კომენტარები

ნათია ძვირფასი ზარდახშის მესაკუთრეა, რომელიც თავისი დიდი ბებიისგან მემკვიდრეობით ერგო. ის არის მოოქროვილი და ამშვენებს ძვირფასი ქვები. პანდემიის ფონზე ნათია დაკარგავს სამსახურს და დარჩება შემოსავლის გარეშე. იმისათვის, რომ უზრუნველყოს მისი არასრულწლოვანი შვილის რჩენა, ის დაიწყებს სახლიდან ნივთების რეალიზაციას. მიუხედავად ემოციური დაძაბულობისა, ის ასევე გადაწყვეტს ძვირფასი ზარდახშის რეალიზაციას. ზარდახშის ყიდვის სურვილს გამოთქვამს მაია. ნათიასა და მაიას შორის ძვირფასი ზარდახშის ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნათიამ ნასყიდობის საფასურად მიუთითა 500 ლარი. ზარდახშის გადაცემისას ნათიამ აღმოაჩინა, რომ 5000 ლარის ნაცვლად ჰქონდა მითითებული 500 ლარი და მოსთხოვა მაიას 5000 ლარის გადახდა. მაია უარს ამბობს ამ თანხის გადახდაზე,ხოლო ნათია ითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.
აქვს თუ არა ნათიას ნასყიდობის ხელშეკრულებ ის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
ნათიას შესაძლოა ჰქონდეს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია ნათიას მიერ ნამდვილი შეცილების განხორციელება,რომელიც წინაპირობად ითვალისწინებს შეცილების საფუძვლის,შეცილების გაცხადების და შეცილების ვადის დაცვას.შესაძლოა სახეზე იყოს არსებითი შეცდომა გარიგების შინაარსში სსკ-ის 73-ე მუხლის ,,ბ“ პუნქტის მიხედვით. კაზუსიდან დგინდება,რომ ნათია ძვირფასი ზარდახშის მესაკუთრეა,რომელიც არის მოოქროვილი და ამშვენებს ძვირფასი ქვები,ამასთანავე ის ამ ნივთების რეალიზაციას ახორციელებდა იმისათვის,რომ არასრულწლოვანი შვილი ერჩინა.იქედან გამომდინარე,რომ ნასყიდობოს საგანი წარმოადგენდა ძვირფასს ნივთს,რომლის ღირებულებაც წარმოადგენდა 5000ლარს,ძნელი წარმოსადგენია,რომ მისი მესაკუთრე მას გაყიდდა 500 ლარად.ამიტომაც საგულისხმოა,რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში საფასურის განსაზღვრისას უბრალოდ მოხდა ტექნიკური შეცდომა.შესაბამისად სახეზეა არსებითი შეცდომა გარიგების შინაარსში. შემდეგი ელემენტია ის ,რომ შეცილება გაცხადებული უნდა იყოს ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ.შეცილება წარმოადგენს ცალმხრივი ნების გამოვლენას,რომელიც ნამდვილია იმ მომენტიდან,როცა ის მეორე მხარეს მიუვა,ანუ როცა მას აქვს მისი გაცნობის ობიექტური შესაძლებლობა.კაზუსიდან დგინდება,რომ ნათია როგორც კი აღმოაჩენს თუ არა შეცილების საფუძველს-რომ 5000ლარის ნაცვლად ჰქონდა მითითებული 500 ლარი,მაშინვე მოითხოვს შესაბამისი თანხის გადახდას მაიასაგან.შესაბამისად სახეზეა შეცილების გაცხადების ფაქტი. ამასთანავე დაცული უნდა იყოს შეცილების ვადა. სსკ-ის 79-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე-შეცილება უნდა მოხდეს შეცილების საფუძვლის შეტყობის მომენტიდა 1 თვის ვადაში.კაზუსიდან დგინდება,რომ ნათიამ როგორც კი აღმოაჩინა შეცილების საფუძველი და კონტრაჰენტისგან მიიღო უარი,მაშინვე ითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.შესაბამისად შეცილების ვადა დაცულია.მოთხოვნა წარმოიშვა.ნათიას აქვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 2
ლევანი მართავს კორპორატიულ წვეულებას. სტუმრების გამასპინძლების მიზნით მან გადაწყვიტა ცქრიალა თეთრი ღვინის შეკვეთა კომპანია "ბადაგონისათვის" 200 ბოთლის ოდენობით. ამ მიზნით მან მოამზადა შეკვეთის წერილი, ჩადო კონვერტში და დატოვა სახლში თავის სამუშაო მაგიდაზე. ნინო არის დამლაგებელი. ეს უკანასკნელი გადაწყვეტს ასიამოვნოს ლევანს და არ მოაცდინოს წერილის გაგზავნით. სწორედ ამიტომ მაგიდაზე დადებული წერილი ნინოს მიერ იქნა გაგზავნილი ადრესატისთვის. ამ წერილის საპასუხოდ კომპანია "ბადაგონმა" გამოაგზავნა შეკვეთილი ღვინო და თან დაურთო ქვითარი გადასახდელი ღვინოს ღირებულების მითითებით. ლევანს აღარ სურდა კომპანია "ბადაგონისაგან" ღვინის შეძენა, არამედ მან მოიძია ახალი კომპანია "მანავის მწვანე", რომლისგანაც უფრო ხელსაყრელ ფასად მოახდენდა ღვინის შეძენას. ლევანი უარს ამბობს ღვინის ღირებულების გადახდაზე.
აქვს თუ არა კომპანია "ბადაგონს" ლევანისაგან ღვინის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება?
პასუხი :
კომპანია "ბადაგონს" შესაძლოა ჰქონდეს გიორგისგან ლევანისაგან ღვინის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია კომპანია "ბადაგონ"-სა და ლევანს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი.ნასყიდობის ხელშეკრულება წინაპირობად ითვალისიწნებს ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენას ოფერტისა და აქცეპტის სახით. სსკ-ის 329-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ოფერტი წარმოადგენს მბოჭავი ხასიათის ნების გამოვლენას, რომელიც მიმართულია პირთა განსაზღვრული წრისადმი და იმგვარად არის ფორმულირებული, რომ მხოლოდ თანხმობა ან უარყოფა კმაროდეს სამართლებრივი შედეგის დადგომისათვის. კაზუსიდან დგინდება, რომ ლევანმა გამოავლინა ნება, რაც გამოიხატა წერილის შედგენაში, რომელშიც დეტალურად იყო განსაზღვრული ადრესატი-კომპანია "ბადაგონი", ასევე შინაარსიც, კერძოდ მან შეუკვეთა 200 ბოთლი ღვინო. მაგრამ კაზუსიდან დგინდება, რომ წერილი გააგზავნა არა ლევანმა, არამედ მისმა დამლაგებელმა ნინომ. აქედან გამომდინარე ნინო შესაძლოა წარმოადგენდეს ლევანის წარმომადგენელს სსკ-ის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად. ამისათვის აუცილებელია წარმომადგენლობა იყოს დასაშვები, მოხდეს ნინოს მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა, ასევე ლევანის სახელით მოქმედება და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება უნდა იყოს მოცემული. სსკ-ის 103-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლობა დაუშვებელია, როცა საკითხი ეხება მკაცრად პირადი ხასიათის ურთიერთობებს ან კანონი კრძალავს გარიგებას დადებას წარმომადგენლის მეშვეობით. კაზუსის მიხედვით, საკითხი ეხება დამლაგებლის მიერ ღვინის შეძენას, რომელიც შეიძლება დაიდოს ნებისმიერი მესამე პირის მიერ, ასევე კანონით არ იკრძალება გარიგების დადება წარმომადგენლის მეშვეობით. შესაბამისად, წარმომადგენლობა დასაშვებია. ამასთან, აუცილებელია წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა. ზოგადად, წარმომადგენლობა უნდა იქნეს გასნხვავებული შიკრიკის ინსტიტუტისგან, რა დროსაც შიკრიკი ავლენს არა საკუთარ ნებას, არამედ გადააქვს სხვა პირის ნება. ჩვენს შემთხვევაში, დამლაგებლის მიერ წერილის გაგზავნის დროს ნების გამოვლენა გამოვლინდა სწორედ მის მიერ არჩევანის გაკეთებაში, კერძოდ, გაეგზვნა მითითებული წერილი. შემდეგი ელემენტია წარმოდგენილი პირის სახელით მოქმედება. კომპანია "ბადაგონი"-სათვის ერთმნიშვნელოვნად იყო შესაცნობი, რომ გარიგებას დებდა ლევანი. შესაბამისად, სახეზე არის წრმოდგენილი პირის სახელით მოქმედება. თუმცა აქ გასათვალისწინებელია,რომ სახეზე არ გვაქვს წარმომადგენლობითი უფლებამომოსილება სსკის 107-ე მუხლის მნიშვნელობით,ვინაიდან აქ მხედველობაში უნდა მივიღოთ დამლაგებლის ფუნქციები.მისი უფლებამოსილებიდან და ფუნქციების გათვალისწინებით მას ვერ ექნებოდა მინიჭებული წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება.შესაბამისად, ნინო არ წარმოადგენს ლევანის წარმომადგენელს. სსკ-ის 104-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით კი,თუ კი სახეზეა წარმომადგენლობა,ასეთი გარიგებით წარმოშობილი უფლებები და მოვალეობები წარმოეშობა წარმოდგენილ პირს.შესაბამისად, თუ კი ნინო წარმოადგენდა ლევანის წარმომადგენელს,იმ შემთხვევაში წარმოეშობოდა ლევანს ვალდებულებები.მოთხოვნა არ წარმოიშვა.კომპანია "ბადაგონ"-ს არ აქვს ლევანისაგან ღვინის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება.

კაზუსი 3
თორნიკემ „ტოიოტას” ცენტრში 80.000 ლარად ახალი „ტოიოტა-ლენდკრუიზერი” იყიდა. მანქანის ყიდვიდან ერთი კვირაც არ იყო გასული, რომ ავტობანზე მანქანის ელექტროგაყვანილობა მწყობრიდან გამოვიდა და ევაკუატორის გამოძახება გახდა საჭირო ავტოტექმომსახურების ცენტრში მის გადასაყვანად. იმავე საღამოს, ბარში მეგობრებთან ერთად ყოფნისას, თორნიკე სიცილ-სიცილით ჰყვებოდა, როგორ გაამწარა მანქანამ, რომ მისი შეკეთება 1.000 ლარი დაუჯდებოდა და შეკეთება კი არა, 1.000 ლარს თუ ვინმე მისცემდა, საერთოდ მიჰყიდიდა ამ მანქანას. თორნიკეს ერთ-ერთი მეგობარი ლაშა ამ შეთავაზებით აღფრთოვანდა, ვინაიდან „ლენდკრუიზერის” ქონა მისი დიდი ხნის ნატვრა იყო და იმწამსვე დასთანხმდა. თორნიკემ დასტურად ლუდის კათხა მიუჯახუნა და უთხრა: დილიდანვე მოდი და ადვოკატის წამოყვანა არ დაგავიწყდეს, რომ მიღება-ჩაბარების აქტი გავაფორმოთო. მეორე დილით ლაშამ ჯერ ნაცნობ ადვოკატთან შეიარა და მიღება-ჩაბარების აქტის მომზადება და თორნიკესთან წაყოლა სთხოვა, რაზეც ადვოკატი 500-ლარიანი ანაზღაურების სანაცვლოდ დასთანხმდა, შემდგომ კი თავად თორნიკეს მიაკითხეს ფულის მისაცემად და მანქანის წამოსაღებად. თორნიკემ ლაშასა და ადვოკატის დანახვის და ამ ამბის მოსმენის შემდეგ სიცილი ვერ შეიკავა და გაკვირვებულმა უთხრა ლაშას: ხომ არ გადაირიე, ხუმრობა არ გესმისო. ლაშა დაჟინებით ითხოვს მანქანის გადაცემას ან, მინიმუმ, ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურებას 500 ლარის ოდენობით.
რის მოთხოვნის უფლება აქვს ლაშას თორნიკეს მიმართ?
პასუხი:
შესაძლოა ლაშას ჰქონდეს ავტომობილის გადაცემის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის პირველი ნაწილი საფუძველზე.
ამისათვის აუცილებელია მხარეთა შორის ნამდვილი ნასყიდობის ხელმეკრულების არსებობა, რომელიც თავის მხრივ წინაპირობად ითვალისწინებს ნამდვილი ოფერტის და ნამდვილი აქცეპტის არსებობას. ოფერტი გულისხმობს ხელშეკრულების დადების შესახებ შეთავაზებას, რომელიც ერთი ან რამდენიმე პირისადმი და ოფერტი შეზღუდული საკუთარი შეთავაზებით და აქცეპტის შემთხვევაში ვალდებულია დადოს ხელშეკრულება. ოფერტად შეიძლება შეფასდეს თორნიკეს შეთავაზება, რომ თუ ვინმე მისცემდა 1000 ლარს, მიჰყიდდა ავტომობილს. ვინაიდან შეთავაზება მიმართულია პირთა განუსაზღვრელი წრისადმი, ის წარმოადგენს არა ოფერტს, არამედ მოწვევას ოფერტზე. თუმცა ლაშას მიერ თორნიკეს წინადადებაზე დათანხმება შეიძლება შეფასდეს ოფერტად, ამისათვის აუცილებელია ოფერტი შეიცავდეს ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობას და იმ ფორმით იყოს ფორმულირებული, რომ მხოლოდ დათანხმება ან უარყოფა კმაროდეს კონკრეტული სამართლებრივი შედეგის წარმომობისთვის. ვინაიდან ლამას შეთავაზება შეიცავს მითითებას მანქანის მოდელზე, ფასზე, მივმართება კონკრეტულ სუბიექტს, ის წარმოადგენს ოფერტს. აქცეპტად შეიძლება შეფასდეს თორნიკეს განცხადება, რომ მეორე დღეს მისთვის გაევლო და თან ადვოკატიც წამროეყვანა. ხელშეკრულებსი დადების მიზნით. სახეზეა - თორნიკეს მიერ ლაშას შეთავაზებაზე დათანხმების ფაქტი, შესაბამისად, სახეზეა აქცეპტი. სახეზე გვაქვს მხარეთა მორის ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი.
თუმცა მოთხოვნის წარმოშობა არსებითად შეიძლება დაბრკოლდეს სსკ-ის 57-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია ნების გამოვლენა მოხდეს არასერიოზულად, იმ ვარაუდით რომ არასერიოზულობა გამოცნობილი იქნებოდა. თორნიკემ სიცილიტ მიმართა,რომ მან იხუმრა,შესაბამისად, სახეზეა მის მიერ ნების არასერიოზულად გამოვლენის ფაქტი. თორნიკეს მიერ სიცილით ნების გამოვლენა,ავტომობილის ნასყიდობის ფასსა და რეალურ საბაზრო ღირებულებას შორის აშკარა დისპროპორცია, შეტავაზების ადგილი და თორნიკეს მიერ ალკოჰოლის მიღების ფაქტი წარმოშობს ვარაუდის საფუძველს ნების გამოვლენის არასერიოზულობის შესახებ. სესაბამისად,მხარეტა შორის დადებული გარიგება ბათილია.
ლაშას არ აქვს ნივთის გადაცემის მოთხოვნის უფლება 477-ე მუხლის 1 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 4
აქ ან გიორგი იქნება ან ლევანი - სახელზე ვამბობ
17 წლის გიორგი დიდი ხანია ინახავს მისთვის მშობლების მიერ საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოყენების მიზნით გადაცემულ თანხას საოცნებო მობილური ტელეფონის შესაძენად. 2000 ლარის შეგროვების შემდეგ ის გაემართა შპს "აქტაოქეიში" მობილური ტელეფონის შესაძენად. შეიძინა ნივთი და გახარებული დაბრუნდა სახლში. როცა მისმა მშობლებმა გაიგეს მის მიერ დადებული გარიგების თაობაზე, ძალიან გაბრაზდნენ. მათ მიაჩნდათ, რომ გიორგის არაფერში სჭირდებოდა ამ ღირებულების მობილური ტელეფონის ფლობა. ამასთან, ისინი შიშობდნენ, რომ გიორგი აღარ დაუთმობდა დროს სწავლას. სწორედ ამ მიზეზებით მშობლებმა მოითხოვეს გიორგის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობა.
აქვთ თუ არა გიორგის მშობლებს გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად.
კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 17 წლის.შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგიმ ,,ალტაოქეისთან" დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება.
ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები წინააღმდეგები არიან ამ გარიგების და ითხოვენ მის ბათილობას.შესაბამისად,მოწონების ფაქტი არ გვაქვს სახეზე.
ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის.თუმცა გიორგის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია არასრულწლოვანმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა შესასრულებლად განკარგა ის საშუალებანი, რომლებიც მას გადასცეს კანონიერმა წარმომადგენლებმა, თავისუფალი განკარგვის მიზნით.
კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები გიორგის თავისუფალი განკარგვის მიზნით გადასცემდნენ თანხას.შესაბამისად ემანსიპაციის ეს ფორმა სახეზეა. მოთხოვნა არ წარმოიშვა. გიორგის მშობლებს არ აქვთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 5
ანი მუშაობს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში მენეჯერულ პოზიციაზე. ერთ-ერთ ნაცნობს მან მართვის მოწმობის აღებაში დახმარების მიზნით გამოართვა თანხა 5000 ლარის ოდენობით. აღნიშნული ინფორმაცია ცნობილი გახდა გოგისთვის, რომელიც ამ ინფორმაციის მის სასარგებლოდ გამოყენებას შეეცადა. კერძოდ, ანის გაუმხილა, რომ იცოდა ამ უკანასკნელის მიერ განხორციელებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედების თაობაზე და თუ წყნეთში მდებარე აგარაკს არ მიჰყიდდა, ამის თაობაზე აცნობებდა სამუშაოს ხელმძღვანელობას და საგამოძიებო ორგანოებს. ანის ძალიან უყვარს წყნეთის აგარაკი, ვინაიდან ეს მისი მშობლებისაგან დატოვებული ქონებაა და მის მშობლებთან ასოცირდება. ანი დაკარგავს მოსვენებას, ძალიან შეშფოთდება, მაგრამ სამუშაო ადგილისა და პასუხისგებაში მიცემის შიშით 2010 წლის 1 იანვარს დადებს გოგისთან უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას. უძრავი ქონება აღირიცხება გოგის საკუთრებად. 2012 წლის 1 იანვარს საგამოძიებო ორგანოსათვის ცნობილი გახდება ანის მიერ განხორციელებული ქმედების შესახებ და ის მიეცემა პასუხისგებაში და სასჯელის სახით განესაზღვრება თავისუფლების აღკვეთა 6 თვის ვადით. 2014 წლის 1 დეკემბერს ანი მიმართავს გოგის და მოითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.
აქვს თუ არა ანის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:
ანის შესაძლოა ჰქონდეს ნასყიდობის ხელშეკრულეის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 85 მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნააწილის საფუძველზე.ამისათვის საჭიროა სახეზე იყოს ანის იძულების, ანის მიერ შეცილების გაცხადების და შეცილების ვადის დაცვის ფაქტები.შესაძლოა სახეზე იყოს იძულება სსკ-ის 86-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მნიშვნელობით,რომლის მიხედვითაც-გარიგების ბათილობას იწვევს ისეთი იძულება,რომელსაც თავისი ხასიათით შეუძლია გავლენა მოახდინოს პირზე და აფიქრებინოს,რომ მის პიროვნებას ან ქონებას რეალური საფრთხე ემუქრება.კაზუსიდან დგინდება,რომ გოგიმ შეიტყო ანის მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შესახებ და ამ ინფორმაციის მის სასარგებლოდ გამოყენებას შეეცადა.კერძოდ,თუ ანი მას არ მიჰყიდდა აგარაკს,მაშინ გოგი მისი ქმედების შესახებ შეატყობინებდა სამუშაო ხელმძღვანელობასა და საგამოძიებო ორგანოებს.შესაბამისად,ანის პიროვნებას ემუქრებოდა რეალური საფრთხე,კერძოდ ვინაიდან მან მართლაც ჩაიდინა მართლსაწინააღმდეგო ქმედება ის დაკარგავდა სამუშაო ადგილს და უფრო მეტიც ის მიეცემოდა სისხლის სამართლებრივ პასუხისგებაში.აქედან გამომდინარე ანის იძულების ფაქტი სახეზეა.ამასთან აუცილებელია სახეზე იყოს შეცილების გაცხადება.შეცილება გაცხადებული უნდა იყოს ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ.შეცილება წარმოადგენს ცალმხრივი ნების გამოვლენას,რომელიც ნამდვილია იმ მომენტიდან,როცა ის მეორე მხარეს მიუვა და აქვს მისი გაცნობის ობიექტური შესაძლებლობა.კაზუსიდან დგინდება,რომ ანი პირდაპირ მიმართავს გოგის და მოითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.შესაბამისად შეცილების გაცხადება სახეზეა.ამასთანავე დაცული უნდა იყოს შეცილების ვადაც.სსკ-ის 89-ე მუხლის მიხედვით-იძულებით დადებული გარიგება შეიძლება სადავო გახდეს1 წლის განმავლობაში იძულების დამთავრების მომენტიდან.იძულების დასრულების მომენტად ითვლება,როცა საგამოძიებო ორგანოსთვის ცნობილი გახდა ანის მიერ განხორციელებული ქმედების შესახებ.კაზუსიდან დგინდება,რომ საგამოძიებო ორგანოსთვის ანის ქმედების შესახებ ცნობილი გახდა 2012 წელს,ხოლო ანიმ გოგის მიმართა ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნით 2014 წელს,რაც აშკარად აღემატება 1 წლიან ვადას.შესაბამისად მოთხოვნა არ წარმოიშვა. ანის არ აქვს ნასყიდობის ხელშეკრულეის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 85 მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნააწილის საფუძველზე.
კაზუსი 6
გიორგისა და ლევანი დიდი ხნის მეგობრები არიან. ერთ დღეს წვეულებაზე ყოფნისას ქალაქში არსებულ მშენებლობებზე მსჯელობის დროს შეზარხოშებული გიორგი ლევანს ეტყვის ღიმილით, რომ იმდენად დაიღალა ქალაქში ცხოვრებით, რომ თუ ვინმე გამოთქვამს მისი უძრავი ქონების შეძენის სურვილს, შეუძლია 10000 დოლარად მიჰყიდოს ქონება და სოფელში გადავიდეს საცხოვრებლად. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 800000 ლარს. ლევანს იქვე დააინტერესებს ეს შეთავაზება და თავად გამოთქვამს ქონების შეძენის სურვილს. გიორგი ამის საპასუხოდ სიცილით თავს დაუქნევს მას. ლევანი გახარებულია, მეორე დღეს შეივლის სოფელში გადავიდეს საცხოვრებლად. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 800000 ლარს. ლევანს იქვე დააინტერესებს ეს შეთავაზება და თავად გამოთქვამს ქონების შეძენის სურვილს. გიორგი ამის საპასუხოდ სიცილით თავს დაუქნევს მას. ლევანი გახარებულია, მეორე დღეს შეივლის ერთ-ერთ საადვოკატო ბიუროში ხელშეკრულების შაბლონის შესადგენად და ადვოკატს გადაუხდის 500 ლარს მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ. გიორგი სიცილს ვერ შეიკავებს ლევანისა და ადვოკატის დანახვაზე, მისი აზრით, ეს იყო ხუმრობა, რომლის გამოცნობაც მარტივად იყო შესაძლებელი. ლევანი ითხოვს ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურებას. აქვს თუ არა ლევანს საადვოკატო მომსახურებაზე გადახდილი თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს საადვოკატო მომსახურებაზე გადახდილი თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 57-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის საჭიროა,რომ არსებობდეს ზიანი,ნების მიმღები ენდობოდეს ნების გამომვლენის მიერ ნების გამოვლენის სერიოზულობას,ასევე არ უნდა იცოდეს და არც შეიძლება სცოდნოდეს არასერიოზულობის შესახებ.კაზუსიდან დგინდება, რომ ლევანმა გაწია ხარჯები,კერძოდ იმ გარიგების დადების მიზნით,რომელიც არ შედგა, ადვოკატს გადაუხადა 500 ლარი ხელშეკრულების შაბლონის შესადგენად. შესაბამისად ზიანი სახეზეა.აგრეთვე, გიორგი ლევანთან საუბრისას იყო შეზარხოშებული,ამასთან გიორგის უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებას რეალურად წარმოადგენდა 800000ლარი,მან კი საუბრისას ახსენა,რომ უძრავ ქონებას გაყიდდა 10000 დოლარად,რაც აშკარად მკვეთრად ჩამოუვარდება საბაზრო ღირებულებას,ამასთან როდესაც ლევანი გამოთქვამს სურვილს მის შეძენაზე გიორგი მას ღიმილით უქნევს თავს.შესაბამისად, ლევანს უნდა სცოდნოდა არასერიოზულობის შესახებ,ვინაიდან აბსურდულია უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებაზე აშკარად დაბალ ფასად გაყიდვა,მითუმეტეს შეზარხოშებულ მდგომარეობაში.შესაბამისად,შესაძლოა სახეზე იყოს ნების გამოვლენის არასერიოზული ხასიათი სსკ-ის 57-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.კერძოდ,ბათილია ნების გამოვლენა,რომელიც გაკეთებულია არასერიოზულად(ხუმრობით) იმ ვარაუდით,რომ არასერიოზულობა გამოცნობილი იქნებოდა.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგი ლევანის გამოთქმულ სურვილზე სიცილით უქნევს თავს და მისი აზრით ეს იყო ხუმრობა,რომლის გამოცნობაც მარტივად იყო შესაძლებელი.შესაბამისად,ნების გამოვლენა ბათილია. ლევანს არ აქვს საადვოკატო მომსახურებაზე გადახდილი თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 57-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 7
გიორგი გადაწყვეტს საგურამოში მდებარე უძრავი ქონების გასხვისებას. ამ მიზნით ის განათავსებს უძრავი ქონების გაყიდვის პორტალზე განაცხადს, სადაც მიუთითებს ქონების მახასიათებლებს და ფასს 500000 ლარის ოდენობით. ნინოს, რომელსაც სურს ქალაქგარეთ სახლის შეძენა, დაინტერესდება გიორგის შეთავაზებით, დაურეკავს მას. ქონების დათვალიერების შემდეგ გადაწყვეტს ქონების შეძენას, თუმცა საშემოსავლო გადასახადის შემცირების მიზნით გიორგი და ნინო შეთანხმდებიან, რომ ქონების ღირებულებად ნაცვლად 500000 ლარისა მიუთითონ 100000 ლარი. გიორგი და ნინო დადებენ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას კანონით დადგენილი ფორმის დაცვით და მოხდება რეესტრში საკუთრების უფლების ნინოს სახელზე რეგისტრაცია. საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შემდეგ ითხოვს გიორგი ნინოსაგან 500000 ლარის გადაცემას, თუმცა ნინო უარს ამბობს ამ მოცემულობით თანხის გადაცემაზე და თანახმაა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხა გადასცეს გიორგის.
აქვს თუ არა გიორგის 500000 ლარის გადაცემის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:

გიორგის შესაძლოა ჰქონდეს 500000 ლარის გადაცემის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ეს მეორე და 81-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია, გიორგისა და ნინოს შორის დადებულ იქნეს ნასყიდობის ხელშეკრულება და ასევე გარიგება დადებულ უნდა იქნეს მოტყუებით. ნასყიდობის ხელშეკრულება, ეს არის ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენა. კაზუსიდან დგინდება რომ გიორგისა და ნინოს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება. თუმცა ასევე კაზუსიდან ირკვევა რომ უძრავი ქონების ღირებულება იყო 500000 ლარის ოდენობის, რის შესახებაც აქსეპორმა ნინომ იცოდა. თუმცა გიორგისა და ნინოს შორის დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში 100000 ლარი არის მითითებული. ნასყიდობის ორივე მხარე ზეპირი ფორმით შეთანხმდნენ რომ საშემოსავლოს გადახდის შემცირების მიზნით ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებულ იქნება არა 500000 ლარი არამედ 100000 ლარი. თუმცა ვიცით რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულ უნდა იქნეს წერილობითი ფორმითა და არა ზეპირი. თუმცა რომ არა ზეპირი გარიგების ეს პირობა გიორგი ნინოსთან არ დადებდა ნასყიდობის ხელშეკრულებას. მათ დადეს ნასყიდობის ხელშეკრულება, ნინო თანახმაა გიორგის გადაუხადოს ხელშეკრულებაში მითითებული თანხა და ზეპირი შეთანხმეფით გათვალისწინებულ 400000 ლარის გადახდაზე უარს აცხადებს. თუმცა რომ არა ზეპირი შენთანხმება გიორგი ნინოსთან არ დადებდა ნასყიდობის ხელშეკრულებას. გიორგი ნინოსთან დადებული გარიგებით იქნა მოტყუებული. მაშასადამე გიორგის ნინოსგან აქვს 500000 ლარის გადახდის მოთხოვნის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მიხლის მეორე და 81-ე მიხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 8

გიორგი დაავალებს ნინოს დაბადების დღისთვის ტორტის შეძენას. ნინო ერთ-ერთ საკონდიტროში შეიძენს ტორტს. მხარეები მოგვიანებით თანხის გადახდაზე შეთანხმდებიან. ერთი კვირის შემდეგ ნინო შეივლის საკონდიტროში. კონდიტერი მოსთხოვს მას ტორტის ღირებულების გადახდას. ნინოს განმარტებით, ტორტის შეიძინა არა საკუთარი, არამედ გიორგის ინტერესებისთვის, შესაბამისად, მოთხოვნაც გიორგის მიმართ უნდა იქნეს წარდგენილი. კონდიტერის მოსაზრებით, მისთვის უცნობია გიორგის პიროვნება და ვინაიდან ტორტი მან შეიძინა, თავად წარმოადგენს ხელშეკრულების შესრულებაზე პასუხისმგებელ სუბიექტს. აქვს თუ არა კონდიტერს ნინოსგან ტორტის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
კონდიტერეს შესაძლოა ჰქონდეს ნინოსგან ტორტის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის მოითხოვებანინოსა და კონდიტერს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება.ანუ ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენა უნდა იყოს სახეზე. კაზუსიდან დგინდება,რომ ნინო და კონდიტერი შეთანხმდნენ თანხის მოგვიანებით გადახდაზე.შესაბამისად, ოფერტი და აქცეპტი სახეზე გვაქვს.აქედან გამომდინარე,მათ შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება. თუმცა კაზუსიდან დგინდება,რომ ნინოს მიერ ტორტის შეძენის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა გიორგის თხოვნის შესრულება. შესაბამისად, შესაძლოა ნინო წარმოადგენდეს გიორგის წარმომადგენელს სსკ-ის 103-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად. ამისათვის საჭიროა სახეზე იყოს 4 ელემენტი : წარმომადგენლობის დასაშვებობა, წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა, წარმოდგენილი პირის სახელით მოქმედება და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების არსებობა.
სსკ-ის 103-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლობა არ არის დასაშვები, თუ გარიგების ხასიათიდან გამომდინარე ის უნდა დადოს უშუალოდ პირმა ან კანონი კრძალავს გარიგების დადებას წარმომადგენლის მეშვეობით. კაზუსიდან დგინდება,რომ საკითხი ეხება ტორტის ნასყიდობის ხელშეკრულებას, რომელიც არ არის მკაცრად პირადი ხასიათის ურთიერთობა, აგრეთვე კანონი არ ადგენს გარიგების წარმომადგენლის მეშვეობით დადების აკრძალვის დანაწესს. შესაბამისად, დასაშვებია გარიგების დადება წარმომადგენლის მეშვეობით. შემდეგ ელემენტს წარმოადგენს წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა. კაზუსიდან დგინდება, რომ ტორტი თავისი გემოვნებით,უშუალოდ შეარჩია ნინომ. შესაბამისად, სახეზეა ნინოს მიერ ნების გამოვლენის ფაქტი. კაზუსიდან არ დგინდება, რომ კონდიტერისთვის ცნობილი იყო, რომ ნინოა გარიგებას დებდა არა საკუთარი, არამედ სხვისი ინტერესებისთვის. შესაბამისად, არ არის სახეზე წარმომადგენლის სახელით მოქმედების ფაქტი. თუმცა,სსკ-ის 104-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, თუ გარიგების დადებისას წარმომადგენელი არ მიუთითებს თავის წარმომადგენლობით უფლებამოსილებაზე, მაშინ გარიგება წარმოშობს შედეგებს უშუალოდ წარმოდგენილი პირისათვის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი მეორე მხარეს უნდა ევარაუდა წარმომადგენლობის შესახებ. იგივე წესი მოქმედებს მაშინაც, როცა მეორე მხარისათვის სულ ერთია, ვისთან დადებს გარიგებას. კაზუსიდან დგინდება, რომ ნათია კონდიტერს შეუთანხმდა ერთი კვირის შემდგომ ანაზღაურების გადახდაზე.ზოგადად, კონდიტერის ინტერესს წარმოადგენს კონკრეტული ქონების რეალიზაცია სათანადო ანაზღაურების მიღების სანაცვლოდ. რადგან,ნინოსა და კონდიტერს შორის არ მომხდარა ანგარიშსწორება იქვე,კონდიტერისათვის არ არის სულ ერთი ,თუ ვინ იქნება გარიგების მეორე მხარე.შესაბამისად,ეს გამონაკლისი არ გვაქვს სახეზე და ვინაიდან ეს ეს ელემენტი არაა სახეზე,არც წარმომადგენლობა გვაქვს ამ შემთხვევაში.
შესაბამისად, ნინოს მიერ დადებული გარიგებით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები წარმოეშობა ნინოს.
მოთხოვნა წარმოიშვა.
კონდიტერეს აქვს ნინოსგან ტორტის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 9
გიორგი ფლობს ლადო გუდიაშვილის ტილოს. ის ფინანსური კრიზისის ფონზე გადაწყვეტს ტილოს რეალიზაციას, შეარჩევს მყიდველ ლევანს, რომელიც 500000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ მიიღებს ორიგინალ ტილოზე საკურების უფლებას. ლევანთან ვიზიტისას ცნობილი ხელოვანი ტილოების დათვალიერების პროცესში ლევანს შეატყობინებს, რომ გუდიაშვილის ცნობილი ტილოს ორიგინალი სულ რაღაც ერთი თვის წინ იქნა გასხვისებული აუქციონზე 40000 ლარად. ლევანი გააპროტესტებს და იტყვის, რომ ეს ნახატი ორიგინალია და მან ის საკმაოდ ძვირად შეიძინა. ექსპერტიზის შემდეგ აღმოჩნდება, რომ ნახატი არ არის ორიგინალი და მისი ღირებულება შეადგენს საშუალოდ 1000 ლარს. აღმოჩნდა, რომ ეს ინფორმაცია უცნობი იყო თავად გიორგისთვისაც. ლევანი ითხოვს გარიგების ბათილად ცნობას, რასაც ეწინააღმდეგება გიორგი. ის მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის წარმოიშვა სახელშეკრულებო ურთიერთობა და არ არსებობს ბათილად ცნობის საფუძველი. აქვს თუ არა ლევანს გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს გიორგისთან დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. იმისათვის, რომ ლევანს ჰქონდეს გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება საჭიროა სახეზე იყოს 3 მოთხოვნა. კერძოდ, უნდა არსებობდეს შეცილების საფუძველი, უნდა მოხდეს შეცილების გაცხადება და ასევე დაცული უნდა იყოს შეცილების ვადა. სსკ-ის 72-ე მუხლის თანახმად,შეცილების ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს არსებითი შეცდომის საფუძველზე ნების გამოვლენა.ამავდროულად,სსკ-ის 74-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არსებითი შეცდომის ერთ-ერთი სახეა შეცდომა საგნის ძირითად თვისებებში.თუმცა,ამავე მუხლის თანახმად,შეცდომა საგნის ძირითად თვისებებში მხოლოდ მაშინ ჩაითვლება არსებითად, თუ მათ მნიშვნელობა აქვთ საგნის ღირებულების განსაზღვრისათვის.კაზუსიდან დგინდება,რომ ლევანმა გიორგისგან შეიძინა ნახატი,რომელსაც იგი ორიგინალად მიიჩნევდა მიიჩნევდა.ლევამა ნახატი შეიძინა 500000ლარად,თუმცა აღნიშნული ნახატი არ აღმოჩნდა ორიგინალი,რომლის რეალურ ფასს საშუალოდ შეადგენდა 1000 ლარი. შესაბამისად,სახეზე გვაქვს შეცდომა საგნის ძირითად თვისებაში.კერძოდ,ნივთი მიიჩნიეს ორიგინალდ,რეალურად კი ის არ წარმოადგენდა ორიგინალს,ასევე ეს შეცდომა არსებითია, რადგანაც მას მნიშვნელობა აქვს საგნის ღირებულების განსაზღვრისათვის.აქედან გამომდინარე, სახეზეა გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლების წარმომშობი ერთ-ერთი კომპონენტი-შეცილების საფუძველი. სსკ-ის 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად,საცილო გარიგების ბათილობის საფუძველია შეცილების გაცხადება,კერძოდ საცილო გარიგება ბათილია მისი დადების მომენტიდან, თუკი იგი შეცილებული იქნება. ამავდროულად, შეცილება უნდა განხორციელდეს ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ.შეცილება წარმოადგენს ცალმხრივი ნების გამოვლენას,რომელიც ნამდვილია იმ მომენტიდან,როცა ის მეორე მხარეს მიუვა და ექნება მისი გაცნობის ობიექტური შესაძლებლობა. კაზუსიდან დგინდება,რომ ლევანი აღმოაჩენს თუ არა,რომ შეცდა მაშინვე ითხოვს გიორგისთან ხელშეკრულების ბათილობას. შესაბამისად, სახეზეა შეცილების გაცხადება. ამ ყველაფერთან ერთად, შეცილების ნამდვილობისათვის აუცილებელია შეცილების ვადის დაცვა. კერძოდ, სსკ-ის 79-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, შეცილება უნდა მოხდეს შეცილების საფუძვლის შეტყობის მომენტიდან ერთი თვის ვადაში.ვინაიდან კაზუსიდან არ იკვეთება ამ საკითხთან დაკავშირებით პრობლემა,უნდა ჩავთვალოთ,რომ ერთ თვიანი ვადა დაცულია. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს გიორგისთან დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 10
17 წლის თემური არის ლევანის ერთადერთი შვილი. სწორედ ამიტომ ლევანი ამზადებს მას იმისათვის, რომ შემდგომში გაუძღვეს მის საქმეს, კერძოდ, ღვინის ბიზნესს. ლევანს საწარმოში დასაქმებული ჰყავს დაახლოებით 1000 კაცი და საქმე კარგად აქვს აწყობილი. მოულოდნელად მას მოუწევს ქვეყნის დატოვება და ხანგრძლივ ბიზნეს მოლაპარაკებების გამართვის მიზნით გერმანიაში წასვლა. მან იცის რა თემურის უნარები, მიანიჭებს მას საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლებას. თემური მშვენივრად ართმევს თავს მასზე დაკისრებული მოვალეობების შესრულებას, ავლენს მენეჯერულ უნარებს. თუმცა ის მოულოდნელად გადაწყვეტს მიწის ნაკვეთის შეძენას. მოიძიებს ქ. მცხეთაში მდებარე მიწის ნაკვეთს, რომელზეც განთავსებულია უძრავი ქონება და 100000 დოლარად შეიძენს ამ ქონებას უჩასგან. მის მიზანს წარმოადგენს ქალაქის ხმაურისაგან მოშორება. ლევანი გაიგებს რა თემურის მიერ დადებული გარიგების თაობაზე, ძალიან გაბრაზდება და არ მოიწონებს გარიგებას და მოითხოვს გარიგების ბათილად ცნობას.
აქვს თუ არა ლევანს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.
სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად.
კაზუსიდან დგინდება, რომ თემური არის 17 წლის. შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემურსა და უჩას შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად,თემურის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება.
ამასთან, თემურიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მამამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით თემურსს წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი თემურისათვისთვის.თუმცა თემურის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის აუცილებელია კანონიერი წარმომადგენლის მიერ 16 წლის ასაკს მიღწეული არასრულწლოვანისათვის საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭება.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემური არის 17 წლის არასრულწლოვანი,მამამ მას გადასცა ღვინის ბიზნესი დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭებით.თუმცა ემანსიპაციის ეს შემთხვევა სახეზე არ გვაქვს ამავე მუხლის(65-ის მე-2) საფუძველზე.ვინაიდან,ეს მუხლი შეუზღუდავი ქმედუნარიანობის მინიჭებას ითვალისწინებს მხოლოდ ამ სფეროსათვის ჩვეულებრივ ურთიერთობებში.
კაზუსიდან კი დგინდება,რომ თემურმა მიწა შეიძინა პირადი მიზნებისათვის(ქალაქის ხმაურისაგან მოსაშორებლად).შესაბამისად სახეზე არ გვაქვს ემანსიპაციის ეს ფორმა. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 11

გიორგი არის ერთ-ერთი სამშენებლო კომპანიის დამფუძნებელი. ის არის გამოცდილი და პროფესიონალი კადრების ძიებაში. ერთ დღეს მასთან მუშაობის დაწყების სურვილს გამოთქვამს ლევანი, რომელიც დასაქმდება გაყიდვების სამსახურში. ამასთან, გიორგი თავის მომხმარებლებს ელექტრონული ფორმით შეატყობინებს, რომ გაყიდვებზე შეუძლიათ მიმართონ ლევანს. ლევანს ასევე ევალება თავად კომპანიისათვის აუცილებელი ინვენტარით უზრუნველყოფა პარტნიორი კომპანიებისაგან. ლევანი ძალიან სწრაფად ავლენს კარგ უნარებს. გიორგი კადრის შენარჩუნების მიზნით მას დააწინაურებს, გაუზრდის ანაზღაურებას. ამასთან, გადაიყვანს მენეჯერულ პოზიციაზე, სრულად ჩამოსცილდება გაყიდვებს, მათ შორის, კომპანიისათვის ავეჯის შესყიდვაც აღარ წარმოადგენს მის ფუნქციებს. ამის მიუხედავად თანამდებობის შეცვლის შემდეგ ის დაურეკავს პარტნიორ ნინოს და შეუკვეთავს სამშენებლო კომპანიისთვის ავეჯს, რომლის ღირებულებაც შეადგენს 10000 ლარს. ნინო მოითხოვს 10000 ლარის გადახდას გიორგისაგან, რასაც შეეწინააღმდეგება გიორგი, ვინაიდან ლევანს აღარ ჰქონდა მსგავსი გარიგების დადების უფლება. ნინო ითხოვს 10000 ლარის გადახდას.
აქვს თუ არა ნინოს თანხის გადახდის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:
შესაძლოა ნინოს ჰქონდეს გიორგისაგან თანხის გადახდის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის აუცილებელია მხარეთა შორის ნამდვილი ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობა, რომელიც თავის მხრივ, წინაპირობად ითვალისწინებს ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენას, ოფერტის და აქცეპტის სახით. ოფერტი წარმოადგენს ნების გამოვლენას, რომელიც შეიცავს ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობას და იმ ფორმით არის გამოხატული, რომ მხოლოდ თანხმობა ან უარყოფა კმარა ხელშეკრულების დასადებად. კაზუსიდან დგინდება, ლევანიმ შეუკვეთა ავეჯი განხორციელდა ოფერტი,ხოლო მიწოდებით განხორციელდა აქცეპტი. შესაბამისად ლევანს და ნინოს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება.
შესაძლოა ლევანი იყოს გიორგის წარმომადგენელი ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების პროცესში სსკ-ის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ამისათვის აუცილებელია ნამდვილი წარმომადგენლობის არსებობა, რომელიც თავის მხრივ ითვალისწინებს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილები, წარმომადგენლობის დასაშვებობის, წარმოდგენილი პირის სახელით მოქმედების, წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენის ელემენტების არსებობას სსკ-ის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლობა ან კანონიდან გამომდინარეობს ან წარმოიშობა გარიგების საფუძველზე.
ვინაიდან ლევანი იყო დასაქმებული კომპანიაში შესაბამისად ის წარმოადგენდა კომპანიას მესამე პირებთან ურთიერთობაში,თუმცა საკითხავია წარმოდგენილი ხელშეკრულების დადების პროცესში მისი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედების ფაქტი. ლევანი იყო დასაქმებული იმ პოზიციაზე რომლის ფუნქციებშიც არ შედიოდა ავეჯით უზრუნველყოფა.შესაბამისად გასცდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებს რაც გულისხმობს, რომ მოქმედებდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გარეშე.
სსკ-ის 111-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, პირი, რომელიც დებს გარიგებას წარმოამდგენლობით უფლებამოსილების გარეშე, ამ გარიგების ნამდვილობა დამოკიდებულია იმაზე წარდგენილი პირი მოიწონებდა თუ არა გარიგებას. აქედან გამომდინარე ლევანის მიერ დადებული გარიგება წარმოადგენს მერყევად ბათილ გარიგებას და ამ გარიგების ნამდვილობა ხდება დამოკიდებული გიორგის მოწონებაზე. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი ამ ფაქტს არ მოიწონებს და უარს ამბობს თანხის გადახდაზე იქიდან გამომდინარე, რომ, ლევანს აღარ ჰქონდა მსგავსი გარიგების დადების უფლება.
თუმცა შესაძლოა გარიგებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგები გიორგის წარმოეშვას სსკ-ს 108 მუხლის საფუძველზე და ამისათვის აუცილებელია, უფლებამოსილებაში ცვლილებები და მისი გაუქმება უნდა ეცნობოს მესამე პირებს.კაზუსის ფაბულიდან გამომდინარე ნინოსათვის ცნობილი იყო ლევანის უფლებამოსილებების შესახებ, რომ ის დასაქმებული იყო გაყიდვების სამსახურში და ასევე ევალება თავად კომპანიისათვის აუცილებელი ინვენტარით უზრუნველყოფა პარტნიორი კომპანიებისაგან. თუმცა როდესაც მოხდა ლევანის სხვა პოზიციაზე გადაყვანა ნინოსათვის ეს ფაქტი არ იყო ცნობილი, რადგან მას გიორგიმ არ შეატყობინა, ნინომ არ იცოდა რომ ლევანის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება შეწყდა და ამის შესახებ მას არც შეიძლება სცოდნოდა. ამასთანავე ამავე მუხლში გვაქვს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ თუ არ მოხდება უფლებამოსილების ცვლილებების და ამასთანავე მისი გაუქმების ცნობა მესამე სამშენებლო კომპანიისთვის, აქედან გამომდინარე, იგი მოქმედებდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებში. ლევანის მიერ გამოვლენილ ნება ოფერტი სამართლებრივ შედეგს წარმოშობს მხოლოდ გიორგისათვის. ფაბულიდან არ იკვეთება მოთხოვნის შეწყვეტის ან განხორციელების შემაფერხებელი გარემოებები შესაბამისად, მოთხოვნა არსებობს და განხორციელებადია.
შესაბამისად ნინოს აქვს უფლება გიორგისაგან მოითხოვოს თანხის გადახდა სსკ-ს 477 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 12
გიორგი და ნინო მუშაობდა ერთი და იმვე კომპანიაში.ერთ დღეს ნინო გამოთქვამს წუხილს რთული ფინანსური მდგომარეობის და თანხის მოძიების აუცი;ებლობასთან დაკავშირებით.გიორგი,რომელსაც აქვს თანხა ბინის შესაძენად შესთავასებს სესხად იმ მიზეზით,რომ ის სამსახურეობრივი მივლინებით ერთი წლის ვადით მისი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ აფრიკაში.მოხარული ნინო დათანხმდება ამ შეთავასებას.მათ შორის დაიდება სესხის ხელშეკრულება,ხოლო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის დაბრუნების ვადად მხარეები განსაზღვრავენ გიპრგი მივლინების დასრულების პერიოდს.1 წლის გასვლის შემდეგ ნინო დაიკევებს კომპანიის დირექტორის თანამდებობას,ვინაიდან ამ უკნასკნელს აქ აქვს სესხის დაბრუნების შესაძლებლობა,გიორგი გაუგრძელებს მივლინების ვადა 5 წლით.გიორგი ითხოვს ნინოსგან თანხის დაბრუნებას,ხოლო ნინო მიუთითებს,რომ მივლინების ვადა ჯერ არ არის გასული,შესაბამისად ის არ არი ვალდებული,დააბრუნოს თანხა.
აქვს თუ არა გიორგის ნინოსგან სესხად გაცემული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
გიორგის შესაძლოა ნინოსგან ჰქონდეს სესხად გაცემული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნის უფლება 623-ე მუხლის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია ნინოსა და გიორგის შორის არსებობდეს სესხის ხელშეკრულება.მხარეებს შორის დაიდო სესხის ხელშეკრულება,განისასაზღვრა ხელშეკრულების არსებითი პირობები და ასევე სესხის ხელშეკრულების დაბრუნების ვადა.რაც შეეხება მივლინების დასრულებას ეს არი სამომავლო მოვლენა,რომელიც არის უცნობი და რომელიც არის დამოკიდებული სამომავლოდ განხორციელებაზე და შესრულების გადავადება ხდება ამ მოვლენის დადგომამდე ან პირიქით ვალდებულების წარმოშობა ამ მოვლენის დადგომისას.ნინოსა და გიორგის შორის დადებული როსგანს პირობითი გარიგება.90-ე მუხლის თანახმად,პირობითად ითვლება გარიგება, რომელიც დამოკიდებულია სამომავლო და უცნობ მოვლენაზე იმით, რომ ან გარიგების შესრულების გადადება ხდება მის დადგომამდე და გარიგების შეწყვეტა,ამ მოვლენის დადგომისთანავე.წარმოდგენილ შემთხვევაში მხარეები ხელშეკრულებით შესრულების ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებენ ნინოს მიერ მივლინების ვადის დასრულებას,რომელიც წამოადგენს სამომვალო მოვლენას და შესრულების გადავადება ხდება,სამომავლო და უცნობი მოვლენის დადგომამდე.კაზუსიდან დგინება,რომ პირობა არ დამგდარა,რადგან ნინომ არაკეთილსინდისიერად შეუშალა ხელი,ვინაიდან ეს მითსთვის არ იყო ხელსაყრელი,რადგან მას უნდა შეესრულებინა ვალდებულება,
98-ე მუხლის თანახმად თუ პირობის დადგომა არაკეთილსინდისიერად დააბრკოლა მხარემ, რომლისთვისაც პირობის დადგომა ხელსაყრელი არ არის, პირობა დამდგარად ჩაითვლება.მიუხედავად,ფაქტის არარსებობისა,მივლინების 5 წლის ვადით გაგრძელება 98-ე მუხლის თანახმად,დამმდგარად ჩაითვლება.
ნინომ შეგნებულად შეაფერხა და ხელი შეუშალა,შესაბამისად პირობა არის დამგდარი და თუ პირობა დამგდარია მოთხოვან წარმოიშვა,შესაბამისად,გიორგის ნინოსგან აქვს სესხად გაცემული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნის უფლება 623-ე მუხლის საფუძველზე.

კაზუსი13

16 წლის გიორგი ოცნება ველოსიპედზე, ბიძა ლევანი ჩუქნის დაბადების დღეზე.
პასუხი
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.
იმისათვის , რომ სახეზე იყოს 63-ე მუხლი საჭიროა სუბიექტი იყოს არასრულწლოვანი, აქედან გამომდინარე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სრულწლოვანია პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკს მიაღწია- შესაბამისად გიროგი არასრულწლოვანია. რაც შეეხება მეორე ელემენტს ასევე საჭიროა კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის არარსებობა, ეს კი კაზუსიდან გამომდინარე ცალსახაა. გიორგიმ საჩუქრად მიიღო ველოსპედი, ანუ დაიდო ჩუქებოს ხელშეკრულება, ვინადან კოდექსის: 524-ე მუხლის მმიხედვით ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით. გიორგი კი ამავე კოდექსის 525-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხამად ხდება ნივთის მესაკუთრე ვინაიდან, მოძრავ ნივთზე ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან. გამოდის რომ გიორგიმ ბიძისგან მოძრავი ქონება სავსებით ანონიერად მიიო, თუმცა არსებობს გარემოებები, როდესაც შესაძლოა ჩუქების ხეშეკრულების გაუქმება და ეს ყოველივე მოცემულია 529-ე მუხლში ამისდა მიუხედავად კი სახეზე არ გვაქვს ჩუქების განხორციელების არასამართელბრივი ქმედებები, თუმცა ვინაიდან გიორგი არასრულწლოვანია, მასზე მეურვეობასა და პასუხისმგებლობას ახხორციელებენ მისი მშბები, ამავდროულად კი საჩუქარს მიიჩნევენ მომეტებული საშიშროების გამომწვევად აქვთ უფლება. რომ ჩუექბის ხელშეკურლებასთან დაკავშირებით საკუთრი აზრი 63-3 მუხლის მიხედვით განახორციელონ.
გიორგის მშობლებს აქვთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.
კაზუსი 14
17 წლის გიორგი პერსონალური კომპირიდა მაღაზიაში ნასყიდობა მშობლების საკრედიტო ბარათით
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 17 წლის.შესაბამისად იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.მან ტექნიკის მაღაზიასთან დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება.შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება.ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები წინააღმდეგები არიან ამ გარიგების და ითხოვენ მის ბათილობას.შესაბამისად,მოწონების ფაქტი არ გვაქვს სახეზე.ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის.თუმცა შესაძლოა დადებული გარიგება იყოს ნამდვილი 65-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია არასრულწლოვანმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა შესასრულებლად განკარგა ის საშუალებანი, რომლებიც მას გადასცეს კანონიერმა წარმომადგენლებმა, თავისუფალი განკარგვის მიზნით.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგიმ გადაიხადა მშობლების საკრედიტო ბარათით.ვინაიდან პრობლემა არ იკვეთება კაზუსში,ე.ი ის მას გადასცეს თავისუფალი განკარგვის მიზნით.შესაბამისად ემანსიპაციის ეს ფორმა სახეზეა. მოთხოვნა არ წარმოიშვა. გიორგის მშობლებს არ აქვთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 15

16 წლის ნინო ოქროს სამაჯური ნაცნობი 500 ლარად,
ჰიპოთეზა- შესაძლოა ნინოს მშობლებს გარიგების ბათილად მოთხოვნის უფლება ჰქონდეთ სქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. კაზუსის მიხედვით ნინოს მშობლებს რომ წარმოეშვათ მოთხოვნის უფლება უნდა არსებობდეს კოდექსის 63-ე მუხლით გათვალისწინებული ყველა ელემენტი სახეზე, კერძოდ არასრულწლოვნის მიერ უნდა იყოს ორმხრივი გარიგება დადებული, ეს უნდა იყოს კანონიერი წარმომადგენლის აუცილებელი თანხმობის გარეშე, ასევე კანონიერი წარმომადგენელი არ უნდა იწონებდეს დადებულ ხელშეკრულებას და ასევე არ უნდა იღებდეს არასრულწლოვანი სარგებლის. რაც შეეხება პირველ ელემენტს სახეზე უნდა იყოს არასრულწლოვანი და მის მიერ დადებული უნდა იქნეს ორმხრივი გარიგება, კაზუსის მიხედვბით ნინო არის 16 წლის, სამოქალაქო კოდექსის მე-12-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის მიხედვით არასრულწლოვანია შვიდიდან თვრამეტ წლამდე ასაკის პირი, შესაბნამისად სახეზე გვყავს არასრულწლოვანი. რაც შეეხება მეორე ელემენტს კაზუსის მიხედვით კანონიერი წარმომადგენლის აუცილებელი თანხმობა არ იყოს სახეზე და ამ თანხმობის გარეშე დადო ნინომ ნასყიდობის ხელშეკრულება, შესაბამისად დასტურდება მეორე ელმენტის აესებობაც. მესამე ელემენტი არის ის, რომ არ უნდა იყოს შემდგომი მოწონების ფაქტი კანონიერი წარმომადგენლის მხრიდან, კაზუსის მიხედვით კი არათუ მოწონების ფაქტი იკვეთება, არამედ მშობლები ითხოვენ არსებული გარიგების ბათილობას, შესაბამისად არ გვაქვს შემდგომი მოწონებაც. ბოლოს კი არ უნდა არ უნდა დასტურდებოდეს სარგებლის მიღება არასრულწლოვანის მიერ, კოდექსის 63-ე მუხლის პირველ ნაწილში ნახსენები სარგებელი თავის თავში არ მოიაზრებს მატერიალურ სარგებელს, კერძოდ სარგებელში იგულისხმება სამართლებრივი სარგებელი, კონკრეტულად კი აქ იგულისხმება შემთხვევა როდესაც პირს არ წარმოეშობა ვალდებულება და წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, მაგრამ ნინომ რახან დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, ეს ხელშეკრულება თავისი ბუნებით არის ორმხრივმავალდებულებელი, შესაბამისად არ დასტურდება სარგებლის მიღებაც. დასკვნა- ნინოს მშობლებს გარიგების ბათილად მოთხოვნის უფლება აქვთ სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 16
ლევანი თემურის ერთადერთი შვილი ღვინის ბიზნესი მცხეთა მიწის ნაკვეთი .

ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის. სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ თემური არის 17 წლის. შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემურსა და უჩას შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად,თემურის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, თემურიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მამამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით თემურსს წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი თემურისათვისთვის.თუმცა თემურის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია კანონიერი წარმომადგენლის მიერ 16 წლის ასაკს მიღწეული არასრულწლოვანისათვის საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭება.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემური არის 17 წლის არასრულწლოვანი,მამამ მას გადასცა ღვინის ბიზნესი დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭებით.თუმცა ემანსიპაციის ეს შემთხვევა სახეზე არ გვაქვს ამავე მუხლის(65-ის მე-2) საფუძველზე.ვინაიდან,ეს მუხლი შეუზღუდავი ქმედუნარიანობის მინიჭებას ითვალისწინებს მხოლოდ ამ სფეროსათვის ჩვეულებრივ ურთიერთობებში. კაზუსიდან კი დგინდება,რომ თემურმა მიწა შეიძინა პირადი მიზნებისათვის(ქალაქის ხმაურისაგან მოსაშორებლად).შესაბამისად სახეზე არ გვაქვს ემანსიპაციის ეს ფორმა. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 17
16 წლის გიორგი-კომპიუტერი
დედას შესაძლოა ჰქონდეს დავითის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის. სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 16 წლის.შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგისა და დავითს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ დედამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის. მოთხოვნა წარმოიშვა. დედას აქვს დავითის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 18
17 წლის თემური-მიწა
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის. სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ თემური არის 17 წლის. შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ დავითსა და უჩას შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად,თემურის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, თემურიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მამამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით თემურსს წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი თემურისათვისთვის. თუმცა თემურის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია კანონიერი წარმომადგენლის მიერ 16 წლის ასაკს მიღწეული არასრულწლოვანისათვის საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭება.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემური არის 17 წლის არასრულწლოვანი,მამამ მას გადასცა ღვინის ბიზნესი დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭებით.თუმცა ემანსიპაციის ეს შემთხვევა სახეზე არ გვაქვს ამავე მუხლის საფუძველზე.ვინაიდან,ეს მუხლი შეუზღუდავი ქმედუნარიანობის მინიჭებას ითვალისწინებს მხოლოდ ამ სფეროსათვ ჩვეულებრივ ურთიერთობებში. კაზუსიდან კი დგინდება,რომ თემურმა მიწა შეიძინა პირადი მიზნებისათვის(ქალაქის ხმაურისაგან მოსაშორებლად).შესაბამისად სახეზე არ გვაქვს ემანსიპაციის ეს ფორმა. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 19
17 წლის გიორგი-ტელეფონი-გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 17 წლის.შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგისა და მაღაზია აქტაოქეის შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები წინააღმდეგები არიან ამ გარიგების და ითხოვენ მის ბათილობას.შესაბამისად,მოწონების ფაქტი არ გვაქვს სახეზე.ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის.თუმცა გიორგის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია არასრულწლოვანმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა შესასრულებლად განკარგა ის საშუალებანი, რომლებიც მას გადასცეს კანონიერმა წარმომადგენლებმა, თავისუფალი განკარგვის მიზნით. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები გიორგის თავისუფალი განკარგვის მიზნით გადასცემდნენ თანხას.შესაბამისად ემანსიპაციის ეს ფორმა სახეზეა.
მოთხოვნა არ წარმოიშვა.
გიორგის მშობლებს არ აქვთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 20
16 წლის გიორგის ძალიან უყვარს ველოსიპედები და მის დიდი ხნის ოცნებას წარმოადგენს შეიძინოს ველოსიპედი, თუმცა მისი მშობლები არ თანხმდებიან მისი ამ სურვილის ასრულებას. მისი სურვილის შესახებ იცის მისმა ბიძამ - ლევანმა და დაბადების დღეზე მოუწყობს სიურპრიზს და გიორგის აჩუქებს თავის საოცნებო ველოსიპედს. გიორგი არის აღფრთოვანებული საჩუქრით, თუმცა მისი სიხარული დიდხანს არ გასტანს. მშობლები მოითხოვენ გიორგისა და ლევანს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობას და ველოსიპედის უკან დაბრუნებას ლევანისათვის, ვინაიდან მათ შვილს ველოსიპეტი მომეტებულ საფრთხეს უქმნის. აქვს თუ არა მშობლებს ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.
იმისათვის , რომ სახეზე იყოს 63-ე მუხლი საჭიროა სუბიექტი იყოს არასრულწლოვანი, აქედან გამომდინარე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სრულწლოვანია პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკს მიაღწია- შესაბამისად გიროგი არასრულწლოვანია. რაც შეეხება მეორე ელემენტს ასევე საჭიროა კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის არარსებობა, ეს კი კაზუსიდან გამომდინარე ცალსახაა. გიორგიმ საჩუქრად მიიღო ველოსპედი, ანუ დაიდო ჩუქებოს ხელშეკრულება, ვინადან კოდექსის: 524-ე მუხლის მმიხედვით ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით. გიორგი კი ამავე კოდექსის 525-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხამად ხდება ნივთის მესაკუთრე ვინაიდან, მოძრავ ნივთზე ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან. გამოდის რომ გიორგიმ ბიძისგან მოძრავი ქონება სავსებით ანონიერად მიიო, თუმცა არსებობს გარემოებები, როდესაც შესაძლოა ჩუქების ხეშეკრულების გაუქმება და ეს ყოველივე მოცემულია 529-ე მუხლში ამისდა მიუხედავად კი სახეზე არ გვაქვს ჩუქების განხორციელების არასამართელბრივი ქმედებები, თუმცა ვინაიდან გიორგი არასრულწლოვანია, მასზე მეურვეობასა და პასუხისმგებლობას ახხორციელებენ მისი მშბები, ამავდროულად კი საჩუქარს მიიჩნევენ მომეტებული საშიშროების გამომწვევად აქვთ უფლება. რომ ჩუექბის ხელშეკურლებასთან დაკავშირებით საკუთრი აზრი 63-3 მუხლის მიხედვით განახორციელონ.
გიორგის მშობლებს აქვთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.

1. რა ეტაპზეა შესაძლებელი ალტერნატიული კანონის პროექტის წარდგენა? - პირველი ეტაპის

1.რესპუბლიკური მმართველობის რა მოდელს ამკვიდრებს 1995 წლის კონსტიტუციის პირვანდელი რედაქცია? 1.საპრეზიდენტო რესპუბიკას 2. დეპუტატის როგორ მანდატს ადგენდა 1992 წლის 6 ნოემბრის კანონი :სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ? 2. 1992 წლის 6 ნოემბერს მიიღო კანონი „სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ“, რომელიც „მცირე კონსტიტუციის“ სახელწოდებით არის ცნობილი და მომწესრიგებელი აქტი იყო სახელმწიფოსა და საზოგადოებას შორის , სანამ კონსტიტუციას მიიღებდნენ.
3. რაში მდგომარეობს კონსტიტუციის იდეოლოგიური ფუნქცია? 3. იდეოლოგიური ფუნქცია გამოხატავს კონსტიტუციის დამფუძნებელთა (ხალხის ან საზოგადოებაში დომონირებული პოლიტიკური ძალის) მსოფლმხედველობას და ხელს უწყობს ამ მსოფლმხედველობის ძირითად ფასეულობათა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში დამკვიდრებას.
4. როგორია კონსტიტუციონალიზმის განვითარების პირველი პირველ ეტაპზე მიღებული კონსტიტუციის ზოგადი მახასითებლები? 4. პირველი ეტაპი მოიცავს 1787-1918 წლებს. პირველი ეტაპის კონსტიტუციები, ძირითადად, სახელმწიფო მოწყობის საკითხებს აწესრიგებდა, აკანონებდა უკვე არსებულ წესწყობილებებს, ადამიანის ძირითდ უფლებებსა და თავისუფლებებს ყურადღება არ ექცეოდა.
5. რომელი რეფორმის შედეგად დაემატა საქართველოს მოქმედ კონსტიტუციას ცალკე თავი მთვრობის შესახებ?
5.2004 წლის 6 თებერვლის საკონსტიტუციო რეფორმა.
6.რაში მდგომარეობს სოციალური სახელმწიფოს არსი?
6, რომლის მიზანსაც მოსახლეობის ცხოვრების დონის ამაღლება ან მისი სტაბილურად შენარჩუნება, მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვა და რეალიზება, ჯანდაცვის, განათლების, სოციალური უზრუნველყოფის თანამედროვე სისტემების შექმნება, სოციალური კონფლიქტების თავიდან აცილება.
7. რომელმა კონსტიტუციამ შემოიღო საქართველოშ სახალხო დამცველის თნამდებობა? 7. 1995 წლის.
8.რაში მდგომარეობს სახალხო სუვერენიტეტის აზრი? 8.ამოსავალი დებულება ხალხია, რომელიც ძალაუფლების ერთადერთ წყაროს წარმოადგენს.
9.რომელმა საკონსტიტუციო რეფორმამ ჩამოართვა საქართველოს პრეზიდენტსსაკანონმდებლო ინიციატივის უფლება? 9. 2010წლის?
10. რომელი რეფორმის შედეგად მიენიჭა საქართველოს მოქმედმა კონსტიტუციამ მათვარობას საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება? 10. 2010 წლის
11. ვის წინაშე აგებდა პასუხს საქართველოს მთვრობა 2004 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად? 11.პრეზიდენტის და პარლამენტის წინაშე.

11.რა მნიშვნელოვანი სიახლე შეიტანა კონსტიტუციაში ადგილობრივ თვითმმართველობასთნ დაკავშირებით 2010 წლის კონსტიტუციით? 11. თავი ადგ. თვითმმართველობის შესახებ დაემატა.
12.ვის გადაეცა გუბერანატორის თანამდებობაზე დანიშვნის უფლებამოსილება 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმამ? 12.მთავრობა
13. დაასახელეთ ქართული სამართლის ძეგლები. რომელთაც აქვთ საკონსტიტუციო შინაარსი? 13.ხელმწიფის კარის გარიგება, განგება დარბაზობისა, წესი და განგება მეეთ კურთხევისა, ძეგლი ერისთავთა, დასტურლამალი, იოანე ბაგრატიონის სჯულდება.
14. რა ექსკლუზიური უფლებამოსილებები აქვს ხელისუფლების თითოეულ შტოს?
14. სახელმწიფო ძალაუფლება განაწილებულია 3 შტოზე. ქმნის- საკანონმდებლო, აღასრულებს- აღმასრულებელი, სასამართლო- უფარდებს.
15.საკონსტიტუციო სამართლის რომელი წყაროებია დამხარე ? 15.დამხმარე-ყველაფერი, რაც საკონსტიტუციო სამართლის პრაქტიკაში რეალიზებას აადვილებს და არასავალდებულო მნიშვნელობა აქვს.
საკონსტიტუციო სამართლის რომელი წყაროებია ძირითადი? [2016]
ძირითადი წყაროებია: სამართლებრივი აქტები, ჩვეულება, სასამართლო პრაქტიკა, საკონსტიტუციო სამართლის მეცნიერება(დოქტრინა), და რელიგიური ხასიათის წყაროები.

16. როგორ განიმარტება საკონსტიტუციო სამართლის წყარო? 16. სამართლის გამოხატვის ფორმას სამართლის წყარო ეწოდება, საკონსტიტუციო სამართლის წყარო ის ფორმა და საშუალებაა, რომლითაც საკონსტიტუციო სამართლი გამოიხატება და აწესრიგებს საკონსტიტუციოსამართლებრივ ურთიერთობებს.
17.დაასახელეთ, საკონსტიტუციო სამართლის ძირითადი პრინციპები. 17. ძალაუფლების გამიჯვნა, სახალხო სუვერენიტეტი, დემოკრატიული სახელმწიფო, სოციალური სახელმწიფო, სამართლებრივი სახელმწიფო.
18. ვის მიერ და რომელი იდეის საპირისპიროდ შემუშავდა სახალხო სუვერენიტეტის დოქტრინა? 18.ბოდენისა და რუსოს სახელს უკავშირდება. მონარქის შეუზღუდავი ძალაუფლების იდეას დაუპირისპირდა.
19. რას ნიშნავს საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიკაცია. 19.საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების ნაწილი, რომელიც თავად ითვალისწინებს ამას ან განსაზღვრულია სახელმწიფოს კანონმდებლობით, საჭიროებს პარლამენტის მხრიდან თნხმობას-რატიფიკაციას, საერთშორისო რატიფიკაციას პარლამენტი დადგენილებით ახდენს, რომლის მიზანია სრული შემადგენლობა.
20.რა ურთიერთობა წესრიგდება საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმებით? 20. სახელმწიფოს და სამოციქულო ავტოკეფალურ მართმადიდებლურ ეკლესიის შორის.
21.როგორგანიმართება ნორმატიული აქტი? 21.უფლებამოსილი სახელმწიფო ან ადგილობრივი თითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოს ან თანამდებობის პირის მიერ კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიღებული(გამოცემული) სამართლებრივი აქტი, რომელიც შეიცავს მის მუდმივი ან დროებითი და მრავალმჯერადი გამოყენების ზოგად წესს და შესასრულებლად სავაკდებულოა.

22.სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპი . 22.სამართლის უზენაესობა, სამართლის წინაშე თანასწორობა, ძალაუფლების გამიჯვნა...

23. სოციალური სახელმწიფოს პრინციპი. 23?
24.რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში კონსტიტუციასა და კონსტიტუციურ კანონს? 24.კონსტიტუციური შეთანხმება.
25.რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს კონსტიტუციურ შეთანხმებას? 25. საერთაშორისო ხელშეკრულება და შეთნხმება
26. რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში საერთაშორისო ხელშეკრულებას? 26.შეთანხმება27. რას ნიშნავს ნაჩუქარი (ოქტროირებული) კონსტიტუცია? 27.მიღების ფორმის მიხედვით არსებობს ნაჩუქარი (ოქტროირებული) და სახალხო (ორიგინალური). ნაჩუქარის მიღები რამდენიმე წყარო არსებობს. სახელმწიფო მეთური, მონარქი, რომელიც ძირითად წყაროს ერთპირივნულად იღებს ან იმპერია, დამპყრობელი სახელმწიფო მის ყოფილ სახელმწიფოს „ჩუქნის“ კონსტიტუციას.
28.კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ მმართველობის ფორმის მიხედვით? 28.რესპუბლიკური და მონარქიული.
29. რა ურთიერთობა აქვს საქართველოს კონსტიტუციას და საკონსტიტუციო სამართალს,სამართლის სხვა დარგებთან? 29. საკონსტიტუციო სამართალი მოიაზრებს სამართალს, რომელიც მიმართულია კონსტიტუციისკენ, ანუ მისი შესწავლის, კვლევის საგანია კონსტიტუციია. კონსტიტუციური სამართალი გულისხმობს კონსტიტუციია შესაბამის, მასთან თანხვედრაში მყოფი სამართლა
30. რა განსხვავებაა სოციალურ სახელმწიფოსა და სოციალისტურ სახელმწიფოს შორის? 30. სოციალისტური იდეოლოგიით მართებულ და მოწყობილ სახელმწიფოს გულისხმობს. სოციალური მოაზრებდა სახელმწიფოს, რომლის მიზანია სოციალური თნასწორობისა და მოქალაქეთა კეთილდღეობის უზრუნველყოფა
31. რომლებია რელიგიური ხასიათის აქტები,როგორც საკონსტიტუციო სამართლის წყარო? 31. რელიგიური ხასიათის წყაროები სახელმწიფოს სამართლებრივი სისტემის განუყოფელი, შემადგენელი ნაწილია. ზოგიერთ შემთხვევაში, კონკრეტული რელიგიის წმინდა წერილი კონსტიტუციაზე მაღლა დგას (ირანი ისლ. რესპ, აღმ. ისლ. სახელმწიფოები)
32. რა შემთხვევაში ითვალისწინებს კონსტიტუცია საქართველოს ტერიტორიული სახელმწიფოებრივი მოწყობის საკითხის გადასინჯვას? 32. ზოგადი ინიციატივა 50000 ამომარჩეველი უნდა იყოს და წინადადება უნდა შეიტანოს პარლამენტში
33. ვინ არის უფლებამოსილი დაითხოვოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო? 33. დაითხოვს საქართველოს პრეზიდენტი საქ-ოს პარლამენტის თანხმობით
34. რა სახის ნორმატიული აქტებით განისაზღვრება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უფლებამოსილებები და მათი განხორციელების წესი? 34. კონსტიტუცია და სხვა საკანონმდებლო აქტები. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა ახორციელებს უფლებამოსულებებს, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით არ მიეკუთნება სახელმწიფო ხელისუფლების განსაკუთრებულ უფლებამოსილებას, და რომლის განხორციელება საქ-ოს კანონმდებლობით არ გამოირიცხება აფხაზეთის ავტ. რესპუბლიკის უფლებამოსილებიდან.
35. რამდენად აქვს ფედერაციის სუბიექტს საკუთარი სასამართლო? 35. არ აქვს.
36. რომელი ორგანო უზრუნველოფოს ფედერაციის სუბიექტების წარმომადგენლობას ფედერალურ დონეე? 36. სპეციფიკური ორგანო - პარლამენტის ზედა პალატა
36 რომელი ორგანოს საჭიროებს მთავრობა საპრლამენტო რესპუბლიკაში? 36.
37.ტერიტორიული მოწყობის ფორმებს შორის რომელი ითვლება ყველაზე დემოკრატიულად? 37. უნიტარიზმი.
38.რას ნიშნავს სახალხო (ორიგინალური) კონსტიტუცია? 38. სახალხო ისეთი კონსტიტუციაა, რომელიც სუვერენული სახელმწიფოს მიერ დამოუკიდებბლად, უშუალოდ ხალხის ან სპეციალური წარმომადგენელი ორგანოს მიერ მიიღება
39.რა სტატუსი აქვს მთავრობას საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში? 39. პრეზიდენტის სათათბირო ორგანოა და პასუხსიმგებელია პრეზიდენტის წინასე
40.რატომ არ განისაზღვრება ტერიტორიული მოწყობის მოდელი საქართველოს 1995 წლის კონსტიტუციამ? 40.
41. მოკლედ აღწერეთ ცენტრალიზებული უნიტარული სახელმწიფო? 41. ადგ. ორგანოები ცენტრიდან ინიშნება და მკაცრი კონტროლია ადგ. ორგანოების საქმიანობაზე.
42.რამდენად აქვთ ადმინისტარციულ- ტერიტორიულ ერთეულებს უნიტარულ სახელმწიფოში პოლიტიკური დამოუკიდებლობა? 42.არ არიან პოლიტიკურად გამოუკიდებელნი.
43.რომელი ორგანოს ნდობას საჭიროებს მთავრობა საპარლამენტო რესპუბლიკაში? 43.პარლამენტი
44. არის თუ არა პრეზიდენტი საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური. 44. არის.
45.რა სტატუსი აქვს მთავრობას საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში? 45. პრეზიდენტის სათათბირო ორგანოა და მის წინაშეა პასუხისმგებელია.
46.რას ნიშნავს ტერმინი მონარქია? 46. სახელმწიფო მმართველობის ფორმა, როცა ძალაუფლება 1-ის ხელშია.
47.რამდენად აქვთ ავტონომიურ ერთეულებს რეგიონალიზმში საკანონმდებლო ხელისუფლება? 47. აქვთ
48.რა სახის საარჩევნო სისტემები არსებობს? 48. მაჟორიტარული, პროპორციული,შერეული.
49. რას ნიშნავს დეცენტრალიზაცია? 49.უფლებამოსილება ადგ. პრგანოს გადაეცემა, რომელიც გარკვეული ავტონომიის მქონე სტრუქტურულად და ორგანიზებულად დამოუკიდებელი იურიდიული პირია.
50. მოკლედ აღწერეთ ცენტრალიზებული უნიტარული სახემწიფო? 50. ადგ. ორგანოები ცენტრიდან ინიშნება და მკაცრი კონტროლი მათ საქმიანობაზე.

51.ექტერიტორიული ავტონომია- არ აქვს ტერიტორია, მოიცავს ეთნიკურ ჯგუფსა და ქმნის სოც-კუულტ. უფლებებით სარგებლობის საშუალებას.
52.განმარტეთ კონკურენციული (ერთობლივი) უფლებამოსილება ფედერაციულ სახელმწიფოში.
52.ერთობლივია, როცა ხდება ხელისუფლებისგან ჩარჩოს კანონის მიღება, ფედერაციის სუბიექტები მის რეგლამენტაციას ახდენენ.
53. რომელ ქვეყანაში წარმოიშვა საპრეზიდენტო რესპუბლიკის მოდელი?- აშშ
54. რამდენად აქვს ადმ.-ტერიტ. ერთეულებს უნიტარულ სახელმწიფოში პოლიტიკური დამოუკიდებლობა?-აქვთ.
55.როგორც წესი, ვის მიეკუთნება ნარჩენი უფლებამოსილება ფედერაციულ სახელმწიფოში?-ფედერაციის სუბიექტებს
56. რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი აირჩევა ხალხის მიერ პირდაპირ საპარლამენტო რესპუბლიკაში?-პარლამენტი
57. კონნსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ ცვლილებებისა და დამატები შეტანის წესის მიხედვით?- მყარი და მოქნილი
58. რომელია საქართველოს პარლამენტის კანონქვემდებარე ნომატიული აქტი? -ბრძანებულება
59. ვინ ნიშნავს სახელმწიფო რწმუნებულს?-მთავრობა
60.რამდენად ჰყავთ ფედერაციის სუბიექტებს საკუთარი პარლამენტი? -არ ჰყავთ
61. ტერიტორიის მოწყობის რა ფორმებს იცნობ?-ფედერალიზმი, უნიტარიზმი, რეგიონალიზმი.
62. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ პოლიტიკური რეჟიმის მიხედვით?-დემოკატია, ავტორიტარიზმი, ტოტალიტარიზმი.
63. რომელია კონსტიტუციის უმთავრესი ფუნქციები? - სამართლებრივი, პოლიტკური, იდეოლოგიური ფუნქცია.
64. მუნიციპალიტეტის რა სახის უფლებამოსილებებს იცნობთ? -საკუთარი და დელეგირებული
65. რომელია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო? - უმაღლესი საბჭო
66.რამდენად აქვს ფედერაციის სუბიექტს საკუთარი კონსტიტუცია?-აქვს
67. როგორი იყო 1918-21 წლებსი საქ-ოს ტერიტორული მოწყობის ფორმა?-უნიტარულ დეცენტრალიზებული.

1.მთავრობის ფორმირების რა წესები არსებობს ?
კოლეგიალური და ინდივიდუალური

2.რა უფლებამოსილებების დარღვევაზე შეიძლება წარიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოში დავა უფლებამოსილების შესახებ ?
საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრული უფლებამოსილებების

3. რომელი წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად შემოიღეს საქართველოს კონსტიტუციით პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა?
2004 წელი

4.რომელი არ არის აღჭურვილი საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებით ?
საქართველოს პრეზიდენტი

5. რომელი უფლებამოსილება არ შედის საქართველოს პრეზიდენტის კომპედენციაში ?
პრემიერის კანდიდატურის დასახელება

6.რას მოიცავს რეფერენდუმისა და არჩევნების კონსტიტუციურობის კონტროლის პირველი ეტაპი?

7.მთავრობის რა სახის პასუხისმგებლობას ადგენდა 1921 წლის ?
ინდივიდუალური

8. ვის შორის აკეთებს არჩევანს ამომრჩეველი მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის დროს?
კანდიდატებს შორის

9. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ მმართველობის ფორმის მიხედვით ?
რესპუბლიკური და მონარქიული

10 . 25000
11. როდის შეიქმნა საქართველოს შეიარარებული ძალები?
1991

12. როგორც წესი შეიძლება თუ არა საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში პარლამენტის წევრობისა და აღმასრულებელი ხელისუფლების შეთავსება ?
მხოლოდ პრეზიდენტი

13. რომელი აქტი მიიჩნება კონსტიტუციონალიზმის ისტორიის დასაწყებად ?
თავისუფლების დიდი ქარტია

14. რომელ ქვეყანაში ჩაეყარა ისტორიული საფუძველი პარლამენტარიზმს ?
ინგლისში

15. დაასახელეთ სახელმწიფო მმართველობის ფორმები ?
რესპუბლიკა და მონარქია

16. რა სახის ტრანსფერით ხდება მუნიციპალიტეტის მიერ საგანგებო სიტუაციების შედეგების ლიკვიდაციის დაფინანსება ?
სპეციალური

17. რას ნიშნავს აქტიური საარჩევნო უფლება ?
უფლებას აირჩიო არჩევნების გზით

18. ვინ არის უფლებამოსილი , რომ შეიცვალოს ადმინისტრაციულ ტერიტორიული ერთეულის სტატუსი უნიტარულ სახელმწიფოში ?
ცენტრალური ხელისუფლება

19 . რამდენად დასაშვებია კონსტიტუციური კანონის პროექტის მიღება გამარტივებული წესით ?
არ არის დასაშვები
20. რომელ ქვეყანაში შეიქმნა პირველი შერეული რესპუბლიკის მოდელი ?
საფრანგეთი
21. ვის დაქვემდებარებაშია სახელმწიფოს უსაფრთხოების სამსახური ?
მთავრობის

22. რა სახის მანდატით სარგებლობს საკრებულოს წევრი ?
თავისუფალი

23. საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილებათა რა კატეგორიას განეკუთვნება პრემიერ მინისტრის დანიშვნა ?
ფორმალური წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებათა კატეგორია

24. რა სახის ავტონომიებს იცნობთ ?
ესტერიტორიული ტერიტორიული

25. ვინ ირჩევს იუსტიციის საბჭოს მდივანს ?
მოსამართლეთა კონფერენცია

26. თუ პპირის დაბადების მომენტისთვის ერთ -ერთი მშობელი საქართველოს მოქალაქეა რომელი ქვეყნის მოქალაქედ ითვლება ის ?
საქართველოს

27 . რით იწყება საკონსტიტუციო სამართალწარმოება ?
სარჩელის /წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღებით

28. მოქალაქეობის მოპოვების რომელი გზა იძლევა საზღვარგარეთ მცხოვრებ მოქალაქეებთან კავშირის უკეთესად შესაძლებლობას ?
სისხლის პრინციპი

29 . რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს კონსტიტუციურ კანონს ?
კონსტიტუციური შეთანხმება

30.რომელი უწყებების გაერთიანებას კრძალავდა 1995 წლის კონსტიტუციის თავდაპირველი რედაქცია ?
პოლიცია , პროკურატურა და სამხედრო ძალები

31.რომელი არის დეპუტატის სტატუსის შეძენის პოზიტიური პირობა?
ბინადრობა

32. ვინ ახორციელებს საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით სასამართლო ხელისუფლებას ?
საკონსტიტუციო და საერთო სასამართლოები

33.რომელია საქართველოში მოსამართლეთა თვითმართველობის ორგანო ?
მოასამართლეთა კონფერენცია

34. რა სახის მანდატით სარგებლობს საქართველოს პარლამენტის წევრი ?
თავისუფალი

35. მუნიციპალიტეტის რა სახის უფლებამოსილებებს იცნობთ ?
საკუთარი და დელეგირებული

36. რას გულისხმობს მთავრობის ინსტიტუციონალიზაციის შერეული მოდელი ?
მთავრობა აღმასრულებელ ძალაუფლებას ახორციელებს პრეზიდენტთან ერთად

37.რას ნიშნავს აბსენტეიზმი ?
არჩევნებში მონაწილეობისაგან თავის არიდება

38. რა პერიოდს მოიცავს კონსტიტუციონალიზმის განვითარების პირველი ეტაპი ?
1787- 1918 წ

39 .ვის წინაშე აგებდა პასუხს საქართველოს მთავრობა 2004 წლის 6 თ საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად ?
პრეზიდენტი და პარლამენტი

40. კონსტიტუციების რა სახეები არსებობს ფორმის მიხედვით ?
დაწერილი დაუწერელი

41 . საქართველოს პრეზიდენტის ფუნქციების რომელ ჯგუფს მიეკუთნება კანონიერების პრომულგაცია?
წარმომადგენლობითი

42. ვინ განიხილავს საჩივარს ადვოკატთა ასოციიაციის ეთიკის კომისიის გადაწყვეტილებაზე?
სადისციპლინო პალატა

43. ვის წინაშეა ანგარიშვალდებული საქართველოს მთავრობა ?
პარლამენტის

44.რას გულისხმობს კანონპროექტის გამარტივებული წესით მიღება ?
პლენარულ სხდომაზე 1 კ 3 მოსმენა

45. ვისი სათათბირო ორგანო იყო 2014 წელს შექმნილი სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭო ?
პრემიერ მინისტრის

46. რა სახის ცვლილებების შეტანაა შესაძლებელი კანონპროექტში მესამე მოსმენით განხილვისას ?
რედაქციული

47. რას ნიშნავს აქტიური საარჩევნო უფლება ?
უფლება აირჩიო არჩევნების გზით

48 .კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ დროში მოქმედების მიხედვით ?
მუდმივი და დროებითი

49 .რომელი არის დეპუტატის სტატუსის შეძენის ნეგატიური პირობა ?
აურჩევლობა
50 .ვინ ნიშნავს სახელმწიფო რწმუნებუს ?
მთავრობა

51.რა მომენტიდან სარგებლობს საქართველოს პრეზიდენტი იმუნიტეტით?
პრეზიდენტად რეგისტრაციის მომეტიდან

52.რამდენ წევრს ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი საქართველოს საკონტიტუციო სასამართლოში ?
3

53.ვინ ამტკიცებს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების დებულებას ?
პრემიერ მინისტრი

54.რა პერიოდს მოიცავს კონსტიტუციონალიზმის განვითარების პირველი ეტაპი ?
1787 -1918 წ

55.რამდენი ხმა აქვს ამომრჩეველს კუმულაციური ვოტუმის მაჟორიტარულ სააარჩევნო სისტემაში ?
რამდენი მანდატიცაა გადანაწილებული

56.ვის უნდა მიკუთვნებოდა საკანონმდებლო ხელისუფლება ყუთლუ - არსლანის დასის მოთხოვნის მიხედვით ?
კარავს

57.რომელია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო ?
უმაღლესი საბჭო

58.საქართველოს პარლამენტის რა სახის სესიები არსებობს ?
მორიგ ი , რიგგარეშე, საგანგებო

59.რომელი სასამართლოს შემადგენლობაში შედის მაგისტარტი მოსამართლე ?
რაიონული საქალაქო

60 .რომელ სასამართლოში შეიძლება პირელი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება ?
სააპელაციო სასამართლოში

61. რისი გამოცხადების საფუძველი შეიძლება იყოს სამხედრო გადატრიალება ?
საგანგებო მდგომარეობის

62. რას ნიშნავს უფლებამოსილებების შეძენა -განხორციელების ტრანზაქციული მოდელი ?
საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების ლეგიტიმაცია ხდება დამოუკიდებლად .

63.რომელის კონსტიტუციის უმთავრესი ფუნქცია ?
სამართლებრივი , პოლიტიკური იდეოლოგიური .

64 . რომელ წელს შემოიღეს პრემიერ მინისტრის თანამდებობა ?
2004 წ

65. როდის განნხორციელდა საქართველოში პრეზიდენტის თანამდებობის დაწესება ?
1991 წ

66.რა შემთხვევაში ითვლება გამარჯვებულად კანდიდატი აბსოლუტური უმრავლესობის მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის დროს ?
თუ ის მიიღებს კენჭისყრაში მონაწილე ამომრჩევლის ხმების ნახევარზე მეტს.

67.მოქალაქეობის მოპოვების სა გზები არსებობს ?
ფოლიიაცია და ნატურალიზაცია

68.ვინ მიმართავს პარლამენტს წარდგინებით მუნიციპალიტეტის შექმნის ან გაუქმების შესახებ ?
მთავრობა

69.როგორ მიიღება გადაწყვეტილება ეპიდეემიის დროს თავდაცვის ძალების გამოყეენების შესახებ ?
გადაწყვეტილებას პრემიერ მინისტრის წარდგინებით იღებს პრეზიდენტი და დაუყოვნებლივ შეაქვს იგი პარლამენტში დასამტკიცებლად , გადაწყვეტილება ძალაში შედის პარლამენტის მიერ დამტკიცებისთანავე

70.რამდენადაა დასაშვები კონსტიტუციური კანონის გამარტივებული წესი თ მიღება ?
არ არის დასაშვები

71.როგორც წესი შეიძლება თუ არა საპრეზიდენტორესპუბლიკაში პარლამენტის წევრობის ადა აღმასრულებელი ხელისუფლების საქმიანობის შეტავსება ?
მხოლოდ პრეზიდენტისთვის

72. რომელია საქართველოს პარლამენტის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი ?
დადგენილება

73.რომელი ორგანოა საქართველოს კონსტიტუციით შესაბამისად უფლებამოსილი რომ აკრძალოს პოლიტიკური პარტია ?
საკონსტიტუციო სასამართლო

74. რამდენად ექვემდებარება გასაჩივრებას საქართველოს პრეზიდენტის მიერ მოქალაქეობის საკითხზე მიღებული გადაწყვეტილება ?
ექვემდებარება თუ ის შეეხება მოქალაქეობის შეწყვეტას.

75.ხელისუფლების რომელი შტოს დაწესებულება იყო პროკურატურა 1995 წლის კონსტიტუციის პირველი რედაქციის მიხედვით ?
სასამართლო ხელისუფლებას .

76.სასამართლო სისტემის რომელ მოდელს ახასიათებს სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების ძირითად ფფორმად მხოლოდ სააპელაციო საჩივარი?
ანგლოამერიკულს

77.სასამართლო სისტემის რომელ მოდელ სახასიათებს სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების ძირითად ფორმად მხოლოდ სააპელაციო საჩივარი ?
ანგლოამერიკულს

78.რა არის ხელშეკრულების დადება ერთობლივი პროექტის განხორციელების მიზნით ..?
მუნიციპალიტეტისა და სახელმწიფოს ერთობლივი საქმიანობის ფორმა

79.ვინ ამტკიცებს საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობას ?
პარლამენტი მთავრობის წარდგინებით

80.ვინ არის ბიჰატრიდი?
იძულებით გადასახლებული პირი რომელსაც სურს სამშობლოში დაბრუნება და მისი მოქალაქეობის მიღება

81.რა სსახის საკონსტიტუციო კონტროლი ხორციელდება საქართველოში რატიფიცირებას დაქვემდებარებული საერთაშორისო ხელშეკრულებების მიმართ ?
შემდგომი

82.ვინ წყვეტს საკითხს რომელიც გადაცემულია ხელისუფლების გამგებლობაში მაგრამ არ მიეკუთვნება რომელიმე სამინისტროს გამგებლობის სფეროს ?
მთავრობა

83.რამდენი კოლეგია იქმნება საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში ?
2

84. თუ საქართველოს პრეზიდენტი გახდა რომელიმე პოლიტიკური პარტიის წევრი რამდენად შეიძლება გახდეს ეს იმპიჩმენტის სსაფუძველი ?
შეიძლება რადგანაც, კონსტიტუცია უკრძალავს პრეზიდენტს პოლიტიკური პარტიის წევრობას .

85.რა ვადით იქმნება საქართველოს პარლამენტი სკომიტეტი ?
პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით

86.რესპუბლიკური მმართველობის რა მოდელს ამკვიდრებდა საქართველოს 1995 წლის კონსტიტუციის პირვანდელი რედაქცია ?
საპრეზიდენტო

87.რომელ ქვეყანაში წარმოიშვა საკონსტიტუციო კონტროლი?
აშშ

88.რომელმა რეფორმამ დაამტკიცა საქართველოს მოქმედ კონსტიტუციაში უნდობლობის კონსტრუქციული ვოტუმის ინსტიტუტი ?
2010წ

89.არის თუ არა საპარლამენტო რესპუბლიკაში დაწესებული შეზღუდვა ერთი და იმავე პირის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურად არჩევასთან დაკავშირებით
დიახ

90.სახელმწიფოს პოლიტიკური წყობილების რა ფორმას ადგენდა 1992 წლის 6 ნოემბრის კანონი :სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ?
დემოკრატიული რესპუბლიკა

91. ვინ ასრულებს საქართველოს პრეზიდენტის უფლება-მოვალეობებს მისი გარდაცვალების, გადადგომის, შერაცხადობის შეზღუდვის ან იმპიჩმენტის შემთხვევაში?
პარლამენტის თავჯდომარე

92. რა სახის ტრანსფერით ხდება მუნიციპალიტეტის მიერ საგანგებო სიტუაციების შედეგების ლიკვიდაციის დაფინანსება?
სპეციალური ტრანსფერი

93. რა სახის პოლიტიკური რეჟიმები არსებობს?
დემოკრატიული, ავტორიტარული, ტოტალიტალური

94. რომელმა კონსტიტუციამ შემოიღო საქართველოში სახალხო დამცველის თანამდებობა?
1995 წ

95. რამდენად ჰყავს ფედერაციის სუბიექტს საკუთარი პარლამენტი?
ჰყავს

96. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ პოლიტიკური რეჟიმების მიხედვით?
დემოკრატიული და არადემოკრატიული

97. ვისი ბრძანებით მოქმედებენ თავდაცვის ძალები მშვიდობიანობის დროს?
თავდაცვის მინისტრის

98. რა წესით შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა სხვა ქვეყნის მოქალაქეს, რომელსაც საქართველოს წინაშე აქვს განსაკუთრებული დამსახურება?
საგამონაკლისო წესით

99. რომელი სპეციალიზებული სასამართლო მოქმედებს საქართველოში?
საკონსტიტუციო

100. ვინ შეიძლება დასაქმდეს საჯარო მოხელედ?
მხოლოდ საქართველოს მოქალაქე

101. ტერიტორიული მოწყობის რა ფორმებს იცნობთ?
ფედერალიზმი რეგიონალიზმი უნიტარიზმი

102. რა სახის მანდატით სარგებლობს საკრებულოს წევრი?
თავისუფალი

103. ვის წინაშე აგებდა პასუხს საქართველოს მთავრობა 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მხოლოდ პარლამენტის წინაშე

104. რამდენია წევრთა მინიმალური ოდენობა საკრებულოს ფრაქციაში?
6
105. რამდენად შეიძლება იყოს საქართველოს თავდაცვის მინისტრი სამხედრო პირი?
არ შეიძლება

106. რომელია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო?
უმაღლესი საბჭო

107. რომელია კონსტიტუციის უმთავრესი ფუნქციები?
სამართლებრივი, პოლიტიკური, იდეოლოგიური.

108. რამდენად აქვთ იურიდიულ პირებს მოქალაქეობა?
არ აქვთ

109. არის თუ არა საქართველოს პრეზიდენტი აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური?
დიახ

110. რა მნიშვნელოვანი სამართლებრივი საკითხია დაკავშირებული საქართველოს პრეზიდენტის მიერ ფიცის დადების მომენტთან?
მოქმედი პრეზიდენტისა და მთავრობის უფლებამოსილების შეწყვეტა.

111. მოქალაქეობის მოპოვების რა გზები არსებობს?
ფილიაცია და ნატურალიზაცია

112. მუნიციპალიტეტის რა სახის უფლებამოსილებებს იცნობთ?
საკუთარი და დელეგირებული

113. აქვს თუ არა პარლამენტის წევრს უფლება, რომ ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას?
არ აქვს
114. რა სახის არაპირდაპირ არჩევნებს იცნობთ?
ირიბი და მრავალსაფეხურიანი

115. რა არის ხელშეკრულების დადება ერთობლივი პროექტის განხორციელების მიზნით საბიუჯეტო სახსრების გაერთიანების შესახებ?
მუნიციპალიტეტების ერთობლივი საქმიანობის ფორმა.

116. რომელი იდეის საპირისპიროდ შემუშავდა სახალხო სუვერენიტეტის დოქტრინა?
პარლამენტის შეუზღუდავი ძალაუფლების იდეის.

117. რომელი ორგანოები ახორციელებენ საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით მართლმსაჯულებას?
საერთო სასამართლოები

118. რა სახის საარჩევნო სისტემები არსებობს?
მაჟორიტარული, პროპორციული და შერეული

119. რომელი უფლებამოსილება ჩამოერთვა საქართველოს პრეზიდნეტს 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მინისტრების გათავისუფლების უფლებამოსილება.

120. რამდენად აქვთ ავტონომიურ ერთეულებს რეგიონალიზმში საკანონმდებლო ხელისუფლება?
აქვს

121. სასამართლო სისტემის რომელ მოდელს ახასიათებს გასაჩივრების სარევიზიო ფორმა?
ანგლო -ამერიკული
122. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის წესის მიხედვით?
მყარი და მოქნილი

123. რამდენი მოსმენით განიხილება და მიიღება საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების შესახებ ორგანული კანონის პროექტები პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე?
1 მოსმენით

124. აძლევდა თუ არა საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუცია მთავრობის წევრს პარლამენტის მანდატის შეთავსების უფლებას?
არა აძლევდა

125. რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი აირჩევა ხალხის მიერ პირდაპირ საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
პარლამენტი

126. რომელ ქვეყანაში წარმოიშვა საპრეზიდენტო რესპუბლიკის მოდელი?
აშშ

127. რა წესით შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა საქართველოს მოქალაქეზე დაქორწინებულ პირს
გამარტივებული წესით

128. რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში კონსტიტუციასა და კონსტიტუციურ კანონს?
კონსტიტუციური შეთანხმება

129. რა პერიოდს მოიცავს კონსტიტუციონალიზმის განვითარების პირველი ეტაპი?
1787-1918 წლებს

130. საქართველოს პარლამენტის რა სახის სესიები არსებობს?
მორიგი, რიგგარეშე და საგანგებო.

131. რომელი არ არის სტრუქტურის მიხედვით პარლამენტის სახე?
დემოკრატიული

132. საკონსტიტუციო სამართლის რომელი წყაროებია ძირითადი?
სამართლებრივი აქტები

133. ვის სახელთანაა დაკავშირებული ძალაუფლების გამიჯვნის კლასიკური მოდელი?
მონტესკიე

134. რა სახის ცვლილებების შეტანა არის შესაძლებელი კანონპროექტში მისი მესამე მოსმენით განხილვისას?
რედაქციული

135. ვინ ირჩევს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს?
საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი

136. რა ვადით იქმნება საქართველოს პარლამენტის კომიტეტი?
პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით

137. ვის აქვს საკანონმდებლო წინადადების უფლება?
საქართველოს მოქალაქე

138. რამდენადაა შეზღუდული მოქალაქეობა სახელმწიფოს ტერიტორიითა და საზღვრებით?
არ არის შეზღუდული

139. მიღებიდან რა ვადაში გადასცემს კანონს პარლამენტი პრეზიდენტს ხელის მოწერისა და გამოქვეყნებისათვის?
10 დღის ვადაში

140. როგორ ხდებოდა მთავრობის თავმჯდომარის თანამდებობაზე განწესება საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუციის მიხედვით?
ირჩევდა პარლამენტი

141. ვის გადაეცა გუბერნატორის თანამდებობაზე დანიშვნის უფლებამოსილება 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მთავრობა
142. რა შეიძლება მოხდეს საქართველოზე შეიარაღებული თავდასხმის უშუალო საფრთხის შემთხვევაში?
საომარი მდგომარეობა

143. როგორ მიიღება გადაწყვეტილება ეპიდემიის დროს თავდაცვის ძალების გამოყენების შესახებ?
გადაწყვეტილებას პრემიერ-მინისტრის წარდგინებით იღებს პრეზიდენტი და დაუყოვნებლივ შეაქვს იგი პარლამენტში დასამტკიცებლად. გადაწყვეტილება ძალაში შედის პარლამენტის მიერ დამტკიცებისთანავე.

144. რას გულისხმობს მუნიციპალიტეტის სამართლებრივი რეგულირების დამოუკიდებლობა?
მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილებას, სამართლებრივი აქტების საშუალებით მოაწესრიგოს მის კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხები

145. რომელი სასამართლოს შემადგენლობაში შედის მაგისტრატი მოსამართლე?
რაიონული (საქალაქო).

146. რა უფლებამოსილება აქვს საქართველოს მთავრობას საგარეო პოლიტიკის სფეროში?
მიმართავს პრეზიდენტს წარდგინებით საქართველოს ელჩების დანიშვნისა და გათავისუფლების შესახებ.

147. რამდენად აქვთ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებს უნიტარულ სახელმწიფოში საკუთარი სასამართლო ხელისუფლება?
არ აქვთ

148. შეუძლია თუ არა საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში პარლამენტს მთავრობის გადაყენება?
• არ შეუძლია

149.

150.

151.

11. რამდენი წევრისგან შედგებასაკონსტიტუციო სასამართლო?
• 9
13. ვინ განსაზღვრავს რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს სამოქალაქო ტერიტორიას?
• იუსტიციის უმაღლესი საბჭო
262. ვის ნდობას საჭიროებს მთავრობა საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
გ. პარლამენტის
263. რა შემთხვევაში ითვალისწინებს კონსტიტუცია საქართველოს ტერიტორიული სახელმწიფოებრივი მოწყობის საკითხის გადასინჯვას?
ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენის შემდგომ.

266. რა ხდება იმ შემთხვევაში თუ საქართველოს პრეზიდენტი კონსტიტუციით დადგენილ ვადაში თანამდებობაზე არ დანიშნავს პრემიერ-მინისტრს?
გ. პრემიერ-მინისტრი დანიშნულად ჩაითვლება.
255. რომელია საქართველოში მოქმედი სააპელაციო სასამართლოები?
• თბილისისა და ქუთაისის
256. მთამრობის ფორმირების რა წესი არსებობს საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
• პოზიტიური და ნეგატიური
257. რა საფეხურებისგან შედგება საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემა? (ღია)
258. რას გულისხმობს თანასწორი არჩევნების პრინციპი? (ღია)
259. კონსტიტუციის რა სახეები არსებობს ფორმის მიხედვით? (ღია)
260. თუ სრულწლოვან პირს ლტოლვილის სტატუსით სურს მიიღოს საქართველოს მოქალაქეობა, რამდენად მოეთხოვება მას სახელმწიფო ენის ცოდნა დადგენილ ფარგლებში?
• მოეთხოვება
261. რომელია ჩამოთვლილთაგან არჩევნების სახე ჩატარების ტერიტორიის მიხედვით?
• ეროვნული
249. რომელი კონსტიტუცია მოქმედებდა საქართველოში 1990-1991 წლებში?
• 1978 წლის
250. რამდენად საჭიროებს წარდგინებას პრემიერ-მინისტრის მხრიდან საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი ძირითადი უფლების შეზღუდვის შესახებ?
• საჭიროებს
251. როდის იქმნება ეროვნული თავდაცვის საბჭო?
• მხოლოდ საომარი მდგომარეობის დროს
252. რა ეწოდება უზენაეს სასამართლოს 1921 წლის კონსტიტუციის მიხედვით?
• სენატი
263. რამდენად არის საპარლამენტო რესპუბლიკაში სახელმწიფოს მეთაური იმავდროულად აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურიც?
• არ არის
244. საქართველოს პრეზიდენტის ფუნქციების რომელ ჯგუფს მიეკუთვნება კანონების პრომულგაცია?
• ინტეგრაციულს
245. ვის შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა გამარტივებული წესით?
საქართველოს მოქალაქეზე დაქორწინებულ პირებსა და რეპატრინტის მქონე პირს
246. რა კატეგორიის დასახლებები არსებობს?
ქალაქი, დაბა, სოფელი
247. რამდენი პალატისგან შედგება საქართველოს პარლამენტი?
• 1
269. რა შემთხვევაში ტარდება პარლამენტის მორიგი არჩევნები?
პარლამენტის უფლებამოსილების ვადის გასვლის
270. ვის აქვს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის ინიცირების უფლება?
მთავრობას
275. რამდენად აქვს ფედერაციის სუბიექტს საკუთარი კონსტიტუცია?
აქვს
277. რაში მდგომარეობს პროპორციული საარჩევნო სისტემის დადებითი მხარე?
იკარგება ნაკლები ხმა
279. რამდენად აქვს ფედერაციის სუბიექტს საკუთარი სასამართლო?
აქვს
231. ვინ არის უფლებამოსილი დაითხოვოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბჭო?
პრეზიდენტი
283. რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში ორგანულ კანონს?
კანონი
285. მოქალაქეობის რომელი გზა იძლევაემიგრანტების შვილების საზოგადოების სრულწლოვან და თანასწორ წევრებთა ინტეგრაციის უკიდურეს საშუალებას?
მოქალაქეობის მოპოვება დაბადებით სისხლის პრინციპის საფუძველზე
286. რა სახის ნორმატიული აქტებით განისაზღვრება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უფლებამოსილებები და მათი განხორციელების წესი?
კონსტიტუციური კანონებით
287. შეუძლია თუ არა საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში პარლამენტს მთავრობის გადაყენება?
არ შეუძლის
1. რომელ ქვეყანაში წარმოიშვა საპრეზიდენტო რესპუბლიკის მოდელი?
აშშ
2. რა სახის ავტონომიებს იცნობთ?
ექსტერიტორიული და ტერიტორიული
3. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ მმართველობის ფორმის მიხედვით?
რესპუბლიკური და მონარქიული
4. რომელი იდეის საპირისპიროდ შემუშავდა სახალხო სუვერენიტეტის დოქტრინა?
მონარქის შეუზღუდავი ძალაუფლების იდეის
5. რომელმა კონსტიტუციამ შემოიღო საქართველოში სახალხო დამცველის თანამდებობა?
1995 წლის კონსტიტუციაში
6. რამდენად აქვთ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებს უნიტარულ სახელმწიფოში საკუთარი სასამართლო?
არ აქვთ
7. რამდენად აქვთ ფედერაციის სუბიექტს საკუთარი კონსტიტუცია?
აქვს, თუ მისი მოსახლეობა აღემატება 1 მილიონს
8. საკონსტიტუციო სამართლის რომელი წყაროებია ძირითადი?
სამართლებრივი აქტი
9. რომელ ქვეყანაში შეიქმნა პირველად შერეული რესპუბლიკის მოდელი?
საფრანგეთი
10. ვის სახელთანაა დაკავშირებული ძალაუფლების გამიჯვნის კლასიკური მოდელი?
მონტესკიეს
11. რომელია საქართველოს პარლამენტის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი?
დადგენილება
12. რამდენი წევრისაგან შედგება საქართველოს პრეზიდენტის საარჩევნო კოლეგია?
300 წევრისაგან
13. როგორც წესი, შეიძლება თუ არა საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში პარლამენტის წევრობისა და აღმასრულებელ ხელისუფლებაში საქმიანობის შეთავსება?
მხოლოდ პრეზიდენტი
14. როგორც წესი, რამდენად აქვთ საპარლამენტო რესპუბლიკის პრეზიდენტის საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება?
არ აქვს
15. ვინ ნიშნავს რეფერენდუმს საქართველოში?
პრეზიდენტი
16. რას ნიშნავს სახალხო (ორიგინალური) კონსტიტუცია?
სახალხო კონსტიტუცია ნიშნავს სუვერენული სახელმწიფოს მიერ დამოუკიდებლად, უშუალოდ ან სპეციალური წარმომადგენლობის ორგანოს მიერ მიღებული ნორმატიული აქტი.
17. ვინ ამტკიცებს საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიებისა და სხვა დროებითი კომისიების დებულებებს?
პარლამენტის ბიურო
18. რა პერიოდს მოიცავს კონსტიტუციონალიზმის განვითარების პირველი ეტაპი?
1215-1787 წლებს
19. რესპუბლიკური მმართველობის რა მოდელს ამკვიდრებდა საქართველოს 1995 წლის კონსტიტუციის პირვანდელი რედაქცია?
საპრეზიდენტოს
20. ვინ ნიშნავს საქართველოს პარლამენტის მორიგი არჩევნების თარიღს?
პრეზიდენტი
21. ვის აქვს საკანონმდებლო წინადადების უფლება?
საქართველოს მოქალაქეს
22. რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში კონსტიტუციისა და კონსტიტუციურ კანონს?
კონსტიტუციური შეთანხმება
23. რა მხარდაჭერა სჭირდება კონსტიტუციურ კანონის მიღებას, რომელიც უკავშირდება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას?
პარლამენტის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა
24. საქართველოს პარლამენტის რა სახის სესიები არსებობს?
მორიგი, რიგგარეშე და საგანგებო
25. რა წესით ხდება „საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების შესახებ“ ორგანული კანონის მიღება და გადასინჯვა?
კონსტიტუციის გადასინჯვისათვის განსაზღვრული წესით
26. რამდენად ექვემდებარება ფედერაციის სუბიექტი ცენტრალური ხელისუფლების ადმინისტრაციულ კონტროლს?
არ ექვემდებარება
27. ვის წინაშე აგებდა პასუხს საქართველოს მთავრობა 2004 წლის 6 თებერვლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
პრეზიდენტის
28. რას ნიშნავს დეკონცენტრაცია?
დეკონცენტრაცია ნიშნავს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ გარკვეულ უფლებამოსილების მისდამი სტრუქტურულად დაქვემდებარებული ადგილობრივი ორგანოებისათვის გადაცემას.
29. მაქსიმუმ რამდენ ფრაქციაში შეიძლება გაერთიანდეს საქართველოს პარლამენტის წევრი?
1 ფრაქციაში
30. რომელი აქტი მიიჩნევა კონსტიტუციონალიზმის დასაწყისად?
თავისუფლების დიდი ქარტია
31. ვის აქვს ინტერპელაციის უფლება?
პარლამენტის წევრს
32. ვინ შეიძლება დაექვემდებაროს იმპიჩმენტის პროცედურას საქართველოში?
საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი
33. როგორია საქართველოს პარლამენტის წევრობის კანდიდატთა ასაკობრივი ცენზი?
25 წელი
34. რომელი არის დეპუტატის სტატუსის შეძენის პოზიტიური პირობა?
ბინადრობა
35. ვის წინაშე იხსნიდა უფლებამოსილებას მთავრობა 2004 წლის 6 თებერვლის საკონსტიტუციო ცვლილებების შედეგად?
ახლადარჩეული პრეზიდენტის
36. რა სახის ნორმატიული აქტებით განისაზღვრება აფხაზეთის ა/რ-სა და აჭარის ა/რ-ის უფლებამოსილებები და განხორციელების წესი?
კონსტიტუციური კანონით
37. რას ნიშნავს მონოკამერალური პარლამენტი?
ერთპალატიან პარლამენტს
38. ვის შორის აკეთებს ამომრჩეველი არჩევანს მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის დროს?
კანდიდატებს შორის
39. ითვალისწინებდა თუ არა ნეიტრალიტეტის პრინციპს 1918 წლის 26 მაისის დამოუკიდებლობის აქტი?
ითვალისწინებდა
40. რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში კონსტიტუციურ შეთანხმებას?
საერთაშორისო ხელშეკრულება
41. მთავრობის რა სახის პასუხიმგებლობას ადგენდა საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუცია?
ინდივიდუალურს
42. აძლევდა თუ არა საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუცია მანდატის შეთავსების უფლებას?
არა
43. ვის წინაშე გახდა პასუხისმგებელი საქართველოს მთავრობა 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
პარლამენტის
44. რა ექსკლუზიური უფლებამოსილებები აქვს ხელისუფლების თითოეულ შტოს?

45. რას გულისხმობდა 1921 წლის კონსტიტუციით განმტკიცებული პარლამენტის უწყვეტობის პრინციპი?
უწყვეტობის პრინციპის თანახმად დაუშვებელია ხალხის მიერ არჩეული პარლამენტის უკან გამოწვევა-დათხოვნა, იგი არც თავის თავს ითხოვს და არც სხვას აქვს მისი დათხოვნის უფლება.
46. ვინ ნიშნავს პლებისციტს საქართველოში?
პრემიერ-მინისტრი
47. განმარტეთ ექსტერიტორიული ავტონომია
- ავთონომია რომელიც ამოღებულია სახელმწიფოს კანონმდებლობის მოქმედების სფეროდან.
48. რა საერთო ნიშნები ახასიათებდა საბჭოთა საქართველოს კონსტიტუციებს?
49. რა შემთხვევაში აწერს ხელს და აქვეყნებს კანონს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე?
50. რომელ ქვეყანაში ჩაეყარა ისტორიული საფუძველი პარლამენტარიზმი?
ინგლისში
51. რაში მდგომარეობს კონსტიტუციის იდეოლოგიური ფუნქცია?
52. ვინ მიმართავს პარლამენტს წარდგინებით მუნიციპალიტეტის შექმნის ან გაუქმების შესახებ?
მთავრობა
53. როგორ მიიღება გადაწყვეტილება ეპიდემიის დროს თავდაცვის ძალების გამოყენების შესახებ?
გადაწყვეტილებას პრემიერ-მინისტრის წარდგინებით იღებს პრეზიდენტი და დაუყოვნებლივ შეაქვს იგი პარლამენტში დასამტკიცებლად - გადაწყვეტილება ძალაში შედის პარლამენტის მიერ დამტკიცებისთანავე.
54. რამდენადაა დასაშვები კონსტიტუციური კანონის გამარტივებული წესით მიღება?
არ არის დასაშვები
55. რომელი ორგანოა საქართველოს კონსტიტუციით შესაბამისად უფლებამოსილი რომ აიკრძალოს პოლიტიკური პარტია?
საკონსტიტუციო სასამართლო
56. რამდენად ექვემდებარება გასაჩივრებას საქართველოს პრეზიდენტის მიერ მოქალაქეობის საკითხზე მიღებული გადაწყვეტილება?
ექვემდებარება თუ ის შეეხება მოქალაქეობის შეწყვეტას
57. რა შეიძლება მოხდეს საქართველოზე შეიარაღებული თავდასხმის უშუალო საფრთხის შემთხვევაში?
საომარი მდგომარეობა
58. რას გულისხმობს მუნიციპალიტეტის სამართლებრივი რეგულირების დამოუკიდებლობა?
მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილებას, სამართლებრივი აქტების საშუალებით მოაწესრიგოს მის კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხები.
59. რომელი სასამართლოს შემადგენლობაში შედის მაგისტრატი მოსამართლე?
რაიონული (საქალაქო)
60. რა მომენტიდან სარგებლობს საქართველოს პრეზიდენტი იმუნიტეტით?
პრეზიდენტობის კანდიდატად რეგისტრაციის მომენტიდან.
61. რამდენ წევრს ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში?
3 წევრს
62. ვინ ამტკიცებს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების დებულებას?
პრემიერ-მინისტრი
63. რამდენი ხმა აქვს ამომრჩეველს კუმულაციური ვოტუმის მაჟორიტარულ საარჩევნო სისტემაში?
რამდენი მანდატიცაა გადანაწილებული
64. ვის უნდა მიკუთვნებოდა საკანონმდებლო ხელისუფლება ყუთლუ-არსლანის დასის მოთხოვნის მიხედვით?
კარავს
65. რომელია აფხაზეთის ა/რ-ის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო?
უმაღლესი საბჭო
66. რომელ სასამართლოში შეიძლება იყოს პირველი ინსტანციის სასამართლოში გადაწყვეტილების გასაჩივრება?
სააპელაციო სასამართლოში
67. რას ნიშნავს უფლებამოსილებების შეძენა - განხორციელების ტრანზაქციული მოდელი?
საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების ლეგიტიმაცია ხდება დამოუკიდებლად
68. რომელია კონსტიტუციის უმთავრესი ფუნქცია?
სამართლებრივი, პოლიტიკური და იდეოლოგიური
69. რომელ წელს შემოიღეს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა?
2004 წელს
70. როდის განხორციელდა საქართველოში პრეზიდენტის თანამდებობის დაწესება?
1991 წელს
71. რა შემთხვევაში ითვლება გამარჯვებულად კანდიდატი აბსოლუტური უმრავლესობის მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის დროს?
თუ ის მიიღებს კენჭისყრაში მონაწილე ამომრჩევლის ხმების ნახევარზე მეტს
72. მოქალაქეობის მოპოვების რა გზები არსებობს?
დაბადებით და ნატურალიზაციის გზით
73. რა სახის საკონსტიტუციო კონტროლი ხორციელდება საქართველოში რატიფიცირებას დაქვემდებარებული საერთაშორისო ხელშეკრულებების მიმართ?
შემდგომი
74. ვინ წყვეტს საკითხს რომელიც გადაცემულია ხელისუფლების გამგებლობაში მაგრამ არ მიეკუთვნება რომელიმე სამინისტროს გამგებლობის სფეროს?
მთავრობა
75. რამდენი კოლეგია იქმნება საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში?
ორი
76. თუ საქართველოს პრეზიდენტი გახდა რომელიმე პოლიტიკური პარტიის წევრი, რამდენად შეიძლება გახდეს ეს იმპიჩმენტის საფუძველი?
შეიძლება, რადგანაც კონსტიტუცია უკრძალავს პრეზიდენტს პოლიტიკური პარტიის წევრობას
77. რომელ ქვეყანაში წარმოიშვა საკონსტიტუციო კონტროლი?
აშშ
78. რას ნიშნავს აქტიური საარჩევნო უფლება?
აქტიური საარჩევნო უფლება ნიშნავს როდესაც ამომრჩეველი ხმის მიცემით მონაწილეობს წარმომადგენლობით ორგანოებში ხალხის წარმომადგენელთა ასარჩევ და საჯარო ხელისუფლების თანამდებობის დასაკავებლად ჩატარებულ არჩევნებში.
79. ვინ არის უფლებამოსილი, რომ შეცვალოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის სტატუსი უნიტარულ სახელმწიფოში?
ცენტრალური ხელისუფლება
80. რამდენად დასაშვებია კონსტიტუციის კანონის პროექტის მიღება გამარტივებული წესით?
არ არის დასაშვები
81. ვის დაქვემდებარებაშია სახელმწიფოს უსაფრთხოების სამსახური?
მთავრობის
82. რა სახის მანდატით სარგებლობს საკრებულოს წევრი?
თავისუფალი
83. საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილებით რა კატეგორიას განეკუთვნება პრემიერ-მინისტრის დანიშვნა?
ფორმალური წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებათა კატეგორია
84. ვინ ირჩევს იუსტიციის საბჭოს მდივანს?
მოსამართლეთა კონფერენცია
85. რა წესით შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა საქართველოს მოქალაქეობა საქართველოს მოქალაქეზე დაქორწინებულ პირს?
გამარტივებული წესით
86. რომელი არ არის სტრუქტურის მიხედვით პარლამენტის სახე?
დემოკრატიული
87. ხელისუფლების რომელი შტოს დაწესებულება იყო პროკურატურა 1995 წლის კონსტიტუციის რედაქციის მიხედვით?
სასამართლოს ხელისუფლებას
88. სასამართლო სისტემის რომელ მოდელს ახასიათებს სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების ძირითად ფორმად მხოლოდ სააპელაციო საჩივარი?
ანგლოამერიკულს
89. რა არის ხელშეკრულების დადება ერთობლივი პროექტის განხორციელების მიზნით?
მუნიციპალიტეტისა და სახელმწიფოს ერთობლივი საქმიანობის ფორმა
90. ვინ ამტკიცებს საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობას?
პარლამენტი მთავრობის წარდგინებით
91. ვინ არის ბიპატრიდი?
იძულებით გადასახლებული პირი, რომელსაც სურს სამშობლოში დაბრუნება და მოქალაქეობის მიღება
92. რა სახის ცვლილებების შეტანაა შესაძლებელი კანონპროექტში მისი მესამე მოსმენით განხილვისას?
რედაქციული
93. ვინ ირჩევს საქართველოს პარლამენტის კომიტეტი?
საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი
94. რა ვადით იქმნება საქართველოს პარლამენტის კომიტეტი?
პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით
95. რამდენადაა შეზღუდული მოქალაქეობა სახელმწიფოს ტერიტორიითა და საზღვრებით?
არ არის შეზღუდული
96. მიღებიდან რა ვადაში გადასცემს კანონს პარლამენტი პრეზიდენტს ხელის მოწერისა და გამოქვეყნებისთვის?
10 დღის ვადაში
97. როგორ ხდებოდა მთავრობის თავმჯდომარის თანამდებობაზე განწესება საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუციის მიხედვით?
ირჩევდა პარლამენტი
98. ვის გადაეცა გუბერნატორის თანამდებობაზე დანიშვნის უფლებამოსილება 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მთავრობას
99. მთავრობის ფორმირების რა წესები არსებობს?
კოლეგიალური და ინდივიდუალური
100. რა უფლებამოსილების დარღვევაზე შეიძლება წარიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოში დავა უფლებამოსილების შესახებ?
საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრული უფლებამოსილებების
101. რომელი არ არის აღჭურვილი საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებით?
საქართველოს პრეზიდენტი
102. რომელი უფლებამოსილება არ შედის საქართველოს პრეზიდენტის კომპეტენციაში?
პრემიერის კანდიდატურის დასახელება
103. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ პოლიტიკური რეჟიმების მიხედვით?
დემოკრატიული და არადემოკრატიული
104. ვისი ბრძანებით მოქმედებენ თავდაცვის ძალები მშვიდობიანობის დროს?
თავდაცვის მინისტრს
105. რა წესით შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა სხვა ქვეყნის მოქალაქეს, რომელსაც საქართველოს წინაშე აქვს განსაკუთრებული დამსახურება?
საგამონაკლისო წესით
106. რომელი სპეციალიზებული სასამართლო მოქმედებს საქართველოში?
საკონსტიტუციო სასამართლო
107. ვინ შეიძლება დასაქმდეს საჯარო მოხელედ?
მხოლოდ საქართველოს მოქალაქე
108. რომელია საქართველოში მოსამართლეთა თვითმმართველობის ორგანო?
მოსამართლეთა კონფერენცია
109. რა სახის მანდატით სარგებლობს საქართველოს პარლამენტის წევრი?
თავისუფალი
110. მუნიციპალიტეტის რა სახის უფლებამოსილებებს იცნობთ?
საკუთარი და დელეგირებული
111. რას გულისხმობს მთავრობის ინსტიტუციონალიზაციის შერეული მოდელი?
მთავრობა აღმასრულებელ ძალაუფლებას ახორციელებს პრეზიდენტთან ერთად
112. რას ნიშნავს აბსენტეიზმი?
არჩევნებში მონაწილეობისგან თავის არიდებას
113. კონსტიტუციის რა სახეები არსებობს ფორმის მიხედვით?
დაწერილი და დაუწერელი
114. საქართველოს პრეზიდენტის ფუნქციების რომელ ჯგუფს მიეკუთვნება კანონიერების პრომულგაცია
115. რამდენია წევრთა მინიმალური ოდენობა საკრებულოს ფრაქციაში?
6 წევრი
116. რამდენად შეიძლება იყოს საქართველოს თავდაცვის მინისტრი სამხედრო პირი?
შეიძლება
117. რამდენად აქვთ იურიდიულ პირებს მოქალაქეობა?
არ აქვთ
118. არის თუ არა საქართველოს პრეზიდენტი აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური?
დიახ
119. რა მნიშვნელოვანი სამართლებრივი საკითხია დაკავშირებული საქართველოს პრეზიდენტის მიერ ფიცის დადების მომენტთან?
მოქმედი პრეზიდენტისა და მთავრობის უფლებამოსილების შეწყვეტა
120. რომელმა რეფორმამ დაამტკიცა საქართველოს მოქმედ კონსტიტუციაში უნდობლობის კონსტრუქციული ვოტუმის ინსტიტუტი?
2010 წლის რეფორმამ
121. არის თუა არა საპარლამენტო რესპუბლიკაში დაწესებული შეზღუდვა ერთი და იმავე პირის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურად არჩევასთან დაკავშირებით?
დიახ
122. ვინ ასრულებს საქართველოს პრეზიდენტის უფლება-მოვალეობებს მისი გარდაცვალების, გადადგომის, შერაცხადობის შეზღუდვის ან იმპიჩმენტის შემთხვევაში?
პარლამენტის თავმჯდომარე
123. სახელმწიფო პოლიტიკური წყობილების რა ფორმას ადგენდა 1992 წლის 6 ნოემბრის კანონი „სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ“?
დემოკრატიული რესპუბლიკა
124. რა სახის ტრანსფერით ხდება მუნიციპალიტეტის მიერ საგანგებო სიტუაციების შედეგების ლიკვიდაციის დაფინანსება?
სპეციალური ტრანსფერი
125. რომელი უფლებამოსილება ჩამოერთვა საქართველოს პრეზიდენტს 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მინისტრების გათავისუფლების უფლებამოსილება
126. რამდენად აქვთ ავტონომიურ ერთეულებს რეგიონალიზმში საკანონმდებლო ხელისუფლება?
აქვს
127. სასამართლო სისტემის რომელ მოდელს ახასიათებს გასაჩივრების სარევიზიო ფორმა?
ანგლოამერიკული
128. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის წესის მიხედვით?
მყარი და მოქნილი
129. რამდენი მოსმენით განიხილება და მიიღება საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების შესახებ ორგანული კანონის პროექტები პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე?
I მოსმენით
130. აძლევდა თუ არა საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუცია მთავრობის წევრს პარლამენტის მანდატის შეთავსების უფლებას?
არ აძლევდა
131. რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი აირჩევა ხალხის მიერ პირდაპირ საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
პარლამენტი
132. აქვს თუ არა პარლამენტის წევრს უფლება, ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას?
არ აქვს
133. რა სახის არაპირდაპირ არჩევნებს იცნობთ?
ირიბი და მრავალსაფეხურიანი
134. რა არის ხელშეკრულების დადება ერთობლივი პროექტის განხორციელების მიზნით საბიუჯეტო სახსრების გაერთიანების შესახებ?
მუნიციპალიტეტების შეუზღუდავი ძალაუფლების იდეის
135. რომელი ორგანოები ახორციელებენ საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით მართლმსაჯულებას?
საერთო სასამართლოები
136. რა სახის საარჩევნო სისტემები არსებობს?
მაჟორიტარული, პროპორციული და შერეული
137. ვინ განიხილავს საჩივარს ადვოკატთა ასოციაციის ეთიკის კომისიის გადაწყვეტილებაზე?
სადისციპლინო პალატა
138. ვის წინაშეა ანგარიშვალდებული საქართველოს მთავრობა?
პარლამენტის
139. რას გულისხმობს კანონპროექტის გამარტივებული წესით მიღება?
პლენარულ სხდომაზე 1 კვირის განმავლობაში 3 მოსმენით განხილვასა და მიღებას გულისხმობს
140. ვისი სათათბირო ორგანო იყო 2014 წელს შექმნილი სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭო?
პრემიერ-მინისტრის
141. რა სახის ცვლილებების შეტანაა შესაძლებელი კანონპროექტში მესამე მოსმენით განხილვისას?
რედაქციული
142. რომელი არის დეპუტატის სტატუსის შეძენის ნეგატიური პირობა?
აურჩევლობა
143. ვინ ნიშნავს სახელმწიფო რწმუნებულს?
მთავრობა
144. როდის შეიქმნა საქართველოს შეიარაღებული ძალები?
1991 წელს

1. მიღებიდან რა ვადაში გასცემს კანონს პარლამენტი პრეზიდენტს ხელის მოწერისა და გამოქვეყნებისთვის?
10 დღის ვადაში
2. ვის უნდა მიკუთვნებოდა საკანონმდებლო ხელისუფლება ყუთლუ-არსლანის დასის მოთხოვნის მიხედვით?
კარავს
3. რომელი იდეის საპირისპიროდ შემუშავდა სახალხო სუვერენიტეტის დოქტრინა?
მონარქის შეუზღუდავი ძალაუფლების იდეის.
4. რა სახის მაჟორიტარულ საარჩევნო სისტემებს იცნობთ?
ფარდობითი უმრავლესობის, აბსოლუტური უმრავლესობის და კვალიფიციური უმრავლესობის.
5. რომელმა ნორმატიულმ აქტმა გაითვალისწინა პირველად საქართველოში საკონსტიტუციო კონტროლის ინსტიტუტი?
1995 წლის კონსტიტუციამ.
6. რომელია საკონსტიტუციო სასამართლოების წყაროების სახეები/
ძირითადი და დამხმარე
7. რა სახის პარლამენტებს იცნობთ უფლებამოსილების წრის მიხედვით?
განუსაზღვრელი კომპეტენციის, შედარებით განსაზღვრული კომპეტენციის და აბსოლიტურად განსაზღვრული კომპეტენციის.
8. ხელისუფლების რომელი შტოს დაწესებულება იყო პროკურატურა 1995 წლის კონსტიტუციის პირვანდელი რედაქციით?
სასამართლო ხელისუფლების
2004 წლიდან გახდა აღმასრულებელი ხელისუფლების შემადგენლობაში დაქვემდებარებული მყოფი სტრუქტურა.
9. რას ნიშნავს, რომ სასამართლო ხელისუფლების ორგანოთა საქმიანობას აქვს ‘’კონკრეტული ხასიათი’’?
სასამართლო განიხილავს და წყვეტს კონკრეტულ საქმეებს.
10. რა სახეებად შეიძლება დაიყოს საქართველოს პრეზიდენტის ფუნქციები?
წარმომადგენლობითი, ინტეგრაციული და სარეზერვო.
11. რამდენი წევრისგან შედგება საკონსტიტუციო სასამართლო?
9
12. რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი აირჩევა ხალხის მიერ პირდაპირ საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
პარლამენტი
13. ვინ განსაზღვრავს რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს სამოქმედო ტერიტორიას?
იუსტიციის უმაღლესი საბჭო
14. ვის წინაშე აგებდა პასუხს საქართველოს მთავრობა 2004 წლის 6 თებერვლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
პრეზიდენტის და პარლამენტის
15. საკონსტიტუციო სასამართლოს რამდენ წევრს ირჩევს საქართელოს პარლამნეტი?
3
3 წევრს ნიშნავს პრეზიდენტი - 3 წევრს ირჩევს პარლამენტი - 3 წევრს ნიშნავს უზენაესი სასამართლოს პლენუმი
16. რა შემთხვევაში ითველაბ კანდიდატი გამარჯვებულად ფარდობითი მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის დროს?
თუ ის მიიღებს სხვა კანდიდატზე მეტ ხმას.
17. ვის წინაშეა მთარობა პასუხისმგებელი საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში?
პრეზიდენტი
18. ვის შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა გამარტივებული წესით?
საქართველოს მოქალაქეზე დაქორწინებულ პირებს და რეპატრიანტის სტატუსის მქონე პირებს.
19. პარლამენტი უფლებამოსილებების რომელ ჯგუფს განეკუთვნება პარლამენტის წევრის შეკითხვა?
მაკონტროლებელ საქმიანობას.
20. როგორც წესი, შეიძლება თუ არა საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში პარლამენტის წევრობისა და აღმასრულებელ ხელისუფლებაში საქმიანობის შეთავსება?
დიახ
21. დაასახელეთ სახელმმწიფო ხელისუფლების შტოები:
საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და დადამართლო
22. რამდენად საჭიროებს წარდგინებას პრემიერ-მისისტრის მხრიდან საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი, ძირითადი უფლებების შეზღუდვის თაობაზე?
საჭიროებს.
23.
24. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობტ დროში მოქმედების მიხედვით?
მუდმივი და დროებითი.
25. ვინ განიხილავს საჩივარს ადვოკატთა ასოციაციის ეთიკის კომისიის გადაწყვეტილებაზე?
უზენაესი სასამართლოს სადისციპლინო პალატა
26. რას გულისხმობს მუნიციპალიტეტის ‘’ფორმირების არჩევის თავისუფლება’’?
მუნიციპალიტეტის თავისუფლება გააკეთოს არჩევანი მოქმედების კერზოსამართლებრივ და საკაროსამართლებრივ ფორმებს შორის.
27. აქვს თუ არა 2024 წლიდან საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობის უფლება საარჩევნო ბლოკს საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით?
არ აქვს
28. რომელია აფხაზეტის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო?
უმაღლესი საბჭო
29. ვის აქვს საქართველოს პარლამენტის რიგგარეშე სესიის მოწვევის უფლება?
პრეზიდენტს
30. როგორ ხდება მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავჯდომარის თანამდებობაზე განწესება?
ირჩევს საკრებულო
31. რა სახის ცვლილებების შეტანაა შესაძლებელი კანონპრორქტში მისი მესამე მოსმენით განხილვისას?
რედაქციული
32. რით იწყება საკონსტიტუციო სამართალმცოდნეობა?
სარჩელის/წარდგინების რეგისტრაცია.
33. რამდენად შეიძლება იყოს საქართველოს თავდაცვის მინისტრი სამხედრო პირი?
არ შეიძლება
‘’საქართველოს თავდაცვის მინისტრი არის თავდაცვის ძალების მთავარსასდალი და ამავდროულად არ არის სამხედრო მოსამსახურე’’
34. რისი გამოცხადების საფუძველი შეიძლება გახდეს სამხედრო გადატრიალება?
საგანგებო მდგომარეობის
35. რომელია აფხაზეთი ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო?
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა
36. რას ნიშნავს უფლებამოსილების შეძენა განხორციელების ტრანზაქციული მოდელი?
საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება ლეგიტიმაციას იძენს დამოუკიდებლად.
37. მთავრობის ფორმირების რა წესი არსებობს?
კოლეგიური და ინდივიდუალური.
38. სულ ცოტა რამდენ ამომრჩეველს აქვს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება?
არანაკლებ 25000 ამომრჩევლისა.
39. რასი მდგომარეობს მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის უარყოფითი მხარე?
ქმნის ამომრჩეველთა ხმების დაკარგვის მაღალ რისკს.
40. მთავრობის რა სახის პასუხისმგებლობას ადგენდა საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუცია?
ინდივიდუალუს
41. ვინ არის უფლებამოსილი, რომ შეცვალოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის სტატუსი უნიტარულ სახელმწიფოში?
ცენტრალური ხელისუფლება
42. რა ვადის განმავლობაში უნდა ცხოვრობდეს საქართველოში უწყვეტად მოქალაქეობის მიღების მსურველი პირი, თუ ის დაქორწინებულია საქართველოს მოქალაქეზე?
ბოლო 5 წელი
43. რომელი ორგანო უზრუნველყოფს ფედერაციიის სუბიექტების წარმომადგენლობბას ფედერალურ დონეზე?
პარლამენტის ზედა პალატა
44. რა სახის არაპირდაპირ არჩევნებს იცნობთ?
ირიბი და მრავალსაფეხურიანი
45. რომელმა აქტმა გაითვალისწინა პირველად საქართველოს ისტორიაში ადგილობრივ თვითმმართველობასთან დაკავშირებული რეგულაციები?
საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუციამ.
46. ვის აქვს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება?
საქართველოს მოქალაქეს.
47. ვის დაქვემდებარებაშია სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური?
მთავრობის უშუალო დაქვემდებარებაში.
48. ითვალისწინებდა თუ არა ნეიტრალიტეტის პრინცს 1918 წლის 26 მაისის დამოუკიდებლბის აქტი?
ითვალისწინებდა.
49. რა პერიოდს მოიცავს კონსტიტუციონალიზმის განვითარების მეორე ეტაპი?
1919-1939 წწ. პერიოდს პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის.
50. რამდენი წევრისგან შედგება საქართველოს პარლამენტი?
150
51. რა მიზანი აქვს საკონსტიტუციო კონტროლს?

52. რაუფლებამოსილებების დარღვევაზე შეიძლება წარიმართოს საკონსტიტუციო სასამართოში დავა უფლებამოსილების შესახებ?
კონსტიტუციით განსაზღვრული უფლებამოსილებების
53. ვინ არის უფლებამოსილი დაითხოვოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო?
პრეზიდენტი
54. კონსტიტუციის რა სახეებს იცნობთ მიღების ფორმის მიხედვით?
სახალხო და ნაჩუქარი
55. რა ეწოდება თბილისის რაიონში მოქმედ მერიის ტერიტორიულ ორგანოს?
გამგეობა
56. რომელი ნორმატიული აქტები მოსდევს იერარქიაში ორგანულ კანონს?
კანონი
57.. რომელმა დოკუმენტმა გაითვალისწინა პირველად მთავრობის ინსტიტუტი?
1918 წლის დამოუკიდებლობის აქტმა.
58. რას ნიშნავს ტერმინი ‘’მონარქია’’?

59. ვინ არის ბიპატრიდი?
ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირი
60. რა შეიძლება მოხდეს საქართველოზე შეიარაღებული თავდასხმის უშუალო საფრთხის შემთხვევაში?
შეიძლება გამოცხადდეს საომარი მდგომარეობა.
61. რომელია საქართველოს პარლამენტის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი?
დადგენილება
62. დაასახელეთ საკონსტიტუციო სამართლის ძირითადი პრინციპები
1. ძალაუფლების გამიჯვნა. 2. სახლხო სუვერენიტეტი. 3. დემოკრატიული სახელმწიფო. 4. სოციალური სახელმწიფო. 5. სამართლებრივი სახელმწიფო.
63. რომელი უფლებამოსილება ჩამოერთვა საქართველოს პრეზიდენტს 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მინისტრის გათავისუფლების უფლებამოსილება
64. მოქალაქეობის მოპოვების რომელი გზა იძლევა საზღვარგარეთ მცხოვრებ მოქალაქეებთან კავშირის შენარჩუნების უკეთეს შესაძლებლობას?
მოქალაქეობის მოპოვება დაბადებითი, სისხლის პრინციპის საფუძველზე.
65. რა სახის მონარქიები არსებობს?
აბსოლუტური, კონსტიტუციური და დუალისტური
66. აქვს თუ არა პარლამენტის წევრს უფლება რომ ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას?
არა
67. რა მომენტიდან სარგებლობს საქართველოს პრეზიდენტი იმუნიტეტით?
პრეზიდენტობის კანდიდატად რეგისტრაციის მომენტიდან
68. ვინ წყვეტს საკითხს, რომელიც გადაცემულია აღმასრულებელი ხელისუფლების გამგეობაში, მაგრამ არ მიეკუთვნება რომელიმე სამინისტროს გამგეობის სფეროს?
მთავრობა
69. დაასახელეთ საქართველოს მოქალაქეთა ექსკლუზიური უფლებები:
საქართველოს მოქალაქის ექსკლუზიური უფლებბეია ხელისუფლების განხორციელებისას პოლიტიკურ საქმიანობაში მონაწილეობა.
სახელმწიფოს სამსახურში მუშაობა სათანადო ჯანმრთელობისა და განვითარებისთვის აუცილებელი პირობებით უზრუნველყოფა.
საქართველოს ტერიტოტიაზე ყოფნისა და მის გარეთ სახელმწიფოს მფარველობის მიღება.
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე საკუთრება.
საზღვარგარეთ გარდაცვლილი მოქალაქის საქართველოში გადმოსვენება.
70. საკონსტიტუციო კონტროლის რა მოდელი მოქმედებს საქართველოში?
დაყოფის - ამ მოდელის მიხედვით საკონსტიტუციო კონტროლს სპეციალიზირებული ორგანო, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო ახორციელებს.
შერეული (კომბინირებული) - რომელიც გულისხმობს საკონსტიტუციო კონტროლის განხორციელებას როგორც საერთო სასამართლოების ისე სპეციალური საკონსტიტუციო ორგანოების მიერ.
ერთიანი - კონსტიტუციური კონტროლის სისტემა, რომელშიც კონტროლს და საერთო იურისდიქციას ყველა ახორციელებს.
71.
72.
73.
74.
75.
76. ვინ ირჩევს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროს??
სუს-ის უფროსს ირჩევს პარლამენტი (ოღონდ მთავრობის წარდგინებით. მისი უფლებამოსილების ვადაა 6 წელი)
77. რამდენად ექვემდებარება მონარქი პოლიტიკურ პასუხისმგებლობა?
არ ექვემდებარება არც პოლიტიკურ და არც სამართლებრივ პასუხისმგებლობას.
78. რა სტატუსი აქვს მთავრობას საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში?
პრეზიდენტის სათათბირო ორგანოა; პასუხისმგებელია პრეზიდენტის წინაშე; არ ექვემდებარება გადაყენებას პარლამენტის მიერ.
79. რას ნიშნავს ‘’აბზენტეიზმი’’?
არჩევნებში მონაწილეობისგან თავის არიდებას.
80. რომელი არ არის სტრუქტურის მიხედვით პარლამენტის სახე?
დემოკრატიული
81. დაასახელეთ სახელმწიფო ხელისუფლების შტოები?
საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო.
82.
რა ქვეინსტიტუციებისაგან შედგება სახელმწიფოს ფორმა?
მმართველობის ფორმა, ტერიტორიული მოწყობის ფორმა და პოლიტიკური რეჟიმი.
83. რამდენად აქვთ იურიდიულ პირებს მოქალაქეობა?
არ აქვთ
84. რა სახის მანდატით სარგებლობს საქართველოს პარლემანტის წევვრი?
თავისუფალი
85. რომელი იდეის საპირისპიროდ შემუშავდა სახალხო სუვერენიტეტის დოქტრინა?
მონარქის შეუზღუდავი ძალაუფლების
86. რა სახის ნორმატიული აქტებით განისაზღვრება აჭარის ავტონომიური და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უფლებამოსილებები და მათი განხორციელების წესი?
კონსტიტუციური კანონოთ. საქართველოს კონსტიტუციის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად.
87. არის თუ არა საქართველოს პრეზიდენტი აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური?
არა, პრეზიდენტი არ არის მთავრობის აღმასრულებელი მეთაური. მთავრობის მეთაურია - პრემიერი.
88. რომელია საქართველოს პარლამენტის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი?
დადგენილება
89. რა პერიოდს მოიცავს კონსტიტუციონალიზმის განვითარების მეორე ეტაპი?
პერიოდს პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის
90. რომელის საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტი?
დადგენილება
91. რომელია საკრებულოს ნორმატიული აქტი?
დადგენილება
92. რამდენად აქვთ რეგიონალიზმში ავტონომიურ ერთეულებს აღმასრულებელი ხელისუფლება?
აქვთ, როგორც საკანონმდებლო ისე აღმასრულებელი ხელისუფლება, მაგრამ არ აქვთ სასამართლო ხელისუფლება. სასამართლო ხელისუფლება ცენტრალიზებულადაა მოწყობილი.
93. ვისი ბრძანებით მოქმედებენ თავდაცვის ძალები საომარი ან საგანგებო მდგომარეობის დროს?
პრემიერ მინისტრის ბრძანებით.
შენიშვნა: მშვიდობის დროს მოქმედებენ თავდაცვის მინისტრის ბრძანებით.
94. რომელი წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად მიენიჭა მთავრობას საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება?
2002 წლის რეფორმით
95. რა წესით შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქობა საქართველოს მოქალაქეზე დაქორწინებულ პირს?
გამარტივებული წესით.
96. რა არის სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება?
სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება სამინისტროს გამგებლობაში არსებული აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებაა. იგი შეიძლება შეიქმნას თავდაცვის, სამართალ დამცავ, საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და წესრიგის, სოციალური, ეკონომიკური, კულტურის ან სხვა სფეროში სახელმწიფოებრივი ამოცანებისა და საჯარო ფუნქციების შესასრულებლად. სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების ხელმძღვანელის მინისტრის წარდგინებით თანამდებობაზე ნისნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს - პრემიერ მინისტრი.
97. როდის შეიქმნა საქართველოს შეიარაღებული ძალები?
1991 წლის 30 აპრილს
98. ვის წინაშეა პასუხისმგებელი საქართველოს მთავრობა?
პარლამნეტის
99. რომელი არ არის აღჭურვილი საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებით?
საქართველოს პრეზიდენტი.
საკანონმდებლო ინიციატივი უფლება აქვს : 1. პარლამნეტის წევრს. 2. პარლამნეტის კომიტეტს. 3. საპარლამენტო ფრაქციას. 4. არანაკლებ 25000 ამომრჩეველს. 5. ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგნაო. 6. საქართველოს მთავრობა.
100. როგორ ხდებოდა მთავრობის თავჯდომარის თანამდებობაზე განწესება 1921 წლის კონსტიტუციით?
ირჩევდა პარლამენტი ერთი წლის ვადით.
101. რა სახის მაჟორიტარულ სისტემებს იცნობთ?
ფარდობითი, აბსოლიტური და კვალიფიციურ უმრავლესობას.
102. რატომ იყო 1918 წლის 26 მაისის დამოუკიდებლობის აქტი საკონსტიტუციო სამართლებრივი ხასიათის?
დამოუკიდებლობის აქტი საქართველოს ისტორიაში პირველი საკონსტიტუციო-სამართლებრივი დოკუმენტია, სწორედ მისით იწყება თანამედროვე გაგებით საქართველოს საკონსტიტუციო სამართლის ისტორია.
დამოიკიდებლობის აქტი ლაკონურად და ნათლად ასახავს, სახელმწიფო მმართველობის ძირითად პრინციპებს. იგი დეკლარაციული ხასიათის ტექსტებსაც შეიცავდა, თუმცა მასში ნორმატიული ნაწილი მეტია. ის რეალურად ისეთი ტიპის დოკუმენტად იყო აღქმული, რომელიც ადგენდა საქართველოს, როგორც სახელმწიფოს ფუძემდებლურ პრინციპებსა და მის უმთავრეს მიმართულებებს.
1918 წლის დამოუკიდებლობის აქტში შემდეგი მიზნები იყო გაცხადებული. საკუთარი სახელმწიფოებრივი ორგანიზაციის შექმნა, დამპყრობლებისგან თავდასაცავად და ქვეყნის მტკიცე საფუძვლის შექმნა.
აქტმა აღიარა და დაადგინა რამდენიმე ფუნდამენტური პრინციპები, ესენი იყო: სახალხო და სახელმწიფო სუვერენიტეტი. სახელმწიფო წყობის ფორმად განისაზღვრა - დემოკრატიული რესპუბლიკა, მუდმივი ნეიტრალიტეტი, საერთაშორისო ურთიერთობებში მონაწილეობის მიღება. მოქალაქეთა უფლებები - მათი თანასწორობა, ადამიანის უფლებები, ძირითადი უფლებების პატივისცემა, ეროვნული უმცირესობათა ინტერესების დაცვა და მათი უფლებების რეალიზაციის თავისუფლება, დროებითი მთავრობის არსებობა, უფლებამოსილი ორგანოების არსებობს - ეროვნული საბჭო.
103. რა სახის ონარქიები არსებობს?
აბსოლუტური, დუალისტური და კონსტიტუციური
104. ვინ ამტკიცებს საქართველოს თავდაცვის ძალების რაოდენობას?
საქართველოს პარლამენტი მთავრობის წარდგინებით
105. რომელი სასამართლოს შემადგენლობაში შედის მაგისტრანტი მოსამართლე?
რაიონალურ (საქალაქო)
106. როგორი იყო 1918-1921 წლებში საქართველოს ტერიტოიული მოწყობის ფორმა?
უნიტარული
107. რა არის საომარი მდგომარეობის მიზანი?
საომარი მდგომარეობის მიზანია, ქვეყნების დამოიკიდებლობის, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის, სახელმწიფო და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დაცვა.
108. მთავრობის რა სახის პასუხისმგებლობლობებს ადგენდა 1921 წლის კონსტიტუცია?
ინდივიდუალურს.
109. რომელია საქართველოში მოსამართლეთა თვითმმართველობის ორგანო?
მოსამართლეთა კონფერენცია.
110. რომელი უფლებამოსილება ჩამოერთვა საქართველოს პრეზიდენტს 2010 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად?
მინისტრების გათავისუფლები სუფლებამოსილება.
111. რა შემთხვევაში ითვლება სუროგაციის შედეგად დაბადებული ბავშვი საქართველოს მოქალაქედ?
მისი არცერთი მშობლის მოქალაქეობის ქვეყანა არ მიიჩნევს მას საკუთარ მოქალაქედ.
112. დაბადებით მოქალაქეობის რა პრინციპები არსებობს?
ტერიტოტიულობის და ეროვნულობის
113. ვის აქვს მთავრობის ‘’სტრუქტურის და საქმიანობის შესახებ’’ კანონის ანიცირების უფლებამოსილება?
მთავრობას
114. რომელ ქვეყანაში დამკვიდრდა პირველად პრეზიდენტის ინსტიტუტი?
აშშ-ში
115. რა სახის ავტონომიებს იცნობთ?
ტერიტორიული და ექსტერიტორიული
116. სახელმწიფოს პოლიტიკური წყობილების რა ფორმას ადგენდა 20101992 წლის 6 ნოემბერის კანონი ‘’სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ’’?
დემოკრატიული რესპუბლიკა.

244. საქართველოს პრეზიდენტის ფუნქციების რომელ ჯგუფს მიეკუთვნება კანონების პრომულგაცია?
ინტეგრაციულს
245. ვის შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს მოქალაქეობა გამარტივებული წესით?
საქართველოს მოქალაქეზე დაქორწინებულ პირებს და რეპატრინტის სტატუსის მქონე პირს.
246. რა კატეგორიის დასახლებები არსებობს?
ქალაქი დაბა და სოფელი
247. რამდენი პალატისგან შესდგება საქართველოს პარლამენტი?
1
248. რომელი ა არის აღჭურვილი საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებით?
საქართველოს პრეზიდენტი
249. რომელი კონსტიტუცია მოქმედებდა საქართველოში 1990-1991 წლებში?
1978 წლის
250. რამდენად საჭიროებს წარდგინებას პრემიერ-მინისტრის მხრიდან საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი ძირითადი უფლების შეზღუდის შესახებ?
საჭიროებს
251. როდის იქმნება ეროვნული თავდაცვის საბჭო?
მხოლოდ საომარი მდგომარეობის დროს.
252. რა ეწოდებოდა უზენაეს სასამართლოს 1921 წლის კონსტიტუციის მიხედვითთ?
სენატი.
253. რამდენად არის საპარლამენტო რესპუბლიკაში სახელმწიფოს მეთაური იმავდროულად აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურიც?
არ არის
254. შეუძლია თუა რა საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში მთავრობას პარლამენტის დათხოვნა?
შეუძლია პრეზიდენტის თანხმობით
255. რომელია სააქართველოში მოქმედი სააპელაციო სასამართლოები?
თბილისის და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოები
256. მთავრობის ფორმირების რა წესი არსებობს საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
პოზიტიური და ნეგატიური
257. რა საფეხურებისგან შედგება საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტება?

258. რას გულისხმობს თანასწორი არჩევნების პრინციპი?

259კონსტიტუციის რა სახეები არსებობს ფორმის მიხედვით?
დაწერილი და დაუწერელი.
260. თუ სრულწლოვან პირს ლტოლვილის სტატუსით სურს მიიღოს საქართველოს მოქალაქეობა, რამდენად მოეთხოვება მას სახელმწიფო ენის ცოდნა დადგენილ ფარგლებში?
მოეთხოვება.
261. რომელია ჩამოთვლილთაგან არჩევნების სახე ჩატარების ტერიტორიის მიხედვით?
ეროვნული
262. ვის ნდობას საწიროებს მთავრობა საპარლამენტო რესპუბლიკაში?
პარლამენტი
263. რა შემთხვევაში ითვალისწინებს კონსტიტუცია საქართველოს ტერიტორიული სახელმწიფოებრივი მოწყობის საკითხის გადასინჯვას?

264. ვინ ირჩევს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანს?
მოსამართლეთა კონფერენცია
265. რომელი ნორმატიული აქტი მოსდევს იერარქიაში კონსტიტუციასა და კონსტიტუციურ კანონს?
კონსტიტუციური შეთანხმება.
266. რა ხდება იმ შემთხვევაში თუ საქართველოს პრეზიდენტი კონსტიტუციით დადგენილ ვადაში თანამდებობაზე არ დანიშნავს პრემიერ-მინისტრს?
პრემიერ მინისტრი დანიშნულად ჩაითვლება.
267. როგორ მიიღება გადაწყვეტილება ეპიდემიის დროს თავდაცვის ძალების გამოყენების შესახებ?
გადაწყვეტილებას პრემიერის წარდგინებით იღებს პრეზიდენტი და დაუყოვნებლივ შეაქვს პარლამენტში დასამტკიცებლად. გადაწყვეტილება ძალაში შედის პარლამენტის მიერ დამტკიცებისთანავე.
1. რომელი ქვეყნის კონსტიტუციამ დაამკვიდრა პირველად ორგანული კანონის ინსტიტუტი?
- საფრანგეთი

2. განმარტეთ რესპუბლიკა, როგორც სახელმწიფო მმართველობის ფორმა .
- სახელმწიფო მმართველობის ფორმა, რომლის დროსაც ქვეყანას გარკვეული ვადით არჩეული ორგანოები მართავს. (დაახლოებითი პას.}არაპირდაპირი

3. რა პერიოდულობით იღებს საქართველოს პარლამენტი სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონს?
- წელიწადში ერთხელ