ჩარჩო შეთანხმება საქართველოს მთავრობასა და კორეის რესპუბლიკის მთავრობას შორის კლიმატის ცვლილების თაობაზე თანამშრომლობის შესახებ

აცნობიერებენ, რომ კლიმატის ცვლილება და მისი უარყოფითი შედეგები კაცობრიობის საერთო საზრუნავია, რომელიც საჭიროებს გადაუდებელ და ერთობლივ ქმედებებს;

ხელახლა ადასტურებენ, რომ გაერთიანებული ერების კლიმატის ცვლილების ჩარჩო კონვენცია (შემდეგში წოდებული როგორც „კონვენცია“) მყარ საფუძველს უყრის კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლის წინააღმდეგ საერთაშორისო ძალისხმევას, და რომ კიოტოს ოქმი, რომელშიც საბოლოო ცვლილებები 2012 წლის 8 დეკემბერს განხორციელდა არსებითი იყო კონვენციის განხორციელების პროცესში, და

ხაზს უსვამენ რა პარიზის შეთანხმების განხორციელების მნიშვნელობას, რომელიც მთავარ როლს შეასრულებს 2020 წლის შემდგომი პერიოდის განმავლობაში მხარეების ერთობლივი ძალისხმევის წარმართვაში კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებულ გამოწვევებთან ეფექტიანად გასამკლავებლად; 

თანხმდებიან შემდეგზე:

მიზანი

1. წინამდებარე ჩარჩო შეთანხმების (შემდეგში მოხსენიებული, როგორც „შეთანხმება“) მიზანია სათბური გაზების ემისიების შემცირებისა და/ან აღმოფხვრის მიმართულებით მხარეთა  შესაძლებლობების გაძლიერება და კლიმატის ცვლილების უარყოფითი ზემოქმედებისადმი ადაპტაცია, და ამის საშუალებით მხარეთა დაბალნახშირბადიან და კლიმატმედეგ ეკონომიკაზე გადასვლის ხელშეწყობა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის, წინამდებარე შეთანხმება მიზნად ისახავს ორმხრივად სასარგებლო და ყოვლისმომცველი პარტნიორობის დამყარებას მხარეთა ერთობლივი ქმედებების მეშვეობით, რომლებიც შეთანხმდება მხარეთა მიერ.

მუხლი 2

თანამშრომლობის სფეროები

წინამდებარე შეთანხმების მიზნის მისაღწევად, წინამდებარე შეთანხმების თანამშრომლობის სფეროები შესაძლოა მოიცავდეს შემდეგს:

a) თანამშრომლობის პოტენციურ სფეროებში, მათ შორის inter alia ენერგეტიკის, მრეწველობის, ტრანსპორტის, მშენებლობის, ნარჩენების მართვის, სოფლის მეურნეობისა და სატყეო მეურნეობაში სათბური გაზების ემისიების შემცირება ან/და აღმოფხვრა;

b) პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლით გათვალისწინებული ნებაყოფლობითი თანამშრომლობის გამოყენება და ეროვნული ინვენტარიზაციის გაზომვის, ანგარიშგებისა და გადამოწმების (MRV) შესაძლებლობების განვითარება;

c) კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციის შესაძლებლობების გაზრდა, განსაკუთრებით ადაპტაციის სტრატეგიებზე ყურადღების გამახვილების გზით;

d) კლიმატთან დაკავშირებული სამეცნიერო და ტექნოლოგიური თანამშრომლობა, რომელიც მოიცავს, თუმცა არ არის შეზღუდული, მოდელირებას, პროგნოზირებას და დაკვირვებას, და კლიმატის ტექნოლოგიების განვითარებასა და გადაცემას; და

e) მხარეთა შორის ორმხრივად შეთანხმებული კლიმატის აქტივობების ხელშემწყობი თანამშრომლობის სხვა სფეროები, მათ შორის, მეთანის შემცირება და სამართლიანი ენერგეტიკული გადასვლა.

მუხლი 3

თანამშრომლობითი აქტივობები

წინამდებარე შეთანხმების მე-2 მუხლით განსაზღვრული თანამშრომლობის სფეროები შესაძლოა მოიცავდეს შემდეგს:

a) კლიმატის ცვლილების ექსპერტთა, მკვლევართა და სახელმწიფო მოხელეთა გაცვლა, მათ შორის შესაძლებლობების ამაღლების ტრენინგების უზრუნველყოფა;

b) შესაძლებლობების გაძლიერება, მათ შორის ისეთი შესაძლებლობების გაძლიერება, რომელიც მოიცავს, თუმცა არ არის შეზღუდული პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლით განსაზღვრული ნებაყოფლობით თანამშრომლობას, გაზომვას, ანგარიშგებასა და დამოწმებას, ადაპტაციის სტრატეგიებსა და უსაფრთხოებასა და ტექნიკურ რეგულაციებს;

c) ორივე მხარის ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილის (NDCs) მიღწევისთვის სათბური გაზების შერბილების შედეგების შესახებ სახელმწიფო და კერძო პროექტების და/ან პროგრამების ხელშეწყობა;

d) კლიმატის ცვლილების უარყოფითი შედეგების თავიდან აცილების მიზნით ადაპტაციის ძალისხმევა; და

e) მხარეებს შორის ურთიერთშეთანხმებული თანამშრომლობის ხელშეწყობის სხვა აქტივობები.

მუხლი 4

ნებაყოფლობითი თანამშრომლობა

1. მხარეები აცნობიერებენ, რომ მხარეთა შორის ნებაყოფლობითი თანამშრომლობა საშუალებას იძლევა მხარეებს ჰქონდეთ უფრო მეტი ამბიცია ცვლილებებისა და ადაპტაციის ღონისძიებების განხორციელებისას და ხელი შეეწყოს მდგრად განვითარებასა და ეკოლოგიურ მთლიანობას, როგორც ეს პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლით არის განსაზღვრული.
2. მხარეებმა ძალისხმევა უნდა მიმართონ  პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლით განსაზღვრული ნებაყოფლობითი თანამშრომლობის გამოსაყენებლად, როგორც ეს დარეგულირებულია ამ შეთანხმების მე-3 მუხლის „b“ და „c“ ქვეპუნქტებით, რომელიც ასევე მოიცავს შერბილების შედეგების გამოყენებას, რომლებიც განხილული იქნება წინამდებარე შეთანხმების მე-6 მუხლით განსაზღვრული კლიმატის ცვლილების შესახებ თანამშრომლობის ერთობლივი კომიტეტის მიერ.
3. წინამდებარე შეთანხმების მე-6 მუხლით კლიმატის ცვლილების საკითხებზე თანამშრომლობის ერთობლივი კომიტეტის მიერ დამტკიცებული შერბილების შედეგები, რომელიც ეფუძნება მხარეთა შორის ნებაყოფლობით თანამშრომლობას, შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს თითოეული მხარის ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილის განხორციელებისა და შესრულებისათვის და ამ შემთხვევაში უნდა განხორციელდეს პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტში გათვალისწინებული ცვლილება.
4. მხარეებმა პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად თითოეული მხარის ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილის მისაღწევად გამოყენებული შერბილების შედეგები არ უნდა გამოიყენონ სხვა საერთაშორისო შერბილების მიზნებისთვის.
5. შერბილების შედეგების განაწილება განისაზღვრება მონაწილეთა შორის შეთანხმებით, ნებაყოფლობით თანამშრომლობაში მათი წვლილის, როგორიც არის ინვესტიციების პროპორციების გათვალისწინებით. მხარეთა შორის შეთანხმების შემთხვევაში შერბილების შედეგების განაწილება დადასტურებული იქნება წინამდებარე შეთანხმების მე-6 მუხლით განსაზღვრული კლიმატის ცვლილების შესახებ თანამშრომლობის ერთობლივი  კომიტეტის მიერ.

მუხლი 5

სამეცნიერო და ტექნოლოგიური თანამშრომლობა

1. მხარეები აცნობიერებენ, რომ წინამდებარე შეთანხმების მე-2 მუხლის „d“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული კლიმატთან დაკავშირებული სამეცნიერო და ტექნოლოგიური თანამშრომლობა მხარეებს საშუალებას აძლევს რეაგირება მოახდინონ კლიმატის ცვლილებაზე და განახორციელონ მხარეთა ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილი სათბური გაზების შერბილებისა და კლიმატის ცვლილებისადმი ადაპტაციის ტექნოლოგიებზე დაყრდნობით.
2. მხარეები ძალისხმევას გაწევენ ტექნოლოგიური ინოვაციების შესაძლებლობების გაზრდისა და ორი ქვეყნის მსგავსი ინდუსტრიების მხარდაჭერის მიზნით წინამდებარე შეთანხმების მე-3 მუხლით მოცული ღონისძიებების საშუალებით გამოიყენონ ტექნოლოგიური თანამშრომლობის პოტენციალი.

მუხლი 6

კლიმატის ცვლილების საკითხებზე თანამშრომლობის

 ერთობლივი კომიტეტი

1. წინამდებარე შეთანხმების განხორციელების, კოორდინირებისა და ხელშეწყობის მიზნით მხარეებმა უნდა შექმნან თითოეული მხარის მიერ არჩეული წარმომადგენლისგან შემდგარი კლიმატის ცვლილების საკითხებზე თანამშრომლობის ერთობლივი კომიტეტი (შემდგომში „კომიტეტი“).
2. კომიტეტი უნდა შეიკრიბოს წელიწადში ერთხელ, საქართველოში ან კორეის რესპუბლიკაში, ერთობლივად შეთანხმებულ დროსა და ადგილას. კომიტეტის შეხვედრების სიხშირე შეიძლება დარეგულირდეს მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით.
3. კომიტეტმა უნდა დაამტკიცოს მხარეთა მიერ კონსულტაციებისა და განხილვების შედეგად ერთობლივად შემუშავებული სამუშაო გეგმები.
4. კომიტეტმა ხელი უნდა შეუწყოს თანამშრომლობას რეკომენდაციების მიღებისა და მოსაზრებების წარმოდგენის გზით, მათ შორის, წინამდებარე შეთანხმების მე-3 მუხლში განსაზღვრულ თანამშრომლობის აქტივობების განხორციელების წინსვლას.
5. მხარეები შეიძლება შეთანხმდნენ კომიტეტის ქვეშ შექმნან სამუშაო ჯგუფები თანამშრომლობის გარკვეულ სფეროებში, ისეთები, როგორიცაა მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების თანამშრომლობის ერთობლივი ქვეკომიტეტი და/ან საბაზრო მექანიზმების ერთობლივი ქვეკომიტეტი სხვა ერთობლივ კომიტეტთა შორის, თუკი მხარეები გადაწყვეტენ რომ ასეთი ჯგუფების შექმნა აუცილებელია წინამდებარე შეთანხმების განსახორციელებლად.
6. იმისათვის, რომ გარემოსდაცვითი მთლიანობის უზრუნველსაყოფად თავიდან იქნეს აცილებული მხარეთა მიერ ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილის ან სხვა შერბილების მიზნებისთვის გადაცემული და გამოყენებული შერბილების შედეგების ორმაგი აღრიცხვა, ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრულ საბაზრო მექანიზმების ერთობლივ ქვეკომიტეტში მხარეებმა უნდა განსაზღვრონ და შეთანხმდნენ წინამდებარე შეთანხმების მე-4 მუხლით განსაზღვრული ნებაყოფლობითი თანამშრომლობის წესებსა და მოდალობებზე, რომელიც სულ მცირე უნდა მოიცავდეს შემდეგ ელემენტებს:

a) თითოეული მხარისათვის წარდგენილი ნებისმიერი შესაბამისი დოკუმენტის ავტორიზაცია;

b) შერბილების შედეგების განაწილება;

c) მონიტორინგი და დამოწმება;

d) შერბილების შედეგების გადაცემა;

e) რეესტრი;

f) შესაბამისი შესწორებები; და

g) ანგარიშგება, მათ შორის, პარიზის შეთანხმების მე-6 მუხლით განსაზღვრული თავდაპირველი ანგარიშები, წლიური ინფორმაცია და რეგულარული ინფორმაცია და პარიზის შეთანხმების მე-13 მუხლით განსაზღვრული ორწლიანი გამჭვირვალობის ანგარიშები.

მუხლი 7

დაინტერესებულ მხარეებთან და მხარეებს

შორის თანამშრომლობა

1. მხარეები შეეცდებიან გააძლიერონ თანამშრომლობა მათ შორის ორი ქვეყნის კომპანიებს, ინვესტორებს, კვლევით ინსტიტუტებს, უნივერსიტეტებსა და სხვა არასახელმწიფო ორგანიზაციებს, კერძოდ, არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო საზოგადოებებს შორის, რათა მათ ჰქონდეთ უკეთესი შესაძლებლობები კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული გამოწვევების გადასაჭრელად.
2. მხარეები უნდა შეეცადონ გააძლიერონ კომუნიკაცია ისეთ არასახელმწიფო სუბიექტებთან, როგორებიცაა კომპანიები, ინვესტორები, კვლევითი ინსტიტუტები, უნივერსიტეტები და სხვა არასახელმწიფო ორგანიზაციები, კერძოდ, არასამთავრობო ორგანიზაციები და სამოქალაქო საზოგადოებები, რათა მათ ჰქონდეთ უკეთესი შესაძლებლობები კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული გამოწვევების გადასაჭრელად.

მუხლი 8

დამატებითი შეთანხმებები

1. წინამდებარე შეთანხმების ფარგლებში ორმხრივი თანამშრომლობის ხელშეწყობის მიზნით, საჭიროების შემთხვევაში, მხარეებს შეუძლიათ თავიანთ სამინისტროებსა თუ სხვა სამთავრობო უწყებებს შორის დადონ დამატებითი შეთანხმებები.
2. ასეთი დამატებითი ღონისძიებები შეიძლება მოიცავდეს თანამშრომლობის კონკრეტული ფორმების, შესასრულებელი პროცედურების და სხვა შესაბამისი საკითხების შესახებ დებულებებს, მათ შორის თითოეული ქვეყნის ეროვნული კანონმდებლობებისა და რეგულაციების შესაბამისად ინტელექტუალური საკუთრების უფლებების დაცვას.

მუხლი 9

ხარჯები და დახმარება

1. რესურსების ხელმისაწვდომობისა და თითოეული ქვეყნის მოქმედი ეროვნული კანონმდებლობისა და რეგულაციების შესაბამისად მხარეები თანაბრად უზრუნველყოფენ წინამდებარე შეთანხმებით გათვალისწინებული თანამშრომლობის აქტივობების განხორციელებასთან დაკავშირებული ხარჯების დაფარვას.
2. წინამდებარე შეთანხმებით გათვალისწინებული თანამშრომლობის განხორციელების მიზნით თითოეულ მხარეს შეუძლია მეორე მხარეს გაუწიოს შესაბამისი აუცილებელი დახმარება.

მუხლი 10

სხვა ხელშეკრულებებთან კავშირი

1. წინამდებარე შეთანხმება არ მოახდენს გავლენას მხარეთა კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი შესაბამისი საერთაშორისო შეთანხმებიდან გამომდინარე ვალდებულებებზე, რომლთა მხარესაც ისინი წარმოადგენენ.
2. წინამდებარე შეთანხმების მე-8 მუხლში მითითებული დამატებითი ღონისძიებები უნდა განხორციელდეს თითოეულ სახელმწიფოში მოქმედი შიდასახელმწიფოებრივი კანონმდებლობის შესაბამისად.

მუხლი 11

დავების გადაწყვეტა

ნებისმიერი დავა, რომელიც შეიძლება წარმოიშვას წინამდებარე შეთანხმების განმარტებასა ან გამოყენებასთან დაკავშირებით, გადაწყდება მხარეთა შორის კონსულტაციების და/ან მოლაპარაკებების გზით.

მუხლი 12

ცვლილებები

წინამდებარე შეთანხმებაში, მხარეთა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე, შეიძლება შეტანილ იქნეს ცვლილებები. აღნიშნული ცვლილებები გაფორმდება ცალკე დოკუმენტების სახით, ძალაში შევა აღნიშნული შეთანხმების მე-13 მუხლით განსაზღვრული წესის შესაბამისად და წარმოადგენენ ამ შეთანხმების განუყოფელ ნაწილს.

მუხლი 13

ძალაში შესვლა და შეწყვეტა

1. წინამდებარე შეთანხმება ძალაში შედის მხარეთა მიერ ამ შეთანხმების ძალაში შესვლისათვის აუცილებელი შიდასახელმწიფოებრივი პროცედურების დასრულების შესახებ, დიპლომატიური არხებით, უკანასკნელი წერილობითი შეტყობინების მიღების დღიდან მომდევნო თვის პირველ დღეს.
2. წინამდებარე შეთანხმება დადებულია ხუთი (5) წლის ვადით და ავტომატურად გაგრძელდება შემდგომი ხუთწლიანი პერიოდებით, მანამ, სანამ რომელიმე მხარე წერილობით არ შეატყობინებს მეორე მხარეს თავისი განზრახვის შესახებ შეწყვიტოს ამ შეთანხმების მოქმედება.
3. თითოეულ მხარეს შეუძლია ნებისმიერ დროს შეწყვიტოს წინამდებარე შეთანხმების მოქმედება მეორე მხარისთვის, წინამდებარე შეთანხმების შეწყვეტის შესახებ თავდაპირველი ან ნებისმიერი მორიგი ხუთწლიანი ვადის ამოწურვამდე ექვსი (6) თვით ადრე, დიპლომატიური არხებით, წერილობითი შეტყობინების გაგზავნის გზით. შეთანხმება მოქმედებას წყვეტს მეორე მხარის მიერ შეტყობინების მიღების თარიღიდან ექვსი (6) თვის გასვლის შემდეგ.
4. წინამდებარე შეთანხმება შეწყდება თუ რომელიმე მხარე გამოვა პარიზის შეთანხმებიდან. ასეთი შეწყვეტა ძალაში შევა იმავე თარიღიდან, როდესაც ძალაში შევა პარიზის შეთანხმებიდან გასვლა.
5. წინამდებარე შეთანხმების შეწყვეტა არ იქონიებს გავლენას უკვე მიმდინარე ღონისძიებებზე და პროექტებზე, მათ დასრულებამდე, თუ მხარეები სხვაგვარად არ შეთანხმდებიან.

ზემოთაღნიშნულის დასტურად, თავიანთი მთავრობების მიერ სათანადოდ უფლებამოსილი ქვემორე ხელმომწერები ხელს აწერენ წინამდებარე ჩარჩო შეთანხმებას.

შესრულებულია ორ დედნად თბილისში, 2026 წლის 13 მარტს, ქართულ, კორეულ  და ინგლისურ ენებზე. ყველა ტექსტი თანაბრად ავთენტურია. განსხვავებული განმარტების შემთხვევაში უპირატესობა ენიჭება ინგლისურ ტექსტს.