатов.

6. Решение об избрании председателя комитета считается принятым, если его поддержит большинство полного состава Парламента. Указанное решение принимается без обсуждения.

7. Если в процедуре избрания председателя комитета участвовал 1 кандидат, и он не был избран, процедура избрания проводится повторно. Если участвовали 2 кандидата и ни один из них не набрал необходимого числа голосов, проводится повторное голосование за кандидата, который набрал наибольшее число голосов. Если он и в этом случае не наберет необходимого числа голосов, процедура избрания начинается заново.

8. Если в процедуре избрания председателя комитета участвовали более 2 кандидатов и ни один из них не набрал необходимого числа голосов, проводится второй тур среди 2 кандидатов, получивших наибольшее число голосов. При невозможности выявления в первом туре лишь 2 кандидатов с лучшими результатами, во втором туре голосование проводится за кандидатов, поделивших по числу полученных голосов первое или второе места. Избранным считается кандидат, набравший наибольшее число голосов, но не менее одной трети полного состава Парламента. При разделении голосов поровну процедура избрания начинается заново.

9. В случае снятия своей кандидатуры кандидатом, прошедшим во второй тур, голосование вместо него проводится за следующего по числу набранных голосов кандидата.

10. Кандидат вправе снять свою кандидатуру перед каждым голосованием.

Статья 35. Порядок избрания заместителей председателя комитета

1. Комитет на первом организационном заседании открытым голосованием большинством списочного состава из числа своих членов избирает 3 заместителей председателя комитета (в том числе, первого заместителя) и извещает об этом Бюро Парламента.

2. Право на выдвижение кандидатуры первого заместителя председателя комитета имеет председатель комитета. Выдвигать одновременно несколько кандидатур первого заместителя председателя комитета не допускается. Право на выдвижение кандидатуры одного заместителя председателя комитета имеют фракция, входящая в состав парламентского Большинства, или группа членов Парламента в составе не менее семи внефракционных членов Парламента, входящих в парламентское Большинство, а кандидатуры одного заместителя – фракция, входящая в парламентскую оппозицию, или группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек, входящих в парламентскую оппозицию.

3. Если в избрании заместителя председателя комитета участвовал 1 кандидат и он не набрал необходимое число голосов, процедура избрания начинается заново. Если участвовали 2 кандидата и ни один из них не набрал необходимого числа голосов, голосование проводится повторно за кандидата, получившего наибольшее число голосов. Если он и в этом случае не наберет необходимого числа голосов, процедура избрания начинается заново. Если участвовали более 2 кандидатов и ни один из них не набрал необходимого числа голосов, проводится второй тур среди 2 кандидатов, получивших наибольшее число голосов.

4. Если кандидат, прошедший во второй тур, снял свою кандидатуру, вместо него голосование проводится за следующего по числу полученных голосов кандидата.

5. При невозможности выявления в первом туре лишь 2 кандидатов с лучшими результатами, во втором туре голосование проводится за кандидатов, поделивших по числу полученных голосов первое или второе места.

6. Избранным во втором туре считается кандидат, набравший наибольшее число голосов.

7. При получении равного числа голосов кандидатами, участвовавшими во втором туре, победившим считается кандидат с наилучшими результатами в первом туре. Если в указанном порядке победивший не будет выявлен, процедура избрания начинается заново.

8. В случае начала повторной процедуры избрания соответствующие субъекты вправе выдвинуть ту же или другую кандидатуру. Представление одной и той же кандидатуры допускается только дважды.

9. Порядок, установленный настоящей статьей, действует, если первый заместитель или заместитель председателя комитета не будут избраны на первом организационном заседании комитета, также в случае, если подлежит избранию правопреемник первого заместителя или заместителя председателя комитета после прекращения их полномочий.

Статья 36. Прекращение полномочий председателя комитета и заместителей председателя комитета

1. Отстранить председателя комитета от должности может Парламент, а заместителя председателя комитета – комитет, если того требуют Председатель Парламента, Бюро, не менее одной пятой полного состава Парламента, а также в случае с председателем комитета – большинство списочного состава соответствующего комитета, а в случае с первым заместителем председателя комитета – не менее одной трети списочного состава соответствующего комитета.

2. Решение об отстранении считается принятым, если его поддержит в случае с председателем комитета – большинство полного состава Парламента, а в случае с заместителем председателя комитета – большинство списочного состава комитета.

3. Председатель комитета вправе подать в отставку в любое время. Заявление об отставке подается в Бюро Парламента. Председатель комитета считается ушедшим в отставку со дня подачи указанного заявления в Бюро Парламента. Заявление председателя комитета об отставке Парламент принимает к сведению на пленарном заседании, что оформляется в виде протокольной записи.

4. Заместитель председателя комитета вправе подать в отставку в любое время. Заявление об отставке подается председателю соответствующего комитета, который знакомит с указанным заявлением комитет. Заместитель председателя комитета считается ушедшим в отставку со дня подачи указанного заявления председателю комитета. Заявление заместителя председателя комитета об отставке комитет принимает к сведению, что оформляется в виде протокольной записи.

5. Каждый субъект, предусмотренный пунктом 2 статьи 35 настоящего Регламента, вправе в любое время отозвать заместителя председателя комитета, избранного по его представлению. Заявление об отзыве заместителя председателя комитета представляется председателю комитета, который извещает об этом комитет. Комитет принимает указанный факт к сведению, что оформляется в виде протокольной записи.

6. Если член Парламента избран на должность заместителя председателя комитета по квоте фракции и его статус как члена указанной фракции прекращен, прекращаются и его полномочия как заместителя председателя комитета.

Статья 37. Положение о комитете

1. Комитет на первом организационном заседании разрабатывает Положение о комитете.

2. Положением о комитете определяются направления деятельности и полномочия комитета, а также вопросы, связанные с организацией работы комитета.

3. Протокол первого организационного заседания комитета и Положение о комитете представляются Бюро Парламента.

Статья 38. Заседание комитета

1. Периодичность проведения заседаний комитета определяет комитет, но в сессионный период должно проводиться не менее 1 заседания в месяц (в период между сессиями Парламента комитет не обязан проводить заседания комитета). Заседание комитета созывается в заранее определенное время.

2. Председатель комитета созывает заседание комитета по своей инициативе, по требованию большинства списочного состава комитета или по поручению Бюро Парламента. Если председатель комитета не созывает заседание комитета в случае требования большинства списочного состава комитета или поручения Бюро Парламента, заседание комитета созывает один из заместителей председателя комитета, определенный инициатором созыва заседания комитета.

3. Заседание комитета правомочно, если на нем присутствует большинство списочного состава комитета.

4. Если член комитета, назначенный фракцией, временно не может участвовать в работе комитета, назначившая его фракция вправе временно заменить указанного члена другим членом фракции. Об этом фракция письменно уведомляет председателя соответствующего комитета до заседания комитета. Указанное право может применяться в отношении каждого из членов фракции в случае их отсутствия на заседании комитета не более пяти раз в течение одной сессии. При этом в указанное количество не засчитывается случай, когда член фракции не может присутствовать на заседании комитета по уважительной причине, предусмотренной пунктом 6 настоящей статьи. Отсутствие на заседании комитета члена комитета, правопреемник которого присутствует на заседании, пропуском соответствующего заседания не считается.

5. Комитет Парламента по процедурным вопросам изучает информацию о применении права, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи, и с целью соблюдения требований того же пункта в случае необходимости осуществляет надлежащее реагирование. При этом Комитет Парламента по процедурным вопросам в конце каждой сессии в случае необходимости рассматривает вопрос о применении права, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи, и в случае выявления нарушения представляет соответствующее заключение Бюро Парламента.

6. Отсутствие члена Парламента на заседании комитета не считается пропуском по неуважительной причине, если информация о наличии уважительной причины пропуска заседания в письменном виде будет предоставлена председателю комитета до заседания. Уважительной причиной пропуска членом комитета заседания комитета считается его болезнь (подтвержденная больничным листом или другим соответствующим документом), служебная командировка, рождение, смерть, болезнь (подтвержденная больничным листом или другим соответствующим документом) члена семьи. Для целей настоящего пункта под «членами семьи» подразумеваются супруги, родственники по прямой восходящей или нисходящей линии, пасынки, падчерицы, сестры, братья. Факт отсутствия члена комитета на заседании комитета оформляется в виде протокольной записи.

7. Каждый комитет не позднее 3 дней по окончании каждого месяца направляет Комитету Парламента по процедурным вопросам протокольные записи заседаний комитета, а также письменные обращения, представленные председателю комитета в связи с причиной пропуска членами комитета заседаний комитета и по поводу применения права, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи.

8. Дата проведения и повестка дня заседания комитета вместе с вопросами, подлежащими рассмотрению, публикуются на веб-странице Парламента. Заседание комитета может проводиться не ранее 2-го календарного дня со дня опубликования даты проведения и повестки дня заседания комитета. Срок, определенный настоящим пунктом, не распространяется на случай рассмотрения законопроекта в ускоренном порядке, на случай рассмотрения законопроекта в упрощенном порядке, на случай рассмотрения мотивированных замечаний Президента Грузии, на рассмотрение вопроса о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента, на рассмотрение вопроса о регистрации фракции, на определение квот пропорционального представительства, а также на случай переноса заседания комитета на тот же день.

9. Повестку дня заседания комитета определяет председатель комитета по своей инициативе или по требованию члена/членов комитета. При определении повестки дня заседания комитета председатель комитета обязан в случае требования большинства списочного состава комитета внести вопрос в повестку дня заседания комитета. Внесение в повестку дня нового вопроса на заседании комитета не допускается, за исключением вопросов, предусмотренных Конституцией Грузии, и случая рассмотрения законопроекта в ускоренном порядке. Вопрос может быть исключен из повестки дня заседания на заседании комитета по обоснованному решению большинства присутствующих на заседании. Исключение вопроса из повестки дня заседания или внесение нового вопроса в повестку дня до заседания комитета может осуществляться по обоснованному письменному требованию большинства списочного состава комитета.

10. Отдельные вопросы, предусмотренные повесткой дня заседания, по предложению председательствующего на заседании могут рассматриваться на заседании комитета в соответствии с очередностью выступающих (кроме докладчика) и определенным временем. Решение об указанном принимается большинством голосов членов комитета, присутствующих на заседании комитета.

11. Решение на заседании комитета принимается открытым голосованием, большинством голосов членов комитета, присутствующих на заседании, но не менее чем половины числа голосов, необходимого для открытия заседания (установления правомочия), за исключением случаев, предусмотренных настоящим Регламентом.

12. Заседание комитета является публичным. Ведется прямая трансляция публичных заседаний комитета. В особых случаях заседание комитета или его часть могут быть закрытыми. Решение о закрытии заседания комитета или его части принимается в закрытом порядке, большинством списочного состава комитета. Круг лиц, присутствующих на закрытом заседании комитета, устанавливает председательствующий на заседании. Не допускается закрывать заседание комитета во время рассмотрения законопроекта.

13. На заседании комитета составляется протокол заседания комитета. Протокол и аудиозапись заседания комитета в 14-дневный срок со дня завершения указанного заседания публикуется на веб-странице Парламента, за исключением случая принятия решения о закрытии заседания комитета или его части в соответствии с пунктом 12 настоящей статьи, когда протокол и аудиозапись заседания комитета или их соответствующие части не публикуются.

14. На заседании комитета с правом совещательного голоса могут присутствовать другие члены Парламента, члены Правительства Грузии и приглашенные лица.

15. Присутствовать на заседании комитета могут быть приглашены заинтересованные представители общественности. Им по решению председательствующего на заседании предоставляется право выступить.

16. Присутствовать на заседании комитета по приглашению могут представители средств массовой информации, аккредитованные в установленном порядке.

17. В дни пленарных заседаний очередной сессии Парламента не допускается комитетское рассмотрение законопроекта, за исключением случая, когда пленарное заседание Парламента не проводится, принято решение о рассмотрении законопроекта в ускоренном порядке или решение о рассмотрении законопроекта в упрощенном порядке, а также случаев рассмотрения проекта закона о государственном бюджете, проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете и рассмотрения мотивированных замечаний Президента Грузии.

18. Комитет правомочен проводить выездные заседания. В случае присутствия члена Парламента, являющегося членом двух комитетов, на заседании одного из этих комитетов, его отсутствие на заседании второго комитета не считается пропуском по неуважительной причине, если заседания обоих комитетов проводятся в один день и по меньшей мере одно из них – выездное.

Статья 39. Совместное заседание комитетов

По требованию Председателя Парламента, решению Бюро Парламента или решению председателей соответствующих комитетов может проводиться совместное заседание комитетов. В связи с вопросами, рассматриваемыми на совместном заседании комитетов, комитеты принимают соответствующее решение путем голосования по отдельности.

Статья 40. Полномочия председателя комитета, его первого заместителя и заместителей

1. Председатель комитета осуществляет свои полномочия справедливо и беспристрастно.

2. Председатель комитета:

а) руководит деятельностью комитета, созывает и ведет заседания комитета;

б) представляет комитет в Парламенте, за его пределами и в соответствующих межпарламентских отношениях;

в) подписывает акты комитета и протоколы заседаний комитета;

г) осуществляет общее руководство аппаратом комитета;

д) до конца января каждого года представляет Председателю Парламента в письменной форме отчет об осуществленной комитетом деятельности по итогам предыдущего года;

е) издает распоряжения по внутрикомитетским организационным вопросам;

ж) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом и другими законодательными актами Грузии.

3. Первый заместитель председателя комитета:

а) в случае отсутствия председателя комитета исполняет обязанности председателя комитета;

б) выполняет отдельные поручения председателя комитета.

4. Заместитель председателя комитета:

а) в случае отсутствия первого заместителя председателя комитета исполняет обязанности председателя комитета;

б) выполняет отдельные поручения председателя комитета.

5. В случае ухода в отставку, отстранения от должности председателя комитета, прекращения его полномочий иным образом, невозможности осуществления им своих полномочий либо досрочного прекращения его полномочий как члена Парламента обязанности председателя комитета исполняет его первый заместитель. В случае отсутствия первого заместителя председателя комитета обязанности председателя комитета исполняет заместитель председателя комитета, избранный по квоте парламентского Большинства, а в случае его отсутствия – заместитель председателя комитета, избранный по квоте парламентской оппозиции.

6. В случае, предусмотренном пунктом 5 настоящей статьи, при невозможности исполнения обязанностей председателя комитета заместителями председателя комитета Председатель Парламента поручает исполнение обязанностей председателя комитета одному из членов комитета.

Статья 41. Полномочия комитета

1. Комитет в пределах своей компетенции:

а) разрабатывает, рассматривает и подготавливает к пленарному заседанию Парламента проекты законодательных актов Грузии, постановлений и других решений Парламента;

б) участвует в рассмотрении и разработке представленных в Парламент законопроектов или (и) проектов иных актов, подготавливает заключения и лист, отражающий положение с учетом в законопроекте представленных замечаний по законопроекту;

в) рассматривает проект государственного бюджета и разрабатывает заключение;

г) в порядке, установленном настоящим Регламентом, рассматривает отчеты Службы государственного аудита;

д) контролирует исполнение законодательных актов Грузии, постановлений и других решений Парламента и в случае необходимости представляет Парламенту соответствующее заключение;

е) осуществляет контроль за деятельностью Правительства Грузии и других подотчетных Парламенту органов и в случае необходимости представляет Парламенту соответствующее заключение;

ж) решает организационные вопросы деятельности комитета;

з) пользуется правом законодательной инициативы;

и) осуществляет иные полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом и другими законодательными актами Грузии.

2. Все вопросы, подлежащие рассмотрению на пленарном заседании Парламента, рассматривает соответствующий комитет. Исключение составляют вопросы, касающиеся избрания соответствующего должностного лица Парламента, создания временной следственной и других временных комиссий, объявления доверия Правительству Грузии, избрания Президента Грузии и отстранения должностного лица от должности в порядке импичмента, а также другие исключения, предусмотренные настоящим Регламентом.

3. Комитет по собственной инициативе или на основании соответствующего заявления, обращения, петиции в пределах своей компетенции изучает деятельность административных органов, в случае необходимости истребует соответствующие материалы и представляет заключение на рассмотрение Парламента.

4. Другие полномочия комитета определяются Положением о комитете.

Статья 42. Контроль за исполнением нормативных актов

1. Комитет контролирует положение с исполнением принятых Парламентом нормативных актов в сфере, относящейся к его ведению. С этой целью он изучает и анализирует эффективность указанных нормативных актов, пробелы, выявленные в период их действия, рассматривает мероприятия, необходимые для их устранения, объективные и субъективные факторы, препятствующие полноценному введению в действие нормативных актов, и принимает меры к обеспечению их исполнения.

2. Бюро Парламента правомочно на основании обращения соответствующего комитета вносить в повестку дня недели пленарных заседаний Парламента вопрос об исполнении нормативного акта. Указанный вопрос рассматривается в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

3. После проведения парламентского слушания о положении с исполнением нормативного акта Парламент в случае необходимости принимает постановление, в котором могут быть отражены:

а) оценка Парламента, касающаяся исполнения нормативного акта;

б) задание соответствующему комитету о подготовке надлежащего изменения с целью внесения поправки в нормативный акт.

Статья 43. Проверка соответствия подзаконных актов законодательству Грузии

1. Комитет в пределах своей компетенции правомочен проверять соответствие законодательству Грузии нормативных актов Правительства Грузии, министров, руководителей других государственных ведомств исполнительной власти и положение с их исполнением. Он изучает и анализирует пробелы, выявленные в период действия указанных нормативных актов, и разрабатывает рекомендации, которые направляет соответствующим ведомствам.

2. Комитет проверяет в сфере, относящейся к его ведению, исполнение в установленный срок поручений, определенных для учреждений исполнительной власти переходными положениями нормативных актов Парламента. Если срок для выполнения указанных поручений не установлен, его для соответствующих учреждений исполнительной власти устанавливает комитет. Комитет ежемесячно предоставляет информацию о положении с исполнением поручений, предусмотренных настоящим пунктом, Комитету Парламента по процедурным вопросам, который изучает указанную информацию и раз в 3 месяца представляет ее Бюро Парламента. Комитет Парламента по процедурным вопросам обеспечивает ежемесячное опубликование на веб-странице Парламента информации о положении с исполнением поручений, определенных переходными положениями нормативных актов Парламента.

3. В случае невыполнения поручения или рекомендации, предусмотренных настоящей статьей, комитет принимает соответствующее решение.

Статья 44. Обязательство по предоставлению информации комитету

Член Правительства Грузии, должностное лицо, подотчетное Парламенту, руководитель органа, подотчетного Парламенту, на основании решения комитета обязаны в срок, установленный комитетом, представлять ему соответствующие документы, заключения и другие необходимые материалы. Председатель комитета направляет соответствующему должностному лицу решение комитета, предусмотренное настоящей статьей, не позднее 3 дней со дня его принятия.

Статья 45. Акты комитета

1. Актами комитета являются: заключение, рекомендация, решение.

2. Комитет в результате заслушивания, контроля и проверки информации по вопросам, относящимся к его компетенции, а также после рассмотрения законопроекта разрабатывает заключение. Заключение комитета, как правило, представляется Бюро Парламента, пленарному заседанию Парламента или направляется по назначению.

3. Комитет в результате заслушивания, контроля и проверки информации по вопросам, относящимся к его компетенции, а также по выявленным фактам нарушения Конституции и законов Грузии разрабатывает рекомендации. Рекомендация комитета может быть представлена Парламенту или направляться по подчиненности для реагирования. О результатах ее рассмотрения или принятых мерах не позднее одного месяца или в срок, установленный комитетом, извещается комитет.

4. По вопросам, по которым комитет не разрабатывает заключение или рекомендацию, он принимает решение.

5. Акт, принятый комитетом, как правило, должен содержать краткое описание вопроса, подлежащего рассмотрению комитетом, обоснованную позицию комитета или (и) конкретные меры реагирования.

Статья 46. Отчет о деятельности, осуществленной комитетом

Председатель комитета до конца января каждого года в письменной форме представляет Председателю Парламента отчет об осуществленной комитетом деятельности по итогам предыдущего года.

Статья 47. Тематический докладчик от комитета

1. В целях улучшения законотворческой, надзорной и иных видов деятельности Парламента, а также обеспечения высокого качества деятельности и распределения работы между членами Парламента по решению комитета отдельный член/члены комитета может быть в пределах компетенции комитета определен/могут быть определены тематическим докладчиком/докладчиками от комитета.

2. Комитет определяет также сферу/сферы или направление/направления работы тематического докладчика от комитета.

Статья 48. Рабочая группа комитета

1. Комитет в целях содействия деятельности комитета, предварительной подготовки законодательных вопросов, а также в связи с другими текущими вопросами своим решением создает рабочую группу.

2. Состав и руководителя рабочей группы комитета определяет комитет. В состав рабочей группы по усмотрению комитета могут входить члены Парламента, представители государственных ведомств и специалисты в соответствующих областях, а также другие заинтересованные лица.

3. Срок работы рабочей группы устанавливает комитет. Указанный срок может быть продлен комитетом на основании аргументированного обращения рабочей группы.

Статья 49. Консультативный совет

1. При комитете с целью оказания консультаций по вопросам, относящимся к его отраслевой специализации и направлениям, по решению комитета, не более чем на срок полномочий Парламента текущего созыва может создаваться консультативный совет, который состоит из компетентных специалистов в соответствующей области. Состав, сроки и порядок деятельности консультативного совета определяются решением комитета. Председателем консультативного совета может быть только член соответствующего комитета.

2. Заседание консультативного совета по необходимости созывает председатель соответствующего комитета.

Глава VII. Фракции

Статья 50. Статус фракции

1. Фракция является политическим субъектом деятельности Парламента, в котором члены Парламента объединяются для достижения общих политических целей. Порядок создания и деятельности фракции и ее полномочия определяются Конституцией Грузии и настоящим Регламентом.

2. Запрещается создание фракции по личному, профессиональному, местному, региональному или религиозному признаку.

Статья 51. Создание фракции

1. Право на создание фракции имеют не менее 7 членов Парламента.

2. Члены Парламента, избранные по представлению одной политической партии, не вправе создавать более одной фракции.

3. Члены Парламента, желающие создать фракцию, разрабатывают устав фракции.

4. Уставом фракции регулируются внутриорганизационные вопросы фракции в соответствии с Конституцией Грузии и настоящим Регламентом.

5. Уставом фракции должны определяться порядок создания фракции и осуществления изменений в ее составе, порядок создания руководящих органов и избрания должностных лиц фракции и их компетенция, полномочия членов фракции, цели, задачи, структура фракции и процедура пересмотра устава.

6. Руководителем фракции является председатель фракции. У председателя фракции может быть не более одного заместителя на каждые 7 членов фракции. Если у председателя фракции есть более одного заместителя, одному из них может быть предоставлен статус первого заместителя председателя фракции. Полномочия и правила избрания, отстранения и отставки председателя фракции, первого заместителя председателя фракции и заместителя председателя фракции определяются уставом фракции.

7. Фракция считается созданной с момента принятия устава фракции не менее чем 7 членами Парламента, объединившимися в ней.

8. Регистрация вновь созданной фракции обязательна. Вновь созданная фракция до регистрации выполняет полномочия, определенные статьей 52 настоящего Регламента.

Статья 52. Регистрация фракции

1. Права и обязанности фракции, предусмотренные настоящим Регламентом, возникают с момента регистрации.

2. Фракция до регистрации избирает председателя фракции из своего состава.

3. Председатель фракции с первым же собранием вновь избранного Парламента с целью регистрации фракции обращается во временную мандатную комиссию Парламента с заявлением, в котором указываются официальное наименование фракции, личные данные ее председателя, других руководящих лиц и членов. К заявлению прилагается устав фракции. Вопрос регистрации фракции незамедлительно рассматривает и решение принимает временная мандатная комиссия Парламента. Если временная мандатная комиссия Парламента на первом же пленарном заседании Парламента не примет какого-либо решения, фракция считается зарегистрированной с момента представления документации временной мандатной комиссии. Фракция, которой было отказано в регистрации, вправе ставить вопрос о правомерности решения временной мандатной комиссии Парламента на пленарном заседании Парламента.

4. Председатель фракции для регистрации фракции, кроме случая, предусмотренного пунктом 3 настоящей статьи, в недельный срок после создания фракции обращается к Председателю Парламента с заявлением, в котором указываются официальное наименование фракции, личные данные ее председателя, других руководящих лиц и членов. К заявлению прилагается устав фракции. Председатель Парламента незамедлительно передает документацию, представленную для регистрации фракции, Комитету Парламента по процедурным вопросам, который представляет свое заключение на ближайшем заседании Бюро Парламента. Если Бюро Парламента на ближайшем заседании не примет иного обоснованного решения в соответствии с пунктом 5 настоящей статьи, фракция считается зарегистрированной с момента представления документации Председателю Парламента. О решении Бюро Парламента Парламент извещается на ближайшем пленарном заседании, и указанное решение публикуется на веб-странице Парламента.

5. Если фракция не удовлетворяет требования пункта 2 статьи 50 и пунктов первого–3 статьи 51 настоящего Регламента, ей будет отказано в регистрации. Фракция, которой было отказано в регистрации, вправе поставить вопрос о правомерности решения Бюро Парламента на пленарном заседании Парламента. Об указанном фракция, которой было отказано в регистрации, в письменной форме обращается в Бюро Парламента. Бюро Парламента вносит вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента.

6. В случае, предусмотренном настоящей статьей, при рассмотрении на пленарном заседании Парламента вопроса о правомерности решения об отказе фракции в регистрации вначале выступает с представитель фракции, получившей отказ в регистрации, которому предоставляется для выступления время – не более 10 минут, затем – представитель Комитета Парламента по процедурным вопросам/временной мандатной комиссии Парламента, продолжительность выступления которого не должна превышать 10 минут, а в конце выступают представители фракций, каждому из которых предоставляется время для выступления – не более 5 минут, после чего Парламент принимает решение голосованием.

Статья 53. Представительство фракции в органах Парламента

1. Представительство фракции в органах Парламента определяется пропорционально числу членов Парламента, объединившихся во фракции, за исключением случаев, установленных Конституцией Грузии и настоящим Регламентом.

2. Выдвинутый фракцией член прекращает деятельность в органе Парламента или на парламентской должности с момента направления Комитету Парламента по процедурным вопросам в порядке, установленном настоящим Регламентом, письменного уведомления об упразднении фракции, о его выходе или исключении из фракции, а также с момента принятия Бюро Парламента к сведению заявления о его отзыве фракцией из указанного органа. Фракция вправе выдвинуть новую кандидатуру.

3. В случае создания, упразднения фракции, вступления членов во фракцию, выхода либо исключения членов из фракции, если изменения, осуществляемые во фракции, влияют на пропорциональное представительство фракций, Комитет Парламента по процедурным вопросам определяет новые квоты пропорционального представительства. В таком случае утверждение новых квот пропорционального представительства не влечет прекращения полномочий членов Парламента, выдвинутых в соответствующий орган Парламента до утверждения указанных квот, которых изменения, предусмотренные настоящим пунктом, не коснулись непосредственно.

4. В случае увеличения квот пропорционального представительства персональные вопросы представительства фракции в парламентских органах решает соответствующая фракция.

5. В случае, если квоты пропорционального представительства фракции были сокращены, она обязана сама определить вопрос отзыва своих членов из тех или иных органов Парламента. В случае невыполнения фракцией указанного обязательства в недельный срок вопрос об отзыве членов соответствующей фракции из тех или иных органов Парламента на заседании надлежащего органа решает председательствующий на заседании путем жеребьевки.

Статья 54. Изменения в составе фракции

1. Член Парламента может объединиться только в 1 фракции.

2. Член Парламента, желающий объединиться во фракции, обращается к председателю фракции с письменным заявлением.

3. Фракция рассматривает заявление члена Парламента в порядке, установленном уставом фракции, и принимает соответствующее решение.

4. Член Парламента вправе без какой-либо мотивации, в любое время выйти из состава фракции. Об этом он в письменной форме письменно обращается к председателю фракции.

5. Фракция вправе в случаях, предусмотренных уставом фракции, исключить члена из фракции.

6. В случае принятия члена во фракцию, выхода или исключения члена из фракции председатель фракции в 3-дневный срок письменно извещает об этом Бюро Парламента и Комитет Парламента по процедурным вопросам.

7. Член считается принятым во фракцию с момента принятия Бюро Парламента указанного факта к сведению. Член считается вышедшим или исключенным из фракции с момента направления письменного сообщения об указанном Комитету Парламента по процедурным вопросам в порядке, установленном настоящей статьей. В случае, предусмотренном пунктом 9 настоящей статьи, член считается вышедшим из состава фракции с подачей им заявления о выходе из состава фракции, а исключенным из фракции – с момента его исключения фракцией. При этом, в срок, определенный пунктом 9 настоящей статьи, член считается принятым в соответствующую фракцию с момента подачи им заявления о вступлении в члены фракции.

8. В случае принятия члена во фракцию Комитет Парламента по процедурным вопросам проверяет правильность изменений, произведенных во фракции, и в случае необходимости осуществляет соответствующее реагирование.

9. Если в результате выхода или исключения члена из фракции или прекращения полномочий его как члена Парламента в ней остается объединившимися менее 7 членов Парламента, фракция считается упраздненной на 7-й день со дня выхода или исключения члена из фракции либо прекращения его полномочий как члена Парламента. В течение указанного периода фракция сохраняет права, определенные настоящим Регламентом. Об упразднении фракции Комитет Парламента по процедурным вопросам извещает Парламент на ближайшем пленарном заседании.

10. В случае избрания, отстранения от должности, отставки должностных лиц фракции, а также внесения любых поправок в учредительные документы фракции об этом в 3-дневный срок со дня наступления соответствующего факта письменно извещаются Бюро Парламента и Комитет Парламента по процедурным вопросам.

11. Информация об изменениях, предусмотренных пунктами 6, 8 и 10 настоящей статьи, публикуется на веб-странице Парламента.

Статья 55. Финансирование фракции

1. Расходы фракции финансируются из бюджета Парламента. Рабочая площадь, выделенная для фракции во Дворце Парламента, и сумма на обеспечение деятельности фракции, как правило, определяются пропорционально численности членов Парламента, объединившихся во фракции.

2. Фонд заработной платы сотрудников аппарата фракции определяется пропорционально базовому финансированию и представительству фракции. Решение казначейского совета Парламента об определении фонда заработной платы сотрудников аппарата фракции по представлению Председателя Парламента утверждает Бюро Парламента.

Статья 56. Парламентское Большинство и парламентская оппозиция

1. Не позднее 35-го дня после первого собрания вновь избранного Парламента Бюро Парламента представляется подтвержденный подписями не менее чем 76 членов Парламента список членов парламентского Большинства, который Парламент регистрирует. Не допускается включение в список членов парламентского Большинства части членов какой-либо фракции.

2. В списке членов парламентского Большинства указывается лидер парламентского Большинства. Лидер парламентского Большинства – это не парламентская должность, и указанный статус можно совмещать с парламентской должностью. Лидер парламентского Большинства обеспечивает общую политическую координацию работы фракций, входящих в Большинство, и внефракционных членов Парламента. Лидеру парламентского Большинства обеспечиваются та же оплата труда и те же условия работы (рабочая площадь, секретариат, служебный автомобиль, средства связи и другие технические средства), которыми пользуется действующий заместитель Председателя Парламента.

3. Фракция, внефракционный член Парламента вправе в любое время выйти из парламентского Большинства. О выходе из парламентского Большинства они сообщают Комитету Парламента по процедурным вопросам. Если член Парламента, входящий в парламентское Большинство, объединится во фракции, входящей в парламентскую оппозицию, он считается выбывшим из Большинства. Список членов парламентского Большинства, обновленный с учетом соответствующего изменения, по представлению Комитета Парламента по процедурным вопросам регистрирует Бюро Парламента. Бюро Парламента не регистрирует список членов парламентского Большинства, если число членов Парламента, входящих в парламентское Большинство, станет меньше 76. В таком случае парламентское Большинство считается распавшимся. После распада парламентского Большинства в Бюро Парламента в порядке, установленном настоящей статьей, представляется новый список членов парламентского Большинства, который Бюро регистрирует.

4. В случае объединения в парламентском Большинстве другой фракции или вступления нового члена или вступления нового члена во фракцию, входящую в парламентское Большинство, обновленный список членов парламентского Большинства по представлению лидера парламентского Большинства регистрирует Бюро Парламента. В случае отсутствия лидера парламентского Большинства или невозможности осуществления им своих полномочий обновленный список членов парламентского Большинства представляют Бюро Парламента члены парламентского Большинства.

5. Член Парламента, не входящий в парламентское Большинство, относится к парламентской оппозиции. Список членов парламентской оппозиции по представлению комитета Парламента по процедурным вопросам после регистрации списка членов парламентского Большинства или внесения изменений в список членов парламентского Большинства регистрирует Бюро Парламента на ближайшем заседании.

6. Член Парламента, выдвинутый по квоте парламентского Большинства или парламентской оппозиции, прекращает деятельность в органе Парламента или на парламентской должности, если он более не входит соответственно в парламентское Большинство или парламентскую оппозицию.

Глава VIII. Совещательные органы Парламента

Статья 57. Совместный координационный совет

1. С целью координации законодательных процессов Парламента и верховных советов Абхазской и Аджарской автономных республик из числа представителей Парламента и верховных советов Абхазской и Аджарской автономных республик приказом Председателя Парламента создается совместный координационный совет.

2. В состав совместного координационного совета входят Председатель Парламента и председатели верховных советов Абхазской и Аджарской автономных республик, а также по 2 члена, назначенных ими.

3. Заседания совместного координационного совета созывает и руководит ими Председатель Парламента.

Статья 58. Государственная комиссия

1. Парламент правомочен с целью обеспечения определения отдельных основных направлений внутренней и внешней политики страны создавать совещательный орган – государственную комиссию в составе представителей различных органов власти и других лиц с соответствующей компетенцией.

2. Лицо может быть назначено членом государственной комиссии только с его согласия.

3. Государственная комиссия создается постановлением Парламента. Тем же постановлением определяется состав государственной комиссии и утверждается положение о государственной комиссии, которым определяются полномочия, сроки и порядок деятельности государственной комиссии.

4. Государственная комиссия вправе получать из государственных учреждений информацию и другие документы, необходимые для ее работы.

5. Организационное и техническое обеспечение государственной комиссии осуществляет Аппарат Парламента. Расходы государственной комиссии покрываются из бюджета Парламента.

Статья 59. Ограничение на проведение заседаний совещательного органа

В ходе пленарного заседания Парламента проведение заседания совещательного органа не допускается.

Глава IX. Временная следственная комиссия

Статья 60. Основания деятельности временной следственной комиссии

1. В соответствии со статьей 42 Конституции Грузии, при наличии оснований, предусмотренных настоящей статьей, в Парламенте образуется временная следственная комиссия в целях выявления фактов нарушения законодательства Грузии государственными органами и должностными лицами и соответствующего реагирования. Временная следственная комиссия является временным субъектом деятельности Парламента.

2. Основаниями для создания временной следственной комиссии являются:

а) информация о противозаконных деяниях, коррупционных правонарушениях государственных органов, должностных лиц, угрожающих государственной безопасности, суверенитету, территориальной целостности, политическим, экономическим либо другим интересам Грузии;

б) информация о неправомерном расходовании государственного бюджета, бюджета муниципалитета.

3. Временная следственная комиссия создается только для изучения конкретного вопроса и упраздняется в порядке, установленном настоящим Регламентом, по изучении вопроса.

4. Временная следственная комиссия подотчетна Парламенту.

5. Временная следственная комиссия разрабатывает положение, которое утверждает Бюро Парламента.

Статья 61. Создание временной следственной комиссии

1. Право на инициирование проекта постановления Парламента о создании временной следственной комиссии имеют Председатель Парламента, комитет, фракция, не менее одной пятой полного состава Парламента. Проект постановления Парламента должен содержать надлежащее обоснование необходимости создания временной следственной комиссии. Проект постановления Парламента передается Бюро Парламента для внесения в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. Парламент принимает решение по вопросу о создании временной следственной комиссии при поддержке одной трети полного состава. При принятии указанного решения голоса выступивших против во внимание не принимаются. В постановлении Парламента должны указываться: основание для создания временной следственной комиссии, круг вопросов, подлежащих изучению, и срок полномочий комиссии.

2. В 3-дневный срок после принятия постановления, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, численность членов временной следственной комиссии и квоты пропорционального представительства определяет Комитет Парламента по процедурным вопросам и утверждает Бюро Парламента на ближайшем заседании.

3. Состав временной следственной комиссии определяется пропорционально представительству фракций, численности входящих в парламентское Большинство внефракционных членов Парламента и входящих в парламентскую оппозицию внефракционных членов Парламента. При этом каждая фракция должна быть представлена во временной следственной комиссии по меньшей мере одним членом, и представительство парламентской оппозиции во временной следственной комиссии должно быть не меньше половины общей численности членов комиссии.

4. Фракции и внефракционные члены Парламента с соблюдением квот, определенных в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи, в 3-дневный срок после принятия Бюро Парламента решения об утверждении квот по своему решению представляют членов временной следственной комиссии и извещают об этом Бюро Парламента.

5. Определение квот пропорционального представительства во временной следственной комиссии и вступление в члены комиссии соответствующих членов Парламента может также осуществляться в порядке, установленном пунктами 7 и 8 статьи 32 настоящего Регламента.

6. Не позднее 5 дней с момента принятия Бюро Парламента к сведению информации о представлении членов временной следственной комиссии проводится первое организационное заседание временной следственной комиссии.

7. Временная следственная комиссия на первом организационном заседании избирает председателя комиссии и секретаря комиссии, разрабатывает Положение о временной следственной комиссии.

Статья 62. Должностные лица временной следственной комиссии

1. Должностными лицами временной следственной комиссии являются председатель временной следственной комиссии и заместитель председателя временной следственной комиссии.

2. Должностные лица временной следственной комиссии осуществляют свои полномочия справедливо и беспристрастно.

3. Председатель временной следственной комиссии:

а) представляет комиссию в Парламенте и за его пределами;

б) созывает и ведет заседания комиссии;

в) координирует деятельность членов комиссии;

г) подписывает акты комиссии и протоколы ее заседаний;

д) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом и Положением о временной следственной комиссии.

4. Заместитель председателя временной следственной комиссии:

а) в случае невозможности осуществления председателем комиссии своих полномочий временно исполняет обязанности председателя комиссии;

б) выполняет отдельные поручения председателя комиссии;

д) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему Положением о комиссии.

Статья 63. Избрание и прекращение полномочий председателя временной следственной комиссии и заместителя председателя временной следственной комиссии

1. Председателя временной следственной комиссии, заместителя председателя временной следственной комиссии из числа членов комиссии, большинством списочного состава комиссии избирает комиссия.

2. Право на выдвижение кандидатур лиц, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, имеет более одной трети членов комиссии.

3. Если председатель временной следственной комиссии является членом Большинства, заместителем председателя временной следственной комиссии не может быть член парламентского Большинства, а если председатель временной следственной комиссии не является членом парламентского Большинства, заместителем председателя временной следственной комиссии должен быть член парламентского Большинства.

4. Если в процедуре избрания лиц, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, участвовал один кандидат и он не был избран, процедура избрания начинается заново. Если в процедуре избрания участвовали 2 кандидата и необходимого числа голосов не набрал ни один из них, проводится второй тур между указанными 2 кандидатами. Избранным во втором туре считается кандидат, получивший большее число голосов. В случае разделения голосов поровну процедура избрания начинается заново.

5. Если в порядке, установленном настоящей статьей, председатель временной следственной комиссии не будет избран, он избирается путем жеребьевки.

6. Временная следственная комиссия по инициативе более, чем одной трети списочного состава комиссии вправе большинством списочного состава в любое время отстранять от должности председателя комиссии или заместителя председателя комиссии.

7. Заявление об отставке с должности лиц, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, временная следственная комиссия принимает к сведению.

8. О решениях и информации, предусмотренных настоящей статьей, временная следственная комиссия должна известить Бюро Парламента.

Статья 64. Прекращение полномочий члена временной следственной комиссии

1. Член временной следственной комиссии вправе выйти из состава комиссии по личному заявлению.

2. Иные основания прекращения полномочий члена временной следственной комиссии определяются пунктами 2 и 5 статьи 53 настоящего Регламента.

3. В случае прекращения полномочий члена временной следственной комиссии фракция вправе выдвигать нового члена.

Статья 65. Срок полномочий временной следственной комиссии

1. Временная следственная комиссия может создаваться на срок, не превышающий 3 месяцев. Срок полномочий временной следственной комиссии в порядке, установленном пунктом 2 настоящей статьи, может продлеваться каждый раз на месяц. Общий срок полномочий временной следственной комиссии не должен превышать 6 месяцев.

2. Если временная следственная комиссия не представит в установленный срок проект решения по рассматриваемому вопросу, Парламент на ближайшем пленарном заседании заслушивает отчет о деятельности комиссии, на основании которого при поддержке одной трети полного состава принимает одно из следующих решений:

а) о продлении срока полномочий комиссии;

б) о прекращении полномочий комиссии.

3. Если до истечения срока полномочий Парламента соответствующего созыва остается менее 3 месяцев, создание временной следственной комиссии не допускается. За 3 месяца до истечения срока полномочий Парламента прекращаются полномочия всех временных следственных комиссий. Временная следственная комиссия обязана до указанного времени представить отчет о своей деятельности. Если временная следственная комиссия не подготовит до указанного времени заключение по рассматриваемому вопросу, материалы, собранные комиссией, и соответствующий отчет передаются Парламенту нового созыва, который в порядке, установленном пунктом первым статьи 61 настоящего Регламента, принимает решение о дальнейшем изучении и рассмотрении вопроса.

4. После завершения деятельности временной следственной комиссии материалы, связанные с указанной деятельностию, в порядке, установленном законом, передаются Аппарату Парламента.

Статья 66. Полномочия временной следственной комиссии

1. Явка на заседание временной следственной комиссии по ее требованию обязательна.

2. Временная следственная комиссия вправе по тем или иным обстоятельствам в связи с изучаемым вопросом приглашать и брать письменные объяснения у любого лица, за исключением случаев, предусмотренных законом.

3. Временная следственная комиссия с целью выполнения конкретного поручения правомочна по согласованию с руководителем соответствующего государственного органа приглашать сотрудников прокуратуры Грузии, Министерства внутренних дел Грузии, Службы государственной безопасности Грузии, других органов, учреждений и ведомств, которые в случае необходимости на срок выполнения конкретного поручения временной следственной комиссии освобождаются от выполнения служебных обязанностей, за ними в соответствующих государственных органах сохраняется заработная плата, и им возмещаются командировочные расходы.

4. В случае требования временной следственной комиссии государственные органы, должностные лица, физические лица и юридические лица обязаны в срок, определенный комиссией, в установленном порядке представлять заключения, требующиеся для изучения вопроса, и другие необходимые материалы. Временная следственная комиссия вправе с целью получения информации по рассматриваемому вопросу ставить вопрос перед соответствующим органом государственного контроля.

5. Временная следственная комиссия правомочна обратиться с письменным требованием к Генеральному прокурору Грузии и в порядке, установленном Уголовно-процессуальным кодексом Грузии, знакомиться с уголовным делом на месте и получить копии материалов соответствующего дела, а также знакомиться с имеющимися материалами о причинах, по которым следствие не было начато, если комиссия сочтет, что в указанном деле или материалах могут содержаться данные, необходимые для расследования комиссией рассматриваемого вопроса.

6. Следователь в случае письменного требования временной следственной комиссии обязан по поручению Генерального прокурора Грузии обеспечить членам комиссии возможность ознакомиться на месте с уголовным делом и материалами по делу и получить их копии.

7. При получении объяснений у несовершеннолетнего должен присутствовать его законный представитель. Лицу, не достигшему 14-летнего возраста, разъясняется необходимость давать правильные объяснения, но он не предупреждается об уголовной ответственности за отказ или уклонение от дачи объяснений и дачу заведомо ложных объяснений.

8. Если лицо не владеет государственным языком Грузии, должен быть приглашен переводчик. В случае получения объяснений у лица с ограниченными возможностями слуха и речи должно быть приглашено лицо, которое владеет соответствующим языком жестов. Если переводчик или лицо, которое владеет языком жестов, переводит объяснения лица с ограниченными возможностями заведомо неправильно, они несут ответственность в соответствии со статьей 370 Уголовного кодекса Грузии.

9. Объяснения у приглашенного лица берутся на заседании временной следственной комиссии. В исключительных случаях временная следственная комиссия может поручить получение объяснений у лица не менее чем 3 членам комиссии, по меньшей мере один из которых не должен быть представителем парламентского Большинства. Перед получением объяснений лицо предупреждается об уголовной ответственности за отказ или уклонение от дачи объяснений и за дачу заведомо ложных объяснений, о чем делается отметка в тексте объяснений, которая удостоверяется подписью приглашенного лица. При этом временная следственная комиссия может поручить одному из членов комиссии получение объяснений лица, изъявившего желание предоставить временной следственной комиссии важную информацию. Указанный член комиссии перед получением объяснений предупреждает это лицо об уголовной ответственности за дачу заведомо ложных объяснений, что удостоверяется подписью приглашенного лица. В связи с получением объяснений лица составляется протокол, который подписывает соответствующий член временной следственной комиссии. Предупреждение, протокол, заверенный подписью, и аудиозапись объяснений передаются временной следственной комиссии. После ознакомления с материалами, касающимися объяснений, временная следственная комиссия может пригласить указанное лицо для получения у него дальнейших объяснений по изучаемому вопросу.

10. Порядок допуска временной следственной комиссии к государственной тайне определяется законодательством Грузии.

11. Временная следственная комиссия правомочна обратиться в Парламент с предложением о сборе подписей членов Парламента для постановки вопроса об отстранении в порядке импичмента должностных лиц, определенных Конституцией Грузии.

12. Временная следственная комиссия вправе с целью подготовки конкретного вопроса создать рабочую группу с участием членов комиссии и приглашенных экспертов.

Статья 67. Заседание временной следственной комиссии

1. Место и периодичность проведения заседаний временной следственной комиссии определяет комиссия.

2. Заседание временной следственной комиссии правомочно, если на нем присутствует большинство списочного состава комиссии. Временная следственная комиссия принимает решение большинством списочного состава комиссии, если настоящим Регламентом не предусмотрено иное. При разделении голосов поровну проводится повторное голосование. Если решение вновь не будет принято, вопрос считается отклоненным.

3. О дате проведения и повестке дня заседания временной следственной комиссии членам комиссии сообщается заранее. Указанная информация размещается на веб-странице Парламента с назначением даты заседания.

4. На публичном заседании временной следственной комиссии с правом совещательного голоса могут присутствовать другие члены Парламента и приглашенные лица. Ведется прямая трансляция публичного заседания.

5. Комиссия по предложению члена временной следственной комиссии может принять решение о проведении закрытого заседания. Решение о закрытии заседания временной следственной комиссии принимается в закрытом порядке. Круг лиц, присутствующих на закрытом заседании временной следственной комиссии, устанавливает председатель комиссии.

6. Проведение заседания временной следственной комиссии во время пленарного заседания Парламента не допускается.

Статья 68. Протокол заседания временной следственной комиссии и секретность парламентского расследования

1. Работа временной следственной комиссии полно и точно отражается в протоколе заседания комиссии.

2. Член временной следственной комиссии вправе ознакомиться с протоколом заседания комиссии и высказать замечания.

3. Если временная следственная комиссия в своей работе использует документы, содержащие информацию, содержащую государственную тайну, она обязана соблюдать установленные законом правила хранения и использования таких документов.

4. Опубликование полностью или частично информации (материалов), полученной временной следственной комиссией, или протокола заседания комиссии, содержащих материалы уголовного дела, допускается с согласия Генерального прокурора Грузии, а порядок опубликования материалов, содержащих государственную тайну, или протокола заседания определяются законодательством Грузии.

5. Члены временной следственной комиссии, а также другие лица, участвующие в работе комиссии, обязаны соблюдать секретность парламентского расследования.

Статья 69. Акты временной следственной комиссии и порядок их рассмотрения

1. Временная следственная комиссия вправе, заслушав информацию по рассматриваемому вопросу, в случае выявления в результате контроля и проверки факта нарушения законодательства Грузии ставить вопрос перед соответствующим органом или должностным лицом, обязанным пресечь нарушение законодательства Грузии, а с учетом характера нарушения законодательства Грузии ставить перед соответствующим органом или должностным лицом вопрос о начале расследования, о возбуждении административного или дисциплинарного производства, об истребовании государственного имущества из незаконного владения или о принятии решения о возмещении ущерба, причиненного государству. При этом в случае наличия разумных подозрений относительно совершения преступного деяния временная следственная комиссия правомочна на любом этапе своей деятельности ставить перед соответствующим органом вопрос о начале расследования, для чего она предоставляет ему материалы по надлежащему делу.

2. Временная следственная комиссия разрабатывает по рассматриваемому вопросу следующие акты: заключение, рекомендацию, решение. Заключение и рекомендация временной следственной комиссии принимаются лишь на итоговом этапе рассмотрения вопроса, а решение – в случае, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, когда временная следственная комиссия правомочна на любом этапе своей деятельности ставить перед соответствующим органом вопрос о начале расследования, а также по вопросам, определенным статьей 66 настоящего Регламента.

3. Временная следственная комиссия рассматривает акты по рассматриваемому вопросу публично, с обязательной прямой трансляцией, за исключением содержащихся в актах вопросов, публичность которых ограничивается законодательством Грузии.

4. Заключение/рекомендация, принятые временной следственной комиссией, для внесения в повестку дня пленарного заседания Парламента представляется Бюро Парламента. Бюро Парламента обязано внести вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания. Временная следственная комиссия вправе направить свои акты для реагирования соответствующим органам, учреждениям или ведомствам.

5. В случае направления актов временной следственной комиссии соответствующим органам, учреждениям или ведомствам комиссия должна быть извещена о результатах рассмотрения вопроса и об осуществленных мероприятиях не позднее 1 месяца или в установленный ею срок.

6. Позицию временной следственной комиссии на пленарном заседании Парламента представляет председатель комиссии или докладчик, которого комиссия избирает из своего состава.

7. Пленарное заседание Парламента, на котором рассматривается акт, разработанный временной следственной комиссией, может быть публичным или закрытым. По решению Парламента для рассмотрения акта, разработанного временной следственной комиссией, может быть проведено закрытое пленарное заседание. Решение о закрытии пленарного заседания принимается в закрытом порядке. В начале закрытого пленарного заседания председательствующий на заседании предупреждает членов Парламента и лиц, имеющих право присутствовать на закрытом заседании в порядке, установленном настоящим Регламентом, об установленной законом ответственности за разглашение данных временной следственной комиссии, следствия, сведений, содержащих секретную информацию.

8. Рассмотрение на пленарном заседании Парламента акта временной следственной комиссии начинается с выступления председателя комиссии или докладчика, избранного комиссией из своего состава, продолжительность которого не должна превышать 30 минут (в случае необходимости по решению председательствующего на заседании продолжительность выступления может продлеваться не более чем на 30 минут).

9. После завершения выступления докладчика члены Парламента вправе обращаться к докладчику с вопросами по рассматриваемому вопросу. Вопросы, ответы и выступления членов Парламента проводятся в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

10. Парламент по требованию временной следственной комиссии или фракции принимает постановление об акте, разработанном временной следственной комиссией.

11. Временная следственная комиссия вместе с заключением представляет Парламенту имеющиеся у нее материалы. Если к заключению прилагаются материалы уголовного дела, для проведения публичного пленарного заседания Парламента необходимо согласие Генерального прокурора Грузии. Порядок представления на публичном пленарном заседании сведений, содержащих секретную информацию, определяется законом.

Статья 70. Финансирование временной следственной комиссии

Расходы, понесенные временной следственной комиссией в период осуществления деятельности, в том числе расходы лиц, работающих по трудовому договору, возмещаются из бюджета Парламента. Решение казначейского совета Парламента о размере расходов временной следственной комиссии по представлению Председателя Парламента утверждает Бюро Парламента.

Глава X. Другие временные комиссии

Статья 71. Основания деятельности других временных комиссий

1. Другая временная комиссия (далее – временная комиссия) является временным субъектом Парламента, который создается для выполнения непостоянных задач общественного значения, выполнение которых требует коллегиального изучения и решения вопроса.

2. Помимо временной комиссии, предусмотренной пунктом первым настоящей статьи, в Парламенте создается временная комиссия по вопросам восстановления территориальной целостности и деоккупации, председателем которой Парламент по представлению фракции избирает одного из заместителей Председателя Парламента.

3. Временная комиссия подотчетна Парламенту.

4. Временная комиссия разрабатывает положение, которое утверждает Бюро Парламента.

Статья 72. Создание временной комиссии

1. Право на инициирование проекта постановления Парламента о создании временной комиссии имеют Председатель Парламента, комитет, фракция, не менее одной пятой полного состава Парламента. Проект постановления Парламента должен содержать надлежащее обоснование создания временной комиссии. Проект постановления Парламента передается Бюро Парламента для внесения в повестку дня пленарного заседания Парламента. Парламент принимает решение по вопросу о создании временной комиссии большинством голосов присутствующих на пленарном заседании, но не менее одной трети полного состава Парламента.

2. В 5-дневный срок со дня принятия постановления, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, численность членов и квоты пропорционального представительства временной комиссии определяет Комитет Парламента по процедурным вопросам и утверждает Бюро Парламента на ближайшем заседании.

3. Состав временной комиссии определяется пропорционально представительству фракций и численности внефракционных членов Парламента, входящих в парламентское Большинство, и внефракционных членов Парламента, входящих в парламентскую оппозицию. При этом, во временной комиссии фракции должны быть представлены по меньшей мере одним членом, и представительство парламентской оппозиции во временной комиссии не должно быть меньше половины общей численности членов комиссии.

4. Фракции и внефракционные члены Парламента в 5-дневный срок со дня принятия Бюро Парламента решения об утверждении квот представляют членов временной комиссии и извещают об этом Бюро Парламента.

5. Определение квот пропорционального представительства во временной комиссии и вступление соответствующих членов Парламента в члены комиссии возможно также в порядке, установленном пунктами 7 и 8 статьи 32 настоящего Регламента.

6. Не позднее 10 дней с момента принятия Бюро Парламента к сведению информации о представлении членов временной комиссии проводится первое организационное заседание временной комиссии.

7. Временная комиссия на первом организационном заседании избирает председателя комиссии и заместителя председателя комиссии, разрабатывает Положение о временной комиссии.

Статья 73. Должностные лица временной комиссии

1. Должностными лицами временной комиссии являются председатель временной комиссии и заместитель председателя временной комиссии.

2. Председатель временной комиссии:

а) представляет временную комиссию в Парламенте и за его пределами;

б) руководит деятельностью временной комиссии; созывает и ведет заседания временной комиссии;

в) координирует деятельность членов временной комиссии;

г) подписывает акты временной комиссии и протоколы ее заседаний;

д) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом и Положением о временной комиссии.

3. Заместитель председателя временной комиссии:

а) в случае невозможности осуществления председателем временной комиссии своих полномочий временно исполняет обязанности председателя временной комиссии;

б) выполняет отдельные поручения председателя временной комиссии;

в) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему Положением о временной комиссии.

Статья 74. Избрание и прекращение полномочий председателя временной комиссии и заместителя председателя временной комиссии

1. Председателя временной комиссии, заместителя председателя временной комиссии из числа членов временной комиссии, большинством списочного состава временной комиссии избирает временная комиссия.

2. Право на выдвижение кандидатур лиц, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, имеет более одной трети членов временной комиссии.

3. Временная комиссия по инициативе более чем одной трети списочного состава комиссии вправе большинством списочного состава в любое время отстранять от должности председателя временной комиссии или заместителя председателя временной комиссии.

4. Заявление об отставке лиц, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, временная комиссия принимает к сведению.

5. О решениях и информации, предусмотренных настоящей статьей, временная комиссия должна известить Бюро Парламента.

Статья 75. Прекращение полномочий члена временной комиссии

1. Член временной комиссии вправе выйти из состава временной комиссии по личному заявлению.

2. Иные основания прекращения полномочий члена временной комиссии определяются пунктами 2 и 5 статьи 53 настоящего Регламента.

4. В случае прекращения полномочий члена временной комиссии фракция вправе выдвигать нового члена.

Статья 76. Срок полномочий временной комиссии

1. Срок полномочий временной комиссии не должен быть больше срока полномочий Парламента текущего созыва. Срок полномочий временной комиссии, созданной на меньший срок, чем срок полномочий Парламента текущего созыва, может быть продлен Парламентом на основании аргументированного ходатайства временной комиссии.

2. Полномочия временной комиссии прекращаются досрочно по той же процедуре, по которой создается временная комиссия.

Статья 77. Заседание временной комиссии, протокол заседания

1. Заседания временной комиссии созывает председатель временной комиссии.

2. Заседание временной комиссии правомочно, если на нем присутствует большинство списочного состава временной комиссии. Временная комиссия принимает решение большинством списочного состава временной комиссии, если настоящим Регламентом не предусмотрено иное. При разделении голосов поровну проводится повторное голосование. Если решение вновь не будет принято, вопрос считается отклоненным.

3. О дате проведения и повестке дня заседания временной комиссии членам временной комиссии сообщается заранее. Указанная информация размещается на веб-странице Парламента с назначением даты заседания.

4. Если член временной комиссии, назначенный фракцией, временно не может участвовать в работе временной комиссии, назначившая его фракция вправе временно заместить указанного члена другим членом фракции. Об указанном фракция в письменной форме извещает председателя временной комиссии до заседания временной комиссии.

5. На заседании временной комиссии с правом совещательного голоса могут присутствовать другие члены Парламента и приглашенные лица. Ведется прямая трансляция публичного заседания.

6. Временная комиссия по предложению члена временной комиссии может принять решение о проведении закрытого заседания. Решение о закрытии заседания временной комиссии принимается в закрытом порядке. Круг лиц, присутствующих на закрытом заседании временной комиссии, устанавливает председатель временной комиссии.

7. Проведение заседаний временной комиссии во время пленарного заседания Парламента не допускается.

8. Работа временной комиссии отражается в протоколе заседания временной комиссии, который подписывает председатель временной комиссии.

Статья 78. Отчет о деятельности временной комиссии, акты и порядок их рассмотрения

1. Временная комиссия в конце срока ее полномочий, а временная комиссия, созданная на срок полномочий Парламента, – за 3 месяца до истечения срока его полномочий, но не реже чем раз в год представляет Бюро Парламента отчет о своей деятельности. Временная комиссия может также в любое время представить Бюро Парламента промежуточный отчет.

2. Временная комиссия может разрабатывать по рассматриваемому вопросу следующие акты: заключение и рекомендация.

3. Временная комиссия вправе направить свои акты соответствующему органу, учреждению или ведомству для реагирования. В случае направления актов временной комиссии соответствующим органам, учреждениям или ведомствам временная комиссия должна быть извещена о результатах рассмотрения вопроса и об осуществленных мероприятиях не позднее 1 месяца или в установленный ею срок.

4. Заключение/рекомендация, принятые временной комиссией, представляются Бюро Парламента.

5. Бюро Парламента правомочно внести отчет, заключение, рекомендацию временной комиссии в повестку дня пленарного заседания Парламента. На пленарном заседании Парламента вопрос рассматривается в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

6. Позицию временной комиссии на пленарном заседании Парламента представляет председатель временной комиссии или докладчик, которого временная комиссия избирает из своего состава.

7. Парламент по требованию временной комиссии или фракции принимает постановление об акте, разработанном временной комиссией.

Статья 79. Финансирование временной комиссии

Расходы, понесенные временной комиссией в период осуществления деятельности, в том числе расходы лиц, работающих по трудовому договору, возмещаются из бюджета Парламента. Решение казначейского совета Парламента о размере расходов временной комиссии по представлению Председателя Парламента утверждает Бюро Парламента.

Раздел III. Сессия и заседание Парламента

Глава XI. Сессия Парламента

Статья 80. Очередные и внеочередные сессии Парламента, внеочередное заседание

1. Парламент собирается на очередные или внеочередные сессии.

2. На очередные сессии Парламент в соответствии с Конституцией Грузии в порядке, установленном настоящим Регламентом, собирается дважды в год – на весеннюю и осеннюю сессии. Осенняя сессия открывается в первый вторник сентября и закрывается в третью пятницу декабря, а весенняя сессия открывается в первый вторник февраля и закрывается в последнюю пятницу июня.

3. При открытии и закрытии сессии исполняется Государственный гимн Грузии.

4. Сессия Парламента объявляется открытой на пленарном заседании Парламента, а закрытой – на пленарном заседании Парламента или заседании Бюро Парламента.

5. Парламент собирается на внеочередную сессию только в период между очередными сессиями, а на внеочередное заседание/заседания – в ходе очередной сессии.

6. Очередная сессия Парламента официального созыва не требует. Внеочередная сессия и внеочередное заседание Парламента созываются в случаях, предусмотренных Конституцией Грузии и настоящим Регламентом, и установленном порядке.

7. Президент Грузии по требованию Председателя Парламента, не менее одной четверти полного состава Парламента или Правительства Грузии в период между сессиями Парламента созывает внеочередную сессию, а в ходе очередной сессии – внеочередное заседание.

8. Председатель Парламента или не менее одной четверти полного состава Парламента представляет Президенту Грузии письменное требование о созыве внеочередной сессии Парламента или письменное требование о созыве внеочередного заседания Парламента. К письменному требованию о созыве внеочередного заседания Парламента прилагается список вопросов, подлежащих рассмотрению на внеочередном заседании, а к письменному требованию о созыве внеочередной сессии Парламента – перечень предполагаемых вопросов, подлежащих рассмотрению на внеочередной сессии.

9. Акт о созыве внеочередной сессии или внеочередного заседания Парламента издается в течение 48 часов после представления письменного требования. В противном случае Парламент по решению Председателя Парламента собирается в течение следующих 48 часов.

10. Правительство Грузии представляет Президенту Грузии письменное требование о созыве внеочередной сессии или внеочередного заседания Парламента.

11. Президент Грузии созывает внеочередную сессию или внеочередное заседание Парламента в срок, определенный в письменном требовании о созыве, о чем члены Парламента должны быть извещены лично.

12. При созыве внеочередной сессии Парламента ее повестка дня определяется в порядке, установленном статьей 85 настоящего Регламента. Внеочередное заседание Парламента проводится только по определенной повестке дня и закрывается с ее исчерпанием.

13. На внеочередную сессию и внеочередное заседание Парламента распространяются требования пунктов 2–4 статьи 82 настоящего Регламента.

14. Внеочередная сессия или внеочередное заседание Парламента должны завершиться не позднее 1 дня до начала очередной сессии. Парламент может включить в повестку дня очередной сессии вопрос/вопросы, рассмотрение которого/которых не было завершено на внеочередной сессии.

Статья 81. Чрезвычайная сессия

1. В случае объявления Президентом Грузии чрезвычайного или военного положения Парламент незамедлительно собирается на чрезвычайную сессию. Если указанный период совпадает с очередной или внеочередной сессией Парламента, Парламент продолжает работать в режиме чрезвычайной сессии. Чрезвычайная сессия продолжается до отмены вышеуказанного положения, по плану, разработанному Бюро Парламента.

2. Вопросы, касающиеся объявления чрезвычайного или военного положения, заключения мира, утверждения декретов Президента Грузии, применения Сил Обороны, ввода в страну, использования и перемещения военных сил иностранного государства в случае, предусмотренном Конституцией Грузии, Парламент рассматривает незамедлительно, и голосование по ним проводится без предварительного комитетского слушания и других соответствующих процедур.

3. Решение Президента Грузии об объявлении чрезвычайного или военного положения рассматривается на чрезвычайном заседании Парламента в порядке, установленном статьей 71 Конституции Грузии и настоящим Регламентом, с учетом следующих исключений:

а) основным докладчиком выступает Президент Грузии или специально уполномоченное им лицо;

б) содокладчиками выступают Премьер-министр Грузии или лицо, специально уполномоченное Правительством Грузии, представители комитетов и фракций Парламента – по 10 минут каждый;

в) прения не проводятся;

г) с заключительной речью выступает только Президент Грузии или специально уполномоченное им лицо и Премьер-министр Грузии или лицо, специально уполномоченное Правительством Грузии.

4. В случае согласия Председатель Парламента незамедлительно подписывает и публикует постановление Парламента о даче согласия на объявление чрезвычайного или военного положения либо заключение мира.

5. Если Парламент не утвердит решение Президента Грузии об объявлении чрезвычайного или военного положения либо заключении мира, оно утрачивает юридическую силу с момента голосования.

Статья 82. Двухнедельный цикл очередной сессии Парламента

1. Очередная сессия Парламента планируется по двухнедельному циклу. Первая неделя, кроме первой недели заседаний вновь избранного Парламента, отводится пленарным заседаниям, а вторая неделя – работе комитетов и встречам с избирателями. Организацию встреч членов Парламента с избирателями обеспечивают аппараты фракций.

2. Очередные пленарные заседания Парламента, кроме проводимых во время чрезвычайного и военного положения, проводятся, как правило, на неделе пленарных заседаний по вторникам, средам, четвергам и пятницам с 12 часов до 21 часа. С 15 часов до 16 часов объявляется перерыв. После 21 часа пленарное заседание Парламента большинством голосов присутствующих может продлеваться до завершения текущего вопроса или принятия решения по указанному вопросу.

3. В ходе цикла работы очередной сессии Парламента пленарные заседания, как правило, не проводятся по понедельникам и в предусмотренные законом выходные и праздничные дни. Решение о проведении пленарных заседаний Парламента на неделе пленарных заседаний в понедельник и предусмотренные законом выходные и праздничные дни принимает Бюро Парламента.

4. Парламент в случае необходимости большинством голосов присутствующих, но не менее одной пятой полного состава Парламента вносит изменение в распорядок своей работы.

5. В год выборов Парламента или органов муниципалитета в течение 1 месяца до выборов, а в случае выборов Парламента – также до признания полномочий Парламента нового созыва пленарные заседания Парламента, как правило, не проводятся. В этот период, если он совпадает с неделей пленарных заседаний очередной сессии Парламента, в случае необходимости пленарные заседания созывает Председатель Парламента по собственной инициативе или на основании требования не менее одной четверти полного состава Парламента. В других случаях пленарные заседания Парламента созываются и проводятся в порядке, установленном для внеочередного заседания Парламента статьей 80 настоящего Регламента.

Глава XII. Пленарное заседание Парламента

Статья 83. Зал пленарных заседаний Парламента

1. Зал пленарных заседаний Парламента (далее – зал заседаний) разделен на два яруса. На первом ярусе находится пространство для пленарных заседаний, а на втором ярусе – пространство для визитеров.

2. Деление пространства на секторы в зале заседаний регулируется и порядок допуска лиц в зал заседаний определяется приказом Председателя Парламента.

3. В зале заседаний выделено специальное место для Президента Грузии. Прибытие Президента Грузии в зал заседаний имеет чрезвычайное значение, и о нем объявляется особо.

4. Председатель Парламента отводит фракциям и внефракционным членам Парламента соответствующие сектора в пространстве для пленарных заседаний. Решение о предоставлении членам фракции мест в секторе принимает соответствующая фракция. Решение о предоставлении членам Парламента мест в секторе для внефракционных членов Парламента принимает Председатель Парламента на основании консультации с внефракционными членами Парламента.

5. Одежда лиц, находящихся в зале заседаний, должна быть деловой или национальной.

Статья 84. Пленарное заседание Парламента

1. Пленарные заседания Парламента, кроме закрытых заседаний, проводятся публично. Право присутствовать на публичном пленарном заседании Парламента имеют аккредитованные в установленном порядке представители средств массовой информации.

2. Публичные пленарные заседания Парламента передаются путем прямой трансляции.

3. Президент Грузии, Премьер-министр Грузии, другие члены Правительства Грузии, их заместители, Председатель Конституционного Суда Грузии, Председатель Верховного Суда Грузии, Генеральный аудитор, Генеральный прокурор Грузии, Президент Национального банка Грузии, Парламентский секретарь Президента Грузии, Парламентский секретарь Правительства Грузии и Народный Защитник Грузии правомочны присутствовать на пленарных заседаниях Парламента по собственной инициативе.

4. При рассмотрении вопросов, требующих соблюдения секретности, Президент Грузии, Председатель Парламента, Премьер-министр Грузии, другие члены Правительства Грузии, комитет, фракция могут ставить вопрос об объявлении пленарного заседания Парламента или его части закрытыми. Решение о закрытии пленарного заседания Парламента или его части рассматривается и принимается в закрытом порядке. Указанное решение считается принятым, если его поддержит большинство присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной трети полного состава Парламента.

5. Круг лиц, присутствующих на закрытом пленарном заседании Парламента, устанавливает председательствующий на заседании.

6. Председательствующий на пленарном заседании Парламента двумя ударами молотка извещает присутствующих о начале заседания, а 3 ударами – о завершении заседания. Начало и завершение всех других процедур отмечаются одним ударом молотка. Соблюдать порядок в зале заседаний председательствующему на заседании помогает Служба мандатури Аппарата Парламента.

7. Право находиться в пространстве для пленарного заседания зала заседаний в ходе пленарного заседания Парламента, кроме членов Парламента, имеют только докладчики и содокладчики по законопроекту, лица, предусмотренные пунктом 3 настоящей статьи, мандатури, другие уполномоченные лица Аппарата Парламента и лица, допущенные председательствующим на заседании.

Статья 85. Повестка дня пленарного заседания

1. Бюро Парламента на основании перечня подлежащих рассмотрению законопроектов и других вопросов составляет проект повестки дня пленарных заседаний сессионной недели.

2. Бюро Парламента правомочно вносить вопрос в проект повестки дня пленарного заседания Парламента, если не нарушены определенные настоящим Регламентом сроки и порядок комитетского слушания.

3. Фракция, входящая в парламентскую оппозицию, внефракционные члены Парламента вправе в первой половине дня в пятницу на последней неделе пленарных заседаний каждого месяца в порядке, установленном настоящим Регламентом, требовать выделения определенного времени на рассмотрение проекта инициированного ими закона, постановления Парламента либо иного акта Парламента. Бюро Парламента обязано в порядке, установленном настоящим Регламентом, внести вопрос в повестку дня пленарного заседания Парламента. Вопрос, предусмотренный настоящим пунктом, рассматривается в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения соответствующего вопроса.

4. Председательствующий на пленарном заседании Парламента представляет проект повестки дня, который Парламент утверждает большинством голосов присутствующих, открытым голосованием (поднятием руки). По решению председательствующего на заседании может быть изменена последовательность вопросов или (и) вопрос может рассматриваться вне очереди.

5. В связи с повесткой дня пленарного заседания Парламента каждому члену Парламента предоставляется возможность 3-минутного выступления. Вопрос о продлении указанного времени не рассматривается.

6. Если Правительство Грузии, член Парламента, председатель комитета или председатель фракции Парламента требуют внесения вопроса в повестку дня или исключения вопроса из повестки дня пленарного заседания Парламента, председательствующий на заседании объясняет причину невнесения вопроса в повестку дня или исключения вопроса из повестки дня, после чего вопрос в обязательном порядке должен быть поставлен на голосование. Решение о внесении вопроса в повестку дня или его исключении из повестки дня пленарного заседания принимается Парламентом без рассмотрения, большинством голосов присутствующих на заседании, но не менее чем одной пятой полного состава Парламента. При этом внесение вопроса в повестку дня пленарного заседания Парламента допускается после прохождения указанным вопросом соответствующих процедур, предусмотренных настоящим Регламентом.

7. Представленные Правительством Грузии на пленарном заседании Парламента законопроекты и обращения рассматриваются по его требованию вне очереди.

8. Если инициатор законопроекта в течение 6 месяцев со дня внесения законопроекта (за исключением проекта конституционного закона Грузии) в повестку дня пленарного заседания Парламента не вынесет законопроект для рассмотрения на пленарном заседании в первом чтении, законопроект считается отозванным из Парламента.

Статья 86. Председательствующий на пленарном заседании Парламента

1. Пленарные заседания Парламента, как правило, ведет Председатель Парламента или по его поручению один из его заместителей. Председательствующий на пленарном заседании Парламента обязан вести пленарное заседание справедливо и беспристрастно.

2. Председательствующий на пленарном заседании Парламента:

а) извещает Парламент об открытии и завершении заседания Парламента;

б) руководит рассмотрением вопросов;

в) обеспечивает соблюдение настоящего Регламента;

г) в порядке, установленном настоящим Регламентом, предоставляет слово выступающим;

д) ставит вопрос на голосование и объявляет результаты голосования;

е) подписывает принятые на заседании протокольные решения;

ж) в случае, предусмотренном пунктами первым–3 статьи 229 настоящего Регламента, лишает выступающего слова, делает предупреждение, удаляет из зала заседаний члена Парламента или приглашенное лицо;

з) в случае, предусмотренном настоящим Регламентом, прекращает заседание, в отдельных случаях объявляет перерыв;

и) при рассмотрении законопроекта/другого вопроса в случае необходимости ставит на голосование вопрос о приостановлении рассмотрения и проведении консультативной встречи с участием сторон;

к) при наличии множества вариантов, подлежащих голосованию, или в случае необходимости проводит рейтинговый опрос по отдельным вопросам и предлагает авторам снять с голосования менее реальные предложения;

л) осуществляет другие полномочия, предоставленные ему настоящим Регламентом.

3. Председательствующий на пленарном заседании Парламента вправе в порядке, установленном настоящим Регламентом, участвовать в рассмотрении вопросов. Председательствующий на заседании после передачи полномочий возвращается к исполнению своих обязанностей сразу по завершении выступления.

4. Председательствующий на пленарном заседании Парламента не вправе комментировать выступление члена Парламента или прерывать его выступление с этой целью, оценивать выступление члена Парламента, отвечать на вопрос, если он не был задан непосредственно ему, кроме случаев, когда член Парламента нарушает требования настоящего Регламента.

Статья 87. Регистрация на пленарном заседании Парламента. Уважительная причина для пропуска заседания

1. Пленарное заседание Парламента правомочно, если на нем присутствует большинство полного состава Парламента.

2. Перед открытием утреннего пленарного заседания Парламента, а также перед голосованием проводится регистрация членов Парламента.

3. После проведения регистрации членов Парламента результаты регистрации в случае необходимости, по решению председательствующего на пленарном заседании Парламента, подтверждает мандатуртухуцеси, который лично несет ответственность за точность предоставленной им информации.

4. Если результаты регистрации членов Парламента и информация мандатуртухуцеси вызывают сомнения, фракция, группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек вправе требовать проверки результатов регистрации путем зачитывания списка лиц, прошедших регистрацию. Решение о проведении повторной регистрации Парламент принимает только в случае, когда число вызывающих сомнения голосов меняет окончательные результаты регистрации. В таком случае решение принимается большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее чем одной пятой полного состава Парламента.

5. Если по результатам регистрации, проведенной при открытии пленарного заседания Парламента, в зале заседаний не присутствует достаточное число членов Парламента, председательствующий на заседании проводит повторную регистрацию спустя 15 минут после регистрации. Если и в этом случае не окажется достаточного числа членов Парламента, в течение следующих 45 минут председательствующий на заседании проводит еще одну регистрацию. Если достаточного числа членов Парламента не окажется и в этом случае, председательствующий на заседании принимает решение провести следующую регистрацию или не проводить заседание.

6. Член Парламента обязан пройти регистрацию в порядке, установленном настоящим Регламентом. Отсутствие члена Парламента на пленарном заседании не считается пропуском в случае прохождения им хотя бы одной регистрации в течение дня пленарного заседания. Нарушение требований указанного пункта влечет возложение ответственности в соответствии с пунктами 12 и 13 статьи 229 настоящего Регламента.

7. Отсутствие члена Парламента на пленарном заседании Парламента не считается пропуском по неуважительной причине, если фракция или внефракционный член Парламента отказываются от участия в обсуждении и решении конкретных вопросов, предусмотренных повесткой дня пленарного заседания исходя из политических взглядов (бойкот). Фракция или внефракционный член Парламента должны обратиться к Председателю Парламента с письменным заявлением по поводу бойкота или устно объявить в ходе заседания о бойкоте с целью зафиксировать его в протоколе пленарного заседания. В заявлении о бойкоте должен указываться вопрос повестки дня пленарного заседания, в связи с участием в рассмотрении и решении которого объявляется бойкот.

8. Уважительной причиной пропуска пленарного заседания Парламента членом Парламента считаются его болезнь (подтвержденная больничным листом или другим соответствующим документом), служебная командировка, рождение, смерть, болезнь (подтвержденная больничным листом или другим соответствующим документом) члена семьи. Информация об указанной причине должна быть предоставления председателю соответствующей фракции до начала заседания. Для целей настоящего пункта под «членами семьи» подразумеваются супруги, родственники по прямой восходящей или нисходящей линии, пасынки, падчерицы, сестры, братья.

9. Пропуском членом Парламента пленарного заседания Парламента по неуважительной причине также не считается, если он пропустил заседание ввиду встречи с представителями делегации иностранного государства, находящейся в Парламенте с официальным визитом, на основании его письменного обращения, при наличии предварительного письменного согласия Председателя Парламента.

Статья 88. Политические дебаты

1. По требованию не менее одной пятой полного состава Парламента по предварительно определенным вопросам раз в месяц назначаются политические дебаты.

2. Если настоящим Регламентом не предусмотрено иное, для выступления в политических дебатах фракции предоставляется столько минут, сколько членов Парламента в ней объединены, но не менее 15 и не более 75 минут, а каждому внефракционному члену Парламента – 3 минуты. Внефракционные члены Парламента, избранные по представлению одной политической партии, могут уступать друг другу время, отведенное для выступления каждого из них так, чтобы продолжительность выступления/выступлений соответствующего члена Парламента/членов Парламента в сумме не превышала 15 минут.

3. Члены Парламента выступают в следующей последовательности: вначале выступают внефракционные члены Парламента. После выступлений внефракционных членов Парламента поочередно выступают представители фракций, входящих в парламентскую оппозицию, и фракций, входящих в парламентское Большинство, за исключением случая, когда в списке выступающих не числится член другой фракции. При этом во время перераспределения выступающих должно учитываться, что последним выступающим должен быть представитель фракции, входящей в парламентское Большинство. Фракция в пределах отведенного ей времени определяет очередность выступающих и схему распределения времени для них.

4. Председательствующий на пленарном заседании Парламента на основании согласования с субъектами, предусмотренными настоящей статьей, правомочен иным образом определить очередность выступающих.

5. Член Парламента не вправе уступать время, отведенное для его выступления, другому члену Парламента, за исключением случая, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи. Увеличение времени, отведенного для выступающего, не допускается.

6. Председатель Парламента вправе воспользоваться правом на 15-минутное выступление в конце политических дебатов.

Статья 89. Политические заявления

1. По вторникам на неделе пленарных заседаний Парламента (за исключением внеочередных заседаний и заседаний внеочередной сессии) после утверждения повестки дня членам Парламента в порядке, установленном настоящей статьей, предоставляется время для заявлений. Продолжительность заявления каждого члена Парламента не должна превышать 4 минут. Продление предоставленного ему времени или его уступка другому члену Парламента не допускаются. Фракциям для заявлений предоставляется столько минут, столько членов Парламента объединены во фракции, но не менее 12 и не более 72 минут. Если время, определенное по численности членов Парламента, объединившихся во фракции, не делится на четыре без остатка, неполное время соответственно восполняется до кратного четырем.

2. Для выступления с заявлениями внефракционные члены Парламента лично, а члены фракций – через руководящих лиц фракций до утверждения повестки дня записываются в список выступающих с заявлением, который составляется в секретариате пленарного заседания Парламента и представляется председательствующему на заседании. Член Парламента вправе также записаться в список выступающих с заявлением в ходе процедуры заявлений. Члены Парламента выступают в следующей очередности: вначале – представители самой многочисленной фракции, затем – представители менее многочисленных фракций по очередности, а в конце – внефракционные члены Парламента. При этом не допускается выступление более двух представителей одной фракции подряд либо двух или более внефракционных членов Парламента подряд, за исключением случая, когда в списке выступающих не числится член другой фракции или внефракционный член Парламента. Выступление без разрешения председательствующего на пленарном заседании Парламента не допускается. При этом член Парламента может записаться в список выступающих только один раз. Если член Парламента в момент предоставления ему слова отсутствует на заседании или не пользуется предоставленным временем, он лишается права на выступление.

3. Если ко времени утверждения повестки дня в секретариат пленарного заседания Парламента для выступления с заявлением не обратится ни один член Парламента, процедура подачи заявлений членов Парламента на пленарном заседании Парламента не проводится, о чем председательствующий на заседании сообщает заседанию.

4. Председательствующий на пленарном заседании Парламента в отдельных случаях вправе предоставлять членам Парламента время для заявлений в другие дни текущей недели пленарных заседаний. В таком случае продолжительность предоставленного для заявлений времени не должна превышать 3 минут, а общая продолжительность заявлений – 30 минут. Вместе с тем член Парламента вправе выступить с заявлением только один раз.

Статья 90. Голосование

1. Предполагаемое время начала процедуры голосования председательствующий на пленарном заседании объявляет с открытием заседания.

2. С целью проведения процедуры голосования по решению председательствующего на пленарном заседании Парламента рассмотрение текущего вопроса может быть приостановлено.

3. До начала процедуры голосования председательствующий на пленарном заседании Парламента вправе сделать заявление. Его продолжительность не должна превышать 10 минут.

4. Перед началом процедуры голосования проводится регистрация членов Парламента. Если на пленарном заседании Парламента не присутствует необходимое для установления правомочности заседания число членов Парламента, председательствующий на заседании объявляет время проведения отложенного голосования.

5. Если поступило предложение отложить голосование, голосование проводится в первую очередь за это предложение. Решение принимается большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной пятой полного состава Парламента.

6. Во время проведения процедуры голосования одноминутное выступление допускается только по процедурным вопросам, касающимся голосования. При этом фракция вправе пользоваться одноминутными выступлениями по процедурным вопросам дважды, а внефракционный член Парламента – один раз.

7. По требованию фракции перед началом процедуры голосования может объявляться только один перерыв продолжительностью 5 минут.

8. Член Парламента голосует лично. Не допускается передача другим лицам права голосования и карточки для голосования.

9. Если член Парламента не участвовал в голосовании, он не вправе голосовать по данному вопросу после объявления результатов голосования.

Статья 91. Форма голосования

1. Голосование на пленарном заседании Парламента является открытым (поднятие руки, выпечатывание фамилий при помощи электронной системы голосования, голосование при помощи именных бюллетеней, а также без бюллетеней – поименное голосование в случаях, предусмотренных настоящим Регламентом) или тайным (с использованием электронной системы голосования или бюллетеней в случаях, предусмотренных настоящим Регламентом).

2. Голосование является открытым, кроме случаев, предусмотренных Конституцией и другими законодательными актами Грузии.

3. Перед тайным голосованием председательствующий на пленарном заседании Парламента объявляет форму голосования.

4. В случае невозможности использования электронной системы голосования может проводиться поименное голосование (без бюллетеней, с зачитыванием списка членов Парламента). Решение о проведении голосования в указанной форме принимается путем открытого голосования (поднятия руки), большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной четверти полного состава Парламента.

Статья 92. Подсчет голосов

1. Во время проведения тайного голосования при помощи бюллетеней комиссия по подсчету голосов или Комитет Парламента по процедурным вопросам устанавливает место проведения голосования и форму бюллетеней.

2. В случае непоступления в электронную систему голосования сигнала с карточки для голосования, принадлежащей члену Парламента, считается, что он проголосовал, если это подтверждено до объявления результатов голосования. Если подтвердится, что соответствующее заявление сделано в целях фальсификации результатов голосования, это не повлияет на результаты голосования. Если после объявления результатов голосования незамедлительно подтвердится, что электронной системой для голосования не принят сигнал, поданный с помощью карточки для голосования, принадлежащей члену Парламента, или была использована чужая карточка и данный голос является решающим, проводится повторное голосование.

3. Мотивированное надлежащим образом заявление фракции или группы внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек о том, что результаты голосования ставятся под сомнение, незамедлительно представляется председательствующему на пленарном заседании Парламента, который передает вопрос для изучения мандатуртухуцеси. Мандатуртухуцеси изучает вопрос и незамедлительно уведомляет Парламент о заключении. Если указанное заключение подтвердит факт фальсификации голосов, повторное голосование проводится только в случае, если число вызывающих сомнение голосов меняет окончательные результаты голосования. До разрешения спора о результатах голосования не допускается проведение другого голосования. После перепроверки результатов голосования, поставленных под сомнение фракцией или группой внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек, в случае неподтверждения этих сомнений соответствующая фракция или группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек не вправе в тот же день требовать перепроверки результатов другого голосования.

4. О результатах всех голосований председательствующий на пленарном заседании извещает Парламент. Результаты размещаются на веб-странице Парламента.

5. Об утере карточки для голосования член Парламента незамедлительно извещает Аппарат Парламента. В таком случае члену Парламента передается временная карточка для голосования.

Статья 93. Свободная трибуна фракции

Фракция вправе дважды в течение очередной сессии Парламента пользоваться 30-минутным выступлением. Фракция может ставить указанный вопрос посредством устного обращения к председательствующему на заседании в ходе пленарного заседания, что оформляется в виде протокольной записи пленарного заседания. Фракции предоставляется время для выступления после завершения рассмотрения вопросов, предусмотренных повесткой дня пленарного заседания, или в другое время на текущей неделе пленарных заседаний по согласованию с председательствующим на пленарном заседании.

Раздел IV. Законодательный процесс

Глава XIII. Осуществление законодательного процесса

Статья 94. Законодательная инициатива

1. Законодательный процесс начинается с подготовки законопроекта субъектом, обладающим правом законодательной инициативы, и представления его в Парламент, в том числе, с использованием официальных электронных ресурсов.

2. В соответствии со статьей 45 Конституции Грузии правом законодательной инициативы обладают: Правительство Грузии, член, комитет, фракция Парламента, высшие представительные органы Абхазской и Аджарской автономных республик, не менее 25 000 избирателей.

3. Только Правительство Грузии правомочно представлять Парламенту проект закона о государственном бюджете и проект закона о структуре и порядке деятельности Правительства.

4. Только член, комитет, фракция Парламента правомочны представить Парламенту проект Регламента.

5. Законопроект, автором которого является Правительство Грузии, учреждение исполнительной власти либо юридическое лицо публичного права, подлежащее государственному контролю исполнительной власти, не может быть представлен в порядке законодательной инициативы членом, фракцией или комитетом Парламента.

Статья 95. Краткосрочный план законотворческой деятельности Правительства Грузии

1. Правительство Грузии обязано дважды в год, к каждому сессионному периоду представлять Парламенту краткосрочный план своей законотворческой деятельности. Краткосрочный план, предусмотренный для весенней сессии, представляется Парламенту не позднее 31 января, а краткосрочный план, предусмотренный для осенней сессии, – не позднее 31 августа.

2. Правительство Грузии правомочно представить Парламенту также законодательную инициативу, не предусмотренную в краткосрочном плане его законотворческой деятельности.

Статья 96. Общие правила рассмотрения законопроекта

1. Законопроект, представленный в Парламент в порядке законодательной инициативы, проходит при рассмотрении следующие процедуры:

а) законопроект передается для регистрации юридическому департаменту Аппарата Парламента;

б) юридический департамент Аппарата Парламента передает законопроект Бюджетному офису Парламента. Юридический департамент Аппарата Парламента и Бюджетный офис Парламента подготавливают в связи с законопроектом заключения, предусмотренные пунктом 5 статьи 97 настоящего Регламента. После этого юридический департамент Аппарата Парламента передает ближайшему заседанию Бюро Парламента законопроект вместе с заключениями юридического департамента Аппарата Парламента и Бюджетного офиса Парламента, если он представлен до четверга недели, предшествующей заседанию Бюро;

в) Бюро Парламента на ближайшем заседании принимает решение о начале процедуры рассмотрения законопроекта, при этом определяет ведущий комитет и комитеты, заключения которых являются обязательными (далее – обязательный комитет), и передает законопроект указанным комитетам, другим комитетам, фракциям, внефракционным членам Парламента и юридическому департаменту Аппарата Парламента, а также Правительству Грузии. Законопроект, регулирующий деятельность представителя финансового сектора, передается также Национальному банку Грузии;

г) законопроект после рассмотрения ведущим и обязательными комитетами с соответствующими заключениями передается Бюро Парламента для внесения в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента в целях рассмотрения в первом чтении и голосования;

д) законопроект после рассмотрения и принятия в первом чтении на пленарном заседании Парламента передается ведущему комитету для отражения в законопроекте замечаний, учтенных при первом чтении, и подготовки к рассмотрению во втором чтении и голосованию на пленарном заседании Парламента;

е) после принятия законопроекта в первом чтении ведущий комитет рассматривает его по подпунктам, пунктам (частям), статьям, главам или (и) разделам для подготовки к рассмотрению на пленарном заседании Парламента во втором чтении. Ведущий комитет рассматривает также альтернативные предложения по законопроекту;

ж) после рассмотрения ведущим комитетом законопроект с соответствующими заключениями и альтернативными предложениями передается ближайшему заседанию Бюро Парламента для внесения в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента в целях рассмотрения во втором чтении и голосования;

з) после рассмотрения во втором чтении и принятия на пленарном заседании Парламента законопроект передается ведущему комитету для подготовки к третьему чтению;

и) после принятия во втором чтении ведущий комитет отражает в законопроекте замечания, учтенные Парламентом при рассмотрении во втором чтении, рассматривает законопроект и передает его Бюро Парламента для внесения в повестку дня пленарного заседания Парламента с целью рассмотрения в третьем чтении;

к) после рассмотрения в третьем чтении на пленарном заседании Парламента окончательный отредактированный вариант законопроекта ставится на голосование для принятия в окончательной редакции;

л) после принятия в третьем чтении закон передается Президенту Грузии для подписания.

2. Ведущий комитет, определенный Бюро Парламента, проводит заседание комитета по рассмотрению законопроекта, с целью подготовки законопроекта к рассмотрению на пленарном заседании Парламента в первом, втором и третьем чтении ведет процедуры парламентского рассмотрения соответствующего законопроекта и ответствен за их соблюдение.

3. Инициатор законопроекта вправе с надлежащим обоснованием отозвать законопроект до принятия на пленарном заседании Парламента в первом чтении.

4. В случае инициирования законопроекта двумя или более членами, комитетами или фракциями Парламента законопроект считается отозванным из Парламента на основании совместного письменного требования соответственно всех членов, комитетов или фракций Парламента – инициаторов законопроекта.

5. В случае досрочного прекращения полномочий члена Парламента, а также упразднения фракции докладчика по принятым в первом чтении и находящимся в процессе рассмотрения законопроектам, представленным соответствующим членом Парламента/фракцией в порядке законодательной инициативы, назначает ведущий комитет. Об указанном ведущий комитет извещает Бюро Парламента. Законопроекты, предусмотренные настоящим пунктом, не принятые в первом чтении, считаются отозванными с момента принятия Бюро Парламента указанного факта к сведению на основании обращения ведущего комитета.

6. Закон, вызывающий увеличение расходов государственного бюджета текущего бюджетного года, сокращение расходов или взятие государством новых финансовых обязательств, может быть принят Парламентом только после получения согласия Правительства Грузии, а закон, связанный с будущим бюджетным годом, – с согласия Правительства Грузии или в пределах Документа об основных данных и направлениях страны, представленного Парламенту Правительством.

7. Комитет обязан рассмотреть законопроект, представленный Правительством Грузии, внеочередного рассмотрения которого оно требует, на ближайшем заседании.

Статья 97. Принятие законопроекта к рассмотрению и подготовка для комитетских слушаний

1. Подготовленный субъектом, обладающим правом законодательной инициативы, и представленный Парламенту законопроект в материальном виде, а также в виде легко обрабатываемого электронного документа передается юридическому департаменту Аппарата Парламента, который осуществляет его учет и регистрацию.

2. Датой представления Парламенту законопроекта, подготовленного субъектом, обладающим правом законодательной инициативы, считается дата его регистрации юридическим департаментом Аппарата Парламента.

3. К законопроекту, в соответствии с подпунктом «б» пункта первого статьи 96 настоящего Регламента переданному Бюро Парламента юридическим департаментом Аппарата Парламента, должен прилагаться проект решения Бюро Парламент о начале процедуры рассмотрения законопроекта, подготовленного юридически департаментом Аппарата Парламентаа, в котором указываются:

а) наименование законопроекта;

б) инициатор законопроекта;

в) автор законопроекта;

г) дата представления законопроекта Парламенту;

д) ведущий комитет;

е) предполагаемая дата рассмотрения законопроекта на заседании комитета;

ж) обязательные комитеты;

з) предполагаемая дата рассмотрения законопроекта на пленарном заседании Парламента.

4. Бюро Парламента принимает решение о начале процедуры рассмотрения законопроекта и по вопросам, предусмотренным подпунктами «д»–«з» пункта 3 настоящей статьи.

5. Юридический департамент Аппарата Парламента проверяет соответствие представленного законопроекта подпунктам «а» и «в»–«е» пункта первого и пунктам 2–4 статьи 17 Органического закона Грузии «О нормативных актах», а Бюджетный офис Парламента – подпункту «б» пункта первого статьи 17 Органического закона Грузии «О нормативных актах». Если представленный законопроект не соответствует требованиям вышеуказанных пунктов/подпунктов Органического закона Грузии «О нормативных актах», Бюро Парламента правомочно на основании мотивированных заключений юридического департамента Аппарата Парламента и Бюджетного офиса Парламента возвратить законопроект его инициатору для устранения пробелов.

6. Бюджетный офис Парламента правомочен в период с начала процедуры рассмотрения законопроекта до первого чтения представить дополнительную информацию по вопросам, предусмотренным подпунктом «б» пункта первого статьи 17 Органического закона Грузии «О нормативных актах».

7. Если Правительство Грузии потребует внеочередного рассмотрения законопроекта, Бюро Парламента определяет сроки парламентского рассмотрения законопроекта и передает его соответствующим комитетам.

8. После принятия Бюро Парламента решения о начале процедуры рассмотрения законопроекта законопроект передается на рассмотрение комитетам, фракциям, внефракционным членам Парламента и юридическому департаменту Аппарата Парламента, а также Правительству Грузии и размещается на веб-странице Парламента.

9. С целью получения публичных консультаций в связи с опубликованным на веб-странице Парламента законопроектом или его отдельными статьями/пунктами любые лица могут фиксировать свои мнения/замечания в виде комментариев.

10. Если в установленный срок подготовить законопроект к парламентскому рассмотрению не удалось, указанный срок в случае необходимости продлевает Бюро Парламента.

Статья 98. Заключения юридического департамента Аппарата Парламента и Бюджетного офиса Парламента

1. К законопроекту, представленному на пленарное заседание Парламента, должны прилагаться информация юридического департамента Аппарата Парламента о законопроекте и заключения юридического департамента Аппарата Парламента и Бюджетного офиса Парламента.

2. Юридический департамент Аппарата Парламента подготавливает заключения по следующим вопросам:

а) соответствует ли или не противоречит ли законопроект законодательству Грузии и общепризнанным нормам международного права;

б) есть ли необходимость в принятии нового закона;

в) соответствует ли или не противоречит ли законопроект обязательствам, взятым Грузией по международным договорам;

г) является ли исчерпывающим перечень подлежащих отмене нормативных актов, перечень проектов законодательных актов, в которые необходимо внести изменения;

д) соответствует ли законопроект законодательству Европейского Союза.

3. Бюджетный офис Парламента подготавливает заключения по следующим вопросам:

а) влияние законопроекта на доходную часть государственного бюджета;

б) влияние законопроекта на расходную часть государственного бюджета;

в) новые финансовые обязательства государства.

Статья 99. Порядок принятия решения о целесообразности продолжения процедуры рассмотрения законопроектов, представленных на рассмотрение в Парламент предыдущего созыва

1. Ведущий комитет не позднее 4 месяцев после первого заседания вновь избранного Парламента составляет перечень законопроектов, представленных на рассмотрение в Парламент предыдущего созыва, продолжение процедуры рассмотрения которых считает целесообразным, и представляет его Бюро Парламента.

2. Ведущий комитет вносит в перечень законопроектов, указанных в пункте первом настоящей статьи, законопроект, продолжение процедуры рассмотрения которого считает целесообразным, в случае, если инициатор законопроекта изъявит согласие продолжать участвовать в процедуре рассмотрения законопроекта в качестве его инициатора, и он в соответствии с Конституцией Грузии обладает правом законодательной инициативы. Применительно к законопроекту, инициатор которого более не имеет права законодательной инициативы и продолжение процедуры рассмотрения которого считает целесообразным ведущий комитет, инициатором законопроекта будет считаться ведущий комитет, рассматривающий законопроект. Если комитет не имеет права представлять такой законопроект в порядке законодательной инициативы, законопроект считается отозванным из Парламента.

3. Бюро Парламента передает Комитету Парламента по процедурным вопросам перечень законопроектов, составленный ведущим комитетом. Комитет Парламента по процедурным вопросам согласно перечням законопроектов, составленным в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, разрабатывает и представляет Парламенту проект постановления Парламента о целесообразности продолжения процедуры рассмотрения законопроектов, представленных на рассмотрение в Парламент предыдущего созыва.

4. Парламент постановлением принимает решение о целесообразности продолжения процедуры рассмотрения законопроектов, представленных на рассмотрение в Парламент предыдущего созыва. Законопроекты, не предусмотренные указанным постановлением, считаются отозванными из Парламента.

5. Правила, определенные настоящей статьей, распространяются также на проекты постановлений Парламента, которые представляются Парламенту в порядке, установленном настоящим Регламентом для представления законопроекта Парламенту.

Статья 100. Законодательное предложение

1. Законодательным предложением является представленное в Парламент субъектом, не обладающим правом законодательной инициативы, в материальном или электронном виде, оформленное в установленном порядке, обоснованное обращение, касающееся принятия нового закона, внесения изменений в закон или объявления закона утратившим силу.

2. Право представлять законодательное предложение имеют: граждане Грузии, государственные органы (кроме учреждений исполнительной власти Грузии и юридических лиц публичного права, подлежащих государственному контролю исполнительной власти), органы муниципалитета, политические и общественные объединения, зарегистрированные в Грузии в порядке, установленном законом, другие юридические лица.

3. Законодательное предложение должно быть представлено в виде законопроекта или основных принципов подлежащего подготовке законопроекта либо конкретных предложений. Законодательное предложение должно содержать авторское обоснование его необходимости. В законодательном предложении должны указываться причина и суть изменения, а также подпись, адрес и номер контактного телефона автора законодательного предложения.

4. Законодательное предложение представляется департаменту Аппарата Парламента Грузии по делопроизводству, который при помощи единой программы делопроизводства передает его всем членам Парламента. Член Парламента в месячный срок со дня передачи ему законодательного предложения правомочен, основываясь на нем, представить Парламенту законодательную инициативу, в качестве автора которой указывается автор законодательного предложения.

5. Автор законодательного предложения вправе отозвать его до представления членом Парламента соответствующего законопроекта Парламенту согласно пункту 4 настоящей статьи.

Статья 101. Докладчик и содокладчик по законопроекту

1. Законопроект, инициированный членом Парламента, представляет на рассмотрение заседания комитета член Парламента – его инициатор, законопроект, инициированный членами Парламента, – представитель, назначенный членами Парламента, законопроект, инициированный Правительством Грузии, – Парламентский секретарь Правительства Грузии, только в случае, если Правительством надлежащим административно-правовым актом докладчиком/содокладчиком по законопроекту не назначен/не назначены соответствующий министр или заместитель/заместители министра, законопроект, инициированный фракцией или комитетом, – соответственно председатель фракции или комитета либо представитель, назначенный фракцией или комитетом из числа членов соответствующей фракции или комитета, законопроект, инициированный высшим представительным органом Абхазской или Аджарской Автономной Республики, – назначенный им член соответствующего высшего представительного органа, его заместитель или председатель комитета/комиссии, а законопроект, инициированный избирателями, – член инициативной группы, избранный инициативной группой.

2. На пленарном заседании Парламента докладчиком/содокладчиком по законопроекту, инициированному Правительством Грузии, Парламентский секретарь Правительства Грузии выступает только в случае, если Правительство соответствующим административно-правовым актом не назначит докладчиком/содокладчиком соответствующего министра или заместителя/заместителей министра. Докладчиком по законопроекту, инициированному членом, фракцией, комитетом Парламента, высшим представительным органом Абхазской или Аджарской Автономной Республики или избирателями, является соответствующее лицо, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, а содокладчиком по законопроекту, инициированному избирателями, выступает представитель соответствующего комитета.

3. Лицом, назначенным докладчиком по законопроекту, инициированному Правительством Грузии, не может быть член Парламента.

4. Содокладчиком по законопроекту, инициированному членом Парламента, фракцией или комитетом, выступает соответствующий представитель Правительства Грузии.

5. В случае отсутствия докладчика в зале заседаний в начале рассмотрения вопроса, подлежащего рассмотрению на пленарном заседании Парламента, вопрос снимается с повестки дня указанного пленарного заседания и переносится в повестку дня следующего пленарного заседания, а отсутствие содокладчика не препятствует рассмотрению вопроса.

6. В случае неявки представителя Президента на рассмотрение мотивированных замечаний Президента Грузии в процессе рассмотрения замечаний опускаются этапы представления доклада представителя Президента и вопросов и ответов.

Статья 102. Общие процедуры рассмотрения законопроекта в комитете

1. Не ранее 2-го дня и не позднее 3 недель после принятия Бюро Парламента решения о начале процедуры рассмотрения законопроекта Правительство Грузии, комитеты, фракции, внефракционные члены Парламента и юридический департамент Аппарата Парламента передают ведущему комитету свои замечания по законопроекту. Если упомянутые субъекты в указанный срок не представят замечания по законопроекту, законопроект считается одобренным ими.

2. Ведущий комитет не ранее 2-го дня и не позднее 5 недель со дня принятия Бюро Парламента решения о начале процедуры рассмотрения законопроекта созывает заседание комитета (кроме случая рассмотрения законопроекта в ускоренном или упрощенном порядке). Заседание ведущего комитета созывается после того, как обязательные комитеты передадут ведущему комитету свои замечания по законопроекту в срок, определенный пунктом первым настоящей статьи.

3. Зафиксированное до рассмотрения законопроекта на заседании комитета мнение/замечание, связанное с опубликованным на веб-странице Парламента законопроектом или его отдельными статьями/пунктами, представляется председателю ведущего комитета, который в случае необходимости знакомит с ним членов комитета при рассмотрении законопроекта на заседании комитета. Если комитет согласится с указанным мнением/замечанием, оно будет отражено в заключении комитета.

4. Замечание, высказанное по поводу законопроекта при рассмотрении на комитетском заседании, считается учтенным, если с ним согласится докладчик или его одобрит комитет в результате голосования. Для постановки замечания на голосование оно должно быть представлено в качестве альтернативного предложения или в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи.

5. В результате рассмотрения на заседании комитета законопроект может быть признан подготовленным, недостаточно подготовленным или неприемлемым для рассмотрения на пленарном заседании Парламента. Признание комитетом законопроекта недостаточно подготовленным или неприемлемым для рассмотрения на пленарном заседании не препятствует началу его рассмотрения на пленарном заседании. Если инициатор законопроекта в течение двух проводимых подряд очередных сессий Парламента не вынесет законопроект на заседание комитета, созванное в порядке и сроки, установленные настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в комитете в первом чтении, законопроект считается отозванным из Парламента, а в случае рассмотрения законопроекта во втором или третьем чтении его рассмотрение прекращается с момента принятия Бюро Парламента указанного факта к сведению на основании обращения ведущего комитета.

6. Без заключения ведущего комитета не допускается вынесение законопроекта на пленарное заседание Парламента, за исключением случая, предусмотренного пунктом 8 настоящей статьи. Если в течение срока, установленного Бюро Парламента для рассмотрения законопроекта, ведущий комитет не проведет заседание и не выразит свою позицию в связи с законопроектом, инициатор законопроекта вправе обратиться к ведущему комитету с требованием о его рассмотрении или поставить перед Бюро Парламента вопрос о внесении законопроекта в повестку дня пленарного заседания Парламента без заключения ведущего комитета.

7. Если в срок, определенный настоящей статьей, ведущий комитет не сможет провести заседание комитета и представить заключение, Бюро Парламента правомочно на основании мотивированного предложения председателя комитета установить новый срок комитетского слушания законопроекта. Если и в этот срок ведущий комитет не проведет заседание и не выразит свою позицию в связи с законопроектом, инициатор законопроекта правомочен вновь обратиться к ведущему комитету с требованием о его рассмотрении или поставить перед Бюро Парламента вопрос о внесении законопроекта в повестку дня пленарного заседания Парламента без заключения ведущего комитета. В случае нарушения ведущим комитетом срока, установленного для рассмотрения законопроекта, Бюро Парламента правомочно рассмотреть указанный факт и поставить вопрос об ответственности председателя соответствующего комитета.

8. В случаях, предусмотренных пунктами 6 и 7 настоящей статьи, Бюро Парламента обязано внести законопроект в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. Если инициатор законопроекта в течение соответствующей сессии не поставит перед Бюро Парламента вопрос о его дальнейшем рассмотрении, проект считается отозванным из Парламента. Информацию об указанном юридический департамент Аппарата Парламента предоставляет Бюро Парламента.

9. Решение, принятое ведущим комитетом в связи с законопроектом, отражается в заключении комитета, которое подписывает председатель комитета.

10. После проведения заседания ведущего комитета законопроект в письменной форме за подписью председателя комитета направляется юридическому департаменту Аппарата Парламента для внесения в повестку дня ближайшего заседания Бюро Парламента. При этом каждая страница законопроекта должна быть завизирована ответственным за законопроект лицом из аппарата ведущего комитета.

11. К представленному в Бюро Парламента законопроекту должны прилагаться заключение ведущего комитета, а также заключения, представленные другими комитетами, фракциями, внефракционными членами Парламента, юридическим департаментом Аппарата Парламента, Бюджетным офисом Парламента и другими правомочными субъектами, и лист, отражающий положение с учетом в законопроекте их замечаний (далее – лист с замечаниями).

12. После рассмотрения законопроекта ведущим комитетом на веб-странице Парламента размещаются законопроект и визуально четко выделенная версия предусмотренных в нем замечаний.

Статья 103. Альтернативный законопроект

1. С момента принятия Бюро Парламента решения о начале процедуры рассмотрения законопроекта до комитетского рассмотрения законопроекта в первом чтении субъект с правом законодательной инициативы, определенной настоящим Регламентом, может в порядке законодательной инициативы представить альтернативный законопроект. Альтернативный законопроект представляется Бюро Парламента, которое передает его для обсуждения ведущему комитету, рассматривающему основной законопроект. Альтернативный законопроект рассматривается на заседании ведущего комитета вместе с основным законопроектом.

2. Альтернативный законопроект должен отличаться от основного существенным образом.

3. Ведущий комитет с согласия инициатора альтернативного законопроекта принимает решение о представлении на пленарном заседании Парламента его согласованного варианта для рассмотрения законопроекта в первом чтении. В случае недостижения согласия будут представлены основной и альтернативный законопроекты. Парламент постановлением решает вопрос о принятии за основу или отклонении одного из них.

4. Во время рассмотрения вопроса, предусмотренного пунктом 3 настоящей статьи, докладчиком выступает в начале докладчик по основному законопроекту, а затем – докладчик по альтернативному законопроекту. Продолжительность доклада каждого из докладчиков не должна превышать 10 минут. После этого голосование проводится по проекту соответствующего постановления.

Статья 104. Альтернативное предложение

1. По поводу отдельных норм законопроекта может быть представлено альтернативное предложение. Право на представление альтернативного предложения имеют комитет, фракция, член Парламента.

2. Альтернативное предложение по поводу отдельных норм законопроекта должно быть представлено в письменной форме, до 18 часов дня, предшествующего дню комитетского слушания соответствующего законопроекта во втором чтении. Альтернативное предложение представляется ведущему комитету и юридическому департаменту Аппарата Парламента.

3. Альтернативное предложение по поводу отдельных норм законопроекта считается принятым при согласии докладчика. Если докладчик выступает против принятия альтернативного предложения, ведущий комитет или пленарное заседание Парламента голосованием решает вопрос о принятии или отклонении альтернативного предложения об отдельных нормах законопроекта. В случае отклонения альтернативного предложения ведущим комитетом оно вместе с заключением ведущего комитета направляется Бюро Парламента.

Статья 105. Порядок рассмотрения законопроекта в трех чтениях

1. Парламент рассматривает законопроект в трех чтениях, кроме случаев, предусмотренных Конституцией Грузии и настоящим Регламентом.

2. При рассмотрении законопроекта в первом чтении на пленарном заседании Парламента обсуждаются его общие принципы и основные положения.

3. При рассмотрении законопроекта во втором чтении он рассматривается на пленарном заседании Парламента по подпунктам, пунктам (частям), статьям, главам или (и) разделам, и голосование проводится по нему в целом. Решение о форме рассмотрения законопроекта во втором чтении (по подпунктам, пунктам (частям), статьям, главам или (и) разделам) на пленарном заседании Парламента принимает председательствующий на заседании на основании предложения председателя ведущего комитета.

4. При рассмотрении законопроекта в третьем чтении в него могут вноситься только редакционные изменения.

Статья 106. Рассмотрение законопроекта в первом чтении на пленарном заседании

1. Обсуждение законопроекта на пленарном заседании Парламента начинается с его рассмотрения в первом чтении, кроме случаев, предусмотренных настоящим Регламентом.

2. Рассмотрение законопроекта в первом чтении на пленарном заседании Парламента начинается с выступления докладчика по законопроекту.

3. Продолжительность выступления докладчика по законопроекту на пленарном заседании Парламента не должна превышать 20 минут. В случае необходимости продолжительность его выступления может продлеваться решением председательствующего на заседании.

4. После завершения выступления докладчика по законопроекту члены Парламента вправе обратиться к докладчику с вопросами в связи с законопроектом. Время, отведенное каждому автору вопроса, не должно превышать 2 минут. При этом для уточнения он может воспользоваться не более чем одной минутой. Член Парламента вправе выступить с вопросом и уточнением по одному разу. Председательствующий на пленарном заседании Парламента вправе в случае необходимости принять решение о прекращении вопросов.

5. После завершения вопросов докладчик по законопроекту вправе ответить на все заданные вопросы вместе. Продолжительность его ответа не должна превышать 20 минут. В случае необходимости продолжительность ответа докладчика может продлеваться решением председательствующего на заседании.

6. После завершения выступления докладчика по законопроекту, как правило, выступает содокладчик по законопроекту. Продолжительность его выступления не должна превышать 15 минут. После завершения выступления содокладчика члены Парламента вправе обратиться к нему с вопросами по законопроекту. Время, отведенное для каждого из авторов вопросов, не должно превышать 2 минут. После завершения вопросов содокладчик вправе ответить на все заданные вопросы вместе. Продолжительность его ответа не должна превышать 15 минут.

7. После завершения выступления содокладчика по законопроекту, как правило, выступают представитель ведущего комитета (если представитель ведущего комитета не является содокладчиком) и представители других комитетов. Продолжительность выступления представителя ведущего комитета не должна превышать 10 минут, а выступлений представителей других комитетов – 5 минут.

8. После завершения выступлений представителей ведущего и других комитетов выступают внефракционные члены Парламента. Продолжительность выступления каждого из них не должна превышать 3 минут, а в случае уступки внефракционными членами Парламента, избранными по представлению одной политической партии, друг другу времени для выступления каждого из них, продолжительность выступления/выступлений соответствующего члена/членов Парламента в целом не должна превышать 15 минут. Для этого члены Парламента до завершения выступления докладчика лично записываются в список выступающих. Очередность выступлений указанных членов Парламента определяет председательствующий на пленарном заседании Парламента по очередности их записи в списке выступающих. Соблюдение очередности выступающих обязательно. Выступления без разрешения председательствующего на пленарном заседании не допускаются. При этом член Парламента может записаться в список выступающих только один раз. Член Парламента, внесенный в список выступающих, и на момент предоставления слова присутствующий на заседании, не вправе уступить время, отведенное для его выступления, другому члену Парламента, кроме случая, предусмотренного настоящим пунктом. Если член Парламента на момент предоставления слова не присутствует на заседании, он лишается права выступить по этому вопросу.

9. После завершения выступлений членов Парламента выступают представители фракций, входящих в парламентскую оппозицию, и представители фракций, входящих в парламентское Большинство, в указанной последовательности и излагают на пленарном заседании Парламента свою позицию в связи с общими принципами и основными положениями представленного законопроекта. Для выступлений фракции предоставляется столько минут, сколько членов Парламента в ней объединены, но не менее 15 и не более 75 минут.

10. Докладчик, содокладчик по законопроекту, представитель комитета, представитель фракции, внефракционный член Парламента выступают с трибуны, расположенной в зале заседаний перед президиумом, если продолжительность их выступлений превышает 3 минуты. Если время, определенное для выступления, не превышает 3 минут, член Парламента (кроме докладчика) вправе выступать также с предназначенного для него места в зале заседаний.

11. После завершения выступлений представителей фракции с заключительным словом, продолжительность которого не должна превышать 10 минут, выступает докладчик.

12. Замечание, высказанное в связи с законопроектом при рассмотрении на пленарном заседании Парламента, считается учтенным, если с ним согласится докладчик.

13. После завершения рассмотрения законопроекта в первом чтении Парламент голосованием принимает решение о принятии законопроекта в первом чтении.

14. Законопроект, который при голосовании в первом чтении не наберет необходимого для его принятия числа голосов, считается отклоненным, и оформляется постановление об отклонении законопроекта.

Статья 107. Рассмотрение законопроекта во втором чтении

1. После принятия законопроекта в первом чтении он для отражения в законопроекте высказанных по нему и учтенных замечаний и его подготовки к рассмотрению во втором чтении передается ведущему комитету, который рассматривает законопроект в 3-недельный срок после принятия законопроекта в первом чтении. На заседании ведущего комитета законопроект рассматривается по подпунктам, пунктам (частям), статьям, главам или (и) разделам, и голосование проводится по нему в целом. В случае необходимости проводится голосование по альтернативным предложениям. Если ведущий комитет не сможет рассмотреть законопроект в срок, определенный настоящим пунктом, этот срок может быть продлен на основании мотивированного предложения председателя комитета, по решению Бюро Парламента.

2. Законопроект, переработанный с учетом замечаний, учтенных Парламентом при рассмотрении в первом чтении, в 4-недельный срок после принятия в первом чтении, в порядке, установленном пунктом 10 статьи 102 настоящего Регламента, направляется юридическому департаменту Аппарата Парламента для подготовки к рассмотрению во втором чтении и голосованию на пленарном заседании Парламента.

3. К законопроекту, представленному на пленарном заседании Парламента во втором чтении, должны прилагаться лист с замечаниями, высказанными по поводу законопроекта при его рассмотрении на пленарном заседании в первом чтении, заключения ведущего комитета и юридического департамента Аппарата Парламента, а также альтернативные предложения, которые были представлены ведущему комитету.

4. Рассмотрение законопроекта во втором чтении на пленарном заседании Парламента начинается с выступления докладчика по законопроекту, который знакомит заседание с законопроектом в соответствии с решением, принятым на основании пункта 3 статьи 105 настоящего Регламента. Член Парламента в соответствии с решением, принятым на основании пункта 3 статьи 105 настоящего Регламента, вправе выступить в связи с соответствующим подпунктом, пунктом (частью), статьей, главой или (и) разделом, для вопроса или уточнения по одному разу. Время, предоставляемое каждому из авторов вопроса, не должно превышать 2 минут. При этом для уточнения они могут воспользоваться не более чем одной минутой. Члены Парламента вправе выступить для вопроса и уточнения по одному разу. Председательствующий на заседании вправе при необходимости принять решение о прекращении выступлений с вопросами.

5. После завершения вопросов докладчик вправе ответить на все заданные вопросы вместе. Продолжительность его ответа не должна превышать 20 минут.

6. После завершения выступления докладчика по законопроекту, как правило, выступает содокладчик по законопроекту (если таковой имеется). Продолжительность его выступления не должна превышать 10 минут. По завершении выступления содокладчика члены Парламента вправе обратиться к нему с вопросами по законопроекту. Время, отведенное для каждого из авторов вопросов, не должно превышать одной минуты. После завершения вопросов содокладчик вправе ответить на все заданные вопросы вместе. Продолжительность его ответа не должна превышать 10 минут.

7. После завершения выступления содокладчика по законопроекту выступает член, представитель комитета, фракции Парламента, альтернативное предложение которого было вынесено на пленарное заседание Парламента. Продолжительность выступления автора альтернативного предложения не должна превышать 5 минут. Члены Парламента могут задавать вопрос автору альтернативного предложения в одноминутном режиме только один раз.

8. После завершения выступлений лиц, предусмотренных пунктами 4–7 настоящей статьи, как правило, выступают представитель ведущего комитета (если представитель ведущего комитета не является содокладчиком) и представители других комитетов. Продолжительность выступления представителя ведущего комитета не должна превышать 10 минут, а выступлений представителей других комитетов – 5 минут.

9. После завершения выступлений представителей ведущего комитета и других комитетов выступают внефракционные члены Парламента. Продолжительность выступления каждого из них не должна превышать 3 минут, а в случае уступки внефракционными членами Парламента, избранными по представлению одной политической партии, друг другу времени для выступления каждого из них продолжительность выступления/выступлений соответствующего члена/членов Парламента в целом не должна превышать 15 минут. Для этого члены Парламента до завершения выступления докладчика лично записываются в список выступающих, который составляется в секретариате пленарного заседания Парламента и представляется председательствующему на заседании. Очередность этих членов Парламента определяется председательствующим на пленарном заседании по очередности их записи в списке выступающих. Соблюдение очередности выступающих обязательно. Выступление без разрешения председательствующего на заседании не допускается. При этом член Парламента может записаться в список выступающих только один раз. Член Парламента, записавшийся в список выступающих и присутствующий на заседании на момент предоставления ему слова, не вправе уступить время, отведенное для его выступления, другому члену Парламента, за исключением случая, предусмотренного настоящим пунктом. Если член Парламента отсутствует на заседании в момент предоставления ему слова, он лишается права выступить по данному вопросу.

10. После завершения выступлений членов Парламента выступают представители фракций, входящих в парламентскую оппозицию, и представители фракций, входящих в парламентское Большинство, в указанной последовательности и излагают на пленарном заседании Парламента свою позицию в связи с представленным законопроектом. Для выступлений фракции предоставляется столько минут, сколько членов Парламента в ней объединены, но не менее 15 и не более 75 минут.

11. Докладчик, содокладчик по законопроекту, представитель комитета, представитель фракции, внефракционный член Парламента выступают с трибуны, расположенной в зале заседаний перед президиумом, если продолжительность их выступлений превышает 3 минуты. Если время, определенное для выступления, не превышает 3 минут, член Парламента (кроме докладчика) вправе выступать также с предназначенного для него места в зале заседаний.

12. После завершения выступлений представителей фракции с заключительным словом, продолжительность которого не должна превышать 10 минут, выступает докладчик.

13. Допускается принятие законопроекта во втором чтении за исключением отдельных статей. Эти статьи могут быть вынесены на рассмотрение в третьем чтении.

14. При втором чтении голосование проводится по законопроекту в целом. В первую очередь на голосование выносится альтернативное предложение. Если автор альтернативного предложения при рассмотрении вопроса отсутствует в зале заседаний или он отказывается от рассмотрения альтернативного предложения, альтернативное предложение считается отклоненным, и голосование по нему не проводится.

15. После завершения рассмотрения законопроекта во втором чтении Парламент голосованием принимает решение о принятии законопроекта во втором чтении.

16. Законопроект, не набравший при голосовании во втором чтении необходимого для его принятия числа голосов, считается непринятым, и оформляется постановление о том, что законопроект не был принят во втором чтении.

17. Если законопроект, который не был принят во втором чтении на пленарном заседании Парламента, не будет по требованию его инициатора поставлен на голосование на пленарном заседании в течение 1 месяца сессионного периода, он считается отклоненным. Отклоненным считается также законопроект, не набравший необходимого числа голосов повторно.

Статья 108. Особенности рассмотрения и принятия законодательного пакета в первом и втором чтениях

1. При рассмотрении законодательного пакета в первом и втором чтениях по каждому законопроекту, входящему в пакет, по отдельности проводятся процедуры, предусмотренные пунктами 2–6 статьи 106 и пунктами 4–7 статьи 107 настоящего Регламента.

2. После завершения по каждому законопроекту, входящему в законодательный пакет, процедур, определенных пунктом первым настоящей статьи, проводятся выступления, предусмотренные пунктами 7–9 и 11 статьи 106 и пунктами 8–10 и 12 статьи 107 настоящего Регламента.

3. После завершения рассмотрения законодательного пакета в первом или втором чтении проводится единое голосование по входящим в законодательный пакет проектам, для принятия которых требуется равное число голосов. По инициативе докладчика, члена Парламента Парламент правомочен принимать решение по поводу проведения голосования по каждому проекту, входящему в законодательный пакет, по отдельности. Указанное решение принимается большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной пятой полного состава Парламента.

Статья 109. Рассмотрение законопроекта в третьем чтении

1. В 10-дневный срок после принятия законопроекта во втором чтении ведущий комитет рассматривает его для подготовки к рассмотрению в третьем чтении на пленарном заседании Парламента. После проведения заседания ведущего комитета законопроект в порядке, установленном пунктом 10 статьи 102 настоящего Регламента, направляется юридическому департаменту Аппарата Парламента для внесения в повестку дня ближайшего заседания Бюро Парламента.

2. К законопроекту, представленному на пленарном заседании Парламента для рассмотрения в третьем чтении, должен прилагаться подготовленный ведущим комитетом лист с замечаниями, учтенными в результате голосования при втором чтении, а также заключения ведущего комитета и юридического департамента Аппарата Парламента.

3. При третьем чтении законопроект представляет докладчик, которому члены Парламента могут давать замечания редакционного характера, касающиеся законопроекта. Продолжительность каждого выступления с замечаниями редакционного характера не должна превышать 3 минут. При этом лицо может выступить по одному и тому же вопросу только один раз.

4. После завершения выступлений для ответа на замечания редакционного характера выступает докладчик по законопроекту. Продолжительность его ответа не должна превышать 10 минут. После выступления докладчика председательствующий на пленарном заседании Парламента признает рассмотрение законопроекта завершенным.

5. Статьи, отложенные во время второго чтения для дополнительного рассмотрения, ставятся на голосование отдельно. Законопроект может быть принят и без этих статей, если это не принципиальные положения законопроекта.

6. Перед голосованием в третьем чтении на пленарном заседании Парламента обязательно должен быть роздан окончательный отредактированный вариант законопроекта, в котором отражены замечания, высказанные и учтенные при третьем чтении. Заглавный лист указанного варианта должен быть завизирован докладчиком по указанному законопроекту, председателем ведущего комитета, ответственным по законопроекту лицом аппарата ведущего комитета и начальником юридического департамента Аппарата Парламента.

7. При третьем чтении голосование проводится за окончательный отредактированный вариант законопроекта в целом. Внесение каких-либо поправок в законопроект после голосования в третьем чтении не допускается.

8. Законопроект, не набравший при голосовании в третьем чтении необходимого для его принятия числа голосов, считается непринятым, и оформляется постановление о том, что законопроект не был принят в третьем чтении. На непринятый законопроект распространяется порядок, установленный пунктом 17 статьи 107 настоящего Регламента.

9. Законопроект, отклоненный при втором или третьем чтении, Парламент рассматривает в случае его представления в порядке новой законодательной инициативы.

Статья 110. Недопустимость исправления окончательного решения Парламента

Не допускается переделывать или исправлять после окончательного голосования закон или постановление, принятые Парламентом. Осуществление указанного деяния влечет ответственность, предусмотренную законом.

Статья 111. Протокол и стенограмма пленарного заседания Парламента

1. На пленарном заседании Парламента составляются протокол заседания и стенограмма. Протокол и стенограмма пленарного заседания Парламента, за исключением секретных вопросов, размещаются на веб-странице Парламента.

2. Право ознакомиться с протоколом и стенограммой закрытого пленарного заседания Парламента имеют только члены Парламента, уполномоченные представители Президента Грузии и Правительства Грузии, а также представители государственных органов, участвовавшие в работе указанного заседания.

Статья 112. Возвращение законопроекта для рассмотрения в предыдущем чтении

При рассмотрении законопроекта на пленарном заседании Парламента в случае необходимости на основании мотивированного предложения докладчика или содокладчика по законопроекту Парламент постановлением может принять решение о возвращении законопроекта с третьего чтения к рассмотрению на пленарном заседании во втором чтении.

Статья 113. Рассмотрение и принятие закона в ускоренном порядке

1. Парламент может рассмотреть и принять законопроект в ускоренном порядке. Законопроект рассматривается в ускоренном порядке в случае, если им предусматривается только внесение изменений в закон.

2. Рассмотрение и принятие законопроекта в ускоренном порядке подразумевает его рассмотрение и принятие во всех трех чтениях в течение 1 недели пленарного заседания Парламента. Рассмотрение и принятие законопроекта в течение 1 дня пленарных заседаний Парламента более чем в одном чтении допускается, но не более чем в двух чтениях. При этом в один день допускается рассмотрение и принятие законопроекта только во втором и третьем чтениях.

3. Решение о рассмотрении законопроекта в ускоренном порядке принимает Бюро Парламента на основании требования инициатора законопроекта. Указанное решение Бюро Парламента может принимать как во время принятия решения о начале процедуры рассмотрения законопроекта, так и до рассмотрения законопроекта в первом чтении на пленарном заседании Парламента. После принятия решения о начале процедуры рассмотрения законопроекта Бюро Парламента может принимать решение о рассмотрении законопроекта по ускоренной процедуре на основании обоснованного письменного требования инициатора законопроекта.

4. В случае принятия Бюро Парламента решения о рассмотрении законопроекта в ускоренном порядке субъекты, предусмотренные настоящим Регламентом, в течение срока, определенного Бюро Парламента, передают ведущему комитету свои замечания по законопроекту.

5. Не допускается рассмотрение на пленарном заседании Парламента законопроекта в ускоренном порядке в день принятия решения о его рассмотрении в ускоренном порядке.

6. К законопроекту, по которому было принято решение о рассмотрении в ускоренном порядке, при рассмотрении на пленарном заседании Парламента должны прилагаться предусмотренные настоящим Регламентом соответствующие заключения. Рассмотрение законопроекта в ускоренном порядке и голосование на пленарном заседании Парламента осуществляются в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта и голосования.

Статья 114. Рассмотрение и принятие закона в упрощенном порядке

1. Законопроект об объявлении закона Грузии утратившим силу, законопроект о внесении изменения в закон, предусматривающего только изменение определенной законом даты (срока) или изменения терминологического характера, а также законопроект о внесении изменения в закон, предусматривающий изменение в нумерации норм закона без изменения их правового содержания, может быть рассмотрен и принят на заседании Парламента в упрощенном порядке – в одном чтении, в порядке, установленном статьей 106 настоящего Регламента.

2. Решение о рассмотрении законопроекта в упрощенном порядке принимает Бюро Парламента на основании предложения инициатора законопроекта. Срок рассмотрения законопроекта в упрощенном порядке не должен превышать 2 недель.

3. В случае принятия Бюро Парламента решения о рассмотрении законопроекта в упрощенном порядке субъекты, предусмотренные настоящим Регламентом, в сроки, определенные Бюро Парламента, передают ведущему комитету свои замечания по законопроекту.

4. К законопроекту, по которому принято решение о рассмотрении в упрощенном порядке, при рассмотрении на пленарном заседании Парламента должны прилагаться предусмотренные настоящим Регламентом соответствующие заключения. Не допускается рассмотрение на пленарном заседании Парламента законопроекта по упрощенной процедуре в день принятия решения о его рассмотрении по упрощенной процедуре.

Статья 115. Принятие законодательных актов и утверждение конституционного соглашения

1. Конституционный закон считается принятым, если его в трех чтениях поддержат не менее двух третей полного состава Парламента. Конституционный закон передается на подпись Президенту Грузии в 10-дневный срок со дня его рассмотрения в одном чтении Парламентом следующего созыва и его утверждения без изменений не менее чем двумя третями полного состава Парламента.

2. Если конституционный закон в трех чтениях поддержат не менее трех четвертей полного состава Парламента, конституционный закон передается на подпись Президенту Грузии в срок, установленный статьей 46 Конституции Грузии.

3. Конституционный закон, касающийся восстановления территориальной целостности, принимается большинством не менее, чем в две трети полного состава Парламента и передается на подпись Президенту Грузии в срок, установленный статьей 46 Конституции Грузии.

4. Конституционное соглашение считается утвержденным, если его поддержат не менее трех пятых полного состава Парламента.

5. Органический закон считается принятым, если его поддержит большинство полного состава Парламента, если Конституцией Грузии не предусмотрено иное.

6. Органический закон, связанный с землями сельскохозяйственного назначения, принимается большинством не менее чем в две трети полного состава Парламента.

7. Регламент считается принятым, если его поддержит большинство полного состава Парламента.

8. Закон считается принятым, если его поддержит большинство присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной трети полного состава Парламента, если Конституцией Грузии не предусмотрено иное.

9. Датой принятия закона считается день его принятия Парламентом в окончательной редакции.

Статья 116. Порядок принятия Органического закона Грузии «О государственных символах Грузии»

Государственный флаг, герб и гимн Грузии установлены Органическим законом Грузии «О государственных символах Грузии», который подлежит принятию и пересмотру в порядке, определенном для пересмотра Конституции Грузии.

Статья 117. Передача Президенту Грузии закона, принятого Парламентом

Закон, принятый Парламентом, в 10-дневный срок после его визирования инициатором проекта этого закона или его уполномоченным представителем, председателем ведущего комитета, ответственным лицом аппарата ведущего комитета и начальником юридического департамента Аппарата Парламента и подписания Председателем Парламента соответствующего обращения передается Президенту Грузии.

Статья 118. Мотивированные замечания Президента Грузии

1. Президент Грузии правомочен не подписывать законопроект в предусмотренных случаях и сроки, установленные Конституцией Грузии, и с мотивированными замечаниями возвратить его Парламенту.

2. Мотивированные замечания Президента Грузии должны быть изложены в форме законопроекта.

3. Закон, возвращенный с мотивированными замечаниями Президента Грузии, рассматривается на пленарном заседании Парламента и принимается в одном чтении, в порядке, установленном статьей 106 настоящего Регламента. Голосование в первую очередь проводится за закон, возвращенный Президентом Грузии с мотивированными замечаниями, а затем – за первоначальную редакцию закона.

4. Если Парламент примет замечания Президента Грузии, закон в 5-дневный срок передается Президенту Грузии, который подписывает его в окончательной редакции и публикует в 5-дневный срок.

5. Если Парламент не примет замечания Президента Грузии, голосование проводится за первоначальную редакцию закона. Закон считается принятым, если его поддержит большинство полного состава Парламента. Органический закон считается принятым, если его поддержит большинство полного состава Парламента, кроме органического закона, предусмотренного пунктом 4 статьи 19 Конституции Грузии, который считается принятым, если его поддержат не менее двух третей полного состава Парламента. Конституционный закон считается принятым, если его поддержат не менее трех четвертей полного состава Парламента. Закон в 3-дневный срок передается Президенту Грузии, который подписывает и публикует его в 5-дневный срок.

6. Конституционный закон о внесении изменений в Конституцию Грузии, принятый Парламентом большинством не менее чем в две трети полного состава, Президент Грузии подписывает и публикует в 5-дневный срок после его передачи, без права возвратить его Парламенту с замечаниями.

7. Если Президент Грузии не опубликует закон в установленный срок, его подписывает и в течение 5 дней публикует на веб-странице юридического лица публичного права – «Сакартвелос саканонмдебло мацне» Председатель Парламента.

8. Если в случае, предусмотренном пунктом 3 настоящей статьи, законопроект при голосовании не наберет необходимого числа голосов, он считается отклоненным.

9. Если Президент Грузии возвратит Парламенту закон с мотивированными замечаниями, но объявлены парламентские каникулы, для рассмотрения указанных замечаний в установленном порядке может быть созвана внеочередная сессия Парламента.

Статья 119. Проект конституционного закона Грузии, инициированного членами Парламента

Проект конституционного закона Грузии, представленный более чем половиной полного состава Парламента, представляется на ближайшем заседании Бюро Парламента. Бюро Парламента с целью проверки подлинности подписей передает его Комитету Парламента по процедурным вопросам. Комитет Парламента по процедурным вопросам в недельный срок после передачи ему проекта конституционного закона Грузии проверяет подлинность подписей и представляет результаты в Бюро Парламента. Бюро Парламента вносит вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента с целью создания организационной комиссии по опубликованию и всенародному обсуждению проекта конституционного закона Грузии. На том же заседании Бюро Парламента проект конституционного закона Грузии передается для рассмотрения комитетам в порядке, установленном настоящим Регламентом.

Статья 120. Проект конституционного закона Грузии, инициированный избирателями

1. В целях осуществления права представления проекта конституционного закона Грузии по инициативе избирателей граждане Грузии, имеющие избирательное право, создают инициативную группу в составе не менее 10 членов.

2. Инициативная группа представляет в Бюро Парламента заявление о регистрации. К заявлению должны прилагаться проект конституционного закона Грузии и следующие данные членов инициативной группы: имя, фамилия, дата рождения, адрес, личный номер и номер телефона. Указанные материалы представляются на ближайшем заседании Бюро Парламента. Бюро Парламента передает их Комитету Парламента по процедурным вопросам. Заявление, представленное инициативной группой, и проект конституционного закона Грузии размещаются на веб-странице Парламента.

3. Комитет Парламента по процедурным вопросам в 7-дневный срок после передачи ему материалов о регистрации Бюро Парламента инициативной группы выдает инициативной группе регистрационное свидетельство или заявляет мотивированный отказ в регистрации. Основанием для отказа в регистрации является нарушение требований пунктов первого или (и) 2 настоящей статьи.

4. Инициативная группа вправе до получения регистрационного свидетельства отозвать заявление о регистрации.

5. Инициативная группа правомочна со дня получения регистрационного свидетельства приступить к сбору подписей сторонников проекта конституционного закона Грузии в следующей форме/формах:

а) заполнение листов для подписей;

б) сбор на веб-странице Парламента квалифицированных электронных подписей, предусмотренных Законом Грузии «Об электронном документе и надежном электронном обслуживании».

6. Для сбора подписей каждый лист установленной Комитетом Парламента по процедурным вопросам формы подписывают не более 50 избирателей. Лицо, ответственное за правильность подписей, указывает следующие данные избирателя: имя, фамилия, число, месяц и год рождения, адрес, личный номер, номер телефона и дата подписания. Указанные данные удостоверяет подписью избиратель. Каждый такой лист удостоверяет подписью лицо, ответственное за сбор подписей, которое ответственно за правильность подписей и несет ответственность за их подделку. Подпись каждого ответственного лица должна быть заверена в нотариальном бюро. При этом достаточно, чтобы подпись лица, ответственного за сбор подписей в одном муниципалитете, была заверена в нотариальном порядке один раз. Для всех других листов для подписей, заверенных подписью указанного лица, уже не требуется удостоверение в нотариальном порядке в том же муниципалитете.

7. После передачи инициативной группе регистрационного свидетельства проект конституционного закона Грузии для сбора квалифицированных электронных подписей размещается на веб-странице Парламента. Избиратель до выполнения квалифицированной электронной подписи указывает в соответствующем поле веб-страницы Парламента в электронной форме номер телефона и выполняет квалифицированную электронную подпись.

8. Комитет Парламента по процедурным вопросам для целей, предусмотренных настоящей статьей, использует следующие данные подписывающих лиц, имеющиеся в электронной базе данных юридического лица публичного права, действующего в сфере управления Министерства юстиции Грузии, – Агентства развития государственных сервисов: имя, фамилия, личный номер, дата рождения, адрес и гражданство.

9. Инициативная группа в 4-месячный срок после получения регистрационного свидетельства обращается в Бюро Парламента с заявлением и представляет ему один из нижеперечисленных документов:

а) листы для подписей, заполненные не менее чем 200 000 избирателей;

б) информацию о сборе квалифицированных электронных подписей не менее чем 200 000 избирателей;

в) заполненные листы для подписей и информацию о собранных квалифицированных электронных подписях, подтверждающую подписи не менее чем 200 000 избирателей.

10. Заполненные листы для подписей и информация о собранных квалифицированных электронных подписях представляются ближайшему заседанию Бюро Парламента. Бюро Парламента передает их Комитету Парламента по процедурным вопросам для проверки подлинности подписей.

11. Комитет Парламента по процедурным вопросам в месячный срок после получения листов для подписей и информации о собранных квалифицированных электронных подписях проверяет подлинность подписей и представляет результаты на ближайшем заседании Бюро Парламента. Если будет установлено, что подписи были выполнены с нарушением требований настоящего Регламента, Бюро Парламента отказывает инициативной группе в представлении проекта конституционного закона Грузии на рассмотрение в Парламент.

12. Недействительными считаются подписи, которые:

а) выполнены на листе неустановленной формы или (и) не подтвержденном или не заверенном в порядке, установленном пунктом 6 настоящей статьи;

б) в случае выполнения на листе для подписей не содержат данных, определенных пунктом 6 настоящей статьи;

в) выполнены путем обмана, угроз, принуждения или другим лицом, если это письменно подтверждает избиратель;

г) выполнены лицом, не удовлетворяющим требования, установленные Конституцией Грузии для избирателей;

д) в случае с квалифицированной электронной подписью – выполнены не в соответствии с Законом Грузии «Об электронном документе и надежном электронном обслуживании».

13. Если в результате проверки число подлинных подписей окажется меньше 200 000, право представления проекта конституционного закона Грузии по инициативе избирателей не осуществляется.

14. Инициативная группа в случае получения отказа в представлении проекта конституционного закона Грузии вправе в 5-дневный срок обратиться в общий суд.

15. Положительное заключение Комитета Парламента по процедурным вопросам о подлинности подписей избирателей и представленный не менее чем 200 000 избирателей проект конституционного закона Грузии представляются в Бюро Парламента. Учет и регистрацию проекта конституционного закона Грузии в порядке, установленном настоящим Регламентом, осуществляет юридический департамент Аппарата Парламента. Бюро Парламента на основании заключения Комитета Парламента по процедурным вопросам вносит вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента с целью создания Организационной комиссии по опубликованию и всенародному обсуждению проекта конституционного закона Грузии. На том же заседании Бюро Парламента проект конституционного закона Грузии передается для рассмотрения комитетам в порядке, установленном настоящим Регламентом.

Статья 121. Всенародное обсуждение проекта конституционного закона Грузии

1. Парламент постановлением принимает решение о создании Организационной комиссии по опубликованию и всенародному обсуждению проекта конституционного закона Грузии.

2. Численность членов и состав Организационной комиссии по всенародному обсуждению определяет Парламент.

3. Более половины членов Парламента, входящих в Организационную комиссию по всенародному обсуждению, но не менее трех, должны составлять члены Парламента, входящие в парламентскую оппозицию.

4. Соблюдение представительского соотношения членов Парламента, входящих в организационную комиссию по всенародному обсуждению, необязательно при невозможности укомплектовать комиссию в порядке, установленном пунктом 3 настоящей статьи.

5. Организационная комиссия по всенародному обсуждению в течение месячного срока с начала рассмотрения проекта конституционного закона Грузии рассматривает материалы, связанные с указанным проектом, и в месячный срок после начала их рассмотрения составляет итоговый протокол.

6. Организационная комиссия по всенародному обсуждению с целью рассмотрения проекта конституционного закона Грузии с учетом принципа максимальной информированности и вовлеченности населения проводит встречи в различных административно-территориальных единицах Грузии.

7. Не позднее 5 дней до начала встреч Организационной комиссии по всенародному обсуждению график проведения встреч публикуется на веб-странице Парламента. Изменения, вносимые в график проведения встреч, дополнительно публикуются на веб-странице Парламента не позднее 2 дней до проведения соответствующей встречи.

8. С целью информирования населения краткая информация о сути проекта конституционного закона Грузии размещается на веб-странице Парламента, а также раздается во время встреч.

9. На встречах Организационной комиссии по всенародному обсуждению граждане фиксируют свои мнения устно или (и) письменно. Мнения граждан, изложенные устно, отражаются в протоколе встречи и итоговом протоколе Организационной комиссии по всенародному обсуждению, а мнения, представленные во время всенародного обсуждения в письменной или (и) электронной форме, приобщаются к итоговому протоколу.

10. Протоколы встреч публикуются на веб-странице Парламента не позднее 3 дней со дня проведения каждой встречи, а итоговый протокол Организационной комиссии по всенародному обсуждению – в 10-дневный срок после завершения всенародного обсуждения.

Статья 122. Рассмотрение и принятие проекта конституционного закона Грузии

1. Парламент приступает к рассмотрению проекта конституционного закона Грузии через месяц после его опубликования. Комитеты, определенные Бюро Парламента, рассматривают проект конституционного закона Грузии не позднее 1 месяца после истечения этого месячного срока.

2. Рассмотрение проекта конституционного закона Грузии на пленарном заседании Парламента начинается с доклада Председателя Организационной комиссии по всенародному обсуждению или уполномоченного члена Комиссии, который знакомит присутствующих на заседании с результатами всенародного обсуждения проекта конституционного закона Грузии. После этого проект конституционного закона Грузии, инициированный избирателями, представляет на пленарном заседании член инициативной группы, назначенный инициативной группой, а проект конституционного закона Грузии, инициированный членами Парламента, – представитель, назначенный членами Парламента.

3. Проект конституционного закона Грузии должен быть рассмотрен и принят в трех чтениях Парламентом одного и того же созыва в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения и принятия законопроекта в трех чтениях, если настоящей статьей не установлено иное.

4. Проект конституционного закона, предусмотренного пунктом первым статьи 115 настоящего Регламента, Парламенту следующего созыва представляет Председатель Парламента. После окончания заслушивания доклада проводятся политические дебаты в соответствии с пунктом 2 статьи 88 настоящего Регламента.

5. Не допускается рассмотрение и принятие проекта конституционного закона Грузии в ускоренном или упрощенном порядке.

6. Не допускается представление альтернативного законопроекта по проекту конституционного закона Грузии, а также альтернативного предложения по поводу отдельных норм проекта конституционного закона Грузии.

Статья 123. Осуществление избирателями законодательной инициативы

1. В целях осуществления права представления законопроекта по инициативе не менее чем 25 000 избирателей граждане Грузии, имеющие избирательное право, создают инициативную группу в составе не менее 5 членов.

2. Инициативная группа обращается в Бюро Парламента с заявлением о регистрации. К заявлению должны прилагаться законопроект и следующие данные членов инициативной группы: имя, фамилия, дата рождения, адрес, личный номер и номер телефона. Указанные материалы представляются на ближайшем заседании Бюро Парламента. Бюро Парламента передает их Комитету Парламента по процедурным вопросам. Заявление и законопроект, представленные инициативной группой, размещаются на веб-странице Парламента.

3. Комитет Парламента по процедурным вопросам в 5-дневный срок после передачи ему Бюро Парламента материалов о регистрации инициативной группы выдает инициативной группе регистрационное свидетельство или заявляет мотивированный отказ в регистрации. Основанием для отказа в регистрации является нарушение требований пунктов первого или (и) 2 настоящей статьи.

5. Инициативная группа со дня получения регистрационного свидетельства вправе приступить к сбору подписей лиц, поддерживающих законопроект, в следующей форме/формах:

а) путем заполнения листов для подписей;

б) путем сбора на веб-странице Парламента квалифицированных электронных подписей, предусмотренных Законом Грузии «Об электронном документе и надежном электронном обслуживании».

6. Для сбора подписей каждый лист формы, установленной Комитетом Парламента по процедурным вопросам, подписывают не более 50 избирателей. Лицо, ответственное за правильность подписей, указывает следующие данные избирателя: имя, фамилию, число, месяц и год рождения, адрес, личный номер, номер телефона и дату подписания. Указанные данные удостоверяет подписью избиратель. Каждый такой лист удостоверяет подписью лицо, ответственное за сбор подписей, которое ответственно за правильность подписей и несет ответственность за их подделку. Подпись каждого ответственного лица должна быть заверена в нотариальном бюро. При этом достаточно, чтобы в одном муниципалитете подпись лица, ответственного за сбор подписей, была заверена в нотариальном порядке один раз. Все другие листы для подписей, удостоверенные его подписью, более не требуют заверения в нотариальном порядке в том же муниципалитете.

7. После выдачи инициативной группе регистрационного свидетельства законопроект для сбора квалифицированных электронных подписей размещается на веб-странице Парламента. Избиратель до выполнения квалифицированной электронной подписи указывает в соответствующем поле на веб-странице Парламента в электронной форме номер телефона и выполняет квалифицированную электронную подпись.

8. Комитет Парламента по процедурным вопросам для целей, предусмотренных настоящей статьей, использует имеющиеся в электронной базе данных юридического лица публичного права, действующего в сфере управления Министерства юстиции Грузии, – Агентства развития государственных сервисов следующие данные подписывающих лиц: имя, фамилия, личный номер, дата рождения, адрес и гражданство.

9. Инициативная группа в 45-дневный срок после получения регистрационного свидетельства обращается в Бюро Парламента с заявлением и представляет ему один из нижеперечисленных документов:

а) листы для подписей, заполненные не менее чем 25 000 избирателей;

б) информацию о сборе квалифицированных электронных подписей не менее чем 25 000 избирателей;

в) заполненные листы для подписей и информацию о собранных квалифицированных электронных подписях, подтверждающую подписи не менее чем 25 000 избирателей.

10. Заполненные листы для подписей и информация о собранных квалифицированных электронных подписях представляются на ближайшем заседании Бюро Парламента. Бюро Парламента передает их Комитету Парламента по процедурным вопросам для проверки подлинности подписей.

11. Комитет Парламента по процедурным вопросам в 2-недельный срок после получения заполненных листов для подписей и информации о собранных квалифицированных электронных подписях на основании принципа выборки проверяет подлинность подписей и представляет результаты на ближайшем заседании Бюро Парламента. Если будет установлено, что подписи выполнены с нарушением требований настоящей главы, ввиду чего число подлинных подписей оказалось меньше 25 000, Бюро Парламента на основании отрицательного заключения Комитета Парламента по процедурным вопросам отказывает инициативной группе в представлении законопроекта в Парламент на рассмотрение. Соответственно право на представление законопроекта не осуществляется.

12. Недействительными считаются подписи, которые:

а) выполнены на листе неустановленной формы или (и) на листе, не подтвержденном или не заверенном в порядке, установленном пунктом 6 настоящей статьи;

б) будучи выполненными на листе для подписей, не содержат данных, определенных пунктом 6 настоящей статьи;

в) выполнены путем обмана, угроз, принуждения или другим лицом, если это письменно подтверждает избиратель;

г) выполнены лицом, не удовлетворяющим требования, установленные Конституцией Грузии для избирателей;

д) в случае с квалифицированной электронной подписью – не выполнены в соответствии с Законом Грузии «Об электронном документе и надежном электронном обслуживании».

13. В случае получения отказа в представлении законопроекта инициативная группа вправе в 5-дневный срок обратиться в суд.

14. Положительное заключение Комитета Парламента по процедурным вопросам о подлинности подписей избирателей и представленный законопроект представляются в Бюро Парламента. Учет и регистрацию законопроекта в порядке, установленном настоящим Регламентом, осуществляет юридический департамент Аппарата Парламента.

15. Парламент рассматривает законопроект, представленный по инициативе не менее чем 25 000 избирателей, в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта.

Статья 124. Утверждение Конституции Аджарской Автономной Республики

1. Верховный Совет Аджарской Автономной Республики с целью утверждения Конституции Аджарской Автономной Республики представляет Парламенту в порядке законодательной инициативы проект Органического закона Грузии «Об утверждении Конституции Аджарской Автономной Республики» и Конституцию Аджарской Автономной Республики, принятую в порядке, установленном Верховным Советом Аджарской Автономной Республики.

2. Конституцию Аджарской Автономной Республики Парламент утверждает Органическим законом Грузии «Об утверждении Конституции Аджарской Автономной Республики», путем рассмотрения и принятия в одном чтении, в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

Статья 125. Утверждение численности Сил Обороны Грузии

1. Численность Сил Обороны Грузии представляет Парламенту на утверждение Правительство Грузии вместе с представлением проекта закона о государственном бюджете.

2. Вопрос об утверждении численности Сил Обороны Грузии передается для рассмотрения соответствующим комитетам, определенным Бюро Парламента, которые рассматривают указанный вопрос и подготавливают заключения.

3. Мотивированное заключение ведущего комитета до рассмотрения окончательного варианта проекта закона о государственном бюджете и голосования представляется Бюро Парламента для внесения в повестку дня пленарного заседания Парламента. После парламентского рассмотрения вопроса Парламент постановлением утверждает численность Сил Обороны Грузии. Указанное постановление считается принятым, если его поддержит большинство полного состава Парламента.

4. Если Парламент не утвердит численность Сил Обороны Грузии, постановлением может быть создана согласительная комиссия, которая в 10-дневный срок, но не позднее 31 декабря представляет окончательный вариант решения, который утверждает Парламент.

Глава XIV. Постановление Парламента

Статья 126. Содержание постановления Парламента

1. Все решения Парламента оформляются постановлением.

2. Постановление Парламента может быть индивидуального или нормативного характера.

3. Все вопросы, связанные с деятельностью Парламента, не регулируемые настоящим Регламентом или другим нормативным актом, Парламент решает постановлением.

Статья 127. Порядок принятия постановления Парламента

1. Проект постановления Парламента представляется Парламенту и рассматривается в порядке, установленном настоящим Регламентом для представления законопроекта Парламенту и его рассмотрения комитетом.

2. Проект постановления Парламента рассматривается на пленарном заседании Парламента в одном чтении в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

3. Постановление Парламента считается принятым, если его поддержит большинство присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной трети полного состава Парламента, если законодательным актом Грузии не предусмотрено иное.

4. Датой принятия постановления Парламента считается день его принятия Парламентом в окончательной редакции.

Статья 128. Опубликование и введение в действие постановления Парламента

1. Постановление Парламента, кроме постановления нормативного характера, вступает в силу по принятии, если указанным постановлением не определен иной срок. Постановление Парламента нормативного характера официально публикуется на веб-странице юридического лица публичного права – «Сакартвелос саканонмдебло мацне» и вступает в силу с опубликованием, если этим постановлением не определен иной срок.

2. Постановление Парламента размещается на веб-странице Парламента.

Статья 129. Концепция

1. Концепция – это документ, которым Парламент определяет основные направления государственной политики.

2. Проект концепции представляется Парламенту в установленном настоящим Регламентом порядке представления законопроекта Парламенту. Инициатором проекта концепции являются не менее одной пятой членов Парламента, кроме составляющих исключение случаев, установленных законодательными актами Грузии. Парламент утверждает концепцию постановлением в порядке, установленном статьей 127 настоящего Регламента, если настоящей статьей не предусмотрено иное.

3. Проект концепции, представленный в Парламент, передается Бюро Парламента на ближайшем заседании. Бюро Парламента принимает решение о начале процедуры рассмотрения проекта концепции и определяет ведущий комитет, а также обязательные комитеты. После принятия решения Бюро Парламента проект концепции передается на рассмотрение ведущему комитету, другим комитетам, фракциям, внефракционным членам Парламента и юридическому департаменту Аппарата Парламента.

4. Комитеты, фракции, внефракционные члены Парламента и юридический департамент Аппарата Парламента рассматривают проект концепции и не позднее 10 дней представляют мотивированные заключения в связи с ней ведущему комитету, который передает проект концепции и заключения Бюро Парламента для внесения проекта концепции в повестку дня пленарного заседания Парламента.

5. Парламент утверждает концепцию большинством полного состава.

6. Если Парламент не утвердит концепцию, вопрос не позднее 48 часов рассматривается на встрече, организованной Председателем Парламента, его заместителями, председателями комитетов и фракций и инициатором проекта концепции или уполномоченным им лицом, после чего вопрос вновь рассматривается на пленарном заседании Парламента.

Глава XV. Международный договор

Статья 130. Порядок рассмотрения вопроса о ратификации, денонсации или отмене международного договора

1. В Парламент за ратификацией, денонсацией или отменой международного договора обращается Правительство Грузии.

2. К международному договору, представленному для ратификации, денонсации или отмены, должны прилагаться заверенная в установленном порядке копия его официального текста и документы, содержащие:

а) обоснование целесообразности его ратификации, денонсации или отмены;

б) определение его соответствия законодательству Грузии;

в) оценку его возможных финансово-экономических и иных последствий.

3. Комитет Парламента по внешним сношениям совместно с соответствующими комитетами предварительно рассматривает международный договор, представленный для ратификации или денонсации, и подготавливает соответствующее заключение.

4. Исходя из содержания международного договора Бюро Парламента определяет ведущий комитет по подготовке международного договора к ратификации, денонсации или отмене и направляет ему прилагаемые материалы для заключения.

5. По решению Бюро Парламента другие комитеты также могут принимать участие в подготовке международного договора к ратификации, денонсации или отмене.

6. Организацию подготовки международного договора к ратификации, денонсации или отмене вместе с ведущим комитетом осуществляет Комитет Парламента по внешним сношениям, если он не является ведущим комитетом.

7. Ведущий комитет или (и) Комитет Парламента по внешним сношениям могут затребовать из других государственных учреждений информацию, связанную с подготовкой международного договора к ратификации, денонсации или отмене. Международный договор, связанный с финансовыми расходами, предварительно согласуется с Финансово-бюджетным комитетом Парламента и Комитетом Парламента по внешним сношениям.

8. Парламент в соответствии с полномочиями, предоставленными Конституцией Грузии, в порядке, установленном настоящим Регламентом, производит ратификацию договоров, заключенных с иностранными государствами, международными финансовыми организациями или органами иностранных государств в связи с получением государственных внешних кредитов либо предоставлением государственных гарантий под кредиты.

9. Ведущий комитет или (и) Комитет Парламента по внешним сношениям должен представить Парламенту всю информацию, связанную с международным договором.

10. Комитет рассматривает соответствующий вопрос, связанный с международным договором, с обязательным участием лица, уполномоченного Правительством Грузии. Неучастие указанного лица не может служить препятствием для рассмотрения вопроса, если комитет не сочтет обязательным рассмотрение вопроса с его участием. В таком случае рассмотрение вопроса откладывается до следующего заседания комитета.

11. Постатейная ратификация, денонсация или отмена международного договора не производится, кроме случая, когда его ратификация, денонсация или отмена осуществляется с оговоркой.

12. Заключение ведущего комитета должно содержать рекомендацию о ратификации или об отказе в ратификации международного договора, предложение о необходимости его ратификации, денонсации, отмены или оговорки, а также рекомендации, подлежащие принятию Парламентом в связи с указанным.

13. В случае, если ведущий комитет сочтет, что ратификация, денонсация или отмена международного договора обязательно должны производиться с оговоркой, он должен согласовать указанное с Правительством Грузии. Если Правительство Грузии выразит согласие, ратификация, денонсация или отмена международного договора производится с соответствующей оговоркой, а если оно выступит против, вопрос повторно рассматривает ведущий комитет на ближайшем заседании. Если ведущий комитет вновь сочтет оговорку обязательной, вопрос рассматривается на пленарном заседании Парламента с оговоркой.

14. На парламентском рассмотрении вопроса о ратификации, денонсации или отмене международного договора должны присутствовать руководители Комитета Парламента по внешним сношениям и Министерства иностранных дел Грузии, а также другие соответствующие должностные лица.

15. На пленарном заседании Парламента с докладом о ратификации, денонсации или отмене международного договора выступает лицо, уполномоченное Правительством Грузии. Содокладчиками могут выступать председатели определенного Парламентом ведущего комитета в связи с рассматриваемым вопросом и Комитета Парламента по внешним сношениям.

16. Представленный к ратификации, денонсации или отмене международный договор Парламент рассматривает на пленарном заседании в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении, и принимает соответствующее решение большинством полного состава, за исключением международного договора, касающегося территориальной целостности государства или изменения государственных границ.

17. Ратификацию, денонсацию или отмену международного договора, касающегося территориальной целостности государства или изменения государственных границ, Парламент постановляет большинством в три четверти полного состава.

18. В случае непринятия решения о ратификации, денонсации или отмене международного договора считается, что вопрос не прошел соответствующую процедуру, и он возвращается ведущему комитету для повторного рассмотрения. Ведущий комитет в месячный срок решает вопрос о повторном представлении международного договора на пленарном заседании Парламента.

19. Парламент правомочен принять решение об отложении рассмотрения вопроса о ратификации, денонсации или отмене международного договора. В случае принятия Парламентом решения об отложении рассмотрения соответствующего вопроса, связанного с международным договором, это решение должно быть мотивированным, обоснованным и принято в виде постановления.

20. В случае подачи в Конституционный Суд Грузии конституционного иска о конституционности соответствующего международного договора рассмотрение вопроса о его ратификации откладывается до вынесения решения Конституционным Судом Грузии.

21. Международные договоры, заключенные и подписанные от имени Правительства Грузии, а также договоры, которые не требуют ратификации и к которым Грузия присоединилась от имени Правительства Грузии, Парламент по представлению Правительства Грузии отменяет большинством полного состава, за исключением международных договоров, касающихся территориальной целостности государства или изменения государственных границ. Такие международные договоры, касающиеся территориальной целостности государства или изменения государственных границ, Парламент по представлению Правительства Грузии отменяет большинством в три четверти полного состава.

Статья 131. Рассмотрение вопроса о присоединении Грузии к международному договору

В случае представления Парламенту вопроса о присоединении Грузии к международному договору Парламент рассматривает вопрос и принимает решение в соответствии со статьей 47 Конституции Грузии и статьей 130 настоящего Регламента.

Статья 132. Участие Парламента при заключении международного договора

1. Комитет Парламента по внешним сношениям и Министерство иностранных дел Грузии обязаны уведомлять Парламент о заключении международных договоров, не требующих ратификации, в месячный срок после их заключения и направлять Парламенту эти международные договоры. Указанная информация предоставляется Бюро Парламента, которое принимает ее к сведению. Бюро Парламента правомочно вносить указанный вопрос в повестку дня пленарного заседания Парламента для его рассмотрения на пленарном заседании Парламента.

2. Парламент представляет свои рекомендации по поводу заключения международного договора Правительству Грузии.

3. В рекомендациях Парламента по поводу заключения международного договора должна быть обоснована целесообразность заключения международного договора.

Глава XVI. Бюджетные полномочия Парламента

Статья 133. Основные полномочия Финансово-бюджетного комитета Парламента

Процессом принятия закона о государственном бюджете и внесения в него изменений в пределах компетенции Парламента руководит Финансово-бюджетный комитет Парламента.

Статья 134. Рассмотрение информации об основных макроэкономических прогнозах и основных направлениях министерств Грузии

1. В целях согласования с комитетами Парламента основных данных и направлений Правительство Грузии в соответствии с Бюджетным кодексом Грузии до 1 июня каждого года предоставляет Парламенту информацию об основных макроэкономических прогнозах и основных направлениях министерств Грузии.

2. Рассмотрение и согласование информации об основных макроэкономических прогнозах и основных направлениях министерств Грузии организует Финансово-бюджетный комитет Парламента, который правомочен требовать и получать необходимую информацию от Правительства Грузии, министерств, других ведомств, иных учреждений исполнительной власти Грузии.

3. Комитеты Парламента, как правило, по сферам, отнесенным к их ведению, рассматривают информацию об основных макроэкономических прогнозах и основных направлениях министерств Грузии и подготавливают соответствующие заключения. Указанные заключения не позднее 18 июня представляются Финансово-бюджетному комитету Парламента, который вместе со своим заключением направляет их Правительству Грузии не позднее 20 июня.

Статья 135. Представление Парламенту проекта закона о государственном бюджете и его доступность

1. Правительство Грузии не позднее 1 октября представляет Парламенту проект закона о государственном бюджете, прилагаемые материалы, предусмотренные законодательством Грузии (в том числе, доклад о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год), и Документ об основных данных и направлениях страны, соответствующий проекту закона о государственном бюджете.

2. Проект закона о государственном бюджете, прилагаемые материалы и Документ об основных данных и направлениях страны, соответствующий проекту закона о государственном бюджете, публикуются на веб-странице Парламента сразу после их представления Парламенту.

3. Прилагаемые к проекту закона о государственном бюджете материалы (кроме пакета законодательных изменений, необходимых для задействования закона о государственном бюджете) носят только информационный характер и не утверждаются Парламентом.

Статья 136. Начало рассмотрения проекта закона о государственном бюджете

1. В 2-дневный срок с момента получения проекта закона о государственном бюджете, доклада Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год и Документа об основных данных и направлениях страны, соответствующего проекту закона о государственном бюджете, после встречи Председателя Парламента с представителями комитетов и фракций Парламента Финансово-бюджетный комитет Парламента обеспечивает составление графика рассмотрения проекта закона о государственном бюджете, доклада Правительства Грузии и Документа об основных данных и направлениях страны.

2. Проект закона о государственном бюджете, доклад Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год и Документ об основных данных и направлениях страны, соответствующий проекту закона о государственном бюджете, сразу после их получения направляются Национальному банку Грузии и Службе государственного аудита.

3. Проект закона о государственном бюджете, доклад Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год и Документ об основных данных и направлениях страны, соответствующий проекту закона о государственном бюджете, и график их рассмотрения направляются в день, следующий за днем составления графика, комитетам, фракциям, внефракционным членам Парламента, юридическому департаменту Аппарата Парламента и Бюджетному офису Парламента. Правительству Грузии, Национальному банку Грузии и Службе государственного аудита направляется только указанный график.

4. Проект закона о государственном бюджете, доклад Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год и Документ об основных данных и направлениях страны, соответствующий проекту закона о государственном бюджете Грузии, в 2-недельный срок со дня их опубликования на веб-странице Парламента рассматривают комитеты (за исключением Финансово-бюджетного комитета Парламента), фракции, внефракционные члены Парламента, юридический департамент Аппарата Парламента и Бюджетный офис Парламента и подготавливают соответствующие заключения. Указанные заключения направляются Финансово-бюджетному комитету Парламента.

5. В 2-недельный срок после передачи документов, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, Служба государственного аудита представляет Парламенту заключение по проекту закона о государственном бюджете и относительно обоснованности и законности поступлений и платежей, предусмотренных указанным проектом, а также доклад, касающийся доклада Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год, а Национальный банк Грузии – заключение об основных параметрах проекта закона о государственном бюджете.

6. Рассмотрение в установленном порядке документов, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, организует Финансово-бюджетный комитет Парламента, который правомочен в случае необходимости требовать и получать необходимую информацию от Правительства Грузии, министерств, других ведомств, иных учреждений исполнительной власти Грузии.

7. На комитетских слушаниях проект закона о государственном бюджете, доклад Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год и Документ об основных данных и направлениях страны, соответствующий проекту закона о государственном бюджете, совместно с Министром финансов Грузии или его заместителем представляют министр соответствующего министерства или его заместитель. На этих слушаниях присутствует Генеральный аудитор или его заместитель, а в Финансово-бюджетном комитете Парламента – также Президент, вице-президент или исполнительный директор Национального банка Грузии.

8. Часть проекта закона о государственном бюджете, касающаяся государственной тайны, рассматривается Группой доверия. При рассмотрении проекта закона о государственном бюджете Группа доверия представляет по вопросам, относящимся к ее компетенции, свои заключения о специальных программах и средствах, предусматриваемых в государственном бюджете для указанных программ, Финансово-бюджетному комитету Парламента.

9. Финансово-бюджетный комитет Парламента рассматривает и дает оценку заключениям других комитетов, фракций, внефракционных членов Парламента, юридического департамента Аппарата Парламента и Бюджетного офиса Парламента, а также Национального банка Грузии и Службы государственного аудита, на основании указанных заключений, собственных замечаний и соображений подготавливает итоговое заключение и представляет его Председателю Парламента не позднее 20-го октября.

10. Председатель Парламента после получения заключения Финансово-бюджетного комитета Парламента по проекту закона о государственном бюджете в 2-дневный срок, но не позднее 22-го октября направляет его Правительству Грузии. Замечания, высказанные в заключении Финансово-бюджетного комитета Парламента по поводу Документа об основных данных и направлениях страны, соответствующего проекту закона о государственном бюджете, на три бюджетных года, следующих за планируемым, носят рекомендационный характер.

11. Правительство Грузии не позднее 5 ноября представляет Парламенту на рассмотрение переработанный вариант проекта закона о государственном бюджете (каждая страница которого завизирована лицом, ответственным за его подготовку) и переработанный вариант Документа об основных данных и направлениях страны. К указанному проекту должна прилагаться информация о представленных предложениях и замечаниях, в которой указывается положение с учетом каждого из них.

12. Предложения и замечания, на учет которых Правительство Грузии выразило согласие, должны быть предусмотрены в проекте закона о государственном бюджете.

13. Переработанные варианты проекта закона о государственном бюджете и Документа об основных данных и направлениях страны сразу после принятия Парламентом публикуются на веб-странице Парламента и при этом направляются Национальному банку Грузии и Службе государственного аудита, а в 2-дневный срок после принятия направляются комитетам, фракциям, внефракционным членам Парламента, юридическому департаменту Аппарата Парламента и Бюджетному офису Парламента.

14. В 5-дневный срок после получения документов, предусмотренных пунктом 11 настоящей статьи, Служба государственного аудита представляет Парламенту заключение о переработанном варианте проекта закона о государственном бюджете и об обоснованности и законности поступлений и платежей, предусмотренных этим проектом, а Национальный банк Грузии – заключение об основных параметрах переработанного варианта проекта закона о государственном бюджете.

15. Переработанные варианты проекта закона о государственном бюджете и Документа об основных данных и направлениях страны в 3-дневный срок после их передачи рассматриваются участвующими в рассмотрении комитетами (кроме Финансово-бюджетного комитета), фракциями, внефракционными членами Парламента и юридическим департаментом Аппарата Парламента, которые подготавливают соответствующие заключения. Переработанные варианты проекта закона о государственном бюджете и Документа об основных данных и направлениях страны рассматривает также Бюджетный офис Парламента в 3-дневный срок после их передачи ему и подготавливает соответствующее заключение. Указанные заключения направляются Финансово-бюджетному комитету Парламента.

16. Финансово-бюджетный комитет Парламента рассматривает переработанные варианты проекта закона о государственном бюджете и Документа об основных данных и направлениях страны, рассматривает и оценивает заключения других комитетов, фракций, внефракционных членов Парламента, юридического департамента Аппарата Парламента и Бюджетного офиса Парламента, а также Национального банка Грузии и Службы государственного аудита, на основании указанных заключений, собственных замечаний и соображений подготавливает итоговое заключение и представляет его Председателю Парламента и Бюро Парламента.

17. Парламент после представления Финансово-бюджетным комитетом заключения Председателю Парламента и Бюро Парламента, но не позднее 18 ноября рассматривает на пленарном заседании проект закона о государственном бюджете.

Статья 137. Рассмотрение переработанного варианта проекта закона о государственном бюджете на пленарном заседании

1. Проект закона о государственном бюджете рассматривается на пленарном заседании Парламента в одном чтении в порядке, установленном настоящей главой.

2. На пленарном заседании Парламента проект закона о государственном бюджете и доклад о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год представляет/представляют Премьер-министр Грузии или (и) другой член/другие члены Правительства Грузии в соответствии с поручением Премьер-министра Грузии.

3. Продолжительность выступления/выступлений члена/членов Правительства Грузии при представлении проекта закона о государственном бюджете и доклада о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год не должна превышать 60 минут; указанное время может быть продлено по требованию докладчика. После завершения доклада/докладов члена/членов Правительства Грузии выступает содокладчик – представитель Финансово-бюджетного комитета Парламента, продолжительность выступления которого не превышает 30 минут.

4. С речью продолжительностью не более 30 минут по проекту закона о государственном бюджете выступают:

а) Президент Национального банка Грузии, который представляет заключение об основных параметрах переработанного варианта проекта закона о государственном бюджете;

б) Генеральный аудитор, который представляет заключение о переработанном варианте проекта закона о государственном бюджете и об обоснованности и законности поступлений и платежей, предусмотренных указанным проектом, а также доклад по поводу доклада Правительства Грузии о ходе исполнения государственного бюджета на текущий год.

5. После завершения выступлений начинается рассмотрение, которое проводится в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

6. После завершения рассмотрения председательствующий на пленарном заседании Парламента объявляет перерыв в рассмотрении проекта закона о государственном бюджете.

7. В 2-дневный срок после объявления перерыва в рассмотрении проекта закона о государственном бюджете, но не позднее 20-го ноября Председатель Парламента направляет Правительству Грузии заключение Финансово-бюджетного комитета Парламента вместе со стенограммой, отражающей замечания, высказанные при рассмотрении на пленарном заседании Парламента.

Статья 138. Рассмотрение окончательного варианта проекта закона о государственном бюджете и принятие закона

1. Правительство Грузии после направления ему заключения, предусмотренного пунктом 7 статьи 137 настоящего Регламента, но не позднее 30-го ноября представляет Парламенту окончательный вариант проекта закона о государственном бюджете (каждая страница которого завизирована лицом, ответственным за его подготовку) и окончательный вариант Документа об основных данных и направлениях страны, а также предоставляет информацию о положении с учетом предложений и замечаний, высказанных на пленарном заседании Парламента. Они сразу после получения публикуются на веб-странице Парламента и направляются Национальному банку Грузии и Службе государственного аудита.

2. В 5-дневный срок после получения Служба государственного аудита представляет Парламенту заключение об окончательном варианте проекта закона о государственном бюджете и об обоснованности и законности поступлений и платежей, предусмотренных этим проектом, а Национальный банк Грузии – заключение об основных параметрах окончательного варианта проекта закона о государственном бюджете.

3. До рассмотрения проекта закона о государственном бюджете на пленарном заседании Парламента окончательный вариант проекта закона о государственном бюджете рассматривает и представляет заключение в Бюро Парламента Финансово-бюджетный комитет.

4. Проект закона о государственном бюджете Парламент рассматривает на пленарном заседании не ранее 5 дней после представления окончательного варианта проекта Правительством Грузии. За рассмотрением указанного проекта следует/следуют доклад/доклады члена/членов Правительства Грузии, продолжительность которого/которых не должна превышать 60 минут.

5. Парламент рассматривает проект закона о государственном бюджете на пленарном заседании в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении, с учетом пунктов 4 и 6 настоящей статьи.

6. После завершения выступлений с заключительной речью продолжительностью не более 30 минут выступает/выступают член/члены Правительства.

7. Парламент принимает закон о государственном бюджете большинством полного состава. Голосование за проект закона о государственном бюджете проводится не позднее третьей пятницы декабря.

8. Изменение в проект закона о государственном бюджете может быть внесено в Парламент с согласия Правительства Грузии. В таком случае Правительство Грузии представляет Парламенту соответствующий, исправленный проект закона о государственном бюджете. Изменение в проект закона о государственном бюджете может вноситься также при его рассмотрении на пленарном заседании Парламента в случае, если с высказанным замечанием согласится докладчик.

9. Если Парламент не примет закон о государственном бюджете не позднее третьей пятницы декабря, голосование за тот же вариант проекта закона о государственном бюджете или за проект, переработанный при участии согласительной комиссии членов Правительства Грузии и Финансово-бюджетного комитета Парламента, может проводиться повторно в 10-дневный срок, но не позднее 31 декабря.

10. Закон о государственном бюджете публикуется в установленном порядке. Закон о государственном бюджете и приложения к нему должны быть доступны для общественности.

11. Не позднее одного месяца после начала планируемого года Министерство финансов Грузии на основании информации, полученной из муниципалитетов и автономных республик, обеспечивает подготовку и представление в виде информации Финансово-бюджетному комитету Парламента окончательного, уточненного варианта Документа об основных данных и направлениях страны.

Статья 139. Комитетское рассмотрение проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете

1. Проект закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете рассматривается в соответствии со статьей 136 настоящего Регламента, если настоящей статьей не предусмотрено иное.

2. Проект закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете сразу после поступления из Правительства Грузии публикуется на веб-странице Парламента. В 2-дневный срок после поступления данного проекта Бюро Парламента рассматривает график рассмотрения проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете, представленный Председателем Финансово-бюджетного комитета Парламента, и представляет его на утверждение Председателю Парламента.

3. Графиком рассмотрения проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете определяются сроки рассмотрения проекта бюджета субъектами Парламента, рассматривающими проект бюджета, и представления ими заключений, а также ориентировочные сроки рассмотрения и принятия проекта бюджета на пленарном заседании Парламента.

4. В 10-дневный срок после представления Правительством Грузии Парламенту проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете Председатель Парламента направляет заключение Финансово-бюджетного комитета Правительству Грузии.

5. Правительство Грузии представляет переработанный вариант проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете (каждая страница которого завизирована лицом, ответственным за подготовку проекта) Парламенту на рассмотрение не позднее 5 дней после получения заключения. К указанному проекту должна прилагаться информация о представленных предложениях и замечаниях, в которой указывается положение с учетом каждого из них.

6. Переработанный вариант проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете сразу после представления Парламенту публикуется на веб-странице Парламента и в однодневный срок направляется Национальному банку Грузии и Службе государственного аудита.

Статья 140. Рассмотрение проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете на пленарном заседании Парламента

1. Проект закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете Парламент рассматривает на пленарном заседании в порядке, установленном статьями 137 и 138 настоящего Регламента, не позднее 7 дней после представления Правительством Грузии переработанного варианта проекта.

2. После завершения выступлений с заключительным словом продолжительностью не более 30 минут выступает уполномоченное лицо.

3. Парламент принимает закон о внесении изменения в закон о государственном бюджете большинством полного состава, в одном чтении.

4. Если Парламент Грузии не сможет принять закон о внесении изменения в закон о государственном бюджете, допускается повторное голосование за тот же вариант проекта закона о внесении изменения в закон о государственном бюджете или за проект, переработанный с участием согласительной комиссии членов Правительства Грузии и Финансово-бюджетного комитета Парламента.

5. Закон о внесении изменения в закон о государственном бюджете публикуется в установленном порядке.

Статья 141. Рассмотрение квартального отчета об исполнении государственного бюджета

1. Парламент посредством Финансово-бюджетного комитета осуществляет общий, последовательный контроль за исполнением государственного бюджета. Другие комитеты осуществляют контроль за исполнением бюджета, как правило, по сферам, отнесенным к их ведению.

2. Министерство финансов Грузии в месячный срок после истечения каждого квартала представляет Парламенту квартальный обзор, касающийся исполнения государственного бюджета, нарастающим итогом.

3. В течение бюджетного года обзор, касающийся хода исполнения государственного бюджета, как правило, рассматривает Финансово-бюджетный комитет Парламента, а другие комитеты рассматривают его по сферам, отнесенным к их ведению. Они вправе требовать и получать от соответствующих государственных ведомств дополнительную информацию в связи с исполнением государственного бюджета. Комитетские рассмотрения организует Финансово-бюджетный комитет Парламента. Результаты рассмотрения по решению Финансово-бюджетного комитета Парламента представляются Парламенту, и они могут стать предметом рассмотрения.

Статья 142. Рассмотрение годового отчета об исполнении государственного бюджета

1. Правительство Грузии представляет Парламенту на утверждение годовой отчет об исполнении государственного бюджета сразу после предоставления Службой государственного аудита информации о завершении доклада об указанном отчете, но не позднее 5 месяцев после окончания бюджетного года. Аппарат Парламента направляет в порядке, установленном настоящим Регламентом, годовой отчет об исполнении государственного бюджета Национальному банку Грузии.

2. Служба государственного аудита в 50-дневный срок после передачи ей Правительством Грузии годового отчета об исполнении государственного бюджета представляет Парламенту доклад об указанном отчете.

3. Годовой отчет об исполнении государственного бюджета и доклад Службы государственного аудита об указанном отчете:

а) рассматривает Финансово-бюджетный комитет Парламента, а другие комитеты рассматривают их, как правило, по сферам, отнесенным к их ведению;

б) рассматривают фракции и внефракционные члены Парламента.

4. Парламент рассматривает годовой отчет об исполнении государственного бюджета и доклад Службы государственного аудита об указанном отчете не позднее окончания весенней сессии.

5. Аппарат Парламента передает копии годового отчета об исполнении государственного бюджета и доклада Службы государственного аудита об указанном отчете не позднее 3 дней после их поступления Финансово-бюджетному комитету, другим комитетам, фракциям, внефракционным членам Парламента и Бюджетному офису Парламента и направляет их Национальному банку Грузии, а Службе государственного аудита направляет годовой отчет об исполнении государственного бюджета. Финансово-бюджетный комитет Парламента в 2-дневный срок после поступления годового отчета об исполнении государственного бюджета и доклада Службы государственного аудита об указанном отчете определяет график рассмотрения годового отчета об исполнении государственного бюджета и направляет его комитетам и фракциям Парламента, а также Правительству Грузии, Службе государственного аудита и Национальному банку Грузии. Финансово-бюджетный комитет, другие комитеты Парламента по сферам, отнесенным к их ведению, фракции и Бюджетный офис Парламента в течение 2-х недель рассматривают годовой отчет об исполнении государственного бюджета и доклад Службы государственного аудита об указанном отчете и подготавливают соответствующее заключение в связи с годовым отчетом об исполнении государственного бюджета.

6. Пленарному заседанию Парламента представляются заключения Финансово-бюджетного комитета, других комитетов и фракций Парламента. После завершения рассмотрения годового отчета об исполнении государственного бюджета, доклада Службы государственного аудита об указанном отчете, заключений комитетов и фракций Парламента и парламентских прений, которые проводятся в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении, Парламент принимает постановление о годовом отчете об исполнении государственного бюджета. Парламент утверждает годовой отчет об исполнении государственного бюджета в случае, если в нем точно и полностью отражены объемы поступлений и платежей в бюджет истекшего бюджетного года и их законность. В противном случае Парламент может не утвердить годовой отчет об исполнении государственного бюджета. Парламент до окончания весенней сессии принимает постановление об утверждении или неутверждении годового отчета об исполнении государственного бюджета.

Глава XVII. Формирование бюджетов Парламента, Службы государственного аудита и ЦИК, казначейский совет Парламента

Статья 143. Формирование бюджета Парламента

1. Формирование проекта бюджета Парламента и его представление Правительству Грузии обеспечивает Парламент до начала бюджетного года, не позднее 15 июня.

2. Общее руководство и координацию формирования проекта бюджета Парламента осуществляет Председатель Парламента. Проект бюджета Парламента формируется на основании предложений соответствующих комитетов, фракций, казначейского совета Парламента и Аппарата Парламента. Проект бюджета Парламента не позднее 1 мая представляется Финансово-бюджетному комитету Парламента. На заседании Финансово-бюджетного комитета Парламента проект бюджета Парламента не позднее 1 июня представляет на рассмотрение Начальник Аппарата Парламента. Проект бюджета Парламента представляет Парламенту на утверждение Председатель Парламента. Сокращение объема финансирования, предусмотренного для Парламента в проекте бюджета Парламента (код программной классификации – 01 01), допускается только с предварительного согласия Парламента. При рассмотрении проекта бюджета Парламента на пленарном заседании Парламента обязательным условием является раздача данного проекта. Проект бюджета Парламента должен отражать информацию о финансовых операциях по расходам бюджета по основным группам бюджетной классификации и о нефинансовых активах.

3. Сокращение объема ассигнований, предусмотренных в государственном бюджете для Парламента, по сравнению с соответствующим объемом за предыдущий и текущий годы может осуществляться только с предварительного согласия Парламента. Парламент сам принимает решение о распределении/перераспределении бюджетных средств, выделенных Парламенту в государственном бюджете. Если объем бюджетных средств не превышает 15 процентов бюджетных средств, выделенных Парламенту, решение о распределении/перераспределении бюджетных средств, выделенных Парламенту в государственном бюджете, принимает Председатель Парламента, а в других случаях – Парламент постановлением.

4. Решение о распоряжении экономией, образовавшейся в фонде заработной платы, принимает Председатель Парламента на основании представления департамента финансового обеспечения Аппарата Парламента и рекомендации казначейского совета Парламента.

5. В Парламенте в пределах бюджетных ассигнований может быть создан специальный фонд, в котором будут отражаться суммы, удержанные из заработной платы членов Парламента в случае, предусмотренном настоящим Регламентом. Члены Парламента вправе отказаться от заработной платы в пользу данного фонда. Решение о распоряжении суммами, отраженными в указанном фонде, принимает Председатель Парламента по собственной инициативе или на основании предложения казначейского совета Парламента. Председатель Парламента предоставляет информацию о принятом решении Бюро Парламента.

Статья 144. Формирование бюджета Службы государственного аудита

1. Представление Правительству Грузии бюджета Службы государственного аудита на будущий год обеспечивает Парламент.

2. Генеральный аудитор до 1 мая представляет Парламенту бюджетную заявку на будущий год относительно бюджетной сметы и предельной численности работников.

3. Финансово-бюджетный комитет Парламента не позднее 1 июня рассматривает представленную бюджетную заявку, принимает решение и передает его Парламенту на рассмотрение. При рассмотрении бюджета Службы государственного аудита на пленарном заседании Парламента обязательным условием является раздача данного проекта.

4. После рассмотрения Парламентом бюджет Службы государственного аудита не позднее 15 июня представляется Правительству Грузии для учета в проекте закона о государственном бюджете.

5. При утверждении предельного объема расходов Службы государственного аудита должно учитываться следующее: он не должен быть по объему меньше утвержденного на предыдущий бюджетный год. Вместе с тем сокращение текущих расходов Службы государственного аудита по сравнению с бюджетными средствами предыдущего года допускается только с предварительного согласия Бюро Парламента.

Статья 145. Формирование бюджета ЦИК

1. Представление Правительству Грузии бюджета ЦИК на будущий год обеспечивает Парламент.

2. ЦИК до 1 мая представляет Парламенту бюджетную заявку на будущий год относительно бюджетной сметы и предельной численности работников.

3. Финансово-бюджетный комитет Парламента не позднее 1 июня рассматривает представленную бюджетную заявку, принимает решение и передает его Парламенту на рассмотрение.

4. Бюджет ЦИК не позднее 15 июня после его рассмотрения Парламентом представляется Правительству Грузии для учета в проекте закона о государственном бюджете.

Статья 146. Казначейский совет Парламента

1. Контроль за финансовой деятельностью в Парламенте в пределах своей компетенции осуществляет Председатель Парламента посредством казначейского совета, созданного для целевого расходования бюджета Парламента.

2. Казначейский совет Парламента является совещательным органом Председателя Парламента. Численность и состав членов казначейского совета утверждает Председатель Парламента. Состав казначейского совета определяет Председатель Парламента на основании предварительных консультаций с фракциями.

3. Казначейским советом Парламента руководит Председатель Парламента или по его поручению – один из членов казначейского совета.

4. Полномочия и порядок деятельности казначейского совета определяются Положением о казначейском совете, которое утверждает Председатель Парламента.

5. Проведение заседания казначейского совета Парламента во время пленарных заседаний Парламента не допускается.

Раздел V. Парламентский контроль

Глава XVIII. Основные механизмы парламентского контроля

Статья 147. Обязательное присутствие должностных лиц на заседании комитета

1. Члены Правительства Грузии, должностные лица, подотчетные Парламенту (члены Правительства, руководители органов, подотчетных Парламенту, или должностные лица, которые согласно Конституции или другим законодательным актам Грузии представляют Парламенту отчет о своей деятельности или иную подотчетность которых Парламенту непосредственно предусматривает законодательный акт), руководители органов, подотчетных Парламенту, Народный Защитник Грузии правомочны, а в случае требования обязаны в порядке, установленном настоящим Регламентом, присутствовать на заседании комитета, отвечать на вопросы, поставленные на заседании, и представлять отчет о проделанной работе. Таких лиц комитет должен заслушивать по их требованию.

2. В рамках заслушивания Начальника Специальной следственной службы, Начальника Службы защиты персональных данных по их требованию начальники указанных служб представляют комитету также:

а) информацию о законодательных пробелах, выявленных в процессе деятельности Службы, и мнения по поводу мероприятий, подлежащих осуществлению для устранения указанных пробелов;

б) мнения по поводу мероприятий, подлежащих осуществлению для повышения эффективности деятельности Службы.

3. Лица, предусмотренные пунктом первым настоящей статьи, обязаны присутствовать на заседании комитета по требованию большинства присутствующих на заседании комитета или по требованию фракции, кроме случаев, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи. При этом фракция вправе приглашать указанных лиц на заседание комитета в обязательном порядке в том случае, если у нее есть член в комитете.

4. Премьер-министр Грузии, Генеральный прокурор Грузии, Начальник Службы государственной безопасности Грузии обязаны присутствовать на заседании комитета по изложенному в письменной форме требованию большинства списочного состава членов комитета, в котором помимо приглашаемого на заседание комитета лица должна также содержаться исчерпывающая информация о рассматриваемом вопросе/рассматриваемых вопросах.

5. Требование комитета о приглашении на заседание комитета председатель комитета направляет лицу, предусмотренному пунктом первым настоящей статьи, не позднее 3 дней после обращения фракции или принятия комитетом решения. Требование комитета о приглашении на заседание комитета должно быть направлено не позднее одной недели до заседания. Комитет заслушивает лицо, приглашенное на заседание комитета, на первом же заседании комитета после истечения этого срока. Указанный порядок может быть изменен в случае достижения согласия между инициатором приглашения и приглашаемым лицом.

6. В требовании, предусмотренном пунктом 5 настоящей статьи, помимо указания лица, приглашаемого на заседание комитета, должна содержаться исчерпывающая информация о рассматриваемом вопросе/рассматриваемых вопросах. Лицо, приглашенное на заседание комитета, вправе не обсуждать вопросы, которые ему не были известны заранее в порядке, установленном настоящей статьей.

7. Лицу, приглашенному на заседание комитета в обязательном порядке, для выступления предоставляется время – 20 минут, которое по решению председательствующего на заседании может быть продлено не более чем на 10 минут.

8. После завершения доклада лица, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, члены Парламента вправе обращаться к нему с вопросами по докладу в течение не менее 30 минут. Вначале вопрос ставит инициатор приглашения. Время для вопросов должно быть справедливо распределено между фракциями/внефракционными членами Парламента. После завершения вопросов должностное лицо отвечает на поставленные членами Парламента вопросы по отдельности.

9. Лицо, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, в 2-месячный срок после присутствия на заседании комитета в обязательном порядке обязано явиться на заседание комитета по требованию большинства списочного состава комитета.

10. Комитет Парламента по процедурным вопросам периодически изучает вопрос об обязательном присутствии должностных лиц на заседании комитета и заслушивании должностных лиц на заседании комитета. С указанной целью комитеты Парламента не позднее 5 дней после окончания каждого третьего месяца календарного года (март, июнь, сентябрь, декабрь) направляют Комитету Парламента по процедурным вопросам обращения должностных лиц, предусмотренных пунктами первым–5 настоящей статьи, с требованием заслушать их на заседании комитета, а также требования, касающиеся приглашения должностных лиц на заседание комитета, и информацию о присутствии/заслушивании должностного лица на заседании комитета. Комитет Парламента по процедурным вопросам в течение 15 дней после истечения срока, определенного настоящим пунктом для комитетов, изучает полученную информацию и в случае необходимости осуществляет надлежащее реагирование, в том числе разрабатывает рекомендации. Комитет Парламента по процедурным вопросам представляет результаты изучения указанной информации Бюро Парламента, а также обеспечивает опубликование соответствующей информации на веб-странице Парламента.

11. Обращения должностных лиц, предусмотренных пунктами первым–5 настоящей статьи, с требованием заслушать их на заседании комитета, и требования, касающиеся приглашения должностных лиц на заседание комитета, а также аудиозаписи заслушивания приглашенных лиц на заседании комитета публикуются на веб-странице Парламента.

Статья 148. Вопрос члена Парламента

1. Член Парламента правомочен обращаться с вопросом к Правительству Грузии, другому органу, подотчетному Парламенту, члену Правительства, органу власти территориальных единиц всех уровней, государственному учреждению. Дача своевременного и полного ответа на вопрос является обязательной.

2. Вопрос должен быть поставлен в письменной форме. Его содержание должно касаться вопроса, относящегося к полномочиям адресата.

3. Вопросы сдаются в Аппарат Парламента, который ведет их учет и незамедлительно публикует их на веб-странице Парламента. Аппарат Парламента направляет вопросы адресатам не позднее одного дня после их сдачи в Аппарат.

4. Каждый орган, должностное лицо, к которым обратились с вопросом члены Парламента, обязаны в 10-дневный срок после направления им вопроса представить Парламенту полный письменный ответ. Этот срок на основании обоснованного письменного обращения адресата к автору вопроса может быть продлен на 10 дней. Ответ на вопрос подписывает только руководитель соответствующего учреждения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, или соответствующий член Правительства Грузии.

5. Должностное лицо вправе не указывать в ответе на вопрос информацию, которая содержит государственную тайну.

6. Член Парламента вправе отозвать вопрос в любое время.

7. Ответ на вопрос передается Аппаратом Парламента автору вопроса и публикуется на веб-странице Парламента, кроме конфиденциальной информации. В случае превышения срока, установленного для дачи ответа на вопрос, о превышении срока указывается при опубликовании ответа.

8. Комитет Парламента Грузии по процедурным вопросам не позднее 15 дней после окончания февраля и каждого последующего третьего месяца (май, август, ноябрь) календарного года изучает вопрос реагирования на вопрос члена Парламента в соответствии с требованиями, установленными пунктом 4 настоящей статьи (кроме требования представления полного письменного ответа). Комитет Парламента по процедурным вопросам представляет информацию о реагировании на вопрос члена Парламента Бюро Парламента. Бюро Парламента правомочно внести указанный вопрос в повестку дня пленарного заседания Парламента. Комитет Парламента по процедурным вопросам обеспечивает опубликование указанной информации на веб-странице Парламента.

9. Вопрос члена Парламента после признания полномочий Парламента следующего созыва считается отозванным.

Статья 149. Интерпелляция

1. После утверждения повестки дня в среду и четверг недели пленарных заседаний Парламента (кроме внеочередных заседаний и внеочередной сессии, а также недели пленарных заседаний, на которой проходит заслушивание ежегодного доклада Премьер-министра Грузии) проводится интерпелляция. В последнюю среду каждого месяца очередной сессии Парламента (кроме декабря и июня) в порядке, установленном настоящей статьей, проводится интерпелляция Премьер-министра Грузии. Продолжительность интерпелляции в течение одного дня в сумме не должна превышать 3 часов, кроме случая, когда указанное время по решению большинства присутствующих на пленарном заседании Парламента продлевается до окончания процедуры осуществляемой интерпелляции.

2. Интерпелляция проводится посредством процедуры постановки письменных и устных запросов.

3. Право обращаться с запросом в порядке интерпелляции имеют фракция, группа членов Парламента в составе не менее семи человек (далее – автор запроса).

4. Процедура интерпелляции распространяется на Правительство Грузии, члена Правительства, другой орган, подотчетный Парламенту (далее – адресат).

5. Во время осуществления процедуры интерпелляции присутствует адресат, в отношении которого в порядке интерпелляции поставлен письменный запрос не позднее 12 часов в среду недели перед пленарными заседаниями. Содержание запроса должно быть конкретным и касаться вопроса, относящегося к полномочиям адресата.

6. Запрос сдается Председателю Парламента, который передает его адресату не позднее среды недели перед пленарными заседаниями.

7. Адресат обязан лично ответить на запрос на пленарном заседании Парламента. Представление ответа на запрос в письменной форме не является обязательным.

8. На неделе пленарных заседаний Парламента день интерпелляции в отношении конкретного адресата на основе консультации с ним и автором запроса устанавливает Бюро Парламента при определении повестки дня пленарных заседаний. В течение каждого месяца очередной сессии Парламента один и тот же адресат запросов, поставленных в порядке интерпелляции, предстает перед Парламентом только один раз.

9. Автор запроса вправе отозвать запрос в любое время. В таком случае адресат не предстает перед Парламентом.

10. Если количество запросов, поставленных в порядке интерпелляции, делает невозможным соблюдение 3-часового регламента процедуры интерпелляции, Бюро Парламента сокращает время, предусмотренное настоящей статьей, и устанавливает новый график или переносит процедуру интерпелляции в отношении части запросов на другой день интерпелляции.

11. На пленарном заседании Парламента вначале предоставляется автору запроса 3 минуты, а затем адресату – 10 минут, это время может продлеваться председательствующим на заседании. При наличии в отношении одного адресата нескольких запросов, запросы объединяются в одну процедуру интерпелляции. В таком случае адресат отвечает на запросы после постановки всех запросов.

12. Автор запроса вправе обращаться к адресату с уточняющим вопросом один раз, для чего ему предоставляется не более 1 минуты. После завершения постановки всех уточняющих вопросов адресату для уточнения ответа предоставляется 5 минут; это время может продлеваться председательствующим на заседании.

13. После дачи ответа на запросы, поставленные заранее в письменной форме в порядке интерпелляции, каждой фракции или группе членов Парламента в составе семи человек предоставляется право на постановку не более 2 устных запросов, которые могут быть не связаны с тематикой письменных запросов, хотя должны касаться вопроса, относящегося к полномочиям адресата.

14. Для постановки одного устного запроса автору запроса предоставляется 2 минуты. Адресат отвечает на запросы после постановки всех запросов. Для подготовки ответа на устный запрос объявляется 15-минутный перерыв. Если адресат не желает воспользоваться перерывом, перерыв не объявляется. Адресату для дачи ответа на все запросы предоставляется 10 минут, это время может продлеваться председательствующим на планарном заседании Парламента.

15. Для проведения дебатов после завершения процедуры интерпелляции в отношении каждого адресата каждой фракции предоставляется 5 минут, а внефракционным членам Парламента – 1 минута. Члены Парламента выступают в следующей последовательности: вначале – внефракционные члены Парламента, затем – представители самой малочисленной фракции, а в конце – представители более многочисленных фракций в порядке очередности. Фракция в рамках отведенного ей времени определяет численность выступающих. Продление времени, отведенного для выступающих, не допускается. После завершения дебатов адресату предоставляется 5 минут для заключительного выступления.

16. Запросы, поставленные в порядке интерпелляции, после признания полномочий Парламента следующего созыва считаются отозванными.

Статья 150. Ежегодный доклад Премьер-министра Грузии

1. Премьер-министр Грузии обязан раз в год, в последний месяц пленарных заседаний весенней сессии представлять Парламенту доклад о ходе исполнения правительственной программы. Указанный доклад в письменной форме представляется Парламенту до 1 июня.

2. Точное время выступления Премьер-министра Грузии с докладом определяет Бюро Парламента по согласованию с Премьер-министром Грузии.

3. После завершения доклада Премьер-министра Грузии рассмотрение доклада продолжается в соответствии с процедурой рассмотрения законопроекта в первом чтении. После рассмотрения доклада может быть принято постановление. Его проект представляется Парламенту, рассматривается, и постановление принимается в порядке, определенном статьей 127 настоящего Регламента.

Статья 151. Отчет Премьер-министра Грузии

1. Парламент правомочен требовать от Премьер-министра Грузии представления отчета о ходе исполнения отдельных частей правительственной программы. Парламент принимает решение относительно требования представления отчета на основании требования комитета или фракции, большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной трети полного состава Парламента. Решение комитета или фракции о требовании представления отчета представляется Бюро Парламента, которое вносит вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. На пленарном заседании Парламента представителю соответствующего комитета или фракции для обоснования требования о представлении отчета предоставляется время – не более 10 минут, после чего проводится голосование по вопросу. Решение Парламента о требовании представления отчета оформляется в виде протокольной записи и незамедлительно направляется адресату.

2. Премьер-министр Грузии представляет Парламенту отчет, предусмотренный пунктом первым настоящей статьи, в письменной форме в 2-недельный срок после получения соответствующего требования и не позднее 3 недель предстает перед Парламентом с соответствующим отчетом. Точное время выступления Премьер-министра Грузии с отчетом определяет Бюро Парламента по согласованию с Премьер-министром Грузии.

3. Отчет, предусмотренный настоящей статьей, рассматривается в соответствии с процедурой рассмотрения законопроекта в первом чтении. После рассмотрения отчета может быть принято постановление. Его проект представляется Парламенту, рассматривается, и постановление принимается в порядке, определенном статьей 127 настоящего Регламента.

Статья 152. Явка должностного лица на пленарное заседание

1. Парламент решением, принятым на основании требования комитета или фракции, большинством голосов присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной трети полного состава Парламента приглашает на пленарное заседание члена Правительства Грузии, должностное лицо, подотчетное Парламенту, руководителя органа, подотчетного Парламенту. Каждый из них обязан явиться на пленарное заседание Парламента, в порядке, установленном настоящей статьей, отвечать на вопросы, поставленные на заседании, и представлять отчет об осуществленной деятельности. Решение комитета или фракции о приглашении должностного лица на пленарное заседание Парламента представляется в Бюро Парламента, которое вносит вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. На пленарном заседании Парламента представителю соответствующего комитета или фракции для обоснования требования о приглашении должностного лица предоставляется время – не более 10 минут, после чего проводится голосование по вопросу. Решение Парламента незамедлительно направляется адресату.

2. Лицо, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, предстает перед Парламентом, как правило, в пятницу последней недели пленарных заседаний каждого месяца и выступает по вопросам, которые были переданы ему не позднее 10 дней до указанного времени.

3. Должностному лицу для выступления по вопросу, определенному согласно пункту первому настоящей статьи, предоставляется 30 минут.

4. В течение 30 минут после завершения доклада должностного лица члены Парламента вправе обратиться к нему с вопросами по поводу доклада и заслушать ответы. Время, отведенное каждому автору вопроса, не должно превышать 2 минут; оно может продлеваться на 30 секунд, без права на уточнение. Член Парламента вправе выступить с вопросом только один раз. После завершения вопросов должностное лицо отвечает на вопросы, поставленные членами Парламента, по отдельности.

5. После выступления должностного лица и процедуры вопросов и ответов проводятся политические дебаты в порядке, установленном пунктами 2–6 статьи 88 настоящего Регламента. После указанного должностному лицу предоставляется 15 минут для заключительного выступления.

6. После заслушивания должностного лица Парламент может принять постановление. Его проект представляется Парламенту, рассматривается, и постановление принимается в порядке, определенном статьей 127 настоящего Регламента.

Статья 153. Заслушивание членов Правительства Грузии и других должностных лиц

1. Членов Правительства Грузии, должностных лиц, подотчетных Парламенту, руководителей органов, подотчетных Парламенту, Народного Защитника Грузии по их требованию заслушивает Парламент.

2. Должностное лицо, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, обязано не позднее 3 дней до обращения к Парламенту письменно представить Председателю Парламента вопросы, по поводу которых он намерен обратиться к Парламенту. Председатель Парламента посредством Аппарата Парламента обеспечивает незамедлительное направление письменного обращения, представленного должностным лицом, фракциям и внефракционным членам Парламента.

3. При обращении должностного лица, предусмотренного настоящей статьей, к Парламенту продолжительность его выступления на пленарном заседании не должна превышать 20 минут. В случае необходимости председательствующий на заседании может продлить выступление на 10 минут.

4. После завершения обращения должностного лица к Парламенту выступление должностного лица рассматривается в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

Глава XIX. Парламентский контроль в сфере обороны

Статья 154. Парламентский контроль за сектором обороны и безопасности Грузии

Деятельность Министерства обороны Грузии, Министерства внутренних дел Грузии, государственного подведомственного учреждения, входящего в систему Министерства юстиции Грузии, – Специальной пенитенциарной службы, Службы государственной безопасности Грузии, Службы разведки Грузии, Специальной службы государственной охраны и юридического лица публичного права, входящего в сферу управления Службы государственной безопасности Грузии, – Оперативно-технического агентства Грузии (далее – ведомства, входящие в сектор обороны и безопасности Грузии) Парламент контролирует при помощи Комитета Парламента по обороне и безопасности, Группы доверия и других комитетов с отраслевой специализацией.

Регламент Парламента Грузии №785 от 26 июня 2025 года – веб-страница, 27.06.2025 г.

Статья 155. Состав Группы доверия

1. В целях осуществления парламентского контроля за ведомствами, входящими в сектор обороны и безопасности Грузии, в Комитете Парламента по обороне и безопасности в порядке, установленном настоящей статьей, создается Группа доверия.

2. Группа доверия состоит из 5 членов, одним из которых является председатель Комитета Парламента по обороне и безопасности, два – члены фракции/фракций, входящих в парламентское Большинство, и два – члены фракций, входящих в парламентскую оппозицию.

3. Фракции представляют Парламенту лиц, выдвинутых в качестве членов Группы доверия. В случае выдвижения более двух лиц в качестве членов Группы доверия фракциями, входящими в парламентскую оппозицию, на пленарном заседании Парламента будут представлены члены 2 фракций, в которых объединено больше членов Парламента, чем в других фракциях, входящих в парламентскую оппозицию. В случае равной численности членов фракций на пленарном заседании Парламента будет представлен член фракции, представляющий партию, получившую больше голосов в парламентских выборах.

4. Для получения допуска к государственной тайне лицо, выдвинутое в качестве члена Группы доверия, до его представления Парламенту проходит проверку в порядке, установленном Законом Грузии «О государственной тайне».

5. Парламент принимает к сведению состав Группы доверия, что оформляется в виде протокольной записи.

6. Председательствует в Группе доверия и представляет ее председатель Комитета Парламента по обороне и безопасности.

7. Полномочия члена Группы доверия, выдвинутого фракцией, прекращаются в случае выдвижения указанной фракцией новой кандидатуры. Полномочия члена Группы доверия прекращаются с момента принятия Парламентом данного факта к сведению.

Статья 156. Порядок работы Группы доверия

1. Решение на заседании Группы доверия принимается большинством голосов членов Группы доверия. Заседания Группы доверия закрытые.

2. Заседания Группы доверия проводятся по необходимости. Заседание Группы доверия созывает и ведет председатель Группы доверия. Заседание Группы доверия может созываться по предложению любого члена Группы доверия, если проведение заседания поддержит большинство членов Группы доверия.

3. По решению Группы доверия на ее заседании в случае приглашения могут присутствовать другие члены Парламента, а также лица, приглашенные из ведомств, входящих в сектор обороны и безопасности Грузии.

Статья 157. Контрольные полномочия Парламента в сфере обороны и безопасности

1. Группа доверия в порядке, установленном законодательством Грузии, осуществляет надзор за секретной деятельностью и специальными программами в сфере обороны и безопасности Грузии, за исключением части, связанной со скрытыми формами и методами деятельности.

2. Соответствующие ведомства обязаны в случае требования Группы доверия предоставлять ей всю информацию, необходимую для беспрепятственного осуществления ее полномочий, кроме случаев, предусмотренных законодательством Грузии. Юридическое лицо публичного права, входящее в сферу управления Службы государственной безопасности Грузии, – Оперативно-техническое агентство Грузии (далее – юридическое лицо публичного права – Оперативно-техническое агентство Грузии) предоставляет Группе доверия информацию в порядке, установленном пунктом 9 настоящей статьи.

3. Соответствующие ведомства исходя из интересов национальной/общественной безопасности и для соблюдения государственных интересов правомочны отказать в предоставлении Группе доверия информации, связанной с текущими делами и мероприятиями. Ограничивается также предоставление Группе доверия соответствующими ведомствами информации (в том числе, нормативного акта), связанной со скрытыми формами и методами деятельности. В рамках сотрудничества, определенного международными договорами, информация предоставляется Группе доверия в порядке, установленном законодательством Грузии.

4. В случае отказа в предоставлении Группе доверия информации соответствующие ведомства обязаны представить ей письменное обоснование отказа.

5. Соответствующие ведомства представляют Группе доверия детальную информацию о подлежащей осуществлению секретной государственной закупке, если предполагаемая стоимость закупаемых товаров или услуг превышает 2 000 000 (два миллиона) лари, а предполагаемая стоимость закупаемых строительных работ – 4 000 000 (четыре миллиона) лари, а также не реже чем раз в год предоставляют информацию об осуществленных и осуществляемых секретных государственных закупках.

6. Соответствующие ведомства предоставляют Комитету Парламента по обороне и безопасности детальную информацию о подлежащей осуществлению несекретной государственной закупке, если предполагаемая стоимость закупаемых товаров или услуг превышает 2 000 000 (два миллиона) лари, а предполагаемая стоимость закупаемых строительных работ – 4 000 000 (четыре миллиона) лари, а также не реже чем раз в год предоставляют информацию об осуществленных и осуществляемых несекретных закупках.

7. Премьер-министр Грузии, Правительство Грузии, соответствующие ведомства обязаны в 2-недельный срок после внесения в секретную часть Государственного реестра нормативных актов Грузии ознакомить Группу доверия с секретным нормативным актом о структуре ведомства и основных задачах структурных подразделений, кроме случаев, предусмотренных законодательством Грузии. Это нормативный акт после ознакомления Группы доверия с ним незамедлительно возвращается соответствующему ведомству.

8. Премьер-министр Грузии, Правительство Грузии, соответствующие ведомства обязаны представить Комитету Парламента по обороне и безопасности документы, отражающие политику, приоритеты и стратегию в сфере обороны и безопасности Грузии в 2-недельный срок после их принятия.

9. Соответствующие ведомства раз в год, не позднее 15 апреля, представляют Группе доверия доклад о секретной деятельности и специальных программах, осуществленных за предыдущий год, а юридическое лицо публичного права – Оперативно-техническое агентство Грузии представляет ей статистический и обобщенный отчет об осуществленной деятельности.

10. Руководители соответствующих ведомств или по согласованию с Группой доверия – уполномоченные ими лица правомочны, а в случае требования Группы доверия – обязаны присутствовать на заседаниях Группы доверия, отвечать на поставленные вопросы, представлять соответствующие материалы и отчет об осуществленной деятельности.

11. Член/члены Группы доверия правомочен/правомочны с согласия председателя Группы доверия осуществлять в связи с вопросами, отнесенными к компетенции Группы доверия, визиты в соответствующие ведомства. В рамках визита член/члены Группы доверия вправе беседовать с сотрудниками ведомства и ознакомиться с информацией, связанной с вопросами, отнесенными к компетенции Группы доверия. В связи с указанным решение председателя Группы доверия направляется соответствующему ведомству до начала визита.

12. Группа доверия правомочна принимать решение о проверке юридического лица публичного права – Оперативно-технического агентства Грузии и проверять его не чаще двух раз в течение года. С целью проверки деятельности указанного Агентства члена/членов Группы доверия отбирает Группа доверия в порядке, установленном настоящим Регламентом.

13. Группа доверия обязана в случае выявления при осуществлении полномочий признаков преступления обращаться в следственный орган и приобщить к обращению имеющиеся у нее материалы.

14. Если Группа доверия на основании секретной информации, предоставленной в рамках осуществления полномочий, сочтет, что соответствующее ведомство или его руководитель нарушают законодательство Грузии, и при этом информация засекречена незаконно или необоснованно, она письменно обращается в Службу государственной безопасности Грузии с целью дачи мотивированного указания, предусмотренного пунктом первым статьи 12 Закона Грузии «О государственной тайне». Если Служба государственной безопасности Грузии сочтет, что присвоение грифа секретности не противоречит принципам законности и обоснованности, Группа доверия в соответствии с пунктом 6 статьи 17 Закона Грузии «О государственной тайне» обращается к Премьер-министру Грузии с предложением о снятии с информации грифа государственной тайны, которое приобщается к соответствующему заключению Службы государственной безопасности Грузии.

15. Группа доверия правомочна представлять рекомендации ведомствам, входящим в сектор обороны и безопасности Грузии.

16. Вопрос, рассматриваемый Парламентом, относящийся к компетенции Группы доверия, требует заключения Группы доверия.

Глава XX. Подотчетность Парламенту

Статья 158. Надзор за положением с защитой прав и свобод человека в стране

1. Народный Защитник Грузии раз в год, в марте календарного года, представляет Парламенту отчет о положении с защитой прав и свобод человека в стране, а также раз в год, на весенней сессии – доклад в связи с ежегодным отчетом, на основании рассмотрения которых Парламент принимает постановление. Постановление Парламента должно содержать оценку отчета Народного Защитника Грузии о положении с защитой прав и свобод человека в стране, а также поручения Парламента и сроки мониторинга их исполнения.

2. Соответствующий комитет Парламента предоставляет информацию об исполнении постановления, указанного в пункте первом настоящей статьи, Бюро Парламента. По решению Бюро Парламента эта информация представляется пленарному заседанию Парламента, которое правомочно принять соответствующее решение.

Статья 159. Контроль, осуществляемый Парламентом за управлением публичными средствами, и подотчетность Службы государственного аудита Парламенту

1. Парламент обеспечивает контроль за управлением публичными средствами посредством Службы государственного аудита.

2. Парламент осуществляет контроль за деятельностью Службы государственного аудита в порядке, установленном Конституцией Грузии и другими законодательными и подзаконными нормативными актами Грузии.

3. Служба государственного аудита при представлении предварительного отчета и полного отчета об исполнении государственного бюджета дважды в год представляет доклад об отчете Правительства Грузии.

4. Служба государственного аудита раз в год, не позднее 1 июня года, следующего за отчетным, представляет Парламенту отчет о своей деятельности. К указанному отчету в виде приложения должны быть приобщены результаты финансового аудита Службы государственного аудита. Указанный отчет публикуется на веб-странице Парламента.

5. После рассмотрения отчета, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи, Парламент принимает соответствующее постановление. В постановлении Парламента могут отражаться рекомендации, разработанные группой аудита и принятые на основании решения Финансово-бюджетного комитета Парламента, с указанием сроков их выполнения. Докладчиком по указанному вопросу на пленарном заседании Парламента является Финансово-бюджетный комитет Парламента.

6. Финансово-бюджетный комитет Парламента при помощи группы аудита осуществляет надзор за исполнением постановления, предусмотренного пунктом 5 настоящей статьи, и в случае необходимости предоставляет Бюро Парламента информацию о его исполнении. По решению Бюро Парламента указанная информация может быть представлена и рассмотрена на пленарном заседании Парламента. На пленарном заседании Парламента вопрос рассматривается в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

7. В целях выполнения функции, предусмотренной пунктом первым настоящей статьи, Финансово-бюджетный комитет Парламента из числа членов Комитета создает при Комитете постоянно действующую группу аудита по рассмотрению отчетов Службы государственного аудита. Численность членов и состав группы аудита определяются решением Финансово-бюджетного комитета Парламента. При этом Финансово-бюджетный комитет Парламента осуществляет координацию рассмотрения комитетами Парламента отчетов Службы государственного аудита.

8. Группа аудита подотчетна Финансово-бюджетному комитету Парламента. Положение о группе аудита по представлению Финансово-бюджетного комитета Парламента утверждает Бюро Парламента.

9. Основной деятельностью группы аудита, указанной в пункте 7 настоящей статьи, является рассмотрение отчетов и рекомендаций (в случае наличия), предусмотренных статьей 24 Органического закона Грузии «О Службе государственного аудита», и представление соответствующих рекомендаций Финансово-бюджетному комитету Парламента.

10. Служба государственного аудита представляет Парламенту отчеты и рекомендации (в случае наличия), предусмотренные пунктом 9 настоящей статьи, незамедлительно. При этом дважды в год – до 10 сентября текущего года и до 10 февраля следующего года – Служба государственного аудита предоставляет также письменную информацию по поводу особо важных из указанных отчетов.

11. Группа аудита обязана не менее одного раза в течение очередной сессии Парламента представлять Финансово-бюджетному комитету Парламента доклад о своей деятельности.

12. Заседания группы аудита являются публичными. Группа аудита обязана созывать по крайней мере одно заседание в месяц в течение очередной сессии Парламента.

13. Группа аудита разрабатывает проект решения Финансово-бюджетного комитета Парламента с соответствующими рекомендациями и представляет его указанному Комитету.

14. Служба государственного аудита при составлении плана своей деятельности учитывает предложения комитетов, временных следственных комиссий и временных комиссий Парламента.

15. Служба государственно аудита правомочна, а в случае требования – обязана предоставлять материалы аудита соответствующему комитету и временной следственной комиссии Парламента.

16. На основании обращения Парламента и временной следственной комиссии Служба государственного аудита проводит внеплановый аудит и проверку.

17. Финансовый аудит Службы государственного аудита осуществляется в соответствии с подпунктами «е.а.», «е.в» и «е.г» статьи 2 Органического закона Грузии «О Службе государственного аудита», по международным стандартам, и на отбор аудиторской фирмы распространяется порядок, установленный пунктами 9–12 статьи 160 настоящего Регламента.

Статья 160. Надзор за деятельностью Национального банка Грузии

1. Парламент в порядке, установленном Конституцией Грузии и другими законодательными и подзаконными нормативными актами Грузии, осуществляет контроль за деятельностью Национального банка Грузии и высших должностных лиц Национального банка Грузии.

2. Национальный банк Грузии ежегодно, не позднее 4 месяцев после окончания финансового года, представляет Парламенту отчет о деятельности, предусмотренный статьями 60 и 61 Органического закона Грузии «О Национальном банке Грузии», и отчет об осуществлении денежно-валютной, валютной и надзорной политики. Парламент рассматривает указанные отчеты и утверждает их постановлением.

3. В случае неутверждения отчета Национального банка Грузии Парламент принимает решение об оценке деятельности Национального банка Грузии.

4. До начала нового финансового года, не позднее 1 октября, Национальный банк Грузии представляет Парламенту проект основных направлений монетарной политики на следующие три года.

5. Проект основных направлений монетарной политики, как правило, рассматривает Финансово-бюджетный комитет Парламента или (и) рассматривают комитеты экономического профиля и подготавливает/подготавливают соответствующее заключение/соответствующие заключения. Комитет правомочен в случае необходимости требовать и получать необходимую информацию от Национального банка Грузии, Правительства Грузии, министерств Грузии, других ведомств, иных учреждений исполнительной власти.

6. Парламент рассматривает проект основных направлений монетарной политики в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

7. Парламент до конца текущего года постановлением утверждает основные направления монетарной политики.

8. Парламент правомочен в случае необходимости требовать от Национального банка Грузии в течение финансового года предоставления информации о ходе исполнения постановления Парламента об основных направлениях монетарной политики. Национальный банк Грузии обязан в определенный Парламентом срок предоставлять информацию на пленарном заседании Парламента.

9. Финансово-бюджетный комитет Парламента для осуществления внешнего аудита отчетности Национального банка Грузии представляет Парламенту не позднее 1 октября список 4 крупнейших аудиторских фирм мира, а Парламент не позднее 1 декабря на основании тендера или конкурса отбирает 1 аудиторскую фирму (внешнего аудитора) из указанного списка. Контракт с этой аудиторской фирмой оформляется на срок не более 3 лет. Отобранная аудиторская фирма будет иметь возможность непрерывно осуществлять аудитирование годовой финансовой отчетности только трижды. Расходы на внешний аудит отчетности Национального банка Грузии возмещает Национальный банк Грузии.

10. Председатель Парламента с целью подбора Парламентом аудиторской фирмы вносит вопрос, предусмотренный соответствующим представлением Финансово-бюджетного комитета Парламента, в повестку дня ближайшего заседания Бюро Парламента. Бюро Парламента для обеспечения определения формы подбора аудиторской фирмы (тендер/конкурс), состава тендерной/конкурсной комиссии и сроков проведения тендера/конкурса передает указанный вопрос на рассмотрение Финансово-бюджетного комитета Парламента. Финансово-бюджетный комитет Парламента рассматривает этот вопрос в течение 2 недель.

11. В случае, если Финансово-бюджетный комитет Парламента сочтет целесообразным подбор Парламентом аудиторской фирмы на основе тендера, Комитет представляет принятое решение вместе с проектом соответствующего постановления в Бюро Парламента. Указанный вопрос вносится Бюро Парламента в повестку дня пленарного заседания Парламента. Парламент постановлением утверждает состав тендерной комиссии. Тендерные условия, требования, правила и Положение о тендерной комиссии по представлению Финансово-бюджетного комитета Парламента утверждает Бюро Парламента.

12. В случае, если Финансово-бюджетный комитет Парламента сочтет целесообразным подбор Парламентом аудиторской фирмы на основе конкурса, Комитет представляет принятое решение вместе с проектом соответствующего постановления в Бюро Парламента. В проекте постановления Парламента должны быть определены: состав конкурсной комиссии (не более 9 членов), вопросы разработки и утверждения Положения о конкурсной комиссии, мероприятия, подлежащие осуществлению от имени Парламента, и сроки представления Парламенту аудиторской фирмы, выявленной в результате конкурса.

Статья 161. Надзор за деятельностью юридического лица публичного права – Пенсионного фонда

1. Генеральный директор юридического лица публичного права – Пенсионного фонда (далее – Пенсионный фонд) обязан ежегодно, не позднее 5 месяцев после окончания календарного года, представлять Парламенту отчет о деятельности, осуществленной Пенсионным фондом в течение истекшего года. В случае рассмотрения на пленарном заседании Парламента отчета, предусмотренного настоящим пунктом, и принятия постановления Парламента в указанном постановлении могут быть приведены рекомендации и предложения, связанные с устранением отдельных недостатков или (и) улучшением деятельности Пенсионного фонда.

2. Парламент правомочен в течение финансового года в случае необходимости требовать от Пенсионного фонда предоставления информации о ходе исполнения соответствующего постановления Парламента. Пенсионный фонд обязан в определенные Парламентом сроки представлять информацию на пленарном заседании Парламента.

Статья 162. Аудит исполнения бюджета Национальной комиссии по коммуникациям Грузии и Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии

Парламент Грузии правомочен принять решение о проведении не реже чем раз в год аудита исполнения бюджета, утвержденного Национальной комиссией по коммуникациям Грузии, и бюджета, утвержденного Национальной комиссией по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии. В таком случае Парламент на основании тендера подбирает международно признанного аудитора. Состав тендерной комиссии по представлению Комитета Парламента по экономической политике постановлением утверждает Парламент.

Статья 163. Статья 163. Годовой отчет Специальной следственной службы

Начальник Специальной следственной службы раз в год, не позднее 31 марта, представляет в Парламент отчет о положении с расследованием уголовных дел, подведомственных Специальной следственной службе, и о деятельности, осуществленной Специальной следственной службой в этом направлении в предыдущем году.

Статья 164. Годовой отчет Службы защиты персональных данных

1. Начальник Службы защиты персональных данных раз в год, не позднее 31 марта, представляет в Парламент отчет о положении с защитой персональных данных в Грузии, о контроле за производством тайных следственных действий и активностей, осуществленных в центральном банке данных, идентифицирующих электронную коммуникацию.

2. Начальник Службы защиты персональных данных также раз в год представляет Парламенту отчет о результатах контроля за производством следственных действий, предусмотренных статьями 136–138 Уголовно-процессуального кодекса Грузии, и тайных следственных действий, предусмотренных подпунктами «а» и «б» части первой статьи 143¹ того же Кодекса. Указанный отчет Бюро Парламента передает соответствующему комитету Парламента и Группе доверия.

Статья 165. Годовой отчет Главного инспектора труда

Главный инспектор труда раз в год, не позднее 6 месяцев после окончания календарного года, представляет в Парламент отчет о деятельности Службы инспекции труда.

Статья 166. Отчет о деятельности юридического лица публичного права – Службы юридической помощи

1. Директор юридического лица публичного права – Службы юридической помощи (далее – Служба юридической помощи) ежегодно, не позднее 1 марта, представляет Парламенту отчет о деятельности Службы юридической помощи за предыдущий год.

2. В случае заслушивания на пленарном заседании Парламента отчета о деятельности Службы юридической помощи и принятия постановления Парламента, Парламент этим постановлением одобряет указанный отчет или требует от Службы юридической помощи устранения отдельных недостатков или (и) улучшения деятельности.

Статья 167. Публичный отчет о деятельности Службы государственной безопасности Грузии

1. Начальник Службы государственной безопасности Грузии раз в год, не позднее 15 апреля, представляет в Парламент публичный отчет о деятельности, осуществленной Службой государственной безопасности Грузии в предыдущем году.

2. Рассмотрение на пленарном заседании Парламента отчета о деятельности Службы государственной безопасности Грузии является обязательным. В случае принятия постановления Парламента после рассмотрения отчета о деятельности Службы государственной безопасности Грузии Парламент этим постановлением дает оценку деятельности указанной Службы. В постановлении Парламента могут указываться рекомендации и предложения, касающиеся устранения отдельных недостатков или (и) улучшения деятельности Службы государственной безопасности Грузии.

3. Надзор за исполнением постановления, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, осуществляет Комитет Парламента по обороне и безопасности.

4. Начальник Службы государственной безопасности правомочен, а в случае требования – обязан присутствовать на заседаниях Парламента, его комитета и комиссии, отвечать на вопросы, поставленные на соответствующем заседании, и представлять отчет о проделанной работе. В случае требования представления отчета о проделанной работе Начальник Службы государственной безопасности Грузии обязан представить отчет в 2-недельный срок после требования.

Статья 168. Отчет о деятельности прокуратуры Грузии

1. Генеральный прокурор Грузии раз в год, не позднее 15 мая, представляет в Парламент отчет о деятельности прокуратуры Грузии за предыдущий год, касающийся результатов осуществления уголовной политики, оценки общего криминогенного положения в стране, в том числе статистических показателей распространенных преступлений, с указанием их категорий и тенденций, защиты прав и свобод человека в процессе судопроизводства, приоритетных направлений деятельности прокуратуры, программ профессиональной переподготовки и развития прокуроров. Отчет не содержит вопросов, связанных с расследованием, судебным рассмотрением конкретных уголовных дел или (и) отдельными обстоятельствами дел.

2. Рассмотрение на пленарном заседании Парламента отчета о деятельности прокуратуры Грузии является обязательным. В случае принятия постановления Парламента после рассмотрения отчета о деятельности прокуратуры Грузии Парламент указанным постановлением дает оценку деятельности прокуратуры. В постановлении Парламента могут указываться рекомендации и предложения, касающиеся устранения отдельных недостатков или (и) улучшения деятельности прокуратуры Грузии.

3. Надзор за исполнением постановления, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, осуществляет Комитет Парламента по юридическим вопросам.

4. Генеральный прокурор Грузии, его первый заместитель или заместитель правомочны, а в случае требования – обязаны присутствовать на заседаниях Парламента, его комитета и комиссии, отвечать на вопросы, поставленные на соответствующем заседании, и представлять отчет о проделанной работе. Указанное требование должно содержать исчерпывающую информацию по вопросу/вопросам, подлежащему/подлежащим рассмотрению. Приглашенный на заседание Генеральный прокурор Грузии, его первый заместитель или заместитель вправе не обсуждать вопрос, о котором им не было известно заранее. Кроме того, Генеральному прокурору Грузии, его первому заместителю или заместителю не могут быть заданы вопросы, связанные с расследованием, судебным рассмотрением конкретных уголовных дел или (и) отдельных обстоятельствами дел.

5. В случае требования представления отчета о проделанной работе Генеральный прокурор Грузии, его первый заместитель или заместитель обязаны представить отчет в 2-недельный срок после требования.

Статья 169. Надзор за исполнением рекомендаций по универсальному периодическому обзору Организации Объединенных Наций

1. Правительство Грузии представляет Парламенту проект касающихся Грузии рекомендаций, представленных Грузии рабочей группой по универсальному периодическому обзору Совета по правам человека Организации Объединенных Наций в рамках универсального периодического обзора Организации Объединенных Наций, не позднее 1 недели с момента официального вручения Правительству Грузии.

2. Правительство Грузии представляет Парламенту окончательный вариант касающихся Грузии рекомендаций, представленных Грузии рабочей группой по универсальному периодическому обзору Совета по правам человека Организации Объединенных Наций в рамках универсального периодического обзора Организации Объединенных Наций, не позднее 1 недели с момента официального вручения Правительству Грузии.

3. Правительство Грузии представляет Парламенту промежуточный отчет (в случае наличия) об исполнении рекомендаций, принятых в рамках универсального периодического обзора Организации Объединенных Наций, не позднее 2 месяцев до представления Совету по правам человека Организации Объединенных Наций.

4. Правительство Грузии представляет Парламенту проект окончательного отчета о положении с защитой прав человека в Грузии в рамках универсального периодического обзора Организации Объединенных Наций не позднее 2 месяцев до представления Совету по правам человека Организации Объединенных Наций.

Статья 170. Отчеты надзорных органов Организации Объединенных Наций, касающиеся Грузии

1. Правительство Грузии в срок, установленный соответствующим комитетом Организации Объединенных Наций, не позднее 2 месяцев до представления отчета об исполнении учредительного договора этого же комитета, представляет проект отчета Парламенту.

2. Соответствующий комитет Парламента по требованию заслушивает предоставленную Правительством Грузии информацию об исполнении рекомендаций, данных Грузии надзорными органами Организации Объединенных Наций в соответствующих отчетах.

3. Правительство Грузии ежегодно, не позднее 1 апреля соответствующего года, представляет Парламенту отчет о положении с исполнением решений, принятых соответствующим комитетом Организации Объединенных Наций по индивидуальным жалобам против Грузии.

Статья 171. Надзор за исполнением решений Европейского суда по правам человека

1. Правительство Грузии раз в год, не позднее 1 апреля, представляет Парламенту:

а) отчет об исполнении решений/определений Европейского суда по правам человека по делам, по которым в предыдущем году была принята окончательная резолюция Комитета министров Совета Европы (в случае наличия);

б) план действий по исполнению решений/определений Европейского суда по правам человека в связи с текущими делами, а также решения и промежуточные резолюции Комитета министров Совета Европы по указанным делам (в случае наличия).

2. Ведущий комитет с целью подготовки к комитетскому слушанию вопросов, предусмотренных настоящей статьей, знакомится с мнениями и оценками заинтересованного лица/заинтересованных лиц в связи с положением с исполнением решений/определений Европейского суда по правам человека.

Статья 172. Отчет о планировании и осуществлении политики занятости

Правительство Грузии раз в год, не позднее 1 апреля, представляет в Парламент отчет о планировании и осуществлении политики занятости (отчет за истекший год и план на следующий год).

Статья 173. Надзор за реализацией основных прав и свобод лиц с ограниченными возможностями

Правительство Грузии раз в год, не позднее 1 апреля, представляет в Парламент отчет о реализации основных прав и свобод лиц с ограниченными возможностями, в том числе об исполнении мер по обеспечению социальных прав.

Статья 174. Утверждение Документа, определяющего общую политику борьбы против коррупции, надзор по вопросам борьбы против коррупции в стране, годовой отчет Антикоррупционного бюро

1. Парламент утверждает Документ, определяющий общую политику борьбы против коррупции, постановлением.

2. Проект постановления, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, представляется Парламенту, рассматривается и постановление принимается в порядке, определенном статьей 127 настоящего Регламента.

3. Парламент при утверждении Документа, определяющего общую политику борьбы против коррупции, обсуждает также предложения, представленные Парламенту Антикоррупционным бюро и другими надлежащими государственными ведомствами по указанному вопросу.

4. Антикоррупционное бюро раз в год, не позднее 31 марта, представляет в Парламент годовой отчет по вопросам, относящимся к полномочиям Антикоррупционного бюро.

Статья 175. Рассмотрение отчета, представленного Парламенту

1. Парламент рассматривает отчет, представленный Парламенту, если настоящим Регламентом не предусмотрено иное, в порядке, установленном настоящей статьей.

2. Юридический департамент Аппарата Парламента представляет отчет на ближайшем заседании Бюро Парламента.

3. Бюро Парламента на ближайшем заседании принимает решение о начале процедуры рассмотрения отчета, определяет ведущий комитет и сроки парламентского рассмотрения отчета. После этого отчет передается на рассмотрение ведущему комитету, другим комитетам и фракциям.

4. Комитеты и фракции Парламента передают ведущему комитету свои замечания по отчету в срок, определенный Бюро Парламента.

5. Ведущий комитет рассматривает отчет на заседании комитета в срок, определенный Бюро Парламента, подготавливает заключение и представляет его Бюро Парламента.

6. Отчет, предусмотренный статьями 161 и 163, пунктом первым статьи 164, статьями 165, 166 и 169–173, пунктом 4 статьи 174 и статьями 217 и 218 настоящего Регламента, рассматривается на пленарном заседании Парламента на основании требования ведущего комитета, фракции или Бюро Парламента (большинства присутствовавших на заседании Бюро). Соответствующий субъект (за исключением ведущего комитета) имеет право на указанное требование не позднее 2 недель после представления Бюро Парламента заключения об отчете в порядке, установленном пунктом 5 настоящей статьи.

7. Вопрос обязательности рассмотрения отчета на пленарном заседании Парламента указывается в заключении ведущего комитета.

8. В случае рассмотрения отчета на пленарном заседании Парламента он рассматривается в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении.

9. В случае рассмотрения отчета на пленарном заседании Парламента докладчиком по отчету выступает соответствующее должностное лицо или руководитель соответствующего органа. Докладчиком по отчету, представленному Правительством Грузии, выступает Парламентский секретарь Правительства Грузии только в случае, если надлежащим административно-правовым актом в качестве докладчика Правительством не назначен/не назначены соответствующий министр или заместитель/заместители министра. Содокладчиком по отчету на пленарном заседании Парламента выступает представитель, назначенный ведущим комитетом.

10. В случае рассмотрения отчета на пленарном заседании Парламента после завершения его рассмотрения Парламент принимает данный отчет к сведению или правомочен принять постановление.

11. В случаях, предусмотренных законом и настоящим Регламентом, доклад, обзор или информация соответствующего государственного органа/должностного лица рассматривается в порядке, установленном настоящей статьей.

Статья 176. Порядок рассмотрения отчетов о публичной информации

1. Отчеты, представленные Парламенту публичными учреждениями в порядке, установленном статьей 49 Общего административного кодекса Грузии, передаются Комитету Парламента по защите прав человека и гражданской интеграции.

2. Комитет Парламента по защите прав человека и гражданской интеграции правомочен изучить и проанализировать отчеты, предусмотренные пунктом первым настоящей статьи, и в случае необходимости разработать соответствующие рекомендации.

Раздел VI. Определение должностного лица, отстранение от должности в порядке импичмента и освобождение от должности

Глава XXI. Избрание Президента Грузии

Статья 177. Порядок избрания Президента Грузии

1. Президента Грузии сроком на 5 лет без дебатов, открытым голосованием избирает Избирательная коллегия.

2. В состав Избирательной коллегии входят 300 членов, в том числе, все члены Парламента и высших представительных органов Абхазской и Аджарской автономных республик. Других членов Избирательной коллегии в соответствии с квотами, определенными ЦИК на основании органического закона, из состава представительных органов местного самоуправления выдвигают соответствующие политические партии.

3. Право на представление кандидата в Президенты Грузии имеют не менее 30 членов Избирательной коллегии. Один член Избирательной коллегии может поддержать представление лишь одного кандидата.

4. Проведение выборов Президента Грузии обеспечивает Парламент при помощи ЦИК.

5. Выборы Президента Грузии проводятся в октябре календарного года истечения срока полномочий Президента Грузии. Дату очередных выборов Президента Грузии назначает Парламент за 60 дней до дня выборов. В случае досрочного прекращения полномочий Президента Грузии выборы Президента Грузии проводятся в 45-дневный срок после прекращения полномочий. Выборы Президента Грузии назначает Парламент в 10-дневный срок после досрочного прекращения полномочий Президента Грузии. Если дата избрания совпадает с чрезвычайным или военным положением, выборы Президента Грузии проводятся в 45-дневный срок после отмены указанного положения. Если дата избрания Президента Грузии совпадает с месяцем выборов Парламента или предшествующим ему месяцем, выборы Президента Грузии проводятся в течение 45 дней после проведения первого заседания вновь избранного Парламента.

6. Сообщение о назначении выборов Президента Грузии публикуется на веб-странице Парламента не позднее дня, следующего за днем назначения выборов.

7. Выборы Президента Грузии проводятся во Дворце Парламента с 9 часов дня выборов и завершаются в 14 часов того же дня или в любое время, если проголосовали все члены Избирательной коллегии. Право присутствовать на выборах Президента Грузии имеют только члены Избирательной коллегии, лица, приглашенные Председателем Парламента, члены ЦИК, соответствующие уполномоченные представители Аппаратов Парламента и ЦИК. Выборы Президента Грузии передаются в прямом эфире Общественного вещателя.

8. Члены Избирательной коллегии подписями в списке членов Избирательной коллегии подтверждают получение избирательных бюллетеней, после чего обводят только одного желательного кандидата в Президенты Грузии и помещают избирательный бюллетень в предварительно опечатанный прозрачный избирательный ящик.

9. Избранным в первом туре выборов Президента Грузии считается кандидат, получивший не менее двух третей голосов полного состава Избирательной коллегии. Если в первом туре Президент Грузии не будет избран, голосование во втором туре проводится за 2 кандидатов с наилучшими результатами по первому туру. Избранным во втором туре считается кандидат, получивший большее число голосов. Первый или второй тур выборов считается состоявшимся, если в нем примет участие более половины полного состава Избирательной коллегии. Если выборы не состоятся или Избирательная коллегия не изберет Президента Грузии, в 30-дневный срок проводятся повторные выборы Президента Грузии. Повторные выборы Президента Грузии назначает Председатель Парламента в 3-дневный срок с момента наступления соответствующего обстоятельства.

10. Результаты выборов Президента Грузии устанавливает и подытоживает ЦИК сразу после завершения выборов на своем заседании, которое проводится во Дворце Парламента.

Глава XXII. Правила объявления доверия и недоверия

Правительству Грузии

Статья 178. Объявление доверия Правительству Грузии

1. Парламент в 2-недельный срок после сложения полномочий Правительством Грузии, а также отставки Премьер-министра Грузии или прекращения его полномочий иным образом объявляет доверие Правительству Грузии, представленному кандидатом на должность Премьер-министра, выдвинутым политической партией с наилучшими результатами на выборах Парламента. Вместе с составом Правительства Грузии Парламенту представляется правительственная программа.

2. Состав Правительства Грузии и правительственная программа, представленные кандидатом на должность Премьер-министра, должны быть представлены Парламенту не позднее 9-го дня со дня сложения полномочий Правительством Грузии или отставки Премьер-министра Грузии либо прекращения его полномочий иным образом.

3. Парламент в порядке, установленном настоящим Регламентом для рассмотрения законопроекта в первом чтении, без комитетского рассмотрения, на пленарном заседании рассматривает и проводит голосование по вопросу об объявлении доверия составу Правительства Грузии.

4. Для получения доверия Парламента требуется поддержка большинства полного состава Парламента.

5. Если Правительству Грузии в срок, установленный пунктом 2 статьи 56 Конституции Грузии, не будет объявлено доверие, Парламент в 2-недельный срок со дня истечения указанного срока большинством полного состава в порядке, установленном настоящей статьей, объявляет доверие Правительству Грузии, представленному кандидатом на должность Премьер-министра, выдвинутым более чем одной третью полного состава Парламента. В случае наличия более одного кандидата на должность Премьер-министра Парламент рассматривает кандидата на должность Премьер-министра, выдвинутого большим числом членов Парламента, а в случае равного числа лиц, выдвинувших кандидатов, – кандидата, выдвинутого раньше.

6. Если представление состава Правительства Грузии совпадает с парламентскими каникулами или с неделей, когда пленарные заседания Парламента не проводятся, в порядке, установленном настоящим Регламентом, созывается внеочередная сессия или внеочередное заседание Парламента.

Статья 179. Объявление недоверия Правительству Грузии

1. Парламент правомочен объявить недоверие Правительству Грузии. Право возбуждать вопрос о недоверии Правительству имеет более одной трети полного состава Парламента.

2. Вместе с возбуждением вопроса о недоверии Правительству Парламенту одновременно представляются кандидат на должность Премьер-министра, выдвинутый инициаторами, новый состав Правительства Грузии и правительственная программа.

3. Если Парламент большинством полного состава не ранее 7 дней и не позднее 14 дней после возбуждения вопроса объявит доверие новому Правительству, недоверие считается объявленным.

4. На процедуру объявления недоверия Правительству Грузии распространяется порядок, установленный пунктом 3 статьи 178 настоящего Регламента.

5. Если Парламент после возбуждения вопроса о недоверии не объявит недоверие Правительству Грузии, не допускается возбуждение теми же членами Парламента вопроса о недоверии в течение следующих 6 месяцев.

Статья 180. Объявление доверия Правительству Грузии по инициативе Премьер-министра Грузии

1. Премьер-министр Грузии правомочен ставить перед Парламентом вопрос о доверии Правительству Грузии.

2. Голосование по вопросу о доверии проводится не ранее 7-го и не позднее 14-го дня после его постановки.

3. На процедуру объявления доверия Правительству Грузии по инициативе Премьер-министра Грузии распространяется порядок, установленный пунктом 3 статьи 178 настоящего Регламента.

4. Если Парламент не объявит доверие Правительству Грузии в срок, установленный пунктом 2 статьи 58 Конституции Грузии, Парламент правомочен в 7-дневный срок со дня необъявления доверия Правительству Грузии большинством полного состава объявить доверие Правительству Грузии, представленному кандидатом на должность Премьер-министра Грузии, выдвинутому более чем одной третью полного состава Парламента. Вместе с составом Правительства Грузии Парламенту представляется правительственная программа.

5. На процедуру объявления доверия Правительству Грузии, предусмотренную пунктом 4 настоящей статьи, распространяется порядок, установленный пунктом 3 статьи 178 настоящего Регламента.

Глава XXIII. Избрание других должностных лиц, предусмотренных Конституцией Грузии и иными законодательными актами, дача согласия на их назначение

Статья 181. Избрание Председателя Верховного Суда Грузии, судьи Верховного Суда Грузии

1. Парламент по представлению Высшего совета юстиции Грузии большинством полного состава избирает Председателя Верховного Суда Грузии, судью Верховного Суда Грузии.

2. Комитетом, рассматривающим вопрос избрания должностных лиц, предусмотренных настоящей статьей, является Комитет Парламента по юридическим вопросам. В целях содействия установлению соответствия кандидата на должность Председателя Верховного Суда Грузии и кандидата на должность судьи Верховного Суда Грузии требованиям Конституции Грузии или (и) другого закона Комитет Парламента по юридическим вопросам создает рабочую группу, предусмотренную статьей 48 настоящего Регламента.

3. Комитет Парламента по юридическим вопросам в 3-дневный срок после передачи ему Бюро Парламента представления о выдвижении кандидата для избрания на должность судьи Верховного Суда Грузии создает рабочую группу, предусмотренную статьей 48 настоящего Регламента.

4. Комитет Парламента по юридическим вопросам в недельный срок после передачи ему Бюро Парламента представления о выдвижении кандидата для избрания на должность судьи Верховного Суда Грузии обеспечивает направление всем членам Комитета данного представления и прилагаемых материалов. Указанное представление и прилагаемые материалы направляются также другому члену Парламента по требованию.

5. Комитет Парламента по юридическим вопросам не ранее недели со дня направления всем членам Комитета документов, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, с целью установления соответствия кандидата на должность судьи Верховного Суда Грузии законодательству Грузии заслушивает на публичном заседании каждого кандидата. Заслушивание кандидатов и процедура вопросов и ответов проводятся с каждым кандидатом по отдельности.

6. Процедуру заслушивания кандидатов на должность судьи Верховного Суда Грузии на публичном заседании Комитета Парламента по юридическим вопросам по согласованию с Комитетом определяет Председатель Комитета.

7. На пленарном заседании Парламента голосование за каждого кандидата на должность судьи Верховного Суда Грузии проводится по отдельности.

8. Выдвижение одной и той же кандидатуры для избрания на должность судьи Верховного Суда Грузии в пределах срока полномочий Парламента одного созыва допускается только дважды.

9. Если кандидат, выдвинутый на должность Председателя Верховного Суда Грузии, не получит достаточного для избрания числа голосов, предусмотренного Конституцией Грузии и настоящим Регламентом, Парламенту представляется новая кандидатура.

Статья 182. Избрание члена Конституционного Суда Грузии

1. Парламент большинством в три пятых полного состава на 10-летний срок избирает 3 членов Конституционного Суда Грузии при получении ими большего по сравнению с другими кандидатами числа голосов.

2. Право на выдвижение кандидатуры на должность члена Конституционного Суда Грузии имеют Председатель Парламента, фракция, группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек.

3. Выдвижение одной и той же кандидатуры для избрания в члены Конституционного Суда Грузии допускается только дважды.

4. На пленарном заседании Парламента голосование за каждого кандидата в члены Конституционного Суда Грузии проводится по отдельности.

5. Если во время избрания 3 членов Конституционного Суда Грузии участвовали 3 кандидата и какой-либо из них не набрал необходимого для избрания числа голосов, Председатель Парламента, фракция, группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек правомочна представить Парламенту ту же кандидатуру по истечении 10 дней после проведения голосования. Если в процедуре избрания 3 членов Конституционного Суда Грузии участвовали более 3 кандидатов и не удалось избрать необходимое число кандидатов, проводится повторное голосование. В этом случае голосование проводится за 3 кандидатов, которые в первом туре набрали по сравнению с другими кандидатами большее число голосов.

Статья 183. Избрание Народного Защитника Грузии

1. Парламент большинством в три пятых полного состава на 6-летний срок избирает Народного Защитника Грузии при получении им большего по сравнению с другими кандидатами числа голосов.

2. Право на выдвижение кандидатур Народного Защитника Грузии имеют фракция, группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек.

3. За один цикл процедуры избрания Народного Защитника Грузии выдвижение одной и той же кандидатуры допускается дважды.

4. Голосование за каждого кандидата на должность Народного Защитника Грузии проводится по отдельности.

5. Если число голосов, достаточное для избрания Народного Защитника Грузии, набрали более чем один кандидат, но ввиду разделения голосов поровну победивший не был выявлен, голосование за указанных кандидатов проводится вместе. Избранным считается кандидат, набравший при голосовании большее число голосов членов Парламента, но не менее трех пятых голосов полного состава Парламента. В случае повторного разделения голосов поровну процедура голосования продлевается до выявления победившего. В случае, если ни одному из кандидатов не удалось набрать числа голосов, достаточного для избрания Народного Защитника Грузии, не ранее 7 и не позднее 14 дней после проведения голосования процедура избрания начинается заново.

Статья 184. Избрание члена Совета Национального банка Грузии

Парламент по представлению Президента Грузии, большинством полного состава на 7-летний срок избирает члена Совета Национального банка Грузии.

Статья 185. Избрание Генерального аудитора

1. Парламент по представлению Председателя Парламента, большинством полного состава на 5-летний срок избирает Генерального аудитора.

2. Представлять одну и ту же кандидатуру для избрания на должность Генерального аудитора можно только дважды.

Статья 186. Избрание Генерального прокурора Грузии

1. Парламент по представлению Прокурорского совета, большинством полного состава на 6-летний срок избирает Генерального прокурора Грузии.

2. Если кандидат, выдвинутый на должность Генерального прокурора Грузии, не получит необходимого для избрания числа голосов, предусмотренного Конституцией Грузии и настоящим Регламентом, Парламенту представляется новая кандидатура.

Статья 187. Избрание члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии

Парламент по представлению Президента Грузии, большинством полного состава на 6-летний срок избирает члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии.

Статья 188. Избрание члена Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии

1. Парламент по представлению Президента Грузии, большинством полного состава на 6-летний срок избирает члена Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии.

2. Член Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии не может избираться в члены Комиссии более чем на 2 срока. Если должность члена Комиссии освобождается досрочно, Парламент в порядке, определенном для указанной должности, избирает нового члена Комиссии на оставшийся срок.

Статья 189. Избрание Начальника Службы государственной безопасности Грузии

1. Парламент по представлению Правительства Грузии, большинством полного состава на 6-летний срок избирает Начальника Службы государственной безопасности Грузии.

2. Представление одной и той же кандидатуры для избрания на должность Начальника Службы государственной безопасности Грузии допускается только дважды.

Статья 190. Избрание Начальника Специальной следственной Службы

1. Парламент большинством полного состава на 6-летний срок избирает Начальника Специальной следственной службы.

2. Парламенту 1 кандидатуру на должность Начальника Специальной следственной службы представляет Премьер-министр Грузии.

3. Кандидат на должность Начальника Специальной следственной службы считается избранным Парламентом, если во время голосования его кандидатуру поддержит большинство полного состава Парламента. Если в результате голосования вакансия не будет замещена, Премьер-министр Грузии в 2-недельный срок объявляет повторный конкурс.

Статья 191. Избрание Начальника Службы защиты персональных данных

1. Парламент большинством полного состава на 6-летний срок избирает Начальника Службы защиты персональных данных.

2. Одну кандидатуру Начальника Службы защиты персональных данных представляет Парламенту Премьер-министр Грузии.

3. Кандидат на должность Начальника Службы защиты персональных данных считается избранным Парламентом, если во время голосования его кандидатуру поддержит большинство полного состава Парламента. Если в результате голосования вакансия не будет заполнена, Премьер-министр Грузии в 2-недельный срок объявляет повторный конкурс.

Статья 192. Дача согласия на назначение исполнительного директора юридического лица публичного права – Национальной службы статистики и члена Совета Национальной службы статистики

1. Парламент большинством голосов присутствующих на пленарном заседании, но не менее одной трети полного состава Парламента дает Премьер-министру согласие на назначение на должность исполнительного директора юридического лица публичного права – Национальной службы статистики (далее – Сакстати) на 4-летний срок.

2. Премьер-министр Грузии представляет Парламенту для получения согласия на назначение на должность исполнительного директора Сакстати одного кандидата, отобранного в результате открытого конкурса. Премьер-министру Грузии дается согласие на назначение кандидата, если во время голосования тот получит поддержку большинства присутствующих на пленарном заседании Парламента, но не менее одной трети полного состава Парламента. Если в результате голосования кандидат не получит необходимого числа голосов, считается, что Парламент не дал Премьер-министру Грузии согласия на назначение представленного им кандидата.

3. Парламент большинством голосов присутствующих на пленарном заседании, но не менее одной трети полного состава Парламента дает согласие Премьер-министру Грузии на назначение на должность члена Совета Сакстати на 4-летний срок.

4. Премьер-министр Грузии представляет Парламенту 5 кандидатов для замещения 5 вакантных должностей члена Совета Сакстати, а если вакантных должностей меньше 5, – столько кандидатов, сколько имеется вакантных должностей.

5. Если Парламент не даст Премьер-министру Грузии согласия на назначение кандидата, выдвинутого на вакантную должность члена Совета Сакстати, Премьер-министр Грузии в течение 21 дня представляет Парламенту других кандидатов, отобранных в результате конкурса на замещение соответствующей вакантной должности. Премьер-министру Грузии дается согласие на назначение указанных кандидатов в порядке, установленном настоящей статьей. В противном случае объявляется повторный конкурс. Премьер-министру Грузии дается согласие на назначение кандидатов, отобранных в результате повторного конкурса, в порядке, установленном настоящей статьей и статьей 193 настоящего Регламента.

Статья 193. Процедура избрания должностных лиц, предусмотренных статьями 181–192 настоящего Регламента, дачи согласия на их назначение

1. Парламент избирает должностных лиц, предусмотренных статьями 181–192 настоящего Регламента, как правило, в 2-недельный срок после представления ему соответствующей кандидатуры, если законодательным актом Грузии не установлено иное.

2. Бюро Парламента определяет комитет/комитеты, рассматривающие вопросы избрания должностных лиц, предусмотренных статьями 181–192 настоящего Регламента, дачи согласия на их назначение. Правила, установленные настоящей статьей, распространяются также на случай избрания Председателя и судей Верховного Суда Грузии, если статьей 181 настоящего Регламента не установлено иное.

3. Соответствующий комитет Парламента устанавливает соответствие кандидатуры должностного лица требованиям Конституции Грузии или (и) других законов. С этой целью кандидат обязан предоставить комитету необходимую информацию в полном объеме. Комитет, в свою очередь, правомочен собрать/перепроверить необходимую информацию об указанной кандидатуре должностного лица, в том числе его биографические сведения, информацию о трудовом опыте и профессиональных знаниях.

4. После установления соответствия кандидатур должностных лиц законодательству Грузии соответствующий комитет Парламента заслушивает на заседании каждого из кандидатов.

5. Соответствующий комитет Парламента после заслушивания кандидатов на заседании разрабатывает заключение. Решение относительно заключения комитета принимается большинством списочного состава комитета. Заключение комитета должно содержать рекомендации комитета, касающиеся кандидатур должностных лиц, предусмотренных статьями 181–192 настоящего Регламента. Заключение комитета с целью его внесения в повестку дня пленарного заседания Парламента представляется Бюро Парламента и публикуется на веб-странице Парламента.

6. На основании представления соответствующего комитета Парламента, по решению Бюро Парламента Парламент в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта на пленарном заседании в первом чтении, рассматривает кандидатуры и заслушивает каждого из кандидатов, выдвинутых на каждую конкретную должность, предусмотренную статьями 183–192 настоящего Регламента.

7. Перед голосованием председательствующий на пленарном заседании Парламента знакомит Парламент со списком кандидатов и их письменным согласием.

Статья 194. Порядок подбора общественного защитника интересов потребителей

1. Комитет Парламента по экономической политике образует конкурсную комиссию по подбору общественного защитника интересов потребителей при национальном регулирующем органе, которая принимает решение об избрании общественного защитника интересов потребителей большинством полного состава.

2. Комитет Парламента по экономической политике образует конкурсную комиссию по подбору общественного защитника интересов потребителей в составе не менее 12 членов. В состав конкурсной комиссии входят представители фракций и внефракционных членов Парламента, государственного сектора, Народного Защитника Грузии и соответствующего национального регулирующего органа. Конкурсная комиссия принимает решение об избрании председателя конкурсной комиссии большинством полного состава.

3. Положение о конкурсной комиссии по подбору общественного защитника интересов потребителей и конкурсные условия по представлению Комитета Парламента по экономической политике утверждает Председатель Парламента.

4. О решениях, принимаемых Комитетом Парламента по экономической политике и конкурсной комиссией по подбору общественного защитника интересов потребителей, указанный Комитет уведомляет Бюро Парламента.

Статья 195. Порядок избрания членов Прокурорского совета

1. Пять членов Прокурорского совета, в том числе 2 члена из числа членов Парламента, избираются в порядке, установленном Органическим законом Грузии «О прокуратуре» и настоящей статьей.

2. Двух членов Прокурорского совета из числа членов Парламента Парламент избирает большинством полного состава. Один из избранных членов Прокурорского совета должен быть представителем парламентского Большинства, а другой – представителем парламентской оппозиции. Каждая фракция и группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек вправе выдвигать в члены Прокурорского совета по одному кандидату. Кандидат в члены Прокурорского совета представляется Бюро Парламента не позднее 15 календарных дней до истечения срока полномочий члена Прокурорского совета, а в случае досрочного прекращения полномочий члена Прокурорского совета – не позднее 15 календарных дней со дня досрочного прекращения его полномочий. Бюро Парламента вносит вопрос об избрании члена Прокурорского совета в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. Если после проведения обоих туров голосования, предусмотренных пунктом 9 настоящей статьи, вакансия вновь остается незаполненной, процедура избрания проводится повторно в месячный срок в порядке, установленном настоящим пунктом. В таком случае кандидаты в члены Прокурорского совета представляются Бюро Парламента в 2-недельный срок. Полномочия члена Парламента, избранного членом Прокурорского совета до истечения срока полномочий члена Прокурорского совета, прекращаются в случае прекращения полномочий члена Парламента.

3. Парламент избирает двух членов Прокурорского совета на основе конкурса. Кандидаты в члены Прокурорского совета избираются из числа профессоров и исследователей, работающих в высших образовательных учреждениях Грузии, а также из числа членов Ассоциации адвокатов Грузии на основании представления руководящего органа соответствующей организации. Каждый из вышеуказанных выдвигающих субъектов правомочен представлять Парламенту не более 3 кандидатов в члены Прокурорского совета. Выдвижение члена Парламента, судьи, прокурора в качестве кандидата в члены Прокурорского совета не допускается.

4. Парламент избирает одного члена Прокурорского совета на основании представления Министра юстиции Грузии, большинством полного состава. Министр юстиции Грузии правомочен представлять Парламенту не более 3 кандидатов в члены Прокурорского совета. Парламент может избрать членом Прокурорского совета лицо с высшим юридическим образованием и степенью магистра или приравненной к ней академической степенью и не менее чем с 5-летним опытом работы по юридической специальности.

5. В случае, предусмотренном пунктом 3 настоящей статьи, Парламент может избрать в члены Прокурорского совета гражданина Грузии, имеющего высшее юридическое образование со степенью магистра или приравненной к ней академической степенью/дипломом о высшем образовании, не менее чем 5-летний опыт работы по специальности, высокую репутацию и являющегося признанным специалистом в области права. Кандидат в члены Прокурорского совета должен предварительно заявить письменное согласие на избрание в члены Прокурорского совета.

6. В случаях, предусмотренных пунктами 3 и 4 настоящей статьи, к представлению кандидата в члены Прокурорского совета должны прилагаться рекомендательное письмо, деловая биография кандидата, копия удостоверения личности или паспорта, копии документов, подтверждающих высшее юридическое образование и не менее чем 5-летний опыт работы по специальности, список опубликованных работ по вопросам права (при наличии у кандидата таких работ) и письменное согласие кандидата.

7. В случаях, предусмотренных пунктами 3 и 4 настоящей статьи, новый член Прокурорского совета должен быть избран не ранее 30 календарных дней до истечения срока полномочий соответствующего члена Прокурорского совета и не позднее 7 календарных дней после истечения этого срока, а в случае досрочного прекращения полномочий соответствующего члена Прокурорского совета – не позднее 2 месяцев со дня досрочного прекращения его полномочий. Если при избрании Парламентом нового члена Прокурорского совета указанные сроки полностью или частично совпали с периодом между сессиями Парламента, процесс его избрания начнется или продолжится сразу с началом очередной сессии или до открытия очередной сессии, на внеочередной сессии.

8. В случаях, предусмотренных пунктами 3 и 4 настоящей статьи:

а) кандидат в члены Прокурорского совета должен быть представлен Парламенту:

а.а) не ранее 60-го и не позднее 40-го календарного дня до истечения срока полномочий члена Прокурорского совета;

а.б) в случае досрочного прекращения полномочий члена Прокурорского совета – не позднее 10 календарных дней со дня досрочного прекращения его полномочий;

б) срок представления кандидатов в члены Прокурорского совета публикует на веб-странице Парламента Председатель Парламента;

в) представленные Парламенту надлежащие документы незамедлительно передаются Комитету Парламента по юридическим вопросам. Комитет должен завершить рассмотрение указанных документов с целью установления соответствия требованиям, определенным настоящей статьей, в течение следующих сроков со дня истечения срока представления кандидатов в члены Прокурорского совета:

в.а) в срок, составляющий 10 календарных дней, – в случае, предусмотренном подпунктом «а.а» настоящего пункта;

в.б) в срок, составляющий 4 календарных дня, – в случае, предусмотренном подпунктом «а.б» настоящего пункта;

г) после завершения рассмотрения документов, указанных в подпункте «в» настоящего пункта, Комитет Парламента по юридическим вопросам вместе с надлежащими документами представляет Бюро Парламента список кандидатов в члены Прокурорского совета, соответствующих требованиям, определенным настоящей статьей. Бюро Парламента незамедлительно передает список кандидатов в члены Прокурорского совета с прилагаемыми документами фракциям;

д) фракции вправе рассматривать представленные кандидатуры членов Прокурорского совета:

д.а) в 2-недельный срок после представления Бюро Парламента списка кандидатов в члены Прокурорского совета – в случае, предусмотренном подпунктом «а.а» настоящего пункта;

д.б) в недельный срок после представления Бюро Парламента списка кандидатов в члены Прокурорского совета – в случае, предусмотренном подпунктом «а.б» настоящего пункта;

е) Бюро Парламента вносит вопрос об избрании члена Прокурорского совета в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента после истечения срока рассмотрения фракциями кандидатур членов Совета. До начала голосования представитель Комитета Парламента по юридическим вопросам знакомит Парламент с данными представленных кандидатов.

9. В случаях, предусмотренных пунктами 2–4 настоящей статьи:

а) Парламент без рассмотрения кандидатур членов Прокурорского совета на пленарном заседании проводит голосование для избрания членов Прокурорского совета. Голосование за кандидатов в члены Прокурорского совета проводится по отдельности. Очередность голосования определяется по фамилиям кандидатов в алфавитном порядке;

б) избранными в первом туре голосования считаются кандидаты в члены Прокурорского совета, получившие голоса большинства полного состава Парламента. Если число таких кандидатов превосходит число кандидатов, подлежащих избранию, избранными считаются кандидаты надлежащей численности с наилучшими результатами. Если избранный кандидат не выявлен ввиду получения несколькими кандидатами равного числа голосов, голосование за указанных кандидатов проводится повторно, и избранным считается кандидат с наилучшими результатами, но получивший поддержку не менее чем большинства полного состава Парламента;

в) если в первом туре голосования будут заполнены не все вакансии, в тот же день или на ближайшем пленарном заседании Парламента проводится второй тур голосования, в котором голосование проводится за оставшихся кандидатов в члены Прокурорского совета с наилучшими результатами в первом туре. Число указанных кандидатов не должно превышать удвоенного количества вакантных должностей. Если число данных кандидатов окажется больше указанного числа ввиду получения ими равного числа голосов, голосование проводится за всех таких кандидатов. Кандидат, избранный во втором туре голосования, выявляется в порядке, установленном подпунктом «б» настоящего пункта;

г) если число кандидатов в члены Прокурорского совета в первом туре голосования не превышает количества вакантных должностей и будут заполнены не все вакансии, второй тур голосования не проводится.

10. Если в случаях, предусмотренных пунктами 3 и 4 настоящей статьи, будут заполнены не все вакансии в порядке, установленном пунктом 9 этой же статьи, процедура избрания членов Прокурорского совета в срок, составляющий 70 календарных дней, проводится повторно в порядке, установленном настоящей статьей. В таком случае срок представления кандидатов в члены Прокурорского совета устанавливает и публикует на веб-странице Парламента Председатель Парламента при соблюдении условий, согласно которым указанный срок должен быть не меньше 14 календарных дней и кандидатуры членов Совета должны быть рассмотрены Комитетом Парламента по юридическим вопросам и фракциями в сроки, определенные подпунктами «в.а» и «д.а» пункта 8 настоящей статьи.

Статья 196. Порядок избрания членов Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии

1. Парламент на конкурсной основе избирает 2 членов Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии. Парламент должен избрать нового члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии не ранее 30 календарных дней до истечения срока полномочий соответствующего члена Дисциплинарной коллегии судей и не позднее 7 календарных дней после истечения указанного срока, а в случае досрочного прекращения полномочий соответствующего члена Дисциплинарной коллегии судей – не позднее одного месяца со дня досрочного прекращения его полномочий. Если указанные сроки полностью или частично совпадают с периодом между сессиями Парламента, срок, определенный настоящим пунктом для избрания члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии, продлевается на соответствующее время.

2. Кандидаты в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии отбираются из числа профессоров и исследователей, работающих в высших образовательных учреждениях Грузии, а также из числа членов Ассоциации адвокатов Грузии на основании представления руководящего органа соответствующей организации. Каждый из вышеуказанных выдвигающих субъектов правомочен представить Парламенту по одному кандидату в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии. Выдвижение члена Парламента, судьи, прокурора в качестве кандидата в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии не допускается.

3. Парламент может избрать членом Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии гражданина Грузии, имеющего высшее юридическое образование, не менее чем 10-летний опыт работы по специальности, высокую репутацию и являющегося признанным специалистом в области права.

4. К представлению кандидата в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии должны прилагаться рекомендательное письмо, деловая биография кандидата, копия документа, удостоверяющего личность, или паспорта, копии документов, подтверждающих наличие высшего юридического образования и не менее чем 10-летнего опыта работы по специальности, перечень опубликованных работ по вопросам права (при наличии у кандидата таких работ) и письменное согласие кандидата.

5. Кандидаты в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии должны быть представлены Парламенту:

а) не ранее 60-го и не позднее 40-го календарного дня до истечения срока полномочий члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии;

б) в случае досрочного прекращения полномочий члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии – не позднее 10 календарных дней со дня досрочного прекращения его полномочий.

6. Сроки представления кандидатов в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии публикует на веб-странице Парламента Председатель Парламента.

7. Документы, представленные Парламенту, незамедлительно передаются Комитету Парламента по юридическим вопросам. Комитет должен завершить рассмотрение указанных документов с целью установления их соответствия требованиям, определенным пунктами 2–4 настоящей статьи, в следующие сроки со дня истечения срока представления кандидатов в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии:

а) в срок, составляющий 10 календарных дней, – в случае, предусмотренном подпунктом «а» пункта 5 настоящей статьи;

б) в срок, составляющий 4 календарных дня, – в случае, предусмотренном подпунктом «б» пункта 5 настоящей статьи.

8. После окончания рассмотрения, указанного в пункте 7 настоящей статьи, Комитет Парламента по юридическим вопросам вместе с надлежащими документами представляет Бюро Парламента список кандидатов, выдвинутых лицами, предусмотренными пунктом 2 настоящей статьи, и соответствующих требованиям, определенным настоящей статьей. В заключении Комитета должны указываться из числа кандидатов, определенных в настоящем пункте, кандидаты, рекомендуемые Комитетом для определения на должность члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии. Бюро Парламента незамедлительно передает список кандидатов с прилагаемыми документами фракциям.

9. Фракции вправе рассматривать представленные кандидатуры в следующие сроки со дня представления списка кандидатов Бюро Парламента:

а) в 2-недельный срок – в случае, предусмотренном подпунктом «а» пункта 5 настоящей статьи;

б) в недельный срок – в случае, предусмотренном подпунктом «б» пункта 5 настоящей статьи.

10. Парламент после истечения срока рассмотрения кандидатов фракциями, на ближайшем пленарном заседании без рассмотрения проводит голосование для избрания членов Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии. Голосование за кандидатов проводится по отдельности. Очередность голосования определяется по фамилиям кандидатов в алфавитном порядке. До начала голосования представитель Комитета Парламента по юридическим вопросам знакомит Парламент с данными о выдвинутых кандидатах.

11. Процедура избрания Парламентом членов Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии в случае необходимости проводится в 2 тура. Избранные кандидаты выявляются большинством полного состава Парламента, в порядке, установленном настоящим пунктом и пунктами 12 и 13 настоящей статьи.

12. Если в первом туре голосования число кандидатов в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии, получивших голоса большинства полного состава Парламента, окажется больше имеющихся вакантных должностей, избранными считаются кандидаты надлежащей численности с наилучшими результатами. Если избранный кандидат не будет выявлен ввиду получения несколькими кандидатами равного числа голосов, голосование за указанных кандидатов проводится повторно. Избранным считается кандидат с наилучшим результатом.

13. Если в первом туре голосования будут заполнены не все вакансии, в тот же день или на ближайшем пленарном заседании Парламента проводится второй тур голосования, в котором голосование проводится за оставшихся кандидатов в члены Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии с наилучшими результатами в первом туре. Их число не должно вдвое превышать количество имеющихся вакантных должностей. Если число данных кандидатов окажется больше указанного количества ввиду получения ими равного числа голосов, голосование проводится за всех таких кандидатов. Избранные кандидаты выявляются в порядке, установленном пунктами 11 и 12 настоящей статьи.

14. Если после проведения обоих туров голосования вновь останется незаполненная вакансия, процедура избрания членов Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии в течение 70 календарных дней проводится повторно в порядке, установленном настоящей статьей. В таком случае сроки представления кандидатов устанавливает и публикует на веб-странице Парламента Председатель Парламента при соблюдении условий, согласно которым указанный срок должен быть не меньше 14 календарных дней и кандидатуры должны быть рассмотрены Комитетом Парламента по юридическим вопросам и фракциями в сроки, определенные подпунктом «а» пункта 7 и подпунктом «а» пункта 9 настоящей статьи.

Статья 197. Порядок избрания членов Высшего совета юстиции Грузии

1. Парламент по представлению фракции или группы внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек избирает 5 членов Высшего совета юстиции Грузии. Парламент должен избрать члена Высшего совета юстиции Грузии не ранее 30 календарных дней до истечения срока полномочий находящегося в должности соответствующего члена Высшего совета юстиции Грузии, а в случае досрочного прекращения полномочий члена Высшего совета юстиции Грузии – не ранее 10 календарных дней со дня досрочного прекращения его полномочий. Фракция или группа внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек правомочны на каждую вакантную должность представить Парламенту лишь 1 кандидата в члены Высшего совета юстиции Грузии.

2. Парламент может избрать членом Высшего совета юстиции Грузии гражданина Грузии, имеющего высшее юридическое образование со степенью магистра или приравненной к ней академической степенью/дипломом о высшем образовании, не менее чем 5-летний опыт работы по специальности, высокую репутацию и являющегося признанным специалистом в области права. Выдвижение члена Парламента, судьи, прокурора в качестве кандидата в члены Высшего совета юстиции Грузии не допускается.

3. К представлению кандидата в члены Высшего совета юстиции Грузии должны прилагаться деловая биография кандидата, копия документа, удостоверяющего личность, или паспорта, копии документов, подтверждающих высшее юридическое образование и не менее чем 5-летний опыт работы по специальности, перечень опубликованных работ по вопросам права (при наличии у кандидата таких работ) и письменное согласие кандидата.

4. Кандидаты в члены Высшего совета юстиции Грузии должны быть представлены Парламенту:

а) не ранее 60-го и не позднее 40-го календарного дня до истечения срока полномочий члена Высшего совета юстиции Грузии;

б) в случае досрочного прекращения полномочий члена Высшего совета юстиции Грузии – не позднее 10 календарных дней со дня досрочного прекращения его полномочий.

5. Сроки представления кандидатов в члены Высшего совета юстиции Грузии публикует на веб-странице Парламента Председатель Парламента.

6. Документы, представленные Парламенту, незамедлительно передаются Комитету Парламента по юридическим вопросам. В целях установления соответствия кандидатов в члены Высшего совета юстиции Грузии законодательству Грузии Комитет Парламента по юридическим вопросам на публичном заседании заслушивает каждого кандидата. Комитет должен завершить рассмотрение документов, представленных Парламенту для установления соответствия требованиям, определенным пунктами 2 и 3 настоящей статьи, и заслушивание кандидатов на публичном заседании Комитета в следующие сроки:

а) в течение 10 календарных дней после истечения срока представления кандидатов – в случае, предусмотренном подпунктом «а» пункта 4 настоящей статьи;

б) в течение 4 календарных дней после истечения срока представления кандидатов – в случае, предусмотренном подпунктом «б» пункта 4 настоящей статьи.

7. После завершения рассмотрения/слушания, указанного в пункте 6 настоящей статьи, Комитет Парламента по юридическим вопросам разрабатывает заключение. В заключении Комитета должны указываться кандидаты, которых Комитет рекомендует для определения на должность члена Высшего совета юстиции Грузии. Комитет по юридическим вопросам вместе с надлежащими документами представляет в Бюро Парламента заключение и список кандидатов, выдвинутых субъектами, предусмотренными пунктом первым настоящей статьи, и соответствующих требованиям, определенным настоящей статьей.

8. После представления заключения, предусмотренного пунктом 7 настоящей статьи, Парламент без рассмотрения на пленарном заседании проводит голосование для избрания членов Высшего совета юстиции Грузии. Голосование за кандидатов проводится по отдельности. Очередность голосования определяется по фамилиям кандидатов в алфавитном порядке. До начала голосования представитель Комитета Парламента по юридическим вопросам знакомит Парламент с данными о выдвинутых кандидатах.

9. Процедура избрания Парламентом членов Высшего совета юстиции Грузии в случае необходимости проводится в 3 тура. Кандидаты, избранные членами Высшего совета юстиции Грузии, выявляются большинством, составляющим не менее чем три пятые полного состава Парламента, в порядке, установленном настоящим пунктом и пунктами 10–12 настоящей статьи.

10. Избранными в первом туре голосования считаются кандидаты в члены Высшего совета юстиции Грузии, получившие голоса большинства, составляющего не менее чем три пятые полного состава Парламента. Если число таких кандидатов превышает количество имеющихся вакантных должностей, избранными считаются кандидаты надлежащей численности с наилучшими результатами. Если выявить избранного кандидата не удалось ввиду получения несколькими кандидатами равного числа голосов, голосование за указанных кандидатов проводится повторно. Избранным считается кандидат с наилучшим результатом, получивший голоса большинства, составляющего не менее чем три пятые полного состава Парламента.

11. Если в первом туре голосования будут заполнены не все вакансии, назначается второй тур голосования, в котором голосование проводится за оставшихся кандидатов в члены Высшего совета юстиции Грузии с наилучшими результатами в первом туре. Их число не должно вдвое превышать количество вакантных должностей. Если число указанных кандидатов окажется больше указанного числа ввиду получения ими равного числа голосов, голосование проводится за всех таких кандидатов. Избранным считается кандидат, получивший необходимое число голосов в порядке, установленном пунктом 10 настоящей статьи.

12. Если во втором туре голосования вновь не будут заполнены все вакансии, состоится третий тур голосования, в котором голосование проводится за оставшихся кандидатов в члены Высшего совета юстиции Грузии с наилучшими результатами во втором туре. Избранные кандидаты выявляются в порядке, установленном пунктом 11 настоящей статьи.

13. Если после проведения всех трех туров голосования вновь остается незаполненная вакансия, процедура избрания членов Высшего совета юстиции Грузии в течение 70 календарных дней проводится повторно в порядке, установленном настоящей статьей. В таком случае сроки представления кандидатов устанавливает и публикует на веб-странице Парламента Председатель Парламента при соблюдении условий, согласно которым указанный срок должен быть не меньше 14 календарных дней и кандидатуры должны быть рассмотрены Комитетом Парламента по юридическим вопросам в сроки, определенные подпунктом «а» пункта 6 настоящей статьи.

Статья 198. Принятие решения о выдвижении кандидата для избрания судьей Международного уголовного суда

1. Парламент в соответствии с Римским уставом Международного уголовного суда (далее – Римский статут) в порядке, установленном настоящей статьей, принимает решение о выдвижении одного кандидата для избрания судьей Международного уголовного суда. С этой целью Правительство Грузии представляет Парламенту одного или более одного кандидата, подобранного Правительством Грузии (далее – кандидат в судьи, подобранный Правительством).

2. Кандидат в судьи, подобранный Правительством, вместе с прилагаемыми материалами представляется на ближайшем заседании Бюро Парламента.

3. Бюро Парламента определяет комитет/комитеты по рассмотрению вопроса о выдвижении кандидата в судьи, подобранного Правительством для избрания судьей Международного уголовного суда.

4. Комитет, определенный в порядке, установленном настоящей статьей, заслушивает на публичном заседании комитета кандидата в судьи, подобранного Правительством, и устанавливает соответствие указанного кандидата требованиям Римского статута. Кандидат в судьи, подобранный Правительством, обязан в полном объеме предоставить комитету информацию, необходимую для установления соответствия его кандидатуры требованиям Римского статута. Комитет правомочен перепроверить имеющуюся у него информацию или (и) получить другую необходимую информацию.

5. Комитет после заслушивания на заседании комитета кандидата в судьи, подобранного Правительством, разрабатывает заключение. Заключение комитета принимается большинством списочного состава комитета. Заключение комитета должно содержать рекомендацию комитета в отношении кандидата в судьи, подобранного Правительством. Заключение комитета с целью его включения в повестку дня пленарного заседания Парламента представляется Бюро Парламента и публикуется на веб-странице Парламента.

6. Парламент проводит голосование за кандидата в судьи, подобранного Правительством, без рассмотрения на пленарном заседании. Перед голосованием председательствующий на пленарном заседании знакомит Парламент с личными данными кандидата в судьи, подобранного Правительством, и его письменным согласием. Кандидат в судьи, подобранный Правительством, будет выдвинут в качестве кандидата для избрания судьей Международного уголовного суда, если при голосовании его поддержит большинство полного состава Парламента. В случае представления Парламенту более одного кандидата в судьи, подобранного Правительством, голосование за них проводится по отдельности. В качестве кандидата для избрания на должность судьи Международного уголовного суда будет выдвинут подобранный Правительством кандидат в судьи, получивший при голосовании большее число голосов членов Парламента, но не менее голосов большинства полного состава Парламента. При получении во время голосования равного количества требуемого числа голосов более чем одним кандидатом в судьи, подобранным Правительством, если при этом указанное число превышает половину полного состава Парламента, голосование за них проводится повторно. Кандидатом для избрания судьи Международного уголовного суда будет выдвинут кандидат в судьи, подобранный Правительством, который при голосовании получит большее число голосов членов Парламента, но не менее голосов большинства полного состава Парламента.

7. Если в результате голосования, предусмотренного пунктом 6 настоящей статьи, ни один из кандидатов в судьи, подобранных Правительством, не наберет число голосов членов Парламента, необходимое для выдвижения в качестве кандидата для избрания судьей Международного уголовного суда, на основании соответствующего представления Правительства Грузии процедура, определенная настоящей статьей, начинается заново.

8. Кандидат в судьи, подобранный Правительством, вправе в любое время в ходе процедуры, предусмотренной настоящей статьей, заявить в письменной форме отказ от выдвижения в качестве кандидата для избрания судьей Международного уголовного суда. В таком случае процедура, определенная настоящей статьей, в отношении указанного кандидата прекращается, а в случае, если он был единственным кандидатом, на основании соответствующего представления Правительства Грузии указанная процедура начинается заново.

9. Представление Парламенту одного созыва одной и той же кандидатуры для принятия решения о выдвижении кандидата для избрания судьей Международного уголовного суда допускается только дважды.

Статья 199. Представление по квоте Грузии кандидатов в члены Европейского комитета Совета Европы по предупреждению пыток и бесчеловечного или унижающего достоинство обращения или наказания

1. Постоянно действующая парламентская делегация Грузии в Парламентской ассамблее Совета Европы представляет Совету Европы для дальнейшего рассмотрения и отбора 3 кандидатов в члены учрежденного согласно «Европейской конвенции по предупреждению пыток и бесчеловечного или унижающего достоинство обращения или наказания» Европейского комитета по предупреждению пыток и бесчеловечного или унижающего достоинство обращения или наказания Совета Европы, выдвигаемых по квоте Грузии.

2. В качестве кандидата в члены Европейского комитета по предупреждению пыток и бесчеловечного или унижающего достоинство обращения или наказания Совета Европы может быть принят дееспособный гражданин Грузии, удовлетворяющий следующим требованиям:

а) наличие высшего образования;

б) наличие не менее чем 3-летнего опыта работы в области защиты прав человека или в сфере образования, касающегося прав человека;

в) владение английским или французским языком;

г) отсутствие судимости.

3. Порядок проведения конкурса по отбору кандидатов в члены Европейского комитета по предупреждению пыток и бесчеловечного или унижающего достоинство обращения или наказания Совета Европы, выдвигаемых по квоте Грузии, составы конкурсной комиссии и претензионной комиссии утверждает Председатель Парламента.

4. Конкурсная комиссия состоит из 7 членов. В состав конкурсной комиссии по должности входят руководитель Постоянно действующей парламентской делегации Грузии в Парламентской ассамблее Совета Европы и Председатель Комитета Парламента Грузии по защите прав человека и гражданской интеграции, а остальных членов комиссии (3 членов – из числа членов парламентского Большинства, 2 членов – из числа членов парламентской оппозиции) на основе предварительной консультации с соответствующими субъектами назначает Председатель Парламента. Председателя конкурсной комиссии из числа членов комиссии назначает Председатель Парламента.

Статья 200. Порядок избрания члена попечительского совета Общественного вещателя – попечителя

1. Подбор кандидатуры члена попечительского совета Общественного вещателя – попечителя производится в порядке открытого конкурса.

2. За 30 календарных дней до истечения срока полномочий попечителя или в течение 10 календарных дней после прекращения его полномочий Председатель Парламента издает приказ об объявлении конкурса, которым определяет срок подачи заявлений кандидатами в попечители, – не более 15 календарных дней.

3. Не позднее 10 дней после объявления конкурса постановлением Парламента создается конкурсная комиссия в составе 9 членов. Председатель Парламента в результате консультаций с фракциями, внефракционными членами Парламента, Верховным Советом Аджарской Автономной Республики и Народным Защитником Грузии представляет Парламенту на утверждение кандидатуры членов конкурсной комиссии. В состав конкурсной комиссии должны входить представители гражданского общества (академических кругов). Конкурсной комиссией руководит избранный ею председатель. Конкурсная комиссия разрабатывает Положение, которое утверждает Бюро Парламента и которым определяются критерии оценки кандидатов в попечители и представленных ими концепций развития Общественного вещателя.

4. Парламент большинством полного состава утверждает состав конкурсной комиссии.

5. Все имеют право на выдвижение кандидатуры попечителя. На второй день после истечения срока подачи заявлений кандидатами в попечители список кандидатов публикуется на веб-странице Парламента.

6. Конкурсная комиссия осуществляет подбор кандидатов в попечители в срок, составляющий 10 календарных дней после истечения срока представления кандидатур, в два этапа. На первом этапе подбор кандидатов производится в соответствии с квалификационными требованиями, установленными Законом Грузии «О вещании». Дополнительные критерии оценки кандидатов определяются Положением о конкурсной комиссии. На втором этапе подбор кандидатов осуществляется в результате рассмотрения представленных ими концепций развития Общественного вещателя и собеседования с ними. После подбора кандидатов конкурсная комиссия представляет фракциям, Народному Защитнику Грузии и Верховному Совету Аджарской Автономной Республики кандидатуры, численность которых по меньшей мере втрое превышает число подлежащих избранию.

7. Конкурсная комиссия обязана обеспечить публичное обсуждение концепций развития Общественного вещателя, представленных подобранными кандидатами в попечители. Кандидат обязан представить конкурсной комиссии концепцию развития Общественного вещателя, подлежащую опубликованию, а также участвовать в публичных дебатах, которые проводятся до избрания попечителей Парламентом и передаются в эфире Общественного вещателя.

8. Двух кандидатов в попечители из числа кандидатов, подобранных конкурсной комиссией, представляет/представляют Парламенту для избрания Народный Защитник Грузии, трех – фракция/фракции, входящие в парламентское Большинство, трех – входящие в парламентскую оппозицию фракции, в которых объединено наибольшее число членов Парламента, и трех – Верховный Совет Аджарской Автономной Республики. Указанные субъекты осуществляют подбор кандидатов в попечители и представляют кандидатуры попечителей в следующей очередности: вначале – Народный Защитник Грузии, затем – Верховный Совет Аджарской Автономной Республики, далее – фракции, входящие в парламентскую оппозицию, и наконец – фракция/фракции, входящие в парламентское Большинство. Решение о представлении кандидатур попечителей, подобранных Народным Защитником Грузии, подписывает Народный Защитник Грузии. Решения о представлении кандидатур попечителей, подобранных фракциями, подписывают председатели соответствующих фракций. Решение о представлении кандидатур попечителей, подобранных Верховным Советом Аджарской Автономной Республики, подписывает Председатель Верховного Совета Аджарской Автономной Республики.

9. Не позднее 3 календарных дней после подбора конкурсной комиссией кандидатов в попечители субъекты, предусмотренные пунктом 8 настоящей статьи, представляют кандидатуры Парламенту.

10. Парламент не позднее 10 дней со дня подбора конкурсной комиссией кандидатов в попечители большинством полного состава избирает по отдельности кандидатов, представленных Народным Защитником Грузии, Верховным Советом Аджарской Автономной Республики, фракцией/фракциями, входящими в парламентское Большинство, и фракциями, входящими в парламентскую оппозицию. В случае наличия более одной вакансии, подлежащей замещению по квотам Народного Защитника Грузии, Верховного Совета Аджарской Автономной Республики, парламентского Большинства и парламентской оппозиции, сначала избирается кандидат по квоте Народного Защитника Грузии, затем – кандидат по квоте Верховного Совета Аджарской Автономной Республики, далее – кандидат по квоте парламентской оппозиции, и наконец – кандидат по квоте парламентского Большинства.

11. Если кандидат в попечители не получит достаточное для избрания число голосов, Народный Защитник Грузии, Верховный Совет Аджарской Автономной Республики, фракция/фракции, входящие в парламентское Большинство, и фракции, входящие в парламентскую оппозицию, представляют Парламенту в срок, составляющий 10 календарных дней, новые кандидатуры.

12. Субъекты, имеющие право на выдвижение кандидатуры попечителя, могут представить Парламенту 3 кандидатуры из числа кандидатов, подобранных конкурсной комиссией. Выдвижение одной и той же кандидатуры допускается лишь дважды.

13. Если ни один из кандидатов не получит достаточное для избрания число голосов, избранным считается кандидат, набравший наибольшее число голосов, но не менее чем одной трети полного состава Парламента. Кандидат, набравший наибольшее число голосов, избирается по квотам Народного Защитника Грузии, Верховного Совета Аджарской Автономной Республики, парламентского Большинства и парламентской оппозиции.

14. Если ни один из кандидатов в попечители не получит голосов не менее чем одной трети полного состава Парламента и попечительский совет Общественного вещателя не будет укомплектован 11 членами-попечителями, для замещения оставшихся вакантных мест проводится повторный конкурс.

Статья 201. Порядок назначения членов Комиссии по подбору кандидатов в профессиональные члены управляющего совета Пенсионного фонда

1. Три члена Комиссии по подбору кандидатов в профессиональные члены управляющего совета Пенсионного фонда, предусмотренного Законом Грузии «О накопительной пенсии», назначаются из числа членов Парламента в порядке, установленном настоящей статьей.

2. Двух членов Комиссии по подбору кандидатов в профессиональные члены управляющего совета Пенсионного фонда из числа своих членов в установленном ею же порядке назначает входящая в парламентское Большинство фракция с наибольшим числом объединившихся в ней членов Парламента, а одного члена из числа своих членов в установленном ею же порядке, – входящая в парламентскую оппозицию фракция с наибольшим числом объединившихся в ней членов Парламента. Если соответствующей фракции, входящей в парламентскую оппозицию, не удастся назначить члена Комиссии по подбору кандидатов в профессиональные члены управляющего совета Пенсионного фонда, право на назначение члена отборочной комиссии поочередно предоставляется входящим в парламентскую оппозицию фракциям, в которых объединено больше членов Парламента, чем в других фракциях. В случае равного числа членов фракций преимущество отдается фракции, партия которой получила большее число голосов в выборах Парламента.

3. Новый член Комиссии по подбору кандидатов в профессиональные члены управляющего совета Пенсионного фонда должен быть назначен не позднее 30 календарных дней с момента признания полномочий Парламента нового созыва, а в случае досрочного прекращения полномочий соответствующего члена Парламента – не позднее 30 календарных дней со дня досрочного прекращения его полномочий. Если при назначении нового члена отборочной комиссии сроки, определенные настоящей статьей, полностью или частично совпадают с периодом между сессиями Парламента, сроки продлеваются на соответствующее время.

Статья 202. Порядок избрания членов и Председателя ЦИК

1. Парламент в порядке, установленном Органическим законом Грузии «Избирательный кодекс Грузии» и настоящим Регламентом, на 5-летний срок избирает 7 членов и Председателя ЦИК. Если Парламент не сможет избрать члена ЦИК/Председателя ЦИК, члена ЦИК/Председателя ЦИК в соответствии с Органическим законом Грузии «Избирательный кодекс Грузии» на 5-летний срок назначает Президент Грузии.

2. Не позднее 30 дней до истечения срока полномочий члена ЦИК, а в случае досрочного прекращения полномочий члена ЦИК – не позднее 15 дней со дня прекращения его полномочий Председатель Парламента издает приказ о проведении открытого конкурса по отбору кандидата/кандидатов в члены ЦИК и создании конкурсной комиссии по отбору кандидата/кандидатов в члены ЦИК. Конкурсная комиссия состоит не менее чем из 7 и не более чем из 9 членов, среди которых могут быть представители академических кругов. Президент Грузии вправе иметь в конкурсной комиссии одного представителя, который может одновременно не быть представителем гражданского общества. Срок подачи заявки на участие в конкурсе и других соответствующих конкурсных документов – не позднее 2 недель со дня объявления конкурса. Если указанные сроки совпадают с периодом проведения выборов, Председатель Парламента объявляет конкурс не позднее одной недели со дня объявления окончательных итогов выборов. Конкурсной комиссией руководит избранный ею председатель. Конкурсная комиссия принимает решение большинством голосов членов Комиссии.

3. Не позднее 2 дней со дня истечения срока подачи заявки на участие в конкурсе и других соответствующих конкурсных документов на веб-странице Парламента публикуется список лиц, участвующих в конкурсе, с их биографиями. Конкурсная комиссия правомочна проводить собеседование с лицами, участвующими в конкурсе.

4. Не позднее недели со дня истечения срока подачи заявки на участие в конкурсе и других соответствующих конкурсных документов конкурсная комиссия отбирает и представляет Председателю Парламента для представления Парламенту на избрание стольких кандидатов в члены ЦИК, сколько членов ЦИК подлежит избранию. Результаты голосования, проведенного конкурсной комиссией за каждого из лиц, участвующих в конкурсе, и мотивация к поддержке или отказу в поддержке членами конкурсной комиссии указанных лиц отражаются в протоколе заседания конкурсной комиссии. Указанный протокол является публичным.

5. Председатель Парламента не позднее недели со дня представления ему кандидата в члены ЦИК принимает решение о представлении указанного кандидата Парламенту на избрание или об отказе в его представлении Парламенту на избрание. В случае принятия Председателем Парламента решения о представлении кандидата в члены ЦИК Парламенту на избрание, он в соответствующем представлении должен отметить, на какую должность члена ЦИК, подлежащего избранию, он выдвигает указанного кандидата. Если Председатель Парламента примет решение об отказе в представлении кандидата в члены ЦИК Парламенту на избрание, он в порядке, установленном настоящей статьей, объявляет повторный конкурс на замещение должности соответствующего члена ЦИК, подлежащего избранию, после чего надлежащие процедуры проводятся заново.

6. Парламент, как правило, в 2-недельный срок после представления Председателем Парламента кандидатов в члены ЦИК Парламенту на избрание избирает члена ЦИК. Вопрос кандидата в члены ЦИК рассматривает Комитет Парламента по юридическим вопросам.

7. При избрании Парламентом члена/членов ЦИК голосование проводится за кандидата (каждого из кандидатов) в члены ЦИК по отдельности. Избранным считается кандидат, получивший при голосовании поддержку большинства полного состава Парламента. Если в результате голосования член (кто-либо из членов) ЦИК не будет избран, проводится повторное голосование за кандидата (каждого из оставшихся кандидатов) в члены ЦИК. Избранным в результате повторного голосования считается кандидат, получивший при голосовании поддержку большинства полного состава Парламента. Если в результате повторного голосования член (какой-либо из членов) ЦИК опять не будет избран, не позднее одной недели со дня голосования Председатель Парламента с целью назначения члена/членов ЦИК направляет Президенту Грузии список лиц, участвующих в открытом конкурсе по отбору кандидата/кандидатов в члены ЦИК (лицо, вновь избранное членом ЦИК, в указанный список не включается), и соответствующую конкурсную документацию. Если Президент Грузии согласно Органическому закону Грузии «Избирательный кодекс Грузии» не назначит члена/членов ЦИК, не позднее одной недели в порядке, установленном настоящей статьей, объявляется повторный конкурс на замещение должности/должностей соответствующего члена/членов ЦИК, подлежащих избранию, после чего надлежащие процедуры проводятся заново.

8. Председателя ЦИК Парламент избирает/Президент Грузии назначает в порядке, установленном Органическим законом Грузии «Избирательный кодекс Грузии» и настоящим Регламентом для избрания Парламентом/назначения Президентом Грузии члена ЦИК.

Статья 203. Порядок представления членов Комиссии по аккредитации организации, управляющей имущественными правами на коллективной основе, созданной юридическим лицом публичного права – Национальным центром интеллектуальной собственности – «Сакпатенти»

1. Двух членов Комиссии по аккредитации организации, управляющей имущественными правами на коллективной основе, созданной юридическим лицом публичного права – Национальным центром интеллектуальной собственности – «Сакпатенти» (далее – Комиссия), на основании предварительной консультации из числа членов Парламента представляет Председатель Парламента.

2. Представление 2 членов Комиссии в порядке, установленном пунктом первым настоящей статьи, осуществляется не позднее 14-го календарного дня после объявления конкурса на получение аккредитации организацией, управляющей имущественными правами на коллективной основе. Об объявлении указанного конкурса незамедлительно уведомляется Председатель Парламента.

3. В случае, если у члена Комиссии, представленного в соответствии с настоящей статьей, прекратились полномочия члена Парламента, Председатель Парламента не позднее 14-го дня после наступления надлежащего факта представляет его местопреемника в порядке, установленном этой же статьей.

Глава XXIV. Отстранение должностного

лица от должности в порядке импичмента

Статья 204. Возбуждение вопроса об отстранении от должности в порядке импичмента

1. Право на возбуждение вопроса об отстранении от должности в порядке импичмента Президента Грузии, судьи Верховного Суда Грузии, члена Правительства Грузии, Генерального прокурора Грузии, Генерального аудитора, члена Совета Национального банка Грузии имеет не менее чем одна треть полного состава Парламента.

2. В письменном требовании о возбуждении вопроса об отстранении от должности в порядке импичмента должны излагаться:

а) описание деяния, которое, по мнению инициаторов возбуждения вопроса, является основанием для импичмента;

б) положения Конституции Грузии, которые, по мнению инициаторов возбуждения вопроса, нарушаются должностным лицом, или (и) статья/статьи Уголовного кодекса Грузии, преступление, предусмотренное которой/которыми, по мнению инициаторов возбуждения вопроса, было совершено должностными лицом;

в) доказательства, которые, по мнению инициаторов возбуждения вопроса, подтверждают обоснованность конституционного представления.

3. После составления конституционного представления о возбуждении вопроса об отстранении должностного лица от должности в порядке импичмента, в 3-дневный срок после передачи Комитету Парламента по процедурным вопросам соответствующего представления указанный комитет проверяет подлинность подписей и составляет надлежащее заключение.

4. Инициаторы возбуждения вопроса об отстранении должностного лица от должности в порядке импичмента в 7-дневный срок после возбуждения вопроса для получения заключения должны обратиться с конституционным представлением в Конституционный Суд Грузии.

5. Не допускается рассмотрение Парламентом обвинения, выдвинутого против Президента Грузии, или принятие решения во время чрезвычайного или военного положения. В таком случае Парламент начинает/продолжает рассмотрение обвинения, выдвинутого против Президента Грузии, после отмены чрезвычайного или военного положения, на первом же заседании ближайшей (очередной или внеочередной) сессии.

6. В случае ухода в отставку или освобождения от должности должностного лица, в отношении которого был возбужден вопрос об отстранении от должности в порядке импичмента, процедура импичмента в отношении него прекращается.

Статья 205. Рассмотрение вопроса об отстранении от должности в порядке импичмента

1. Незамедлительно, но не позднее 3 часов после получения Парламентом заключения Конституционного Суда Грузии о деянии должностного лица, предусмотренного пунктом первым статьи 204 настоящего Регламента, об указанном факте извещаются Председатель Парламента, инициаторы возбуждения вопроса об отстранении этого должностного лица от должности в порядке импичмента, фракции и внефракционные члены Парламента.

2. Если Конституционный Суд Грузии своим заключением подтвердит нарушение Конституции Грузии должностным лицом, предусмотренным пунктом первым статьи 204 настоящего Регламента, или наличие в его деянии признаков преступления и во время получения Парламентом заключения из указанного суда проводится очередная или внеочередная сессия Парламента, Бюро Парламента не позднее 5-го календарного дня после получения заключения принимает решение о внесении вопроса с в повестку дня пленарного заседания Парламента целью его рассмотрения.

3. Если Конституционный Суд Грузии своим заключением подтвердит нарушение Конституции Грузии должностным лицом или наличие в его деянии признаков преступления и во время получения Парламентом заключения из указанного суда очередная или внеочередная сессия Парламента не проводится, не позднее 24 часов после получения заключения Председатель Парламента представляет Президенту Грузии письменное требование о созыве внеочередной сессии.

4. Если Конституционный Суд Грузии своим заключением подтвердит нарушение Конституции Грузии должностным лицом, предусмотренным пунктом первым статьи 204 настоящего Регламента, или наличие в его деянии признаков преступления, Парламент в 2-недельный срок после получения заключения из указанного суда, без комитетского рассмотрения, рассматривает вопрос об отстранении должностного лица от должности в порядке импичмента на пленарном заседании и проводит голосование. По решению Парламента указанное пленарное заседание может быть объявлено закрытым.

5. В рассмотрении в Парламенте обвинения, предъявленного должностному лицу, предусмотренному пунктом первым статьи 204 настоящего Регламента, по приглашению Бюро Парламента может участвовать само указанное должностное лицо, а в случае невозможности участия этого должностного лица в рассмотрении – его представитель – с согласия Бюро Парламента.

6. Если Конституционный Суд Грузии своим заключением не подтвердит ни нарушение Конституции Грузии должностным лицом, предусмотренным пунктом первым статьи 204 настоящего Регламента, ни наличие в его деянии признаков преступления, процедура импичмента в отношении указанного должностного лица прекращается.

Статья 206. Принятие решения по поводу отстранения от должности в порядке импичмента

1. Президент Грузии считается отстраненным от должности в порядке импичмента, если это решение поддержит не менее двух третей полного состава Парламента.

2. Судья Верховного Суда Грузии, член Правительства Грузии, Генеральный прокурор Грузии, Генеральный аудитор, член Совета Национального банка Грузии считаются отстраненными от должности в порядке импичмента, если указанное решение поддержит большинство полного состава Парламента.

3. О решении Парламента незамедлительно уведомляется должностное лицо, вопрос об отстранении которого от должности в порядке импичмента рассматривался.

4. Если Парламент в срок, определенный пунктом 4 статьи 205 настоящего Регламента, не проведет голосования по вопросу об отстранении должностного лица от должности в порядке импичмента или указанное решение не будет поддержано предусмотренным Конституцией Грузии числом членов Парламента, вопрос считается снятым и предъявление того же обвинения указанному должностному лицу не допускается.

Глава XXV. Порядок отставки должностного лица или

прекращения его полномочий иным образом,

освобождение должностного лица от должности

Статья 207. Порядок отставки должностных лиц или прекращения их полномочий иным образом

1. В случае отставки Генерального аудитора Парламент принимает его отставку к сведению, что оформляется в виде протокольной записи пленарного заседания Парламента. Генеральный аудитор считается ушедшим в отставку со дня подачи Парламенту соответствующего заявления.

2. В случаях, предусмотренных подпунктами «б» и «д» пункта первого статьи 10 Органического закона Грузии «О Народном Защитнике Грузии», полномочия Народного Защитника Грузии прекращаются по решению Парламента, которое принимается не менее чем тремя пятыми полного состава Парламента.

3. Член Совета Национального банка Грузии может подать в отставку, если он не позднее 2 месяцев до ухода в отставку обратится с письменным заявлением об этом к Председателю Парламента. Член Совета Национального банка Грузии считается ушедшим в отставку с даты, указанной в этом заявлении.

4. Члена Высшего совета юстиции Грузии, избранного Парламентом, освобождает от должности Парламент в соответствии с Органическим законом Грузии «Об общих судах». При наличии какого-либо из обстоятельств, указанных в подпунктах «а»–«ж» пункта первого статьи 48 Органического закона Грузии «Об общих судах», Парламент принимает информацию о наличии такого обстоятельства к сведению, без принятия решения, а при наличии какого-либо из обстоятельств, указанных в подпунктах «з»–«л» пункта первого той же статьи, Парламент ставит решение о прекращении полномочий члена Высшего совета юстиции Грузии на голосование. Указанное решение принимается большинством полного состава Парламента.

5. Решение о прекращении полномочий члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии, избранного Парламентом, Парламент принимает большинством полного состава.

6. Соответствующий комитет, определенный Бюро Парламента, проверяет основание для прекращения полномочий члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии. Он правомочен пригласить соответствующего члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии на заседание и заслушать его мнение. Заключение соответствующего комитета представляется Бюро Парламента для внесения в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. При наличии какого-либо из обстоятельств, указанных в подпунктах «а»–«е» пункта 6 статьи 75¹⁹ Органического закона Грузии «Об общих судах», Парламент принимает информацию о наличии такого обстоятельства к сведению, без принятия решения, а при наличии какого-либо из обстоятельств, указанных в подпунктах «ж»–«к» пункта 6 той же статьи, Парламент ставит на голосование решение о прекращении полномочий члена Дисциплинарной коллегии судей общих судов Грузии.

Статья 208. Освобождение Начальника Специальной следственной службы от должности

1. В случае, предусмотренном пунктом первым статьи 9¹ Закона Грузии «О Специальной следственной службе», полномочия Начальника Специальной следственной службы считаются прекращенными досрочно с момента наступления соответствующего обстоятельства, о чем Председатель Парламента незамедлительно уведомляет Парламент. Парламент прекращает полномочия Начальника Специальной следственной службы на основании принятия к сведению информации Председателя Парламента.

2. Начальник Специальной следственной службы неприкосновенен. Привлечение к уголовной ответственности, задержание или заключение под стражу Начальника Специальной следственной службы, обыск его места жительства или места работы, машины или личный обыск допускаются только с согласия Парламента. Исключение составляет случай задержания на месте преступления, о чем незамедлительно сообщается Парламенту. В случае, если Парламент в течение 48 часов не даст своего согласия, задержанный или заключенный под стражу Начальник Специальной следственной службы должен быть немедленно освобожден. Предложение о проведении следственных действий вносится в Парламент Генеральным прокурором Грузии. Обоснованность этого предложения в 5-дневный срок изучает и рассматривает Комитет Парламента по процедурным вопросам, который представляет письменное заключение в Бюро Парламента. Бюро Парламента ставит вопрос на рассмотрение на ближайшем пленарном заседании Парламента. После завершения рассмотрения вопроса на пленарном заседании Парламента решение принимается постановлением. В случае задержания Начальника Специальной следственной службы на месте преступления в период между сессиями Парламента вопрос рассматривается в порядке, установленном пунктом 2 статьи 44 Конституции Грузии.

3. В случае дачи Парламентом согласия на задержание или заключение под стражу Начальника Специальной следственной службы его полномочия приостанавливаются постановлением Парламента до вынесения постановления/определения о прекращении уголовного преследования или до вступления приговора суда в законную силу.

4. Парламент принимает постановление по вопросам, предусмотренным пунктами 2 и 3 настоящей статьи большинством полного состава.

Статья 209. Освобождение Начальника Службы защиты персональных данных от должности

1. В случае, предусмотренном пунктом первым статьи 45 Закона Грузии «О защите персональных данных», полномочия Начальника Службы защиты персональных данных считаются прекращенными досрочно с момента наступления соответствующего обстоятельства, о чем Председатель Парламента незамедлительно уведомляет Парламент. Парламент прекращает полномочия Начальника Службы защиты персональных данных на основании принятия информации Председателя Парламента к сведению.

2. Начальник Службы защиты персональных данных неприкосновенен. Привлечение к уголовной ответственности, задержание или заключение под стражу Начальника Службы защиты персональных данных, обыск его места жительства или места работы, машины или личный обыск допускаются только с согласия Парламента. Исключение составляет случай задержания на месте преступления, о чем незамедлительно сообщается Парламенту. В случае, если Парламент в течение 48 часов не даст своего согласия, задержанный или заключенный под стражу Начальник Службы защиты персональных данных подлежит немедленному освобождению. Предложение о производстве следственных действий вносится в Парламент Генеральным прокурором Грузии. Обоснованность этого предложения в 5-дневный срок изучает и рассматривает Комитет Парламента по процедурным вопросам, который представляет письменное заключение в Бюро Парламента. Бюро Парламента ставит вопрос на рассмотрение на ближайшем пленарном заседании Парламента. После рассмотрения вопроса на пленарном заседании Парламента решение принимается постановлением. В случае задержания Начальника Службы защиты персональных данных на месте преступления в период между сессиями Парламента вопрос рассматривается в порядке, установленном пунктом 2 статьи 44 Конституции Грузии.

3. В случае дачи Парламентом согласия на задержание или заключение под стражу Начальника Службы защиты персональных данных его полномочия прекращаются постановлением Парламента до вынесения постановления/определения о прекращении уголовного преследования или до вступления приговора суда в законную силу.

4. Парламент принимает постановление по вопросам, предусмотренным пунктами 2 и 3 настоящей статьи, большинством полного состава.

Статья 210. Принципы производства по уголовному делу в отношении Начальника Антикоррупционного бюро

1. Начальник Антикоррупционного бюро неприкосновенен. Привлечение к уголовной ответственности, задержание или заключение под стражу, обыск места жительства или рабочего места, машины или личный обыск Начальника Антикоррупционного бюро допускаются только с согласия Парламента. Исключение составляет случай задержания на месте преступления, о чем незамедлительно сообщается Парламенту. Если Парламент в течение 48 часов не даст согласия, задержанный или заключенный под стражу Начальник Антикоррупционного бюро подлежит немедленному освобождению. Предложение о производстве следственных действий вносит в Парламент Генеральный прокурор Грузии. Обоснованность указанного предложения в течение 5-дневного срока изучает и рассматривает Комитет Парламента по процедурным вопросам, который представляет письменное заключение в Бюро Парламента. Бюро Парламента ставит вопрос на рассмотрение на ближайшем пленарном заседании Парламента. После рассмотрения вопроса на пленарном заседании Парламента решение принимается постановлением. Это постановление принимается большинством полного состава Парламента. В случае задержания Начальника Антикоррупционного бюро на месте преступления в период между сессиями Парламента вопрос рассматривается в порядке, установленном пунктом 2 статьи 44 Конституции Грузии.

2. В случае дачи Парламентом согласия на задержание или заключение под стражу Начальника Антикоррупционного бюро его полномочия приостанавливаются постановлением, принятым большинством полного состава Парламента, до вынесения постановления/определения о прекращении уголовного преследования или до вступления приговора суда в законную силу.

Статья 211. Освобождение Директора Службы юридической помощи от должности

1. Парламент правомочен принять постановление о досрочном прекращении полномочий Директора Службы юридической помощи после заслушивания отчета о деятельности Службы юридической помощи, а также на основании представления не менее чем одной трети членов совета юридической помощи или информации, полученной из другого источника, если придет к заключению о наличии оснований для досрочного прекращения полномочий Директора Службы юридической помощи, предусмотренных подпунктами «г» и «д» пункта 7 статьи 13 Закона Грузии «О юридической помощи».

2. Если в ходе заслушивания отчета о деятельности Службы юридической помощи будут выявлены основания для досрочного прекращения полномочий Директора Службы юридической помощи, предусмотренные подпунктами «г» и «д» пункта 7 статьи 13 Закона Грузии «О юридической помощи», не менее чем одна пятая полного состава Парламента вправе в 3-дневный срок после завершения слушания отчета поставить вопрос о досрочном прекращении полномочий Директора Службы юридической помощи. Парламент рассматривает вопрос о досрочном прекращении полномочий Директора Службы юридической помощи на ближайшем пленарном заседании Парламента.

3. Представление не менее чем одной трети членов совета юридической помощи о досрочном прекращении полномочий Директора Службы юридической помощи либо полученная из другого источника информация, предусмотренная пунктом первым настоящей статьи, предоставляется в письменной форме Председателю Парламента, который представляет его/ее на ближайшем заседании Бюро Парламента. Бюро Парламента определяет комитет, рассматривающий вопрос о досрочном прекращении полномочий Директора Службы юридической помощи, и срок рассмотрения. Соответствующий комитет рассматривает указанный вопрос и представляет мотивированное заключение в Бюро Парламента. Бюро Парламента вносит указанный вопрос в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента. Если при рассмотрении вопроса на пленарном заседании Парламент сочтет, что имеются основания для досрочного прекращения полномочий Директора Службы юридической помощи, предусмотренные подпунктами «г» и «д» пункта 7 статьи 13 Закона Грузии «О юридической помощи», он принимает постановление о досрочном прекращении полномочий Директора Службы юридической помощи.

Статья 212. Освобождение Начальника Службы государственной безопасности Грузии от должности

1. После заслушивания отчета о деятельности, осуществленной Службой государственной безопасности Грузии, не менее одной трети полного состава Парламента вправе поставить вопрос об отстранении Начальника Службы государственной безопасности Грузии от должности, если при заслушивании отчета выявилась необходимость принятия такого решения. В таком случае инициаторами должны быть указаны причины/основания для постановки вышеуказанного вопроса. Парламент рассматривает и ставит на голосование вопрос об отстранении Начальника Службы государственной безопасности Грузии от должности на ближайшем пленарном заседании, не ранее 2 дней после постановки вопроса. Соответствующее решение принимается большинством полного состава Парламента.

2. В 2-недельный срок после принятия распоряжения Правительства Грузии о предъявлении Правительством Грузии Парламенту требования о приостановлении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии и досрочном прекращении его полномочий Парламент на основании заключения Комитета Парламента по обороне и безопасности в порядке, установленном настоящим Регламентом, рассматривает вопрос о досрочном прекращении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии и большинством полного состава принимает решение о досрочном прекращении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии. В случае непроведения голосования в указанный срок и совпадения последнего дня этого срока с днем, когда очередное пленарное заседание Парламента не проводится, голосование проводится на ближайшем пленарном заседании. В случае непринятия Парламентом решения о досрочном прекращении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии в срок, определенный вышеуказанной процедурой, распоряжение Правительства Грузии о приостановлении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии считается утратившим силу.

3. При наличии основания, предусмотренного подпунктом «б» или «д» пункта первого статьи 10 Закона Грузии «О Службе государственной безопасности Грузии», Парламент правомочен на основании заключения Комитета Парламента по обороне и безопасности в 2-недельный срок после представления ему этого заключения, в порядке, установленном настоящим Регламентом, рассмотреть вопрос о досрочном прекращении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии и большинством полного состава принять решение о досрочном прекращении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии. В случае непроведения голосования в указанный срок и совпадения последнего дня этого срока с днем, когда очередное пленарное заседание Парламента не проводится, голосование проводится на ближайшем пленарном заседании. Если голосование вновь не будет проведено, вышеуказанный вопрос считается снятым с повестки дня.

4. При наличии основания, предусмотренного подпунктами «а», «в», «г», «е» или «з» пункта первого статьи 10 Закона Грузии «О Службе государственной безопасности Грузии», Комитет Парламента по процедурным вопросам в недельный срок после выявления соответствующего факта или получения информации о нем, в порядке, установленном пунктами 3 и 9–11 статьи 9 настоящего Регламента, изучает вопрос о его/ее достоверности и представляет соответствующее заключение на ближайшем пленарном заседании Парламента. Изложенную в указанном заключении информацию Парламент принимает к сведению, что оформляется в виде протокольной записи пленарного заседания. С момента принятия вышеуказанной информации к сведению полномочия Начальника Службы государственной безопасности Грузии прекращаются досрочно.

5. Если Парламент в случаях, предусмотренных пунктами первым–3 настоящей статьи, не примет решения о досрочном прекращении полномочий Начальника Службы государственной безопасности Грузии, в течение следующих 6 месяцев не допускается повторно ставить вопрос о досрочном прекращении его полномочий по той же причине/по тому же основанию.

Статья 213. Объявление недоверия попечительскому совету Общественного вещателя и досрочное прекращение полномочий члена попечительского совета Общественного вещателя

1. Парламент правомочен объявить недоверие попечительскому совету Общественного вещателя, если:

а) не выполнены программные приоритеты, определенные попечительским советом на основании Закона Грузии «О вещании» и с учетом его требований, и советом не предприняты действенные меры для их исполнения;

б) не исполнен бюджет, принятый на основании Закона Грузии «О вещании», и советом не предприняты действенные меры для его исполнения.

2. Право ставить вопрос о недоверии попечительскому совету Общественного вещателя имеет не менее чем одна треть полного состава Парламента. Решение об объявлении недоверия попечительскому совету Общественного вещателя считается принятым, если оно будет поддержано не менее чем тремя пятыми полного состава Парламента. В случае отсутствия поддержки не менее чем трех пятых полного состава Парламента постановка вопроса о недоверии в течение следующего 1 года не допускается.

3. Право ставить вопрос о досрочном прекращении полномочий члена попечительского совета Общественного вещателя имеет не менее чем одна пятая полного состава Парламента в случае, если член попечительского совета нарушит нормы, касающиеся конфликта интересов, установленные Законом Грузии «О вещании», в течение 2 месяцев подряд не будет осуществлять полномочия члена попечительского совета без уважительных причин или в течение более чем 3 месяцев на протяжении одного календарного года не будет или не сможет осуществлять полномочия члена попечительского совета.

4. Постановлением Парламента, которое принимается большинством голосов присутствующих на пленарном заседании, но не менее чем одной третью полного состава Парламента, полномочия члена попечительского совета Общественного вещателя прекращаются досрочно в случае, предусмотренном пунктом 3 настоящей статьи. Постановлением Парламента полномочия члена попечительского совета Общественного вещателя прекращаются досрочно также в случае, предусмотренном подпунктом «а» пункта первого статьи 27 Закона Грузии «О вещании».

5. В течение 30 календарных дней после предъявления требования о досрочном прекращении полномочий члена попечительского совета Общественного вещателя, а если указанный срок совпадает с периодом между сессиями Парламента, – в течение 10 календарных дней после начала следующей сессии, Парламент на пленарном заседании рассматривает и ставит на голосование вопрос о досрочном прекращении полномочий члена попечительского совета Общественного вещателя.

6. Ставить повторно на основании одного и того же факта вопрос о досрочном прекращении полномочий члена попечительского совета Общественного вещателя не допускается.

7. Информацию о досрочном прекращении полномочий члена попечительского совета Общественного вещателя на основании подпунктов «д» и «е» пункта первого статьи 27 Закона Грузии «О вещании» Парламент принимает к сведению.

Статья 214. Освобождение члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности

1. В случае вступления в отношении члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии в законную силу обвинительного приговора суда, в качестве меры наказания предусматривающего ограничение свободы, лишение свободы на определенный срок или бессрочное лишение свободы, или в случае признания его судом безвестно отсутствующим или поддерживаемым лицом, если решением суда не определено иное, или в случае ухода в отставку или смерти члена указанной комиссии Парламент в месячный срок после наступления указанного обстоятельства принимает решение об освобождении его от должности.

2. При наступлении обстоятельства, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, действуют процедуры досрочного прекращения полномочий члена Парламента, установленные статьей 9 настоящего Регламента. Член Национальной комиссии по коммуникациям Грузии считается освобожденным от должности, если это решение поддержит большинство присутствующих на пленарном заседании Парламента.

3. Право на возбуждение вопроса о начале процедуры освобождения члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности имеет не менее одной трети полного состава Парламента:

а) в случае нарушения норм, касающихся конфликта интересов, установленных Законом Грузии «О вещании»;

б) в случае неисполнения членом Комиссии без уважительных причин полномочий члена Комиссии в течение более 3 месяцев подряд или более 4 месяцев в течение года.

4. Члены Парламента – инициаторы возбуждения вопроса о начале процедуры по освобождению члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности должны аргументировать конкретное основание освобождения члена Комиссии от должности документальными доказательствами.

5. В 30-дневный срок после сбора подписей членов Парламента Парламент большинством полного состава вносит в повестку дня пленарного заседания вопрос об освобождении члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности.

6. Парламент в 30-дневный срок после внесения в повестку дня пленарного заседания проводит голосование по вопросу об освобождении члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности. Национальная комиссия по коммуникациям Грузии, член Комиссии, вопрос об освобождении от должности которого рассматривается, вправе в письменной или (и) устной форме представить Парламенту свою позицию на пленарном заседании. Для освобождения члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности необходимо согласие более трех пятых полного состава Парламента.

7. Если число голосов меньше необходимого числа или Парламент не проведет голосование в срок, определенный пунктом 6 настоящей статьи, процедура освобождения члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности прекращается.

8. Ставить дважды вопрос об освобождении члена Национальной комиссии по коммуникациям Грузии от должности на основании одного и того же факта не допускается.

Статья 215. Отстранение члена Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии от должности

В случае нарушения членом Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии требований Закона Грузии «О борьбе против коррупции» или (и) неисполнения им служебных обязанностей в течение 4 месяцев подряд Парламент большинством полного состава принимает решение об отстранении члена Комиссии от должности.

Раздел VII. Международные отношения Парламента

Глава XXVI. Разовые парламентские делегации, постоянно действующие парламентские делегации, группы дружбы, другие государственные делегации

Статья 216. Разовые парламентские делегации

1. Высшим представителем Парламента во внешних сношениях является Председатель Парламента. Только он правомочен заключать соглашения о сотрудничестве с парламентами иностранных государств, международными межпарламентскими и другими организациями.

2. Разовой парламентской делегацией руководит, как правило, Председатель Парламента или по его поручению – один из его заместителей или член Парламента.

3. Член Парламента представляет Бюро Парламента отчет о служебном визите в иностранное государство, а руководитель разовой парламентской делегации – отчет о визите парламентской делегации в иностранное государство и результатах проделанной в этом государстве работы не позднее 14 дней после завершения визита. По требованию комитета, фракции Парламента, группы внефракционных членов Парламента в составе не менее семи человек указанный отчет может стать предметом рассмотрения на пленарном заседании Парламента.

4. Парламент постановлением принимает решение о вступлении в члены международной парламентской ассамблеи или об участии в создании новой ассамблеи.

Статья 217. Постоянно действующие парламентские делегации

1. Для установления регулярных отношений с международными межпарламентскими организациями на срок действия полномочий Парламента, постановлением создаются постоянно действующие парламентские делегации.

2. Состав постоянно действующих парламентских делегаций определяется с учетом квот пропорционального представительства в порядке, установленном пунктами первым и 7 статьи 32 настоящего Регламента. Указанные квоты определяет Комитет Парламента по процедурным вопросам. Руководителей и состав постоянно действующих парламентских делегаций по представлению председателя комитета Парламента по внешним сношениям утверждает Бюро Парламента.

3. Постоянно действующая парламентская делегация правомочна от имени Парламента принимать решения по вопросам, относящимся к ее компетенции.

4. Деятельность постоянно действующей парламентской делегации направляет руководитель делегации, который не позднее 14 дней после начала ежегодной весенней сессии представляет Бюро Парламента и Комитету Парламента по внешним сношениям отчет об осуществленной деятельности. Доклад об отчете на заседании Комитета Парламента по внешним сношениям представляет руководитель делегации. В случае заслушивания отчета на пленарном заседании Парламента докладчиком является руководитель делегации, а содокладчиком – Комитет Парламента по внешним сношениям. В случае заслушивания отчета на пленарном заседании Парламента и принятия постановления Парламента указанным постановлением могут вноситься изменения в составы делегаций.

Статья 218. Группы дружбы

1. Для установления регулярных отношений с парламентами иностранных государств в Парламенте на срок действия полномочий Парламента, постановлением создаются группы дружбы.

2. Руководителей и составы групп дружбы по представлению председателя Комитета Парламента по внешним сношениям утверждает Бюро Парламента.

3. Деятельность групп дружбы координирует Комитет Парламента по внешним сношениям, который ежегодно представляет Бюро Парламента отчет об осуществленной деятельности.

4. Руководитель группы дружбы представляет информацию и отчет о визите группы дружбы в иностранное государство и результатах работы, проведенной в этом государстве, а также соображения по поводу визита не позднее 10 дней после завершения визита Комитету Парламента по внешним сношениям.

Статья 219. Иностранные делегации

По решению Председателя Парламента на пленарном заседании Парламента могут выступить руководители парламентов, главы государств и правительств, руководители делегаций и другие лица иностранных государств.

Раздел VIII. Особые процедуры, отношения с избирателями, ответственность

за нарушение настоящего Регламента и парламентская этика

Глава XXVII. Особые процедуры

Статья 220. Ежегодный доклад Президента Грузии

1. Парламент в первый день пленарных заседаний весенней сессии в соответствии с Конституцией Грузии заслушивает ежегодный доклад Президента Грузии по важнейшим вопросам, касающимся положения в стране. Изменение указанной даты возможно по согласованию с Председателем Парламента. В этот день рассмотрение других вопросов на пленарном заседании Парламента не допускается.

2. После завершения выступления Президента Грузии выступают председатели фракций и лидер парламентского Большинства. Первыми выступают председатели самых малочисленных фракций, затем – председатели самых многочисленных фракций, а в конце – лидер парламентского Большинства. Продолжительность каждого выступления не должна превышать 10 минут. После завершения выступлений Президент Грузии вправе выступить с заключительным словом.

3. Поле завершения процедуры, предусмотренной настоящей статьей, пленарное заседание Парламента закрывается.

Статья 221. Постановка вопроса с требованием о назначении референдума

1. Не менее чем одна пятая полного состава Парламента правомочна на основании надлежащего обоснования, в удостоверенной подписями письменной форме в соответствии с пунктом 3 статьи 204 настоящего Регламента ставить в Парламенте вопрос с требованием о назначении референдума по вопросам, определенным Конституцией Грузии и органическим законом Грузии.

2. Вопрос с требованием о назначении референдума рассматривается на пленарном заседании Парламента не позднее 20 дней после его постановки. Парламент большинством полного состава принимает обращение, касающееся требования о назначении референдума, которое представляется Президенту Грузии.

3. Если Парламент не решит вопрос с требованием о назначении референдума, он считается снятым, и голосование по указанному вопросу в течение 6 следующих месяцев более не проводится.

4. Парламент большинством полного состава может отозвать свое требование о назначении референдума до принятия Президентом Грузии решения о назначении референдума.

5. Если Президент Грузии по требованию Правительства Грузии либо 200 000 избирателей выносит на референдум тот же вопрос, который представлен на рассмотрение пленарного заседания Парламента, он снимается с повестки дня заседания.

Статья 222. Конституционный иск и конституционное представление

1. Не менее чем одна пятая членов Парламента правомочна в порядке, установленном Конституцией Грузии и Органическим законом Грузии «О Конституционном Суде Грузии», обращаться в Конституционный Суд Грузии с конституционным иском или конституционным представлением.

2. Проверка подлинности подписей членов Парламента под конституционным иском или конституционным представлением в Конституционном Суде Грузии производится в соответствии с пунктом 3 статьи 204 настоящего Регламента.

Статья 223. Дача согласия на приостановление деятельности или роспуск представительного органа территориальной единицы

1. Президент Грузии на основании представления Правительства Грузии обращается к Парламенту за получением согласия на приостановление деятельности или роспуск представительного органа территориальной единицы.

2. Бюро Парламента передает обращение, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, ведущему комитету, другим комитетам и фракциям, которые рассматривают его не позднее 10 дней и представляют заключение в Бюро Парламента для внесения в повестку дня ближайшего пленарного заседания Парламента.

3. Вопрос, предусмотренный пунктом первым настоящей статьи, Парламент рассматривает на пленарном заседании в порядке, установленном для рассмотрения законопроекта в первом чтении, и большинством полного состава принимает постановление.

Статья 224. Принятие решений по вопросам административно-территориальной организации местного самоуправления

В соответствии с Конституцией Грузии и органическим законом Грузии решения о создании, упразднении муниципалитета или изменении его границ, а также об установлении и изменении административного центра муниципалитета по представлению Правительства Грузии принимает Парламент постановлением.

Глава XXVIII. Отношения с избирателями,

бюро делегата от округа, петиция

Статья 225. Отношения с избирателями

Члены Парламента, комитеты, другие субъекты Парламента обязаны рассматривать письма и заявления заинтересованных лиц и в пределах своей компетенции сообщать ответы их авторам в месячный срок, если законодательством Грузии не предусмотрено иное.

Статья 226. Бюро делегата от округа

1. В целях организации работы члена Парламента с гражданами, коммуникации с соответствующими публичными учреждениями и участия в решении местных вопросов на местах создается бюро делегата от округа, определенное пунктом 6¹ статьи 115 Органического закона Грузии «Избирательный кодекс Грузии».

2. Функции, правила организации и деятельности, а также порядок и размер финансирования бюро делегата от округа определяются Положением, которое по представлению Председателя Парламента утверждает Бюро Парламента.

3. Расходы, связанные с деятельностью бюро делегата от округа, возмещаются из бюджета Парламента. Делегат от округа обязан раз в год, в период с 15 декабря до 15 января предоставлять Комитету Парламента по процедурным вопросам информацию о расходах, понесенных бюро делегата округа.

4. Если полномочия делегата от округа в качестве члена Парламента будут прекращены досрочно, члена Парламента – правопреемника делегата от округа из числа членов фракции представляет фракция, созданная политической партией, выдвинувшей делегата от соответствующего округа.

Статья 227. Петиция

1. Петицией является обращение не менее чем 300 лиц, касающееся вопроса, вытекающего из государственных или (и) общественных проблем.

2. Заявка на подачу петиции в письменной или (и) электронной форме представляется Председателю Парламента и вносится в соответствующий реестр. Для представления петиции в электронной форме лицо заполняет и удостоверяет квалифицированной электронной подписью размещенную на веб-странице Парламента форму электронной петиции, определенную приказом Председателя Парламента.

3. Заявка на подачу петиции в 3-дневный срок после представления Председателю Парламента публикуется на веб-странице Парламента, кроме случаев, когда она:

а) содержит призывы к свержению или насильственному изменению конституционного строя Грузии, посягательству на независимость страны, нарушению ее территориальной целостности, войне, ненависти или дискриминации либо разжигает национальную, местечковую, религиозную или социальную рознь, либо создает явную угрозу совершения деяний, предусмотренных настоящим подпунктом;

б) не касается вопроса, вытекающего из государственных или (и) общественных проблем;

в) является оскорбительной или непристойной по содержанию.

4. В месячный срок после опубликования заявки на подачу петиции на веб-странице Парламента число лиц, поддерживающих петицию, должно составить не менее 300. Поддержка лицом заявки на подачу петиции фиксируется только один раз, путем выполнения квалифицированной электронной подписи. До выполнения квалифицированной электронной подписи лицо в соответствующем поле на веб-странице Парламента в электронной форме указывает номер телефона. Если заявка на подачу петиции в месячный срок после опубликования на веб-странице Парламента не получит поддержки необходимого для подачи петиции числа лиц, установленного настоящим пунктом, она не рассматривается, о чем извещается лицо, представившее заявку на подачу петиции, а в случае наличия нескольких лиц, подавших данную заявку, – лицо, указанное в качестве автора заявки на подачу петиции. В случае, если в месячный срок со дня опубликования на веб-странице Парламента или до истечения указанного срока наберется не менее 300 поддерживающих лиц, на основании обращения автора заявки на подачу петиции Председатель Парламента представляет петицию на ближайшем заседании Бюро Парламента.

5. Поддержка лицом поданной в письменной форме заявки на подачу петиции/петиции фиксируется только один раз, подписью, с указанием имени, фамилии, личного номера и номера телефона.

6. Поданная в письменной форме петиция, при представлении поддерживаемая не менее чем 300 лицами, вносится с целью привлечения поддерживающих лиц в соответствующий реестр без опубликования на веб-странице Парламента. Указанную петицию Председатель Парламента передает Бюро Парламента на ближайшем заседании.

7. Бюро Парламента передает петицию Комитету Парламента по процедурным вопросам для проверки подлинности подписей. Комитет Парламента по процедурным вопросам в недельный срок после передачи ему петиции проверяет подлинность подписей и представляет результаты на ближайшем заседании Бюро Парламента. Подпись признается недействительной, если она выполнена с нарушением требований настоящей статьи. Если будет установлено, что число подлинных подписей меньше 300, Бюро Парламента на основании отрицательного заключения Комитета Парламента по процедурным вопросам отказывает автору петиции в рассмотрении петиции.

8. Бюро Парламента передает петицию для ее изучения и рассмотрения соответствующему комитету.

9. Соответствующий комитет принимает одно из следующих решений:

а) признает целесообразным непосредственное изучение и рассмотрение петиции;

б) направляет петицию в соответствующее министерство, другое ведомство;

в) признает изучение и рассмотрение петиции нецелесообразным.

10. О решении, предусмотренном пунктом 9 настоящей статьи, в 2-недельный срок извещается автор петиции, и оно публикуется на веб-странице Парламента.

11. В случае принятия решения, предусмотренного подпунктом «а» пункта 9 настоящей статьи, соответствующий комитет рассматривает петицию в месячный срок со дня ее передачи комитету и представляет Бюро Парламента заключение, к которому прилагается полный текст петиции. Бюро Парламента может продлить указанный срок на основании письменного обращения комитета не более чем на 2 месяца. В случае необходимости Бюро Парламента на основании заключения комитета вносит соответствующий вопрос в повестку дня пленарного заседания Парламента для рассмотрения.

12. Министерство, другое ведомство в месячный срок сообщает ответ автору петиции и соответствующему комитету. С согласия соответствующего комитета указанный срок может продлеваться не более чем на один месяц. Если министерство, другое ведомство в установленный срок не сообщит ответ автору петиции, Парламент принимает надлежащее решение.

13. Парламент после рассмотрения петиции на пленарном заседании Парламента принимает постановление.

14. Решение о петиции публикуется на веб-странице Парламента, и о нем сообщается автору петиции.

Глава XXIX. Ответственность за нарушение настоящего

Регламента и парламентская этика

Статья 228. Санкции за нарушение настоящего Регламента

За нарушение настоящего Регламента установлены следующие формы воздействия на членов Парламента:

а) лишение слова на заседании;

б) предупреждение;

в) требование удалиться в соответствующий день из зала заседаний Бюро Парламента/зала заседаний комитета/зала заседаний/зала заседаний комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, в течение периода, когда ведется заседание Бюро Парламента/заседание комитета/пленарное заседание Парламента/заседание соответствующей комиссии;

г) удержание из заработной платы.

Статья 229. Применение санкций к членам Парламента и должностным лицам Парламента

1. Председательствующий на заседании Бюро Парламента, комитета, пленарном заседании Парламента или на заседании комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, лишает члена Парламента слова, если:

а) тот выступает без разрешения председательствующего на заседании;

б) он выступает по вопросу, не являющемуся предметом обсуждения;

в) ему было предоставлено слово по процедурному вопросу, а он в своем выступлении затрагивает другие вопросы;

г) он превышает время, установленное настоящим Регламентом, или время, предоставленное ему дополнительно.

2. Предупреждение применяется в отношении члена Парламента, который:

а) продолжает выступать и после лишения слова в случае, предусмотренном подпунктами «а», «б» или «в» пункта первого настоящей статьи;

б) выступает без микрофона;

в) совершает действие, препятствующее проведению заседания в порядке, установленном настоящим Регламентом.

3. Требование об удалении в соответствующий день из зала заседаний Бюро Парламента/зала заседаний комитета/зала заседаний/зала заседаний комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, в течение периода, когда ведется заседание Бюро Парламента/заседание комитета/пленарное заседание Парламента/заседание комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, применяется в отношении члена Парламента, который:

а) после предупреждения, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, продолжает совершать то же действие;

б) явился в зал с огнестрельным оружием или холодным оружием;

в) совершает насильственные действия или призывает к подобным действиям других членов Парламента.

4. Член Парламента, к которому было применено требование удалиться из зала заседаний Бюро Парламента/зала заседаний комитета/зала заседаний/зала заседаний комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, обязан покинуть зал. В противном случае председательствующий на заседании приостанавливает заседание, после чего мандатури приводит в исполнение указанное требование.

5. В случае применения к члену Парламента какой-либо формы воздействия, следующие выступающие не вправе рассматривать в качестве предмета для обсуждения вопрос о призыве к соблюдению порядка.

6. У члена Парламента, к которому было применено требование удалиться в соответствующий день из зала заседаний Бюро Парламента/зала заседаний комитета/зала заседаний/зала заседаний комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, в течение периода, когда ведется заседание Бюро Парламента/заседание комитета/пленарное заседание Парламента/заседание комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, удерживаются 5 процентов из заработной платы за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц. Указанный факт оформляется в виде протокольной записи, которую соответственно комитет, комиссия, Юридический департамент Аппарата Парламента направляет Департаменту финансового обеспечения Аппарата Парламента для удержания указанной суммы из заработной платы члена Парламента за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц.

7. В случае пренебрежения порядком, касающимся стиля одежды, предусмотренным пунктом 5 статьи 83 настоящего Регламента, мандатури вправе не допустить лицо в зал заседаний. Об этом незамедлительно уведомляется председательствующий на пленарном заседании Парламента. Председательствующий на заседании вправе изменить решение мандатури.

8. Если при проверке результатов голосования и регистрации в течение одного дня обнаружится, что член Парламента не присутствует в зале заседаний и другое лицо от его имени приняло участие в голосовании или регистрации, у него, а также у члена Парламента, который вместо него участвовал в голосовании или регистрации, из заработной платы удерживается сумма в размере 20 процентов. В случае совершения указанного действия во второй раз и в каждом повторном случае в течение той же сессии у члена Парламента удерживается из заработной платы сумма в размере 25 процентов. Этот факт оформляется в виде протокольной записи, которая направляется Департаменту финансового обеспечения Аппарата Парламента для удержания суммы из заработной платы за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц.

9. Если член Парламента, которому поручено представить законопроект на пленарном заседании Парламента (докладчик или содокладчик), во время представления законопроекта отсутствует в зале заседаний без уважительных причин, у него удерживается 5 процентов из заработной платы за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц. По факту непредставления членом Парламента законопроекта в зале заседаний, на основании заявления председательствующего на заседании оформляется протокольная запись, которую мандатуртухуцеси в течение 24 часов направляет Департаменту финансового обеспечения Аппарата Парламента для удержания суммы из заработной платы члена Парламента в соответствии с настоящим пунктом.

10. Если член Парламента (за исключением должностных лиц, предусмотренных пунктами 9 и 10 статьи 32 настоящего Регламента) не числится в составе ни одного комитета, считается, что он не осуществляет полномочий члена Парламента, и ему не выплачивается заработная плата, определенная законом. Учет указанной информации осуществляет Комитет Парламента по процедурным вопросам, и она направляется в Департамент финансового обеспечения Аппарата Парламента для удержания заработной платы за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц.

11. Если член Парламента, числящийся в составе 2 комитетов, дважды в течение календарного месяца отсутствует на заседании комитета по неуважительной причине, а член Парламента, являющийся членом одного комитета, один раз в течение календарного месяца отсутствует на заседании комитета по неуважительной причине, у них за пропуск по неуважительной причине соответственно каждого следующего заседания удерживается из заработной платы сумма в размере 10 процентов.

12. В случае пропуска членом Парламента по неуважительной причине более двух пленарных заседаний в течение очередной сессии Парламента за каждый пропуск заседания, а также за пропуск каждого пленарного заседания по неуважительной причине в течение внеочередной сессии у него удерживается из заработной платы сумма в размере 10 процентов.

13. В случае непрохождения членом Парламента в течение дня пленарного заседания какой-либо из регистраций, за каждый такой случай у него удерживается из заработной платы сумма в размере 5 процентов (но не более 10 процентов суммы заработной платы за день), кроме случая, предусмотренного пунктом 7 статьи 87 настоящего Регламента, и случая пропуска пленарного заседания. Ответственность, предусмотренная настоящим пунктом, возлагается на члена Парламента в случае непрохождения им более чем четырех регистраций в течение календарного месяца.

14. Если председатель комитета по неуважительной причине в течение календарного месяца дважды подряд не созовет заседание комитета, у него удерживается из заработной платы сумма в размере 50 процентов. Бюро Парламента рассматривает причину непроведения заседания комитета и в случае повторения указанного факта в течение той же сессии правомочно в установленном порядке поставить на пленарном заседании Парламента вопрос об отстранении председателя комитета от должности.

15. В случаях, предусмотренных пунктами 6, 8 и 11–13 настоящей статьи, если общий размер суммы, подлежащей удержанию из заработной платы члена Парламента, превышает 50 процентов его заработной платы, в разовом порядке из его заработной платы за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц будет удержана сумма в размере 50 процентов заработной платы, а остальная часть суммы будет удержана в следующем месяце. При этом в отношении удерживаемой суммы в следующем месяце применяется принцип удержания нарастающим итогом. В случае прекращения полномочий члена Парламента до полного удержания суммы из его заработной платы, подлежащей удержанию, в отношении него возникает правомочие требования не более 50 процентов, в том числе, с учетом пропорциональности заработной платы за отработанные дни.

16. Комитет Парламента по процедурным вопросам не позднее 15 числа месяца, следующего за каждым календарным месяцем, составляет список членов Парламента, к которым должна применяться мера ответственности, предусмотренная пунктами 11–13 настоящей статьи, и направляет его в Департамент финансового обеспечения Аппарата Парламента для удержания суммы из заработной платы за соответствующий месяц или не позднее чем за следующий месяц.

17. Комитет Парламента по процедурным вопросам ежемесячно составляет список членов Парламента, отсутствовавших на заседаниях комитетов, с указанием количества пропущенных каждым из них заседаний и дат пропуска и обеспечивает опубликование этого списка на веб-странице Парламента.

18. Комитет Парламента по процедурным вопросам к концу каждой сессии Парламента оставляет список членов Парламента, отсутствовавших на пленарных заседаниях Парламента, с указанием в нем количества пропущенных каждым из них заседаний и дат пропуска и обеспечивает опубликование этого списка на веб-странице Парламента.

Статья 230. Протест по поводу меры ответственности

Член Парламента, к которому была применена форма воздействия, предусмотренная пунктами 6–14 статьи 229 настоящего Регламента, вправе вносить обоснованный протест в письменной форме. Решение по вопросу протеста принимает Председатель Парламента.

Статья 231. Нарушение настоящего Регламента другими должностными лицами и санкции

1. Ответственность за нарушение настоящего Регламента в порядке, установленном этим же Регламентом, возлагается на должностных лиц, подотчетных Парламенту, а также на других должностных лиц, которым вменяется в обязанность участие в деятельности Парламента.

2. Вопрос об ответственности должностного лица ставится за совершение следующих нарушений:

а) когда оно, будучи приглашенным на рассмотрение вопроса в Парламенте, не явилось;

б) в случае нарушения им процедуры, установленной для дачи ответа на вопрос/запрос члена Парламента;

в) в случае предоставления Парламенту искаженной или неверной информации;

г) в случае невыполнения им постановлений и рекомендаций Парламента;

д) в случае создания препятствий члену Парламента в осуществлении полномочий, предоставленных настоящим Регламентом и другими законодательными и подзаконными нормативными актами Грузии.

3. Лицо, приглашенное на заседание Бюро Парламента, комитета, пленарное заседание или заседание комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, обязано соблюдать порядок во время заседания. Ему запрещается осуществлять действия, препятствующие выполнению функций Парламентом или членом Парламента. В ходе заседания оно должно воздерживаться от выражения личного отношения к происходящим событиям. Гости, нарушающие порядок, могут быть удалены из зала заседаний Бюро Парламента, зала заседаний комитета, зала заседаний или из зала заседаний комиссии, предусмотренной настоящим Регламентом, председательствующим на заседании.

4. Комитет Парламента по процедурным вопросам рассматривает каждый из случаев, предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи, и передает вопрос Бюро Парламента для надлежащего реагирования.

5. В случае, предусмотренном пунктом 2 настоящей статьи, Парламент в отношении должностных лиц (за исключением членов Правительства Грузии) прибегает к следующим формам реагирования:

а) принимает постановление или резолюцию с целью применения к конкретному должностному лицу мер реагирования за нарушение;

б) обращается к руководителю государственного ведомства с рекомендацией об ответственности должностного лица, находящегося в его подчинении.

Статья 232. Совет по этике и Кодекс этики члена Парламента

1. Этические стандарты поведения члена Парламента определяются Кодексом этики члена Парламента, который Парламент утверждает постановлением.

2. Член Парламента обязан содействовать соблюдению норм парламентской этики.

3. Парламент на срок действия своих полномочий, в 2-месячный срок после признания полномочий постановлением создает Совет по этике. В этом постановлении должна указываться численность членов Совета по этике. Состав Совета по этике определяется пропорционально представительству фракций и численности входящих в парламентское Большинство внефракционных членов Парламента и входящих в парламентскую оппозицию внефракционных членов Парламента. Квоты пропорционального представительства могут определяться также в порядке, установленном пунктом 7 статьи 32 настоящего Регламента. При этом представительство парламентского Большинства в Совете по этике не должно превышать половины членов Совета по этике.

4. Квоты пропорционального представительства в Совете по этике в недельный срок после принятия постановления о создании Совета по этике определяет Комитет Парламента по процедурным вопросам и утверждает Бюро Парламента. Член Совета по этике, выдвинутый фракцией, подлежит ротации раз в год. Сразу после истечения указанного срока соответствующая фракция обязана представить нового члена с соблюдением квот пропорционального представительства, предусмотренных настоящим пунктом.

5. Соответствующие фракции в недельный срок после утверждения квот пропорционального представительства представляют Бюро Парламента лиц, выдвинутых в качестве членов Совета по этике, в соответствии с указанными квотами.

6. Парламент принимает состав Совета по этике к сведению, что оформляется в виде протокольной записи.

7. Порядок деятельности Совета по этике определяется и организационные вопросы регулируются Кодексом этики члена Парламента и Положением о Совете по этике.

8. С целью организационно-технического обеспечения деятельности Совета по этике создается секретариат Совета по этике, структура, функции и порядок работы которого определяются Положением о Совете по этике.

9. Жалобы, поданные в Совет по этике Парламента соответствующего созыва, Совету по этике Парламента следующего созыва не передаются.

Раздел IX. Аппарат Парламента и охрана Парламента

Глава XXX. Аппарат Парламента и охрана Парламента

Статья 233. Полномочия Аппарата Парламента

1. Аппарат Парламента осуществляет правовое, организационное, аналитическое, исследовательское, документальное, информационное, финансовое и материально-техническое обеспечение деятельности Парламента.

2. К полномочиям Аппарата Парламента относятся также управление бюджетом Парламента в пределах своей компетенции и представительство Парламента в экономических, трудовых, правовых и других отношениях, осуществление его прав и исполнение обязанностей.

3. Структура, полномочия и порядок деятельности Аппарата Парламента определяются настоящим Регламентом и Положением об Аппарате Парламента.

4. Положение об Аппарате Парламента по представлению Начальника Аппарата Парламента утверждает Председатель Парламента.

Статья 234. Руководство Аппаратом Парламента

1. Аппаратом Парламента руководит Начальник Аппарата Парламента.

2. Начальника Аппарата Парламента назначает на должность и освобождает от должности Председатель Парламента.

3. Начальник Аппарата Парламента не может быть членом Парламента.

4. Начальник Аппарата Парламента является должностным лицом Парламента.

5. У Начальника Аппарата Парламента имеются не более 3 заместителей. Вопрос, касающийся численности заместителей Начальника Аппарата Парламента, по представлению Начальника Аппарата Парламента решает Председатель Парламента.

6. Заместителя Начальника Аппарата Парламента по представлению Начальника Аппарата Парламента назначает на должность и освобождает от должности Председатель Парламента.

Статья 235. Структура Аппарата Парламента

1. В состав Аппарата Парламента в виде структурных единиц входят департаменты, служба мандатури, кабинет Председателя Парламента, аппараты комитетов Парламента, аппараты фракций, секретариаты первого заместителя и заместителей Председателя Парламента, секретариат лидера парламентского Большинства, Бюджетный офис Парламента, бюро делегатов от округов.

2. Аппарат комитета Парламента является постоянно действующей структурной единицей Аппарата Парламента, подведомственной комитету, которая создана для обеспечения деятельности комитета.

Статья 236. Положения и правила

1. Положения об Аппарате Парламента, его департаментах, службе мандатури и кабинете Председателя Парламента по представлению Начальника Аппарата Парламента утверждает Председатель Парламента.

2. Положение об аппарате комитета Парламента после согласования Начальником Аппарата Парламента с председателем соответствующего комитета, по представлению Начальника Аппарата Парламента утверждает Председатель Парламента.

3. Структуру и штатное расписание Аппарата Парламента по представлению Начальника Аппарата Парламента утверждает Председатель Парламента.

4. Начальников департаментов Аппарата Парламента и их заместителей, руководителя службы мандатури и начальника кабинета Председателя Парламента назначает на должность и освобождает от должности Председатель Парламента в порядке, установленном Законом Грузии «О публичной службе».

5. Публичных служащих Аппарата Парламента (за исключением публичных служащих, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, и начальника Бюджетного офиса Парламента) назначает на должность и освобождает от должности Начальник Аппарата Парламента в порядке, установленном Законом Грузии «О публичной службе». Других лиц, работающих в Аппарате Парламента, назначает на должность и освобождает от должности Начальник Аппарата Парламента в порядке, установленном Органическим законом Грузии «Трудовой кодекс Грузии».

6. Квалификационные требования, предъявляемые к лицам, работающим в Аппарате Парламента, определяются законодательством Грузии и правовым актом Председателя Парламента.

7. Права и обязанности профессиональных публичных чиновников Аппарата Парламента определяются законодательством Грузии, Положением об Аппарате Парламента, положением о соответствующей структурной единице Аппарата Парламента и описанием работы.

8. Права и обязанности лиц, работающих по административному договору, и лиц, работающих по трудовому договору, определяются соответствующими договорами.

9. Описания работ по согласованию с начальником соответствующей структурной единицы Аппарата Парламента, а в аппаратах комитетов – по согласованию с председателями соответствующих комитетов утверждает Начальник Аппарата Парламента.

10. Допускается прохождение стажировки в Аппарате Парламента. Порядок прохождения стажировки в Аппарате Парламента по представлению Начальника Аппарата Парламента утверждает Председатель Парламента.

11. Начальник Аппарата Парламента утверждает порядок проведения экскурсий во Дворце Парламента.

Статья 237. Бюджетный офис Парламента

1. В целях обеспечения Парламента, комитетов, фракций, внефракционных членов Парламента и Аппарата Парламента финансовой, бюджетной и другой аналитической информацией экономического характера в структуре Аппарата Парламента создается Бюджетный офис Парламента.

2. Начальника Бюджетного офиса Парламента по представлению Председателя Финансово-бюджетного комитета Парламента на 5-летний срок назначает на должность и освобождает от должности Председатель Парламента. Одно и то же лицо может быть назначено на должность начальника Бюджетного офиса Парламента только дважды подряд.

3. Сотрудников Бюджетного офиса Парламента (кроме лица, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи) в соответствии с Законом Грузии «О публичной службе» назначает на должность и освобождает от должности Начальник Аппарата Парламента.

4. Структура и порядок деятельности Бюджетного офиса Парламента определяются Положением о Бюджетном офисе Парламента, которое по представлению начальника бюджетного офиса Парламента или (и) наблюдательного совета Бюджетного офиса Парламента утверждает Председатель Парламента.

5. Координацию деятельности Бюджетного офиса Парламента осуществляет наблюдательный совет Бюджетного офиса Парламента. В состав наблюдательного совета Бюджетного офиса Парламента по должности входят Председатель Парламента и Председатель Финансово-бюджетного комитета, а остальных членов наблюдательного совета на основании предварительных консультаций с фракциями и внефракционными членами Парламента назначает Председатель Парламента с учетом того, чтобы в наблюдательном совете было представлено по меньшей мере по одному члену от каждой фракции. Наблюдательным советом Бюджетного офиса Парламента руководит Председатель Парламента. Полномочия и порядок деятельности наблюдательного совета Бюджетного офиса Парламента определяет Председатель Парламента.

6. Бюджетный офис Парламента подотчетен наблюдательному совету Бюджетного офиса Парламента, которому он представляет годовой отчет о своей деятельности, а Финансово-бюджетному комитету Парламента он дважды в год, в 10-дневный срок после завершения весенней сессии и осенней сессии предоставляет в письменной форме информацию о деятельности, осуществленной в соответствующий сессионный период.

Статья 238. Страхование жизни и здоровья сотрудников Аппарата Парламента

1. Страхование жизни и здоровья сотрудников Аппарата Парламента является обязательным.

2. Решение по вопросу о страховании жизни и здоровья сотрудников Аппарата Парламента по рекомендации казначейского совета Парламента принимает Председатель Парламента.

Статья 239. Охрана Парламента

1. Охрану Парламента и членов Парламента обеспечивает Специальная служба государственной охраны в порядке, установленном законодательством Грузии.

2. Аппарат Парламента совместно со Службой охраны Парламента разрабатывает режим соблюдения безопасности во Дворце Парламента и на прилегающей к нему территории, который утверждает Председатель Парламента.

3. Во Дворце Парламента не допускается ношение огнестрельного оружия и холодного оружия, в том числе, членами Парламента. Исключение из данного правила определяется законодательством Грузии и режимом соблюдения безопасности во Дворце Парламента и на прилегающей к нему территории.

4. Для обеспечения режима соблюдения безопасности во Дворце Парламента и на прилегающей к нему территории Парламент правомочен перепроверять в электронной базе данных юридического лица публичного права – Агентства развития государственных сервисов следующие персональные данные лиц: имя, фамилия, личный номер, адрес по месту регистрации, гражданство, фотокарточка, данные идентификационного документа.

Раздел X. Переходные и заключительные положения

Глава XXXI. Переходные и заключительные положения

Статья 240. Переходные положения

На все законодательные предложения, представленные Парламенту до введения настоящего Регламента в действие, которые пока не рассмотрены, распространяется действие статьи 100 настоящего Регламента.

Статья 241. Создание парламентской политической группы до признания полномочий Парламента, избранного в результате выборов 2028 года, права и порядок деятельности парламентской политической группы

1. До признания полномочий Парламента, избранного в результате выборов 2028 года, не менее 3 членов Парламента, избранных по представлению одной политической партии, могут в соответствии с требованиями, установленными настоящим Регламентом для создания фракции (кроме требования, касающегося минимального числа членов Парламента), создать парламентскую политическую группу (далее – политическая группа), если они были выдвинуты политической партией в качестве беспартийных кандидатов в члены Парламента или если они оставят членство соответствующей политической партии. Объединение в одну политическую группу членов Парламента, представленных различными политическими партиями, не допускается.

2. Политическая группа создается в порядке, установленном настоящим Регламентом для образования фракции. Политическая группа упраздняется в порядке, установленном настоящим Регламентом для упразднения фракции, в случае, если в составе политической группы осталось менее 3 членов Парламента. Объединение члена Парламента в политической группе и выход или исключение члена политической группы из состава политической группы осуществляются соответственно согласно правилам, установленным настоящим Регламентом для объединения члена Парламента во фракции и выхода или исключения члена фракции из фракции.

3. Политическая группа пользуется теми же правами, что и фракция, за исключением прав, определенных для фракции Конституцией Грузии. На деятельность политической группы распространяются нормы законодательства Грузии, регулирующие вопросы, связанные с деятельностью фракции (в том числе статья 55 настоящего Регламента), за исключением случая, когда указанные нормы одновременно являются конституционными нормами. Председатель политической группы вправе присутствовать на заседании Бюро Парламента с правом совещательного голоса.

4. Руководителем политической группы является председатель политической группы. У председателя политической группы может быть заместитель. Председатель политической группы и заместитель председателя политической группы являются должностными лицами Парламента и пользуются теми же правами, что и соответственно председатель фракции (в том числе, правом, предусмотренным подпунктом «г» пункта 2 статьи 16 настоящего Регламента), кроме прав, определенных Конституцией Грузии для председателя фракции, и заместитель председателя фракции. Председатель политической группы, заместитель председателя политической группы не вправе занимать другую парламентскую должность. Председатель политической группы вправе не быть членом Комитета Парламента. Если в состав политической группы входят более 6 членов Парламента, у председателя политической группы могут быть 2 заместителя, а если число членов политической группы менее 7, – один заместитель.

5. До признания полномочий Парламента, избранного в результате выборов 2028 года, член Парламента может объединяться только в одной политической группе. При этом член политической группы не может быть одновременно членом фракции.

6. До признания полномочий Парламента, избранного в результате выборов 2028 года, если политическая группа не удовлетворяет требованиям пункта 2 статьи 50, пункта 3 статьи 51 настоящего Регламента и пунктов первого и 5 настоящей статьи, ей отказывается в регистрации. Политическая группа, которой было отказано в регистрации, вправе ставить вопрос о правомерности соответствующего решения Бюро Парламента на пленарном заседании Парламента.

7. До признания полномочий Парламента, избранного в результате выборов 2028 года, член Парламента, не объединившийся во фракции или политической группе, именуется внефракционным членом Парламента.

Статья 242. Заключительные положения

1. С введением настоящего Регламента в действие объявить утратившим силу Регламент Парламента Грузии от 6 декабря 2018 года (Сакартвелос саканонмдебло мацне (www.matsne.gov.ge), 14.12.2018, регистрационный код: 010190030.06.001.016054).

2. Правовые акты, изданные на основании законодательного акта, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, сохраняют юридическую силу до их соответствия настоящему Регламенту.

3. Настоящий Регламент ввести в действие с 1 июля 2025 года.

Председатель Парламента Грузии Шалва Папуашвили

Тбилиси,

13 мая 2025 г.

№ 536-IIმს-XIმპ