ინფორმირებული თანხმობა” რა არის (3 მუხლში წერია ცოტა სხვანაირად)
2. ვინ არის მონაცემთა სუბიექტი- ფიზიკური პირი
3.ვინ ახორციელებს ზედამხედველობას.. - პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახური
4. რა ვადაში უნდა გასცეს პასუხი ორგანიზაციამ მონაცემთა სუბიექტს, მიმართვაზე მონაცემში არაზუსტი/შეცდომის გამოსწორების შესახებ
-
5.რა მიზანს ემსახურება მონაცემთა ტექნიკური და ორგანიზაციული უსაფრთხოების ზომები
-ადამიანის უფლებების, ოჯახური ცხოვრების ხელშეუხებლობას (რაღაც ესეთი ეწერა)
6.პერსონალური მონაცემი არის- ნებისმიერი ინფორმაცია რითიც შეიძლება პირის იდენტიფიცირება
7.რა მოთხოვნა აქვს ორგანიზაცას მონაცემების ავტომატური დამუშავებისას
-
8.მონაცემების დამუშავების მიზეზის აღარ არსებობის შემთხვევაში მონაცემები უნდა განადგურდეს
-დაუყივნებლივ
9.
10.
რაღაცა ორგანიზაცია იყო ვაკანსიას აცხადებდა დასაქმების კანდიდატის მონაცემები დაამუშავეს,ასევე ეროვნებასთან მიმართებითაც და აღნიშნა რომ ეროვნებაზე იმიტო დაამუშავა რომ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან კომუნიკაცია ყოფილიყო მარტივი მაგალითად თუ აზერბაიჯანელი იქნებოდა კლიენტი აზერბაიჯანელი ეროვნების კანდიდატი იქნებოდა უფრო მისაღები
მერე უვადოდ შეინახა მონაცემები და თქვარომ იმიტო შებინახე შემდგომში თუ იქნებოდა ვაკანსია რომ დაესაქმებინათ გაეთვალისწინებინათ
კიდე შპს X და Y თან ჰქონდა დადებული გარიგება
4-6-16 მუხლი გამოვიყენე
ოჯახში ძალადობა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და სერიოზული ძალადობაა,რომელიც მოიცავს საზოგადოების ყველა ფენას. მისი ძირითადი და უმნიშვნელოვანესი მახასიათებელი არის ის, რომ ხდება ერთმანეთთან დაკავშირებულ პირებს შორის - ოჯახის წევრებს შორის.ოჯახში ძალადობა გულისხმობს ოჯახის ერთი წევრის მიერ, მეორის კონსტიტუციური უფლებების უხეშ დარღვევას ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, ეკონომიკური, სექსუალური ძალადობით, უგულვებელყოფითა და იძულებით. იმისათვის რომ ქმედება ჩაითვალოს ოჯახში ძალადობად, მას უნდა ახასიათებდეს პირველრიგში ის, რომ ხდებოდეს ოჯახის წევრებს შორის, ოჯახში ძალადობა არ შემოიფარგლება ერთჯერადი აქტით და ახასიათებს ზრდის ტენდენცია და განმეორებითობა, ასევე მას ახასიათებს ძალთა ასიმეტრია, ანუ მოძალადე ყოველთვის უფრო ძლიერია ფიზიკურად ან აქვს სხვა რაიმე უპირატესობა ვიდრე მსხვერპლი, ასევე ოჯახში ძალადობა უდიდეს გავლენას ახდებს სხვა ოჯახის წევრებზე, განსაკუთრებუთ წრასრულწლოვნებზე და მის შედეგად დაზარალებული ყველაზე ხშირად არის ქალი რაც თავისთავად ნიშნავს რომ ყველაზე უარყოფით გავლენას ახდენს ქალებზე.
თემა2
ძალადობის ფაზები და დინამიკა
ოჯახში ძალადობის წარმოსადგენად რამდენჯმს მოდელი არსებობს თუმცა ყველაზე გავრცელებულია ლენორ უოლკერის ძალადობის ციკლის თეორია რომელიც ძალადობის 3 ფაზას მოიცავს,ესენია:
1 - ეს არის დაძაბულობის ზრდა. ეს ფაზა ხასითადება იმით რომ პიროვნებებს შორის იზრდება დაძაბულობა. ამ დროს სავარაუდო მსხვერპლი ცდილობს,რომ თავიდან აირიდოს ეს და დაამშვიდოს პოტენციური მოძალადე. ეს ფაზა აეიძლება გაგრძელდეს წლები ან თვეები
2 - ეს არის სერიოზული ინციდენტი და ამდროს უკვე მსხვერპლს არ შეუძლია სიტუაციის კონტროლი და იძულებულია სხვადასხვაგვარად ეცადოს თავის დაცვას. ეს ფაზა შეიძლება გაგრძელდეს 2-24 საათის განმავლობაში.
3 - ფაზა არის ე.წ თაფლობის თვე. მეორე ფაზის ანუ ძალადობის სერიოზული ინციდენტის შემდეგ მოძალადე ცდილობს გამოისყიდოს თავის დანაშაული, ითხოვს პატიებას, შერიგებას, მსხვერპლსაც უჩნდება ნდობა და გონია,რომ მოძალადე იცვლება, თუმცა არა, დროის გასვლასთან ერთად ძალადობის ხარისხიც და სიხშირეც მატულობს. ამიტომაც ძალადობის ეს მოდელი წრიულად არის გამოხატული,რაც იმის მანიშნებელი,რომ მესამე ფაზის შემდეგ ყველაფერი ისევ ახლიდან იწყება.
ეს არის ე.წ ძალადობის ბორბალი.
თემა 3
ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის სამართლებრივი მექანიზმი 126-ე პრიმა მუხლის განმარტება.
სისხლის სამართლის კოდექსში ცალკე შემადგენლობად არის განსაზღვრული ოჯახში ძალადობა, რომელიც რეგულირდება 126ე პრიმა მუხლით. ამ მუხლის თანახმად, ოჯახში ძალადობა არის ოჯახის ერთი წევრის მიერ მეორის მიმართ ძალადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, მუქარა, შანტაჟი, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი და ტანჯვა.
126 პრიმა მუხლი აერთიანებს ორ ქმედებას ესენია:
ფიზიკური ძალადობა და ფსიქოლოგიური ძალადობა.
ძალადობაში უნდა მოვიაზროთ როგორც ცემა, ასევე სხვაგვარი ძალადობა.
126ე პრიმა მუხლით კვალიფიკაციისათვის საკმარისია, რომ ფიზიკურ ძალადობას ერთჯერადი ხასიათი ჰქონდეს. ხოლო რაც შეეხება ფსიქოლოგიურ ძალადობას, იგი უნდა ხორციელდებოდეს სისტემატურად და არარის საკმარისი ერთჯერადი ფაქტი.
126ე პრიმა მუხლით განსაზღვრულიქმედებისათვის აუცილებელია შემდეგი გარემოებების ერთობლიობა.
1.ძალადობა უნდა იყოს ფიზიკური ან ფსიქოლოგირი.
2.ძალადობამ შედეგად უნდა გამოიწვიოს ფიზიკური ტკივილი ან ტანჯვა.
3.იგი არ უნდა შეიცავდეს სხვა დანაშუალის ნიშნებს ანუ არ უნდა გამოიწვიოს სსკ-ის 117ე, 118ე ან 122ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი.
ხოლო რაც შეეხება ფიზიკურ ძალადობას, ის გულისხმობს ცემას ან სხვაგვარ ძალადობას. ცემაში იგულისხმება პირის სხეულზე ერთდროულად რამდენიმეჯერ დარტყმა, უშუალოდ, ქმედების განხორციელების მომენტში მაგალითად: სახეში ორჯერ გარტყმა, ფეხის რამდენჯერმე ჩარტყმა, ხოლო სხვაგვარი ძალადობა ნიშნავს ერთჯერადად განხორციელებულ აქტს მაგალითად: სახეში ხელის ერთხელ გარტყმა, თმების მოქაჩვა და ა.შ. ორივე შემთხვევაში აუცილებელია მსხვერპლმა განიცადოს ფიზუკური ტკივილი,მაგრამ ეს არ უნდა იწვევდეს ჯანმრთელობის მსუბუქი დაზიანებაც კი.
ფსიქოლოგიური ძალადობა გულისხმობს,შეურაცხყოფას, შანტაჟს დანმცირებას,რომელსაც აქვს სისტემური ხასიათი და მისი შედეგია ტანჯვა. სისტემატურობა,გულისხმობს დროის მცირე მონაკვეთში ჩადენილ ორზე მეტ მოქმდებას.
126ე პრიმა მუხლი მოიცავს 5დამამძიმებელ გარემოებას ესენია:
1.წინასწარი შეცნობით არასრულწლოვანის, უმწრო მდგომარეობაში მყოფის, შეზღუდული შესაძლებლობების მქკნე პირის ან ორსული ქალის მიმართ,
2.არასრულწლოვნის თანდასწრებით მისივე ოჯახია წევრის მიმართ
3.ორი ან მეტი პირის მიმართ
4.ჯგუფურად
5.არაერთგზის
თემა 4
განსხვავება 126ე პრიმა და 126ე მუხლს შორის განსხვავება.
ოჯახური ძალადობის მიზნებისათვის 126ე მუხლს ვიყენებთ მაშინ,როდესაც ფიზიკურ ძალადობას აქვს სისტემატური ხასიათი. სსკ-ის 126ე მუხლის თანახმად დასჯად ქმედებას წარმოდგებს ცემა ან სხვაგვარი ძალადობა, რომელმაც დაზარალებულის ფიზიკური ტკივილი გამოწივია,მაგრამ არ აღმოცენდა 120 მუხლით გათვალსიწინებული შედეგი, ამ შემთხვევაში ქმედება ხორციელდება იმ პირებს შორის,რომლებიც არარიან ოჯახია წევრები,შესაბამისად თუ ოჯახის ერთი წევრი მეორეზე სისტემატურად ძალადობს ფიზიკურად, კვალიფიკაცია მოხდება 11პრიმა-126ე მუხლის 1’2 ნაწილით.
126 პრიმა არის ერთჯერადი ძალადობა და სისტემატიური ფსიქოლოგიური
126 არის მრავალჯერადი ძალადობა,ოჯახში ძალადობის დროს იქნება 11 პრიმა
126 პრიმა მუხლის დამამძიმებელი გარემოებები:
1.წინასწარი შეცნობით არასრუწლოვანის,უმწეო მდგომარეობაში მყოფის,ასევე შეზღუდული შესაძლბელობების მქონე პირის ან ორსული ქალის მიმართ
2.არასრუწლოვანის თანდასწრებით მისი ოჯახის წევრების მიმართ
3.ორი ან მეტი პირის მიმართ
4.ჯგუფურად
თემა 5
ძალადობის ფორმები
ფიზიკური ძალადობა - მასში იგულისხმევა ცემა, წამება, ჯანმრთელობის დაზიანება, თავისუფლების უკანონო აღკვეთა ან სხვა ისეთი მოქმედება რომელიც იწვევს ფიზიკურ ტკივილს ან ტანჯვას. ასევე ჯანმრთელობის მდგომარეობასთაბ დაკავშირებული მოთხოვნების დაუკმაყოფილებლობა რაც იწვევა მსხვერპლის ჯანმრთელობის დაზიანებას ან სიკვდილს.
ფსიქოლოგიური ძალადობა - შეურაცხყოფა, მუქარა, შანტაჟი თავისუფლების უკანონო აღკვეთა ან სხვა ისეთუ მოქმედება, რომელიც იწვევს ადამიანის პატივისა და ღირსების შელახვას. ფსიქოლოფიური ძალადობა გულისხმობს ისეთ ქცევებს, რომლის მიზანიც არის აკონტროლოს, მართოს მსხვერპლის მოქმედებები და მსხვერპლი დაიმორჩილოს. მისი მიზანია მსხვერპლმა დაკარგოს საკთარი თავის რწმენა და მასზე მოძალადებემ მოიპოვოს სრული კონტროლი. ფსიქოლოგიური ძალადობა არის ყველაზე გავრცელებული ძალადობა, თუმცა მისი იდენთიფიცირება რთულია,ვინაიდან ესე აშკრა სამსილი არ არსებობს საიმისდ,რომ ფაქტი აღწერილი იყოს,მაგალითად სფიქოლოგიური ძალადობის დროს მსხვერპლზე არ რჩება ნაკვალევი ან სამხილი.
იძულება - ეს არის ადამიანის ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური იძულება შეასრულოს ან არ შეასრულოს ისეთი მოქმედება რომლის შესრულებაც ან შესრულებისგან თავის შეკავება მისი უფლებაა.
სექსუალური ძალადობა - სქესობრივი კავშირი ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან მსვერპლის უმწეო მდგომარეობის გამოყენებით. ასევე სქესობრივი კავშირი, სექსუალური ხასიათის ქმედება ან გარყვნილი ქმედება არასრულწლოვნის მიმართ
ეკონომიკური ძალადობა - ქმედება რომელიც იწვევს საკვებით, საცხორებელი და ნორმალური პირობებით უზრუნველყოფის, საკუთრების, შრომის უფლების შეზღუდვას, ასევე თანასაკუთრებაში არსებული ქონებით სარგებლობის უფლების შეზღუდვას ამით უარესდება პირია ეკონომიკური მდგომარეობა.
არასრულწლოვანის კანონიერი ინტერესების უგულებელყოფა - მშობლის, ან სხვა კანონიერი წარმომადგენლის მიერ არასრულწლოვნის ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური საჭიროებების დაუკმაყოფილებლობა, საფრთხისგან დაუცველობა, საბაზისო განათლების უფლების შეზღუდვა და ა.შ თუკი მშობელს ან სხვა კანონიერ წარმომახგენელს აქვს სათანადო ინფორმაცია და ხელი მიუწვდება შესაბამის მომსახურებაზე.
თემა 6
სექსუალური შევიწროვება და მისგან დაცვის სამართლებრივი მექანიზმები
სექსუალური შევიწროვება არის დისკრიმინაციის ერთერთი ფორმა.
სექსუალური შევიწროვება არის სექსუალური ხასიათის ნებისმიერი არასასურველი სიტყვიერი ან არასიტყვიერი, ან ფიზიკური ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავს ან იწვევს პირის ღირსების შელახვას და მისთვის დამაშინებელი, მტრული გარემოს შექმნას. სექსუალური შევიწროვება შეიძლება გამოვლინდეს შემდეგი ფორმებით:
1.ფიზიკური ქცევა- არასასურველ შეხება სხეულის სხვადასხვა ადგილას, ფიზიკური ფორმა შეიძლება მოიცავდეს კოცნას, ჩქმეტას,ჩახუტებას და ა.შ
2.სიტყვიერი ანუ ველბარული - ქცევა გამოიხატება სექსუალური შინაარის ფრაზების თქმაში, შეურაცხმყოფელი შენიშვნებისა და კომენტარების გაკეთებაში
3.არასიტყვიერი, ანუ ვერბალური ქცევა - ნიშნავს სექსუალური ხასიათის ქცევა ჟესტიკულაციის გამოყენებით, ან კონკლუდენტური მოქმედებით განხორციელებულ ქმედებას,მაგალითად: სექსუალური ხასიათის ფოტოების ან ვიდეოების ჩვენება, წერილების გაგზავნა.
სექსუალური შევიწროვების დასადგენად მნიშვნელოვანია არსებობდეს შემდეგი გარემოებები ერთობლივად :
1. ადგილი უნდა ჰქონდეს სექსუალური ხასიათის ქცევას
2. ჩადენილი უნდა იყოს საჯარო სივრცეში
3. არასასურველი უნდა იყოს იმ პირისთვის ვის მიმართაც არის განხორციელებეული
4. მიზნად უნდა ისახავდეს ან იწვევდეს პირის ღირსების შელახვას
5. უნდა ქმნიდეს დამაშინებელ მტრულ დამამცირებელ ან შეურაცხმყოფელ გარემოს ადრესატისათვის.
სექსუალური შევიწროვება დასაქმების ადგილზე
სამუშაო ადგილზე შევიწროვებაა,როდესაც ხდება ცალკეული პირის მინართ სხვებთან შედარებით არახელსაყრელი გარემოს შექმნა, კონკრეტულ შემთხვევაში იგი ვლინდება არასასურველი მზერით, შეურაცხმყოფელი ხუმრობით, და ა.შ.
სექსუალური შევიწროვრბის ორი ძირითადი სახე არსებობს :
1. მომსახურება მომსახურების სანაცვლოდ, რომელიც ითვალისწინება სექსუალური ხასიათის მოთხოვნის არსებობას ქმედებაში და მისი მიზანია გავლენა მოახდინოს ადამიანის სამსახურსა და კარიერაზე, ამდროს ხდება ძალაუფლების ბოროტად გამოყენება, ეს ხდება მაშინ როდესაც ხდება სამსახურეობრივი წახალისება, დაწინაურება, ხელფასის გაზრდა,სექსუალური კავშირის სანაცვლოდ.
ასევე შეიძლება სექსუალურ კავშირზე უარმა გავლენა მოახდინის პირის სამსახურეობრივ მოვალეობაზე.
2. ეს არის მტრული გარემოს შექმნა. მსხვერპლისათვის იქმნება არასასრუველი გარემო თუმცა არ გვხვდება სექსუალური ურთიერთობის მოთხოვნის ელემენტი.
სამუშაო ადგილზე სექსულაური შევიწროების დროს მსხვერპლს შეუძლია მიმართოს:
1.სასამართლოს 2.სახალხო დამცველს 3.მის ორგანიზაციაში არსებულ შიდა რეგულისების გასაჩივრების მექანიზმი
სექსუალური შევიწროება საჯარო სივრცეში
საჯარო სივრცეში სექსუალური შევიწროება განისაზღვრა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად -166’ მუხლით.
166’ მუხლი - საზოგადოებრივ ადგილებში პირის მიმართ არარასურველი სექსუალური ხასიათის ქცევა.პირის პასუხსიმგებლობა მძიმდება თუ სამართლადარღვევა ჩადენილი იქნება განმეორებით - ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში,წინასწარი შეცნობით არასრწულოვანის,უმწეო მდგომარეობაში მყოფი ადამიანის,ორსული ქალის,შშმ პირის მიმართ ან არასრუწლოვანის თანდასწრებით,ასევე ორი ან მეტის პირის მიმართ.ჯარიმის ოდენობა იზრდება და ყველაზე მძიმე დამამძიმებელი გარემოებების შემთხვევაში ჯარიმასთან ერთად გათვალისწინებულია გამოსასწორებელი სამუშაო 1 თვის განმავლობაში ან ადმინისტრაციული პატიმრობა (10დღე).
ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის მიზნებისთვის სექსუალური შევიწროების დასასდგენად მნიშვნელოვანია აშკარა გარემოებების არსებობა:
1.ადგილი უნდა ქონდეს სექსუალურ ქცევას
2.ჩადენილი უნდა იყოს საჯარო სივრცეში
3. არასასურველი უნდა იყოს იმ პირის მიმართ ვის მიმართაც ხორციელედება
4.მიზნად უნდა ისახავდეს იმ პირის ღირსების შელახვას
5.უნდა ქმნიდეს მტრული,დამამცირებელი,ასევე ღირსების შემლახველი შეურაცმყოფელი გარემოებების შექმნას.
სექსუალური შევიწროება უნდა იყოს საჯაროდ ხელმისაწვდომი(ნებისმიერ პირს აქვს ყოფნის უფლება),ეს შესაძლოა იყოს ღია ან დახურული:
ღია სივრცე - ქუჩა,ეზო,პარკი
დარუხული სივრცე - კაფე,რესტორანი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი და.აშ
შევიწროვების მექანიზმები
ნებისმირ პირს, რომელიც მსხვერპლად მიიჩნევს თავს, უფლება აქვს სასამართლოში შეიტანოს სარჩელი. პირის უფლება აქვს მოითხოვოს დისკრიმინსციული ქმედების შეწყვეტა ან მისი შედეგების აღმოფხვრა, ან მატერიალური ან მორალური ზიანის ანაზღაურება. სასამარათლო სარჩელის შეტანიდან 3დღის ვადაში განიხილავს წარმოებაში მიღების საკითხს, ასევე მოსარჩელეს აძლევს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად 3დღის ვადას, თუ წარმოებაში არ მიიღებს მაშინ ეს საჩივრდება კერძო საჩივრით სააპელაციო სასამართლოში მოსარჩელის მიერ მისი გაცნობიდან 3დღის ვადაში. თუ საჩივარი დაკმაყოფილდა სააპელაციო სასამართლო საქმეს უბრუნენს პირველი ინსტანციის სასამარათლო საქმის განხილვის შედეგდ სასამართლოს გამოაქვს გადაწყვეტილება დისკრიმინსციის ფაქტის დადასტურების ან სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.
მეორე მექანიზმი არის სახალხო დამცველისათვის მიმართვა. მისთვის მიმართვის ხანდაზმულობის ვადა არარის განსაზღვრული და ნებისმიერ დროს შეუძლია პირს მიმართვა. პირს რომელიც სახალხო დამცველს მიმართავს განცხადბით უნდა მიუთითოს ის ფაქტები, რომელიც სექსუალური შევიწროვების ვარაუდს იძლევა.
დისკრიმინაციის, სექსუალური შევუწროვების ფაქტი თუ დადასტურდა სახალხო დამცველი მოპასუხეს მიმართავს რეკომენდაციით, რომელიც შეიძლება შეიცავდეს
1. სექსუალური შევიწროვების შეწყვეტას ან მომავალში თავიდან აცილებას.
2. თუ იმ დროს რეკომენდაციის ადრესატი ორგანიზაცია ან დაწესებულება - სექსუალური შევიწროების პრვენციის შიდა მექანიზმის დოკუმენტის შემუშავებას. თუ ფაქტი არ დადასტურდა, სახალხო დამცველი წყვეტს საქმისწარმოებას.
სასამართლოსა და სახალხო დამცველის გარდა არსებობის შემთხვევაში მსხვერპლს შეუძლია გამოიყენოს შიდა გასაჩივრების მექანიზმები,შევიწროვების ფაქტზე საჩივრით შეუძლია მიმართოს მის ორგანიზაციაში არსებულ შესაბამის ორგანოს ან პირს.
კანონი ითვალისწინებს გარკვეულ შეზღუდვებს,სახალხო დამცველი აჩერებს საქმისწარმოებას თუ იმავე ფაქტობრივ გარემოებებს შეისწავლის სასამართლო და წყვეტს იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს სასამართლო გადაწყვეტილება ამ გარემოებების შესახებ.
თემა7
ადევნება
ნორმა იცავს ადამიანის ცხოვრების ინდივიდუალურ სფეროს,მის თავისუფლებასა და გადაწყვეტილების მიღების თუ თავისუფლად მოქმედების შესაძლებლობას,ასევე შინაგანი სიმშვიდის უფლების დაცვას,რადგანაც ადევნების ნებისმიერი ობიექტი,უპირველესყოვლისა,არის ფსიქოლოგიური ტეროტის მსხვერპლი.
ადევნება ხდება ერთი ინდივიდის მიერ ან მესამე პირის მეშვეობით,მისი ოჯახის წევრის ან ახლო ნათევის მიმართ.
ადევნებაში იგულისმება:
-უკანონო თვალთვალი
-არასასურველი კომუნიკაციის დამყარება,ტელეფონის,ელექტრონული მესიჯით ან სხვა საშუალებით.
-ნებისმიერი სხვა განზრახი ქმედება
ადევნება სისტემატიურად ხორციელდება და იწვევს პირის ფსიქიკურ ტანჯვას ან მისი ოჯახის წევრის,ასევე ახლო ნათესავის მიმართ ძალადობის გამოყენების ან ქონების განადგურების საფუძვლიან შიშს,რაც პირის ცხოვრების წესს მნიშვნელოვნად შეცვლას აიძულებს ან მისი მნიშვნელოვნად შეცვლის რეალურ საჭიროებას ქმნის.
თემა 8
126-ე პრიმას ელემენტები
კაზუსები
კაზუსი 1
1. ესმას,ქმარმა ორჯერ დაარტყა მუშტი ეს დავაკვალიფიცირდება - 126 პრიმა მუხლით,შემდეგ ქმარმა ესმას ტელეფონი დაუმტვრია,რომელიც 150 ლარი ოდენობის იყო - 11’კვალიფიკაცია იქნება 187-ე მუხლით თანახმად,150 ლარი არ წარმოადგენს მნიშვნელოვან ზიანს.შემდეგ ესმას ქმარმა, როდესაც ესმას დიშვილი შემოვიდა მათთთან,ესმას ქმარმა თმაზე მოქაჩა ესმას დიშვილს -კვალიფიკაცია 11 პრიმა მუხლი,რადგან დისშვილი არ ითვლება ოჯახის წევრად. ან მეორე ვარიანტი ესე დაკვალიფიცირდება -კვალიფიკაცია 126 -ე მუხლის დამამძიმებელი გარემოება არასრუწლოვნის მიმართ,მიუხედავად,იმისა,რომ ეს არასრუწლოვანი არ არის ოჯახის წევრი.
კაზუსი 2
2022 წლის აპრილში (ზუსტი რიცხვი და დრო დაუნდეგენელია) ირაკლიმ გენდერული ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით აუკრძალა მეუღლეს ( თეკლას) მისი ნებართვის გარეშე ქუჩაში,მაღაზიაში წასვლა და თუკი მისი ნებართვის გარეშე სადმე ნაბიჯს გადადგამდა დაემუქრა სიცოცხლის მოსპობით.თეკლას გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში - დაკვალიფიცირდება 11 პრიმა 151-ე მუხლის 1 ნაწილით და ‘’დ’’ ქვეპუნქტით.ასევე,2022 წლის აპრილის დაახლოებით 11:00ზე ირაკლიმ მეუღლეს ხელი მოუჭირა,მარჯვენა ხელის არეში,რა დროსაც თეკლამ განიცადა ფიზიკური ტკივილი და ამ ფაქტს შეესწრო მათი არასრუწლოვანი 17 წლის შვილი - დაკვალიფიცირდება 126-ე პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის ‘’გ’’ ქვეპუნქტით.
კაზუსი 3
ლეილა ფაქტობრივ ქორწინებაში იმყოფებოდა შალვასთან
ერთად თანაცხოვრების პერიოდში,შალვა ხშირად სიტყვიერ შეურაცყოფას აყენებდა მეუღლეს,მიაჩნდა რომ ქალის მთავარი მოვალეობა იყო საოჯახო საქმეების კეთება და ბავშვის აღზრდა.მორიგი კონფლიქტის შემდეგ,ლეილამ სცადა მოკვლა და დიდი რაოდენობით წნევის დამწევი საშუალებები დალია,თუმდა დროული სამედიცინო ჩარევის შედეგად,მოხერხდა მისი გადარჩენა.აღნიშნული შემთხვევის შემდეგ,ლეილა ქმარს გაშორდა და საცოხვრებლად თავისი მშობლების სახლში გადავიდა -კვალიფიკაცია 126 პრიმა მუხლი ფაქტობრივი ქორწინეაც ოჯახის წევრობას მიგვანიწშნებს,ასევე იქნება 11 პრიმა მუხლის და 115 მუხლის მე-2 ‘’ბ’’ ქვეპუნქტი.
შალვასთვის ესეც არ აღმოჩნდა საკმარისი.ერთ დღეს ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი შალვა მივიდა ლეილას მშობლების სახლში,თუმდა იქ არავინ არ დახვდა.ამის შემდეგ შალვა მივიდა ლეილას მშობლების მეზობლებთან და უთხრა - ლეილას მშობლებისთვის გადაეცა,რომ სახლს გადაუწვავდა.მეზობელმა იმავე დღესვე გადასცა ლეილას მშობლებს შალვას დანაბარები,რომლებმაც მაშინვე მიმართეს პოლიციას,რადგან იფიქრეს,რომ შალვას რეალურად შეეძლო ამ ყველაფრის გაკეთება - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით.
კაზუსი 4
კახა და ნინო ფიქტიურ ქორწინებაში არიან,რამდენიმე წელია.კახა სულ ეუბნებოდა შურაცმყოფელ სიტყვებს ნინოს,ისეთ რეპლიკებს,როგორიცაა უსაქმური ხარ და.აშ
შემდეგ ნინო წავიდა თავისი მშობლების სახლში კახას დაუკითხავად,კახამ ამის გამო ნინოს შეასხა ბენზინი და ნინომ მიიღო 70%დამწვრობა და 12 დღეს გარდაიცვალა.
პასუხი:126პრიმა მუხლი,რადგან ნინო იყო სისტემატური ფსიქოლოგიური ძალადობის ქვეშ,რაც იწვევდა ნინოს ტანჯვას.ხოლო კახას მიერ ჩადენილი ქმედება (ბენზინის შესხმა) დაკვალიფიცირდება 11’პრიმა მუხლით,ასევე 109 მუხლის ბ,თ,კ,მ ქვეპუნქტებით.
ბ - სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერების გამოყენებით
თ - გენდერის ნიშნით
კ - ოჯახის წევრის
მ - განსაკუთრებული სისასტიკით
კაზუსი 5
ალეხანდრო და ესმერალდა იმყოფებოდნენ რეესგისტრირებულ ქორწინებაში.ერთად ცხოვრების პერიოდში,ალეხანდრო გარკვეული პერიოდულობით ფიზიკურად ძალადობდა ესმერალდაზე.ესმერალდა ერთი თვის განმავლობაში ხშირად გახდა ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი,თუმდა კონკრეტული თარიღების და პერიოდს ვერ იხსენებს.ფიზიკურ ძალადობასთან ერთად თან ახლვდა სიტყვიერი შეურაცყოფები.ალეხანდრო მეუღლეს თითქმის ყოველდღიურად ეუბნდებოდა,რომ არაფრის მაქნისი არ იყო და ასე ცოლი არ სჭირდებოდა
პასუხი :ერთი თვის განმავლობაში,როდესაც ურტყამდა ესმერალდას ეს იქნება 11 პრიმა 126-ე მუხლის 2 ნაწილი.
კაზუსი 6
ანა და გივი 8 წლის განმავლობაში იმყოფებოდნენ არარესგიტრირებულ ქორწინებაში.ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მათ ურთიერთობა დაეძაბათ,ჰქონდათ ხშირი კონფლიქტები,რაც გამოიხატებოდა გივის მიერ ანას მიმართ განხორცეიელებულ ძალადობაში,კერძოდ,გივი თავის მეუღლეს ბოლო ერთის წლის განმავლობაში ხშირად სცემდა ხელებისა და ფეხების გამოყენებით. 11 პრიმა 126-ე მუხლის 1-2 ნაწილი
თანაცხოვრების მე 2 წელს ანა დაშორდა მეუღლეს,წამოვიდა სახლიდან და თავის მშობლებთან გადავიდა საცხოვრებლად,რადგან ვეღარ გაუძლო გივის მხრიდან განხორციელებულ ძალადობას,ასევე გივი ეუბნებოდა,რომ თუ დაშორდება ის მას დაასახიჩრება ისე,რომ მას არავინ შეხედავდა - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლის 1 ნაწილით. ასევე უნდა გამოვიყენოთ 150-ე მუხლი იძულება მუქარის ხერხით.ანა მოქმედებს თავისი ნების საწინააღდმეგოთ და მუქარი ხერხით იმიტომ,რომ გივი ემუქრება მას სახის დასახიჩრებით.
დაშორების მიუხედავად,გივი ანს მოსვენებას არ აძლევდა.2018 წლის 5 სექტემბერს გივი დაუკავშირდა ანას მამას-ჯემალის და უთხრა,რომსახლს გადაუწვავდა,რადგან მას ადანაშაულებდა ანას დაშორების გამო.ჯემალი ძალიან შეაშინა გივის სიტყვებმა და იფიქრა,რომ მას მართლაც შეეძლო ამ ყველაფრის გაკეთება - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლით,ეს არის მუქარა,რადგანაც გივი ანას მამას (ჯემალის) ემუქრება სახლის გადაწვით.
მედიაციაში „დაინტერესებული მხარე“ არის ნებისმიერი პირი ან სუბიექტი, ვისაც უშუალოდ ეხება დავა და მისი შედეგი.
ეს შეიძლება იყვნენ:
• დავის მხარეები – მაგალითად, მოსარჩელე და მოპასუხე (ფიზიკური პირები ან კომპანიები)
• იურიდიული პირები – კომპანიები, ორგანიზაციები, რომლებიც დავაში მონაწილეობენ
• მესამე პირები – ვისზეც შეიძლება გავლენა მოახდინოს შეთანხმებამ (მაგ. თანამშრომელი, პარტნიორი, ოჯახის წევრი და ა.შ.)
• სახელმწიფო ორგანოები (ზოგ შემთხვევაში) – თუ საქმე ეხება საჯარო ინტერესს
1.მედიაციის სახეები - ორი ძირითადი სახეა და იმსჯელეთ.
მედიაციის ორი სახე არსებობს - ფასილიტაციური მედიაცია და შეფასებითი მედიაცია. ფასილიტაციური მედიაცია არის ყველაზე გავრცელებული ფორმა, მედიატორი არ აძლევს სამართლებრივ ან შეფასებით რჩევებს, მისი როლია მხარეებს შორის კომუნიკაციის გამარტივება, ეხმარება მხარეებს, რომ თვითონ მივიდნენ შეთანხმებამდე. პროცესში მთავარი აქცენტი კეთდება ინტერესებზე და არა პოზიციებზე. ხოლო რაც შეეხება შეფასებით მედიაციას, ამ შემთხვევაში, მედიატორის როლი უფრო აქტიურია, მედიატორმა შეიძლება გამოხატოს თავისი აზრი დავის სამართლებრივ მხარეზე, ხშირად აფასებს თუ რა შანსები აქვს მხარეებს სასამართლოში, შეიძლება შესთავაზოს კონკრეტული გამოსავლის ვარიანტები, გამოიყენება განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე რთულ სამართლებრივ საკითხებს ეხება.
2.დისტრიბუციული და ინტერესზე დამყარებული მოლაპარაკებები. მოლაპარაკებებს ხშირად ორ ძირითად დიტად ყოფენ, ესენია: დისტრიბუციული და ინტერესზე დამყარებული მოლაპარაკებები, რომლებიც ერთმანეთისგან საკმაოდ განსხვავდებიან. დისტრიბუციული მოლაპარაკების დროს, რესურსი არის შეზღუდული, ანუ რაც ერთმა მოიგო, მეორე კარგავს, ხარეები ფოკუსირებულნი არიან პოზიციაზე, მაგ.: მინდა 1000 ლარი. მიზანი არის მაქსიმალური სარგებლის მიღება საკუთარი თავისთვის და ხშირად ახლავს კონკურენცია და ზეწოლა. მაგალითად მიმდინარეობს ვაჭრობა ბინის ქირაობაზე, მეპატრონე აფასებს 1000 ლარს, დამქირავებელი სთავაზობს 700 ლარს და ბოლოს, შეთანხმდებიან 850 ლარზე. რაც შეეხება ინტერესზე დამყარებულ მოლაპარაკებას, ეს მოდელი ეძებს ორივე მხარის მოგებას, ყურადღება ექცევა ინტერესებს და არა მხოლოდ პოზიციებს, ცდილობს იპოვოს ისეთი გადაწყვეტილება, სადაც ორივე მხარე კმაყოფილია, მნიშვნელოვანია კომუნიკაცია, ნდობა და კრეატიული აზროვნება. მაგალითად: ორი თანამშრომელი ერთსა და იმავე დღეს ითხოვს შვებულებას, საუბრისას ირკვევა, რომ ერთს დილით სჭირდება დრო, მეორეს საღამოს, შესაძლებელია იმგვარად განაწილება, რომ ორივე დაკმაყოფილდეს.
3.დამსაქმებელი და თანამშრომელი შეთანხმდნენ კომპენსაციაზე, რომელიც კანონით განსაზღვრულ მინიმუმს აღემატება. ამ დროს მეიდატორს აქტიური როლი უნდა ჰქონდეს. აუცილებელი არ არის, რომ მედიატორს აქტიური (შეფასებითი) როლი ჰქონდეს, ასეთი შემთხვევა უფრო ხშირად ფასილიტაციურ მედიაციის ფარგლებში ჯდება. ამ შემთხვევაში, მხარეები უკვე შეთანხმდნენ, კომპენსაცია არის კანონზე მეტი ანუ მინიმალური სტანდარტი დაცულია და დავა ფაქტობრივად მოგვარებულია. ასეთ დროს, მედიატორის როლია რომ შეამოწმოს შეთანხმება არის თუ არა ნებაყოფლობითი, ინფორმირებული ანუ ორივე მხარე რომ აცნობიერებდეს რას თანხმდება და კანონთან შესაბამისი.
4.ჩამოთვალეთ და დაახასიათეთ მედიაციის პრინციპები, აქვთ თუ არა მბოჭავი ძალა მათ (ეთიკის პრინციპებიც იგულისხმება) მედიაცია ეფუძნება რამდენიმე ძირითად პრინციპს, რომელიც განსაზღვრავს პროცესის სამართლიანობას და ეფექტიანობას. მედიაციის ძირითადი პრინციპებია: ნებაყოფლობითობა (მედიაციაში მონაწილეობა არის ნებაყოფლობითი, მხარეებს შეუძლიათ ნებისმიერ დროს დატოვონ პროცესი, ეს უზრუნველყოფს რომ შეთანხმება იყოს რეალურად მიღებული და არა იძულებითი), კონფიდენციალურობა (მედიაციის დროს განხილული ინფორმაცია არის დახურული, არ შეიძლება მისი გამოყენება სასამართლოში გარდა გამონაკლისებისა და ეს ქმნის ნდობას და გახსნილ კომუნიკაციას), ნეიტრალობა და მიუკერძოებლობა ( მედიატორი არის ნეიტრალური არი იჭერს რომელიმე მხარეს, ასევე მიუკერძოებელია ანუ არ აქვს წინასწარი დამოკიდებულება), მხარეთა თანასწორობა ( ორივე მხარეს აქვს თანაბარი შესაძლებლობა საკუთარი პოზიციის გამოხატვის და ძალთა დაბალანსებას უწყობს ხელს, რომ არ მოხდეს ერთის დომინირება), მოქნილობა (პროცესი არ არის მკახრად ფორმალიზებული, როოგრც სასამართლო). მედიაციის მნიშვვნელოვანი საფუძველია ასევე ეთიკა, რომელიც მოიცავს მედიატორის პატიოსნებას, კომპეტენტურობას ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილებას.
5.მედიაციის სტადიები - მომზადება-გახსნა-ახსნა-განმარტება. წინასწარი ეტაპი ანუ მომზადება (მხარეები თანხმდებიან მედიაციაზე, ირჩევენ მედიატორს, იგეგნება დრო ადგილი და წესები), გახსნა (მედიატორი განმარტავს პროცესს, მხაეები ადასტურებენ მონაწილეობას), მხარეთა პოზიციების წარმოდგენა (თითოეული მხარე აფიქსირებს საკუთარ ხედვას, საუბრობენ დაუბრკოლებლად), ინტერესების იდენტიფიკაცია (პოზიციების მიღმა მდგომი რეალური ინტერესების გამოვლენა), ვარიანტების გენერირება (მხარეები ერთად ფიქრობენ შესაძლო გამოსავლებზე), მოლაპარაკება და შეფასება( განიხილება თითოეული ვარიანტი, ხდება მათი შედარება და დახვეწა), შეთანხმების მიღწევა (მხარეები თანხმდებიან კონკრეტულ პირობებზე და თუ საჭიროა, შეთანხმება ფორმდება წერილობით).
6.კონფიდენციალურობა. კონფიდენციალურობა მედიაციის ერთ-ერთი ძირითადი პრინციპია, რომელიც გულისხმობს პროცესში მიღებული ინფორმაციის დაცვას და მის გამოუყენებლობას მესამე პირების წინაშე და სასამართლოში, გარდა კანონით განსაზღვრული გამონაკლისებისა.
7.უნდა იყოს თუ არა მედიაცია მოწესრიგებული საკანონმდებლო დონეზე და ჩამოთვალეთ საკანონმდებლო აქტები: აისისი და ა.შ. მოიყვანეთ არგუმენტები.კი, მედიაცია მოწსრიგებული უნდა იყოს საკანონმდებლო დონეზე თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ რეგულირება იყსო ბალანსირებული და არ დააზიანოს მისი მოქნილობა. მედიაციის სფეროში არსებობს როგორც ეროვნული, ისე საერთაშორისო/ინსტიტუციური საკანონმდებლო და წესრიგის განმსაზღვრელი აქტები. ეროვნულია საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, საერთაშორისოა ევროპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 2008 წლის, მოდელური კანონი საერთაშორისო კომერციული მედიაციისთვის, სინგაპურის კონვენცია, აისისი, რომელიც გამოიყენება საერთაშორისო კომერციულ დავებში.
8.ევროკავშირის სამართლის რეგულირებები. ევროკავშირში მედიაცია ძირითადად რეგულირდება დირექტივით და არა რეგულაციით. მთავარი აქტია ევრიპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 2008 წლის, რომელიც ეხება სამოქალაქო და კომერციულ დავებში მედიაციას და ადგენს საერთო ევროპულ სტანდარტებს, მათ შორის კონფიდენციალურობას, სასამართლოსთან კავშირს, ხანდაზმულობის შეჩერებას და შეთანხმების აღსრულების შესაძლებლობას.
9.რა განსხვავებაა დირექტივასა და რეგულაციას შორის. რეგულაცია არის ევროკავშირის აქტი, რომელიც პირდაპირ და ერთნაირად მოქმედებს ყვეკა წევრ სახელმწიფოში და არ საჭიროებს ეროვნულ კანონმდებლობაში გადატანას, ხოლო დირექტივა ადგენს მიზანს, რომლის მიღწევაც სავალდებულოა, მაგრამ მისი შესრულების ფორმა და გადატანა ეროვნულ სამართალში წევრ ქვეყნებს ევალებათ.
10.დათმობაზე წასვლა თუ შეიძლება მედიაციის პროცესში იმპერატიული ნორმების მიუხედავად და რა ფუნქცია აქვს საჯარო წესრიგს. მედიაციაში მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად დათმობაზე წასვლა, თუმცა ეს თავისუფლება შეზღუდულია იმპერატიული ნორმებითა და საჯარო წესრიგით. საჯარო წესრიგი წარმოადგენს სამართლებრივ ზღვარს, რომელიც უაზრუნველყოფს, რომ მედიაციით მიღებული შეთანხმება არ ეწინააღმდეგებოდეს სახელმწიფოსა და საზოაგდოების ფუნდამენტურ ინტერესებს და იყოს სამართლებრივად აღსრულებადი.
11.როგორია გადაწყვეტილების ლოგიკური ჯაჭვი, მოლაპარაკება, მორიგება, მედიაცია, არბიტრაჟი, სასამართლო, აღსრულება. ლოგიკური ჯაჭვია: პრობლემის იდენტიფიკაცია (რა არის დავა, რა საკითხზე ვერ თანხმდებიან), პოზიციების დაფიქსირება (თითოეული მხარე ამბობს, რა უნდა), ინტერესების გამოვლენა ( რატომ უნდა ეს კონკრეტული რაღაც?), საერთო ინტერესების მოძებნა (რა აქვთ მხარეებს საერთო, სად შეიძლება გადაკვეთა?), ვარიანტების გენერირება ( შესაძლო გადაწყვეტილებების მოფიქრება), შეფასება და არჩევა ( რომელი ვარიანტია რეალისტური?), შეთანხმება ( საბოლოო გადაწყვეტილების ფორმალიზება და საჭიროების შემთხვევაში, წერილობით გაფორმება).
12.დამსაქმებელმა თანამშრომელს გაანდო ინფორმაცია, მერე ეს წავიდა და საჯარო ინფორმაციის სახით გამოსთხოვა ეს ინფორმაცია და მიმართა სასამართლოს. რა უნდა ქნას სასამართლომ(ვინაიდან საჯარო ინფორმაცია იყო, უნდა მიიღოს, რადგან მედიაციის ეტაპზე გაიგო, არ უნდა მიიღოს). სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, არის თუ არა მოთხოვნილი ინფორმაცია საჯარო ხასიათის და ექვემდებარება თუ არა იგი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დაცულ რეჟიმს. თუ დამსაქმებელი კერძო პირია და ინფორმაცია შიდა/პერსონალურია, სასამართლომ სარჩელი არ უნდა დააკმაყოფილოს.
13.სანოტარო მედიაციას და კერძო მედიაციას შორის რა სხვაობაა. კერძო მედიაცია არის მხარეთა მიერ თავისუფლად ორგანიზებული და ნაკლებად ფორმალური პროცესი, ხოლო სანოტარო მედიაცია ხორციელდება ნოტარიუსის ჩართულობით და მისი შედეგი ხშირად იღებს უფრო ძლიერ იურიდიულ ძალას, მათ შორის აღსრულებად ნოტარიულ აქტის ფორმას.
14.სავალდებულო მედიაციას დაქვემდებარებული დავები როგორ შეირჩევა. სავალდებულო მედიაციას დაქვემდებარებული დავები შეირჩევა კანონით განსაზღვრული კატეგორიების მიხედვით, სასამართლოს მიერ გადამისამართების საფუძველზე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი და საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ-ის შესაბამისად. შერჩევის მთავარი კრიტერიუმია დავის ხასიათი და მისი მორიგების შესაძლებლობა.
15.რა უპირატესობა აქვს მედიაციას არბიტრაჟთან. მედიაცია არბიტრაჟთან შედარებით უპირატესია თავისი მოქნილობით, დაბალი ხარჯით, სისწრაფით და მხარეთა მიერ გადაწყვეტილების კონტროლით, ასევე უკეთესად ინარჩუნებს ურთიერთობას მხარეებს შორის, რადგან ეფუძნება თანამშრომლობით და არა შეჯიბრებით მოდელს.
17.შესაძლებელია თუ არა მედიატორის თვითაცილება. დიახ, შესაძლებელია, და ზოგჯერ სავალდებულოცაა, თუ არსებობს გარემოება, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს მის ნეიტრალობას ან მიუკერძოებლობას. ეს უზრუნველყოფს მედიაციის პროცესის სამართლიანობას და მხარეთა ნდობას.
18.გამონაკლისი თუ აქვს კონფიდენციალურობის დაცვას? მიუხედავად იმისა, რომ მედიაციაში კონფიდენციალურობა არის ძირითადი პრინციპი, მას აქვს გამონაკლისები: მხარეთა თანხობა, კანონის მოთხოვნა, დანაშაულის ან საფრთხის თავიდან აცილება და საჯარო წესრიგის დაცვა.
19.მედიაციის პროცესში მხარემ აღიარა ის გარემოებები, რაც სასამართლოში შეიძლებოდა რომ მის წინააღმდეგ გამოყენებულიყო. მეორე მხარემ შეწყვიტა მორიგება და მიმართა სასამართლოს და ეს აღიარებები წარადგინა სასამართლოში. მედიაციის პროცესში გაკეთებული აღიარებები კონფიდენციალურია საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ-ის შესაბამისად და არ შეიძლება გამოყენებულ იქნას სასამართლოში მყტკიცებულებად. შესაბამისად, სასამართლომ უნდა უარყოს ასეთი მტკიცებულების დაშვება და არ დაეყრდნოს მას გადაწყვეტილების მიღებისას.
20.რა არის ბატნა. ბატნა არის ,,საუკეთესო ალტერნატივა შეთანხმების გარეშე“, ანუ რა არის შენი საუკეთესო ვარიანტი, თუ მოლაპარაკება/მედიაცია ვერ შედგება და ის წარმოადგენს მოლაპარაკების სტრატეგიის ერთ-ერთ მთავარ საფუძველს.
21.რა არის მედიაცია. მედიაცია არის დავის ალტერნატიული გადაწყვეტის პროცესი, რომლის დროსაც ნეიტრალური მედიატორის დახმარებით მხარეები ნებაყოფლობით ცდილობენ შეთანხმების მიღწევას და თავად იღებენ საბოლოო გადაწყვეტილებას.
23.ადამიანის ტიპები. თანამშრომლობითი ტიპი (მზადაა დიალოგისთვის), კონკურენტული ტიპი (ორიენტირებულია გამარჯვებაზე), ანალიტიკური ტიპი ( ეყრდნობა ლოგიკას და ფაქტებს), ემოციური ტიპი ( გადაწყვეტილებას იღებს გრძნობებით), თავიდან ამრიდებელი ტიპი (ცდილობს კონფლიქტის თავიდან არიდებას).
24.მედიაციის სახეები. (მედიაცია იყოფა კერძო და სასამართლო ფორმებად, ასევე ფასილიტაციურ და შეფასებით ტიპებად, ხოლო ორგანიზაციული თვალსაზრისით შეიძლება იყოს ინსტიტუციური ან და ერთჯერადად, კონკრეტული მიზნითვის შექმნილი. ყველა ფორმის მიზანია დავის მშვიდობიანი და შეთანხმებით გადაწყვეტა.
25.როდის არის სასარგებლო მედიაცია.მედიაცია სასარგებლოა მაშინ, როდესაც მხარეებს სურთ სწრაფი, ნაკლებხარჯიანი და კონფიდენციალური გზით შეთანხმების მიღწევა, განსაკუთრებით ისეთ შემთხვევებში,ს ადაც მნიშვნელოვანია ურთიერთობის შენარჩუნება და არსებობს შეთანხმების მიღწევის რეალური შესაძლებლობა.
სასამართლომ საკუთარი ინიციატივით ჩაატარა ექსპერტიდა და მტკიცებულებად დაურთო გადაწყვეტილებასო და დაარღვია თუ არა კანონის მოთხოვნაო ეგაა კითხვა
და დაარღვია
1. მედიაციის სახეები- ხელისშემწყობი და შეფასებითი
2. რა არის მედიაცია- მორიგებიდ აქტი, (სინონიმი არ არის - სავარაუდოებში ეწერება)
3. მედიატორის თვითაცილება შეიძლება? - მედიატორის აცილება, თუ მათ აქვთ საფუძვლიანი ეჭვი მის მიუკერძოებლობაზე.
4. რამდენი დრო სჭირდბა მედიაციას - არანაკლებ 45 დღე და არანაჯლებ 2 შეხვედრა
5. რომელია საბაზისო აქტი?- აშშ, 2008 წლის დირექტივა, unicenur.
6. რა უპირატესობა აქვს მედიაციას არბიტრაჟგან?- ნაკლები ხარჯია სწორი.
7. მოლაპარაკების პროცესის ეტაპები- მოსამზადებელი, საწყისი, საინგორმაციო, ფისტრიბუციული, ინტერესზე დამყატებული, დასკვნა ( თანმიმდევრიბით უნდა ჩამოვწეროთ)
ინფორმირებული თანხმობა” რა არის (3 მუხლში წერია ცოტა სხვანაირად)
2. ვინ არის მონაცემთა სუბიექტი- ფიზიკური პირი
3.ვინ ახორციელებს ზედამხედველობას.. - პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახური
4. რა ვადაში უნდა გასცეს პასუხი ორგანიზაციამ მონაცემთა სუბიექტს, მიმართვაზე მონაცემში არაზუსტი/შეცდომის გამოსწორების შესახებ
-
5.რა მიზანს ემსახურება მონაცემთა ტექნიკური და ორგანიზაციული უსაფრთხოების ზომები
-ადამიანის უფლებების, ოჯახური ცხოვრების ხელშეუხებლობას (რაღაც ესეთი ეწერა)
6.პერსონალური მონაცემი არის- ნებისმიერი ინფორმაცია რითიც შეიძლება პირის იდენტიფიცირება
7.რა მოთხოვნა აქვს ორგანიზაცას მონაცემების ავტომატური დამუშავებისას
-
8.მონაცემების დამუშავების მიზეზის აღარ არსებობის შემთხვევაში მონაცემები უნდა განადგურდეს
-დაუყივნებლივ
9.
10.
რაღაცა ორგანიზაცია იყო ვაკანსიას აცხადებდა დასაქმების კანდიდატის მონაცემები დაამუშავეს,ასევე ეროვნებასთან მიმართებითაც და აღნიშნა რომ ეროვნებაზე იმიტო დაამუშავა რომ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან კომუნიკაცია ყოფილიყო მარტივი მაგალითად თუ აზერბაიჯანელი იქნებოდა კლიენტი აზერბაიჯანელი ეროვნების კანდიდატი იქნებოდა უფრო მისაღები
მერე უვადოდ შეინახა მონაცემები და თქვარომ იმიტო შებინახე შემდგომში თუ იქნებოდა ვაკანსია რომ დაესაქმებინათ გაეთვალისწინებინათ
კიდე შპს X და Y თან ჰქონდა დადებული გარიგება
4-6-16 მუხლი გამოვიყენე
თემა 1
ოჯახში ძალადობის მახასიათებლები
ოჯახში ძალადობა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და სერიოზული ძალადობაა,რომელიც მოიცავს საზოგადოების ყველა ფენას. მისი ძირითადი და უმნიშვნელოვანესი მახასიათებელი არის ის, რომ ხდება ერთმანეთთან დაკავშირებულ პირებს შორის - ოჯახის წევრებს შორის.ოჯახში ძალადობა გულისხმობს ოჯახის ერთი წევრის მიერ, მეორის კონსტიტუციური უფლებების უხეშ დარღვევას ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, ეკონომიკური, სექსუალური ძალადობით, უგულვებელყოფითა და იძულებით. იმისათვის რომ ქმედება ჩაითვალოს ოჯახში ძალადობად, მას უნდა ახასიათებდეს პირველრიგში ის, რომ ხდებოდეს ოჯახის წევრებს შორის, ოჯახში ძალადობა არ შემოიფარგლება ერთჯერადი აქტით და ახასიათებს ზრდის ტენდენცია და განმეორებითობა, ასევე მას ახასიათებს ძალთა ასიმეტრია, ანუ მოძალადე ყოველთვის უფრო ძლიერია ფიზიკურად ან აქვს სხვა რაიმე უპირატესობა ვიდრე მსხვერპლი, ასევე ოჯახში ძალადობა უდიდეს გავლენას ახდებს სხვა ოჯახის წევრებზე, განსაკუთრებუთ წრასრულწლოვნებზე და მის შედეგად დაზარალებული ყველაზე ხშირად არის ქალი რაც თავისთავად ნიშნავს რომ ყველაზე უარყოფით გავლენას ახდენს ქალებზე.
თემა2
ძალადობის ფაზები და დინამიკა
ოჯახში ძალადობის წარმოსადგენად რამდენჯმს მოდელი არსებობს თუმცა ყველაზე გავრცელებულია ლენორ უოლკერის ძალადობის ციკლის თეორია რომელიც ძალადობის 3 ფაზას მოიცავს,ესენია:
1 - ეს არის დაძაბულობის ზრდა. ეს ფაზა ხასითადება იმით რომ პიროვნებებს შორის იზრდება დაძაბულობა. ამ დროს სავარაუდო მსხვერპლი ცდილობს,რომ თავიდან აირიდოს ეს და დაამშვიდოს პოტენციური მოძალადე. ეს ფაზა აეიძლება გაგრძელდეს წლები ან თვეები
2 - ეს არის სერიოზული ინციდენტი და ამდროს უკვე მსხვერპლს არ შეუძლია სიტუაციის კონტროლი და იძულებულია სხვადასხვაგვარად ეცადოს თავის დაცვას. ეს ფაზა შეიძლება გაგრძელდეს 2-24 საათის განმავლობაში.
3 - ფაზა არის ე.წ თაფლობის თვე. მეორე ფაზის ანუ ძალადობის სერიოზული ინციდენტის შემდეგ მოძალადე ცდილობს გამოისყიდოს თავის დანაშაული, ითხოვს პატიებას, შერიგებას, მსხვერპლსაც უჩნდება ნდობა და გონია,რომ მოძალადე იცვლება, თუმცა არა, დროის გასვლასთან ერთად ძალადობის ხარისხიც და სიხშირეც მატულობს. ამიტომაც ძალადობის ეს მოდელი წრიულად არის გამოხატული,რაც იმის მანიშნებელი,რომ მესამე ფაზის შემდეგ ყველაფერი ისევ ახლიდან იწყება.
ეს არის ე.წ ძალადობის ბორბალი.
თემა 3
ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის სამართლებრივი მექანიზმი 126-ე პრიმა მუხლის განმარტება.
სისხლის სამართლის კოდექსში ცალკე შემადგენლობად არის განსაზღვრული ოჯახში ძალადობა, რომელიც რეგულირდება 126ე პრიმა მუხლით. ამ მუხლის თანახმად, ოჯახში ძალადობა არის ოჯახის ერთი წევრის მიერ მეორის მიმართ ძალადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, მუქარა, შანტაჟი, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი და ტანჯვა.
126 პრიმა მუხლი აერთიანებს ორ ქმედებას ესენია:
ფიზიკური ძალადობა და ფსიქოლოგიური ძალადობა.
ძალადობაში უნდა მოვიაზროთ როგორც ცემა, ასევე სხვაგვარი ძალადობა.
126ე პრიმა მუხლით კვალიფიკაციისათვის საკმარისია, რომ ფიზიკურ ძალადობას ერთჯერადი ხასიათი ჰქონდეს. ხოლო რაც შეეხება ფსიქოლოგიურ ძალადობას, იგი უნდა ხორციელდებოდეს სისტემატურად და არარის საკმარისი ერთჯერადი ფაქტი.
126ე პრიმა მუხლით განსაზღვრულიქმედებისათვის აუცილებელია შემდეგი გარემოებების ერთობლიობა.
1.ძალადობა უნდა იყოს ფიზიკური ან ფსიქოლოგირი.
2.ძალადობამ შედეგად უნდა გამოიწვიოს ფიზიკური ტკივილი ან ტანჯვა.
3.იგი არ უნდა შეიცავდეს სხვა დანაშუალის ნიშნებს ანუ არ უნდა გამოიწვიოს სსკ-ის 117ე, 118ე ან 122ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი.
ხოლო რაც შეეხება ფიზიკურ ძალადობას, ის გულისხმობს ცემას ან სხვაგვარ ძალადობას. ცემაში იგულისხმება პირის სხეულზე ერთდროულად რამდენიმეჯერ დარტყმა, უშუალოდ, ქმედების განხორციელების მომენტში მაგალითად: სახეში ორჯერ გარტყმა, ფეხის რამდენჯერმე ჩარტყმა, ხოლო სხვაგვარი ძალადობა ნიშნავს ერთჯერადად განხორციელებულ აქტს მაგალითად: სახეში ხელის ერთხელ გარტყმა, თმების მოქაჩვა და ა.შ. ორივე შემთხვევაში აუცილებელია მსხვერპლმა განიცადოს ფიზუკური ტკივილი,მაგრამ ეს არ უნდა იწვევდეს ჯანმრთელობის მსუბუქი დაზიანებაც კი.
ფსიქოლოგიური ძალადობა გულისხმობს,შეურაცხყოფას, შანტაჟს დანმცირებას,რომელსაც აქვს სისტემური ხასიათი და მისი შედეგია ტანჯვა. სისტემატურობა,გულისხმობს დროის მცირე მონაკვეთში ჩადენილ ორზე მეტ მოქმდებას.
126ე პრიმა მუხლი მოიცავს 5დამამძიმებელ გარემოებას ესენია:
1.წინასწარი შეცნობით არასრულწლოვანის, უმწრო მდგომარეობაში მყოფის, შეზღუდული შესაძლებლობების მქკნე პირის ან ორსული ქალის მიმართ,
2.არასრულწლოვნის თანდასწრებით მისივე ოჯახია წევრის მიმართ
3.ორი ან მეტი პირის მიმართ
4.ჯგუფურად
5.არაერთგზის
თემა 4
განსხვავება 126ე პრიმა და 126ე მუხლს შორის განსხვავება.
ოჯახური ძალადობის მიზნებისათვის 126ე მუხლს ვიყენებთ მაშინ,როდესაც ფიზიკურ ძალადობას აქვს სისტემატური ხასიათი. სსკ-ის 126ე მუხლის თანახმად დასჯად ქმედებას წარმოდგებს ცემა ან სხვაგვარი ძალადობა, რომელმაც დაზარალებულის ფიზიკური ტკივილი გამოწივია,მაგრამ არ აღმოცენდა 120 მუხლით გათვალსიწინებული შედეგი, ამ შემთხვევაში ქმედება ხორციელდება იმ პირებს შორის,რომლებიც არარიან ოჯახია წევრები,შესაბამისად თუ ოჯახის ერთი წევრი მეორეზე სისტემატურად ძალადობს ფიზიკურად, კვალიფიკაცია მოხდება 11პრიმა-126ე მუხლის 1’2 ნაწილით.
126 პრიმა არის ერთჯერადი ძალადობა და სისტემატიური ფსიქოლოგიური
126 არის მრავალჯერადი ძალადობა,ოჯახში ძალადობის დროს იქნება 11 პრიმა
126 პრიმა მუხლის დამამძიმებელი გარემოებები:
1.წინასწარი შეცნობით არასრუწლოვანის,უმწეო მდგომარეობაში მყოფის,ასევე შეზღუდული შესაძლბელობების მქონე პირის ან ორსული ქალის მიმართ
2.არასრუწლოვანის თანდასწრებით მისი ოჯახის წევრების მიმართ
3.ორი ან მეტი პირის მიმართ
4.ჯგუფურად
თემა 5
ძალადობის ფორმები
ფიზიკური ძალადობა - მასში იგულისხმევა ცემა, წამება, ჯანმრთელობის დაზიანება, თავისუფლების უკანონო აღკვეთა ან სხვა ისეთი მოქმედება რომელიც იწვევს ფიზიკურ ტკივილს ან ტანჯვას. ასევე ჯანმრთელობის მდგომარეობასთაბ დაკავშირებული მოთხოვნების დაუკმაყოფილებლობა რაც იწვევა მსხვერპლის ჯანმრთელობის დაზიანებას ან სიკვდილს.
ფსიქოლოგიური ძალადობა - შეურაცხყოფა, მუქარა, შანტაჟი თავისუფლების უკანონო აღკვეთა ან სხვა ისეთუ მოქმედება, რომელიც იწვევს ადამიანის პატივისა და ღირსების შელახვას. ფსიქოლოფიური ძალადობა გულისხმობს ისეთ ქცევებს, რომლის მიზანიც არის აკონტროლოს, მართოს მსხვერპლის მოქმედებები და მსხვერპლი დაიმორჩილოს. მისი მიზანია მსხვერპლმა დაკარგოს საკთარი თავის რწმენა და მასზე მოძალადებემ მოიპოვოს სრული კონტროლი. ფსიქოლოგიური ძალადობა არის ყველაზე გავრცელებული ძალადობა, თუმცა მისი იდენთიფიცირება რთულია,ვინაიდან ესე აშკრა სამსილი არ არსებობს საიმისდ,რომ ფაქტი აღწერილი იყოს,მაგალითად სფიქოლოგიური ძალადობის დროს მსხვერპლზე არ რჩება ნაკვალევი ან სამხილი.
იძულება - ეს არის ადამიანის ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური იძულება შეასრულოს ან არ შეასრულოს ისეთი მოქმედება რომლის შესრულებაც ან შესრულებისგან თავის შეკავება მისი უფლებაა.
სექსუალური ძალადობა - სქესობრივი კავშირი ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან მსვერპლის უმწეო მდგომარეობის გამოყენებით. ასევე სქესობრივი კავშირი, სექსუალური ხასიათის ქმედება ან გარყვნილი ქმედება არასრულწლოვნის მიმართ
ეკონომიკური ძალადობა - ქმედება რომელიც იწვევს საკვებით, საცხორებელი და ნორმალური პირობებით უზრუნველყოფის, საკუთრების, შრომის უფლების შეზღუდვას, ასევე თანასაკუთრებაში არსებული ქონებით სარგებლობის უფლების შეზღუდვას ამით უარესდება პირია ეკონომიკური მდგომარეობა.
არასრულწლოვანის კანონიერი ინტერესების უგულებელყოფა - მშობლის, ან სხვა კანონიერი წარმომადგენლის მიერ არასრულწლოვნის ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური საჭიროებების დაუკმაყოფილებლობა, საფრთხისგან დაუცველობა, საბაზისო განათლების უფლების შეზღუდვა და ა.შ თუკი მშობელს ან სხვა კანონიერ წარმომახგენელს აქვს სათანადო ინფორმაცია და ხელი მიუწვდება შესაბამის მომსახურებაზე.
თემა 6
სექსუალური შევიწროვება და მისგან დაცვის სამართლებრივი მექანიზმები
სექსუალური შევიწროვება არის დისკრიმინაციის ერთერთი ფორმა.
სექსუალური შევიწროვება არის სექსუალური ხასიათის ნებისმიერი არასასურველი სიტყვიერი ან არასიტყვიერი, ან ფიზიკური ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავს ან იწვევს პირის ღირსების შელახვას და მისთვის დამაშინებელი, მტრული გარემოს შექმნას. სექსუალური შევიწროვება შეიძლება გამოვლინდეს შემდეგი ფორმებით:
1.ფიზიკური ქცევა- არასასურველ შეხება სხეულის სხვადასხვა ადგილას, ფიზიკური ფორმა შეიძლება მოიცავდეს კოცნას, ჩქმეტას,ჩახუტებას და ა.შ
2.სიტყვიერი ანუ ველბარული - ქცევა გამოიხატება სექსუალური შინაარის ფრაზების თქმაში, შეურაცხმყოფელი შენიშვნებისა და კომენტარების გაკეთებაში
3.არასიტყვიერი, ანუ ვერბალური ქცევა - ნიშნავს სექსუალური ხასიათის ქცევა ჟესტიკულაციის გამოყენებით, ან კონკლუდენტური მოქმედებით განხორციელებულ ქმედებას,მაგალითად: სექსუალური ხასიათის ფოტოების ან ვიდეოების ჩვენება, წერილების გაგზავნა.
სექსუალური შევიწროვების დასადგენად მნიშვნელოვანია არსებობდეს შემდეგი გარემოებები ერთობლივად :
1. ადგილი უნდა ჰქონდეს სექსუალური ხასიათის ქცევას
2. ჩადენილი უნდა იყოს საჯარო სივრცეში
3. არასასურველი უნდა იყოს იმ პირისთვის ვის მიმართაც არის განხორციელებეული
4. მიზნად უნდა ისახავდეს ან იწვევდეს პირის ღირსების შელახვას
5. უნდა ქმნიდეს დამაშინებელ მტრულ დამამცირებელ ან შეურაცხმყოფელ გარემოს ადრესატისათვის.
სექსუალური შევიწროვება დასაქმების ადგილზე
სამუშაო ადგილზე შევიწროვებაა,როდესაც ხდება ცალკეული პირის მინართ სხვებთან შედარებით არახელსაყრელი გარემოს შექმნა, კონკრეტულ შემთხვევაში იგი ვლინდება არასასურველი მზერით, შეურაცხმყოფელი ხუმრობით, და ა.შ.
სექსუალური შევიწროვრბის ორი ძირითადი სახე არსებობს :
1. მომსახურება მომსახურების სანაცვლოდ, რომელიც ითვალისწინება სექსუალური ხასიათის მოთხოვნის არსებობას ქმედებაში და მისი მიზანია გავლენა მოახდინოს ადამიანის სამსახურსა და კარიერაზე, ამდროს ხდება ძალაუფლების ბოროტად გამოყენება, ეს ხდება მაშინ როდესაც ხდება სამსახურეობრივი წახალისება, დაწინაურება, ხელფასის გაზრდა,სექსუალური კავშირის სანაცვლოდ.
ასევე შეიძლება სექსუალურ კავშირზე უარმა გავლენა მოახდინის პირის სამსახურეობრივ მოვალეობაზე.
2. ეს არის მტრული გარემოს შექმნა. მსხვერპლისათვის იქმნება არასასრუველი გარემო თუმცა არ გვხვდება სექსუალური ურთიერთობის მოთხოვნის ელემენტი.
სამუშაო ადგილზე სექსულაური შევიწროების დროს მსხვერპლს შეუძლია მიმართოს:
1.სასამართლოს 2.სახალხო დამცველს 3.მის ორგანიზაციაში არსებულ შიდა რეგულისების გასაჩივრების მექანიზმი
სექსუალური შევიწროება საჯარო სივრცეში
საჯარო სივრცეში სექსუალური შევიწროება განისაზღვრა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად -166’ მუხლით.
166’ მუხლი - საზოგადოებრივ ადგილებში პირის მიმართ არარასურველი სექსუალური ხასიათის ქცევა.პირის პასუხსიმგებლობა მძიმდება თუ სამართლადარღვევა ჩადენილი იქნება განმეორებით - ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში,წინასწარი შეცნობით არასრწულოვანის,უმწეო მდგომარეობაში მყოფი ადამიანის,ორსული ქალის,შშმ პირის მიმართ ან არასრუწლოვანის თანდასწრებით,ასევე ორი ან მეტის პირის მიმართ.ჯარიმის ოდენობა იზრდება და ყველაზე მძიმე დამამძიმებელი გარემოებების შემთხვევაში ჯარიმასთან ერთად გათვალისწინებულია გამოსასწორებელი სამუშაო 1 თვის განმავლობაში ან ადმინისტრაციული პატიმრობა (10დღე).
ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის მიზნებისთვის სექსუალური შევიწროების დასასდგენად მნიშვნელოვანია აშკარა გარემოებების არსებობა:
1.ადგილი უნდა ქონდეს სექსუალურ ქცევას
2.ჩადენილი უნდა იყოს საჯარო სივრცეში
3. არასასურველი უნდა იყოს იმ პირის მიმართ ვის მიმართაც ხორციელედება
4.მიზნად უნდა ისახავდეს იმ პირის ღირსების შელახვას
5.უნდა ქმნიდეს მტრული,დამამცირებელი,ასევე ღირსების შემლახველი შეურაცმყოფელი გარემოებების შექმნას.
სექსუალური შევიწროება უნდა იყოს საჯაროდ ხელმისაწვდომი(ნებისმიერ პირს აქვს ყოფნის უფლება),ეს შესაძლოა იყოს ღია ან დახურული:
ღია სივრცე - ქუჩა,ეზო,პარკი
დარუხული სივრცე - კაფე,რესტორანი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი და.აშ
შევიწროვების მექანიზმები
ნებისმირ პირს, რომელიც მსხვერპლად მიიჩნევს თავს, უფლება აქვს სასამართლოში შეიტანოს სარჩელი. პირის უფლება აქვს მოითხოვოს დისკრიმინსციული ქმედების შეწყვეტა ან მისი შედეგების აღმოფხვრა, ან მატერიალური ან მორალური ზიანის ანაზღაურება. სასამარათლო სარჩელის შეტანიდან 3დღის ვადაში განიხილავს წარმოებაში მიღების საკითხს, ასევე მოსარჩელეს აძლევს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად 3დღის ვადას, თუ წარმოებაში არ მიიღებს მაშინ ეს საჩივრდება კერძო საჩივრით სააპელაციო სასამართლოში მოსარჩელის მიერ მისი გაცნობიდან 3დღის ვადაში. თუ საჩივარი დაკმაყოფილდა სააპელაციო სასამართლო საქმეს უბრუნენს პირველი ინსტანციის სასამარათლო საქმის განხილვის შედეგდ სასამართლოს გამოაქვს გადაწყვეტილება დისკრიმინსციის ფაქტის დადასტურების ან სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.
მეორე მექანიზმი არის სახალხო დამცველისათვის მიმართვა. მისთვის მიმართვის ხანდაზმულობის ვადა არარის განსაზღვრული და ნებისმიერ დროს შეუძლია პირს მიმართვა. პირს რომელიც სახალხო დამცველს მიმართავს განცხადბით უნდა მიუთითოს ის ფაქტები, რომელიც სექსუალური შევიწროვების ვარაუდს იძლევა.
დისკრიმინაციის, სექსუალური შევუწროვების ფაქტი თუ დადასტურდა სახალხო დამცველი მოპასუხეს მიმართავს რეკომენდაციით, რომელიც შეიძლება შეიცავდეს
1. სექსუალური შევიწროვების შეწყვეტას ან მომავალში თავიდან აცილებას.
2. თუ იმ დროს რეკომენდაციის ადრესატი ორგანიზაცია ან დაწესებულება - სექსუალური შევიწროების პრვენციის შიდა მექანიზმის დოკუმენტის შემუშავებას. თუ ფაქტი არ დადასტურდა, სახალხო დამცველი წყვეტს საქმისწარმოებას.
სასამართლოსა და სახალხო დამცველის გარდა არსებობის შემთხვევაში მსხვერპლს შეუძლია გამოიყენოს შიდა გასაჩივრების მექანიზმები,შევიწროვების ფაქტზე საჩივრით შეუძლია მიმართოს მის ორგანიზაციაში არსებულ შესაბამის ორგანოს ან პირს.
კანონი ითვალისწინებს გარკვეულ შეზღუდვებს,სახალხო დამცველი აჩერებს საქმისწარმოებას თუ იმავე ფაქტობრივ გარემოებებს შეისწავლის სასამართლო და წყვეტს იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს სასამართლო გადაწყვეტილება ამ გარემოებების შესახებ.
თემა7
ადევნება
ნორმა იცავს ადამიანის ცხოვრების ინდივიდუალურ სფეროს,მის თავისუფლებასა და გადაწყვეტილების მიღების თუ თავისუფლად მოქმედების შესაძლებლობას,ასევე შინაგანი სიმშვიდის უფლების დაცვას,რადგანაც ადევნების ნებისმიერი ობიექტი,უპირველესყოვლისა,არის ფსიქოლოგიური ტეროტის მსხვერპლი.
ადევნება ხდება ერთი ინდივიდის მიერ ან მესამე პირის მეშვეობით,მისი ოჯახის წევრის ან ახლო ნათევის მიმართ.
ადევნებაში იგულისმება:
-უკანონო თვალთვალი
-არასასურველი კომუნიკაციის დამყარება,ტელეფონის,ელექტრონული მესიჯით ან სხვა საშუალებით.
-ნებისმიერი სხვა განზრახი ქმედება
ადევნება სისტემატიურად ხორციელდება და იწვევს პირის ფსიქიკურ ტანჯვას ან მისი ოჯახის წევრის,ასევე ახლო ნათესავის მიმართ ძალადობის გამოყენების ან ქონების განადგურების საფუძვლიან შიშს,რაც პირის ცხოვრების წესს მნიშვნელოვნად შეცვლას აიძულებს ან მისი მნიშვნელოვნად შეცვლის რეალურ საჭიროებას ქმნის.
თემა 8
126-ე პრიმას ელემენტები
კაზუსები
კაზუსი 1
1. ესმას,ქმარმა ორჯერ დაარტყა მუშტი ეს დავაკვალიფიცირდება - 126 პრიმა მუხლით,შემდეგ ქმარმა ესმას ტელეფონი დაუმტვრია,რომელიც 150 ლარი ოდენობის იყო - 11’კვალიფიკაცია იქნება 187-ე მუხლით თანახმად,150 ლარი არ წარმოადგენს მნიშვნელოვან ზიანს.შემდეგ ესმას ქმარმა, როდესაც ესმას დიშვილი შემოვიდა მათთთან,ესმას ქმარმა თმაზე მოქაჩა ესმას დიშვილს -კვალიფიკაცია 11 პრიმა მუხლი,რადგან დისშვილი არ ითვლება ოჯახის წევრად. ან მეორე ვარიანტი ესე დაკვალიფიცირდება -კვალიფიკაცია 126 -ე მუხლის დამამძიმებელი გარემოება არასრუწლოვნის მიმართ,მიუხედავად,იმისა,რომ ეს არასრუწლოვანი არ არის ოჯახის წევრი.
კაზუსი 2
2022 წლის აპრილში (ზუსტი რიცხვი და დრო დაუნდეგენელია) ირაკლიმ გენდერული ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით აუკრძალა მეუღლეს ( თეკლას) მისი ნებართვის გარეშე ქუჩაში,მაღაზიაში წასვლა და თუკი მისი ნებართვის გარეშე სადმე ნაბიჯს გადადგამდა დაემუქრა სიცოცხლის მოსპობით.თეკლას გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში - დაკვალიფიცირდება 11 პრიმა 151-ე მუხლის 1 ნაწილით და ‘’დ’’ ქვეპუნქტით.ასევე,2022 წლის აპრილის დაახლოებით 11:00ზე ირაკლიმ მეუღლეს ხელი მოუჭირა,მარჯვენა ხელის არეში,რა დროსაც თეკლამ განიცადა ფიზიკური ტკივილი და ამ ფაქტს შეესწრო მათი არასრუწლოვანი 17 წლის შვილი - დაკვალიფიცირდება 126-ე პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის ‘’გ’’ ქვეპუნქტით.
კაზუსი 3
ლეილა ფაქტობრივ ქორწინებაში იმყოფებოდა შალვასთან
ერთად თანაცხოვრების პერიოდში,შალვა ხშირად სიტყვიერ შეურაცყოფას აყენებდა მეუღლეს,მიაჩნდა რომ ქალის მთავარი მოვალეობა იყო საოჯახო საქმეების კეთება და ბავშვის აღზრდა.მორიგი კონფლიქტის შემდეგ,ლეილამ სცადა მოკვლა და დიდი რაოდენობით წნევის დამწევი საშუალებები დალია,თუმდა დროული სამედიცინო ჩარევის შედეგად,მოხერხდა მისი გადარჩენა.აღნიშნული შემთხვევის შემდეგ,ლეილა ქმარს გაშორდა და საცოხვრებლად თავისი მშობლების სახლში გადავიდა -კვალიფიკაცია 126 პრიმა მუხლი ფაქტობრივი ქორწინეაც ოჯახის წევრობას მიგვანიწშნებს,ასევე იქნება 11 პრიმა მუხლის და 115 მუხლის მე-2 ‘’ბ’’ ქვეპუნქტი.
შალვასთვის ესეც არ აღმოჩნდა საკმარისი.ერთ დღეს ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი შალვა მივიდა ლეილას მშობლების სახლში,თუმდა იქ არავინ არ დახვდა.ამის შემდეგ შალვა მივიდა ლეილას მშობლების მეზობლებთან და უთხრა - ლეილას მშობლებისთვის გადაეცა,რომ სახლს გადაუწვავდა.მეზობელმა იმავე დღესვე გადასცა ლეილას მშობლებს შალვას დანაბარები,რომლებმაც მაშინვე მიმართეს პოლიციას,რადგან იფიქრეს,რომ შალვას რეალურად შეეძლო ამ ყველაფრის გაკეთება - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით.
კაზუსი 4
კახა და ნინო ფიქტიურ ქორწინებაში არიან,რამდენიმე წელია.კახა სულ ეუბნებოდა შურაცმყოფელ სიტყვებს ნინოს,ისეთ რეპლიკებს,როგორიცაა უსაქმური ხარ და.აშ
შემდეგ ნინო წავიდა თავისი მშობლების სახლში კახას დაუკითხავად,კახამ ამის გამო ნინოს შეასხა ბენზინი და ნინომ მიიღო 70%დამწვრობა და 12 დღეს გარდაიცვალა.
პასუხი:126პრიმა მუხლი,რადგან ნინო იყო სისტემატური ფსიქოლოგიური ძალადობის ქვეშ,რაც იწვევდა ნინოს ტანჯვას.ხოლო კახას მიერ ჩადენილი ქმედება (ბენზინის შესხმა) დაკვალიფიცირდება 11’პრიმა მუხლით,ასევე 109 მუხლის ბ,თ,კ,მ ქვეპუნქტებით.
ბ - სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერების გამოყენებით
თ - გენდერის ნიშნით
კ - ოჯახის წევრის
მ - განსაკუთრებული სისასტიკით
კაზუსი 5
ალეხანდრო და ესმერალდა იმყოფებოდნენ რეესგისტრირებულ ქორწინებაში.ერთად ცხოვრების პერიოდში,ალეხანდრო გარკვეული პერიოდულობით ფიზიკურად ძალადობდა ესმერალდაზე.ესმერალდა ერთი თვის განმავლობაში ხშირად გახდა ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი,თუმდა კონკრეტული თარიღების და პერიოდს ვერ იხსენებს.ფიზიკურ ძალადობასთან ერთად თან ახლვდა სიტყვიერი შეურაცყოფები.ალეხანდრო მეუღლეს თითქმის ყოველდღიურად ეუბნდებოდა,რომ არაფრის მაქნისი არ იყო და ასე ცოლი არ სჭირდებოდა
პასუხი :ერთი თვის განმავლობაში,როდესაც ურტყამდა ესმერალდას ეს იქნება 11 პრიმა 126-ე მუხლის 2 ნაწილი.
კაზუსი 6
ანა და გივი 8 წლის განმავლობაში იმყოფებოდნენ არარესგიტრირებულ ქორწინებაში.ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მათ ურთიერთობა დაეძაბათ,ჰქონდათ ხშირი კონფლიქტები,რაც გამოიხატებოდა გივის მიერ ანას მიმართ განხორცეიელებულ ძალადობაში,კერძოდ,გივი თავის მეუღლეს ბოლო ერთის წლის განმავლობაში ხშირად სცემდა ხელებისა და ფეხების გამოყენებით. 11 პრიმა 126-ე მუხლის 1-2 ნაწილი
თანაცხოვრების მე 2 წელს ანა დაშორდა მეუღლეს,წამოვიდა სახლიდან და თავის მშობლებთან გადავიდა საცხოვრებლად,რადგან ვეღარ გაუძლო გივის მხრიდან განხორციელებულ ძალადობას,ასევე გივი ეუბნებოდა,რომ თუ დაშორდება ის მას დაასახიჩრება ისე,რომ მას არავინ შეხედავდა - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლის 1 ნაწილით. ასევე უნდა გამოვიყენოთ 150-ე მუხლი იძულება მუქარის ხერხით.ანა მოქმედებს თავისი ნების საწინააღდმეგოთ და მუქარი ხერხით იმიტომ,რომ გივი ემუქრება მას სახის დასახიჩრებით.
დაშორების მიუხედავად,გივი ანს მოსვენებას არ აძლევდა.2018 წლის 5 სექტემბერს გივი დაუკავშირდა ანას მამას-ჯემალის და უთხრა,რომსახლს გადაუწვავდა,რადგან მას ადანაშაულებდა ანას დაშორების გამო.ჯემალი ძალიან შეაშინა გივის სიტყვებმა და იფიქრა,რომ მას მართლაც შეეძლო ამ ყველაფრის გაკეთება - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლით,ეს არის მუქარა,რადგანაც გივი ანას მამას (ჯემალის) ემუქრება სახლის გადაწვით.
მედიაციაში „დაინტერესებული მხარე“ არის ნებისმიერი პირი ან სუბიექტი, ვისაც უშუალოდ ეხება დავა და მისი შედეგი.
ეს შეიძლება იყვნენ:
• დავის მხარეები – მაგალითად, მოსარჩელე და მოპასუხე (ფიზიკური პირები ან კომპანიები)
• იურიდიული პირები – კომპანიები, ორგანიზაციები, რომლებიც დავაში მონაწილეობენ
• მესამე პირები – ვისზეც შეიძლება გავლენა მოახდინოს შეთანხმებამ (მაგ. თანამშრომელი, პარტნიორი, ოჯახის წევრი და ა.შ.)
• სახელმწიფო ორგანოები (ზოგ შემთხვევაში) – თუ საქმე ეხება საჯარო ინტერესს
1.მედიაციის სახეები - ორი ძირითადი სახეა და იმსჯელეთ.
მედიაციის ორი სახე არსებობს - ფასილიტაციური მედიაცია და შეფასებითი მედიაცია. ფასილიტაციური მედიაცია არის ყველაზე გავრცელებული ფორმა, მედიატორი არ აძლევს სამართლებრივ ან შეფასებით რჩევებს, მისი როლია მხარეებს შორის კომუნიკაციის გამარტივება, ეხმარება მხარეებს, რომ თვითონ მივიდნენ შეთანხმებამდე. პროცესში მთავარი აქცენტი კეთდება ინტერესებზე და არა პოზიციებზე. ხოლო რაც შეეხება შეფასებით მედიაციას, ამ შემთხვევაში, მედიატორის როლი უფრო აქტიურია, მედიატორმა შეიძლება გამოხატოს თავისი აზრი დავის სამართლებრივ მხარეზე, ხშირად აფასებს თუ რა შანსები აქვს მხარეებს სასამართლოში, შეიძლება შესთავაზოს კონკრეტული გამოსავლის ვარიანტები, გამოიყენება განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე რთულ სამართლებრივ საკითხებს ეხება.
2.დისტრიბუციული და ინტერესზე დამყარებული მოლაპარაკებები. მოლაპარაკებებს ხშირად ორ ძირითად დიტად ყოფენ, ესენია: დისტრიბუციული და ინტერესზე დამყარებული მოლაპარაკებები, რომლებიც ერთმანეთისგან საკმაოდ განსხვავდებიან. დისტრიბუციული მოლაპარაკების დროს, რესურსი არის შეზღუდული, ანუ რაც ერთმა მოიგო, მეორე კარგავს, ხარეები ფოკუსირებულნი არიან პოზიციაზე, მაგ.: მინდა 1000 ლარი. მიზანი არის მაქსიმალური სარგებლის მიღება საკუთარი თავისთვის და ხშირად ახლავს კონკურენცია და ზეწოლა. მაგალითად მიმდინარეობს ვაჭრობა ბინის ქირაობაზე, მეპატრონე აფასებს 1000 ლარს, დამქირავებელი სთავაზობს 700 ლარს და ბოლოს, შეთანხმდებიან 850 ლარზე. რაც შეეხება ინტერესზე დამყარებულ მოლაპარაკებას, ეს მოდელი ეძებს ორივე მხარის მოგებას, ყურადღება ექცევა ინტერესებს და არა მხოლოდ პოზიციებს, ცდილობს იპოვოს ისეთი გადაწყვეტილება, სადაც ორივე მხარე კმაყოფილია, მნიშვნელოვანია კომუნიკაცია, ნდობა და კრეატიული აზროვნება. მაგალითად: ორი თანამშრომელი ერთსა და იმავე დღეს ითხოვს შვებულებას, საუბრისას ირკვევა, რომ ერთს დილით სჭირდება დრო, მეორეს საღამოს, შესაძლებელია იმგვარად განაწილება, რომ ორივე დაკმაყოფილდეს.
3.დამსაქმებელი და თანამშრომელი შეთანხმდნენ კომპენსაციაზე, რომელიც კანონით განსაზღვრულ მინიმუმს აღემატება. ამ დროს მეიდატორს აქტიური როლი უნდა ჰქონდეს. აუცილებელი არ არის, რომ მედიატორს აქტიური (შეფასებითი) როლი ჰქონდეს, ასეთი შემთხვევა უფრო ხშირად ფასილიტაციურ მედიაციის ფარგლებში ჯდება. ამ შემთხვევაში, მხარეები უკვე შეთანხმდნენ, კომპენსაცია არის კანონზე მეტი ანუ მინიმალური სტანდარტი დაცულია და დავა ფაქტობრივად მოგვარებულია. ასეთ დროს, მედიატორის როლია რომ შეამოწმოს შეთანხმება არის თუ არა ნებაყოფლობითი, ინფორმირებული ანუ ორივე მხარე რომ აცნობიერებდეს რას თანხმდება და კანონთან შესაბამისი.
4.ჩამოთვალეთ და დაახასიათეთ მედიაციის პრინციპები, აქვთ თუ არა მბოჭავი ძალა მათ (ეთიკის პრინციპებიც იგულისხმება) მედიაცია ეფუძნება რამდენიმე ძირითად პრინციპს, რომელიც განსაზღვრავს პროცესის სამართლიანობას და ეფექტიანობას. მედიაციის ძირითადი პრინციპებია: ნებაყოფლობითობა (მედიაციაში მონაწილეობა არის ნებაყოფლობითი, მხარეებს შეუძლიათ ნებისმიერ დროს დატოვონ პროცესი, ეს უზრუნველყოფს რომ შეთანხმება იყოს რეალურად მიღებული და არა იძულებითი), კონფიდენციალურობა (მედიაციის დროს განხილული ინფორმაცია არის დახურული, არ შეიძლება მისი გამოყენება სასამართლოში გარდა გამონაკლისებისა და ეს ქმნის ნდობას და გახსნილ კომუნიკაციას), ნეიტრალობა და მიუკერძოებლობა ( მედიატორი არის ნეიტრალური არი იჭერს რომელიმე მხარეს, ასევე მიუკერძოებელია ანუ არ აქვს წინასწარი დამოკიდებულება), მხარეთა თანასწორობა ( ორივე მხარეს აქვს თანაბარი შესაძლებლობა საკუთარი პოზიციის გამოხატვის და ძალთა დაბალანსებას უწყობს ხელს, რომ არ მოხდეს ერთის დომინირება), მოქნილობა (პროცესი არ არის მკახრად ფორმალიზებული, როოგრც სასამართლო). მედიაციის მნიშვვნელოვანი საფუძველია ასევე ეთიკა, რომელიც მოიცავს მედიატორის პატიოსნებას, კომპეტენტურობას ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილებას.
5.მედიაციის სტადიები - მომზადება-გახსნა-ახსნა-განმარტება. წინასწარი ეტაპი ანუ მომზადება (მხარეები თანხმდებიან მედიაციაზე, ირჩევენ მედიატორს, იგეგნება დრო ადგილი და წესები), გახსნა (მედიატორი განმარტავს პროცესს, მხაეები ადასტურებენ მონაწილეობას), მხარეთა პოზიციების წარმოდგენა (თითოეული მხარე აფიქსირებს საკუთარ ხედვას, საუბრობენ დაუბრკოლებლად), ინტერესების იდენტიფიკაცია (პოზიციების მიღმა მდგომი რეალური ინტერესების გამოვლენა), ვარიანტების გენერირება (მხარეები ერთად ფიქრობენ შესაძლო გამოსავლებზე), მოლაპარაკება და შეფასება( განიხილება თითოეული ვარიანტი, ხდება მათი შედარება და დახვეწა), შეთანხმების მიღწევა (მხარეები თანხმდებიან კონკრეტულ პირობებზე და თუ საჭიროა, შეთანხმება ფორმდება წერილობით).
6.კონფიდენციალურობა. კონფიდენციალურობა მედიაციის ერთ-ერთი ძირითადი პრინციპია, რომელიც გულისხმობს პროცესში მიღებული ინფორმაციის დაცვას და მის გამოუყენებლობას მესამე პირების წინაშე და სასამართლოში, გარდა კანონით განსაზღვრული გამონაკლისებისა.
7.უნდა იყოს თუ არა მედიაცია მოწესრიგებული საკანონმდებლო დონეზე და ჩამოთვალეთ საკანონმდებლო აქტები: აისისი და ა.შ. მოიყვანეთ არგუმენტები.კი, მედიაცია მოწსრიგებული უნდა იყოს საკანონმდებლო დონეზე თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ რეგულირება იყსო ბალანსირებული და არ დააზიანოს მისი მოქნილობა. მედიაციის სფეროში არსებობს როგორც ეროვნული, ისე საერთაშორისო/ინსტიტუციური საკანონმდებლო და წესრიგის განმსაზღვრელი აქტები. ეროვნულია საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, საერთაშორისოა ევროპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 2008 წლის, მოდელური კანონი საერთაშორისო კომერციული მედიაციისთვის, სინგაპურის კონვენცია, აისისი, რომელიც გამოიყენება საერთაშორისო კომერციულ დავებში.
8.ევროკავშირის სამართლის რეგულირებები. ევროკავშირში მედიაცია ძირითადად რეგულირდება დირექტივით და არა რეგულაციით. მთავარი აქტია ევრიპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 2008 წლის, რომელიც ეხება სამოქალაქო და კომერციულ დავებში მედიაციას და ადგენს საერთო ევროპულ სტანდარტებს, მათ შორის კონფიდენციალურობას, სასამართლოსთან კავშირს, ხანდაზმულობის შეჩერებას და შეთანხმების აღსრულების შესაძლებლობას.
9.რა განსხვავებაა დირექტივასა და რეგულაციას შორის. რეგულაცია არის ევროკავშირის აქტი, რომელიც პირდაპირ და ერთნაირად მოქმედებს ყვეკა წევრ სახელმწიფოში და არ საჭიროებს ეროვნულ კანონმდებლობაში გადატანას, ხოლო დირექტივა ადგენს მიზანს, რომლის მიღწევაც სავალდებულოა, მაგრამ მისი შესრულების ფორმა და გადატანა ეროვნულ სამართალში წევრ ქვეყნებს ევალებათ.
10.დათმობაზე წასვლა თუ შეიძლება მედიაციის პროცესში იმპერატიული ნორმების მიუხედავად და რა ფუნქცია აქვს საჯარო წესრიგს. მედიაციაში მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად დათმობაზე წასვლა, თუმცა ეს თავისუფლება შეზღუდულია იმპერატიული ნორმებითა და საჯარო წესრიგით. საჯარო წესრიგი წარმოადგენს სამართლებრივ ზღვარს, რომელიც უაზრუნველყოფს, რომ მედიაციით მიღებული შეთანხმება არ ეწინააღმდეგებოდეს სახელმწიფოსა და საზოაგდოების ფუნდამენტურ ინტერესებს და იყოს სამართლებრივად აღსრულებადი.
11.როგორია გადაწყვეტილების ლოგიკური ჯაჭვი, მოლაპარაკება, მორიგება, მედიაცია, არბიტრაჟი, სასამართლო, აღსრულება. ლოგიკური ჯაჭვია: პრობლემის იდენტიფიკაცია (რა არის დავა, რა საკითხზე ვერ თანხმდებიან), პოზიციების დაფიქსირება (თითოეული მხარე ამბობს, რა უნდა), ინტერესების გამოვლენა ( რატომ უნდა ეს კონკრეტული რაღაც?), საერთო ინტერესების მოძებნა (რა აქვთ მხარეებს საერთო, სად შეიძლება გადაკვეთა?), ვარიანტების გენერირება ( შესაძლო გადაწყვეტილებების მოფიქრება), შეფასება და არჩევა ( რომელი ვარიანტია რეალისტური?), შეთანხმება ( საბოლოო გადაწყვეტილების ფორმალიზება და საჭიროების შემთხვევაში, წერილობით გაფორმება).
12.დამსაქმებელმა თანამშრომელს გაანდო ინფორმაცია, მერე ეს წავიდა და საჯარო ინფორმაციის სახით გამოსთხოვა ეს ინფორმაცია და მიმართა სასამართლოს. რა უნდა ქნას სასამართლომ(ვინაიდან საჯარო ინფორმაცია იყო, უნდა მიიღოს, რადგან მედიაციის ეტაპზე გაიგო, არ უნდა მიიღოს). სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, არის თუ არა მოთხოვნილი ინფორმაცია საჯარო ხასიათის და ექვემდებარება თუ არა იგი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დაცულ რეჟიმს. თუ დამსაქმებელი კერძო პირია და ინფორმაცია შიდა/პერსონალურია, სასამართლომ სარჩელი არ უნდა დააკმაყოფილოს.
13.სანოტარო მედიაციას და კერძო მედიაციას შორის რა სხვაობაა. კერძო მედიაცია არის მხარეთა მიერ თავისუფლად ორგანიზებული და ნაკლებად ფორმალური პროცესი, ხოლო სანოტარო მედიაცია ხორციელდება ნოტარიუსის ჩართულობით და მისი შედეგი ხშირად იღებს უფრო ძლიერ იურიდიულ ძალას, მათ შორის აღსრულებად ნოტარიულ აქტის ფორმას.
14.სავალდებულო მედიაციას დაქვემდებარებული დავები როგორ შეირჩევა. სავალდებულო მედიაციას დაქვემდებარებული დავები შეირჩევა კანონით განსაზღვრული კატეგორიების მიხედვით, სასამართლოს მიერ გადამისამართების საფუძველზე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი და საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ-ის შესაბამისად. შერჩევის მთავარი კრიტერიუმია დავის ხასიათი და მისი მორიგების შესაძლებლობა.
15.რა უპირატესობა აქვს მედიაციას არბიტრაჟთან. მედიაცია არბიტრაჟთან შედარებით უპირატესია თავისი მოქნილობით, დაბალი ხარჯით, სისწრაფით და მხარეთა მიერ გადაწყვეტილების კონტროლით, ასევე უკეთესად ინარჩუნებს ურთიერთობას მხარეებს შორის, რადგან ეფუძნება თანამშრომლობით და არა შეჯიბრებით მოდელს.
16.კონფლიქტის ესკალაციის ეტაპები თანმიმდევრულად. უთანხმოება, დაძაბულობა, კონფრონტაცია, ესკალაცია/გამწვავება, კრიზისი, დეკალაცია/დეესკალაცია და გადაწყვეტა.
17.შესაძლებელია თუ არა მედიატორის თვითაცილება. დიახ, შესაძლებელია, და ზოგჯერ სავალდებულოცაა, თუ არსებობს გარემოება, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს მის ნეიტრალობას ან მიუკერძოებლობას. ეს უზრუნველყოფს მედიაციის პროცესის სამართლიანობას და მხარეთა ნდობას.
18.გამონაკლისი თუ აქვს კონფიდენციალურობის დაცვას? მიუხედავად იმისა, რომ მედიაციაში კონფიდენციალურობა არის ძირითადი პრინციპი, მას აქვს გამონაკლისები: მხარეთა თანხობა, კანონის მოთხოვნა, დანაშაულის ან საფრთხის თავიდან აცილება და საჯარო წესრიგის დაცვა.
19.მედიაციის პროცესში მხარემ აღიარა ის გარემოებები, რაც სასამართლოში შეიძლებოდა რომ მის წინააღმდეგ გამოყენებულიყო. მეორე მხარემ შეწყვიტა მორიგება და მიმართა სასამართლოს და ეს აღიარებები წარადგინა სასამართლოში. მედიაციის პროცესში გაკეთებული აღიარებები კონფიდენციალურია საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ-ის შესაბამისად და არ შეიძლება გამოყენებულ იქნას სასამართლოში მყტკიცებულებად. შესაბამისად, სასამართლომ უნდა უარყოს ასეთი მტკიცებულების დაშვება და არ დაეყრდნოს მას გადაწყვეტილების მიღებისას.
20.რა არის ბატნა. ბატნა არის ,,საუკეთესო ალტერნატივა შეთანხმების გარეშე“, ანუ რა არის შენი საუკეთესო ვარიანტი, თუ მოლაპარაკება/მედიაცია ვერ შედგება და ის წარმოადგენს მოლაპარაკების სტრატეგიის ერთ-ერთ მთავარ საფუძველს.
21.რა არის მედიაცია. მედიაცია არის დავის ალტერნატიული გადაწყვეტის პროცესი, რომლის დროსაც ნეიტრალური მედიატორის დახმარებით მხარეები ნებაყოფლობით ცდილობენ შეთანხმების მიღწევას და თავად იღებენ საბოლოო გადაწყვეტილებას.
22.ესკალაციის ეტაპები. უთანხმოება, დაძაბულობა, კონფრონტაცია, ეკალაცია ანუ გამწვავება, კრიზისი, დეესკალაცია, გადაწყვეტა.
23.ადამიანის ტიპები. თანამშრომლობითი ტიპი (მზადაა დიალოგისთვის), კონკურენტული ტიპი (ორიენტირებულია გამარჯვებაზე), ანალიტიკური ტიპი ( ეყრდნობა ლოგიკას და ფაქტებს), ემოციური ტიპი ( გადაწყვეტილებას იღებს გრძნობებით), თავიდან ამრიდებელი ტიპი (ცდილობს კონფლიქტის თავიდან არიდებას).
24.მედიაციის სახეები. (მედიაცია იყოფა კერძო და სასამართლო ფორმებად, ასევე ფასილიტაციურ და შეფასებით ტიპებად, ხოლო ორგანიზაციული თვალსაზრისით შეიძლება იყოს ინსტიტუციური ან და ერთჯერადად, კონკრეტული მიზნითვის შექმნილი. ყველა ფორმის მიზანია დავის მშვიდობიანი და შეთანხმებით გადაწყვეტა.
25.როდის არის სასარგებლო მედიაცია.მედიაცია სასარგებლოა მაშინ, როდესაც მხარეებს სურთ სწრაფი, ნაკლებხარჯიანი და კონფიდენციალური გზით შეთანხმების მიღწევა, განსაკუთრებით ისეთ შემთხვევებში,ს ადაც მნიშვნელოვანია ურთიერთობის შენარჩუნება და არსებობს შეთანხმების მიღწევის რეალური შესაძლებლობა.
kriminalistikis muxlebi da kazusi
სასამართლომ საკუთარი ინიციატივით ჩაატარა ექსპერტიდა და მტკიცებულებად დაურთო გადაწყვეტილებასო და დაარღვია თუ არა კანონის მოთხოვნაო ეგაა კითხვა
და დაარღვია
მე15 ეს 1,3, 5 ნაწილები
49 ეს სამივე
\
sisxlis samarTlis saprocesoss kodeqsia
1. მედიაციის სახეები- ხელისშემწყობი და შეფასებითი
2. რა არის მედიაცია- მორიგებიდ აქტი, (სინონიმი არ არის - სავარაუდოებში ეწერება)
3. მედიატორის თვითაცილება შეიძლება? - მედიატორის აცილება, თუ მათ აქვთ საფუძვლიანი ეჭვი მის მიუკერძოებლობაზე.
4. რამდენი დრო სჭირდბა მედიაციას - არანაკლებ 45 დღე და არანაჯლებ 2 შეხვედრა
5. რომელია საბაზისო აქტი?- აშშ, 2008 წლის დირექტივა, unicenur.
6. რა უპირატესობა აქვს მედიაციას არბიტრაჟგან?- ნაკლები ხარჯია სწორი.
7. მოლაპარაკების პროცესის ეტაპები- მოსამზადებელი, საწყისი, საინგორმაციო, ფისტრიბუციული, ინტერესზე დამყატებული, დასკვნა ( თანმიმდევრიბით უნდა ჩამოვწეროთ)